Adhyaya 56

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सूर्यरथनिर्णयो नाम पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच वीथ्याश्रयाणि चरति नक्षत्राणि निशाकरः त्रिचक्रोभयतो ऽश्वश् च विज्ञेयस्तस्य वै रथः

ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗമഹാപുരാണത്തിന്റെ പൂർവഭാഗത്തിൽ ‘സൂര്യരഥനിർണയം’ എന്ന പഞ്ചപഞ്ചാശത്തമ അധ്യായം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—നിശാകരൻ (ചന്ദ്രൻ) നക്ഷത്രവീഥികളെ ആശ്രയിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവന്റെ രഥം ത്രിചക്രയുക്തവും ഇരുവശത്തും അശ്വങ്ങൾ ചേർത്തതുമാണെന്ന് അറിയുക.

Verse 2

शतारैश् च त्रिभिश्चक्रैर् युक्तः शुक्लैर्हयोत्तमैः दशभिस्त्वकृशैर् दिव्यैर् असंगैस् तैर् मनोजवैः

ആ ദിവ്യരഥം മൂന്ന് ചക്രങ്ങളോടും നൂറ് ആരകളോടും യുക്തമായിരുന്നു. അതിൽ പത്ത് ഉത്തമ ശ്വേത അശ്വങ്ങൾ ചേർത്തിരുന്നു—കൃശമല്ലെങ്കിലും ശക്തിയുള്ളവർ; അവർ ദിവ്യരും തടസ്സമില്ലാത്ത ഗതിയുള്ളവരും മനോവേഗസമാനമായ വേഗമുള്ളവരുമായിരുന്നു.

Verse 3

रथेनानेन देवैश् च पितृभिश्चैव गच्छति सोमो ह्यम्बुमयैर् गोभिः शुक्लैः शुक्लगभस्तिमान्

ഇതേ രഥത്തിൽ സോമൻ ദേവന്മാരോടും പിതൃകളോടും കൂടി സഞ്ചരിക്കുന്നു. ജലതത്ത്വമയനായ സോമൻ ശ്വേത അശ്വങ്ങളോടൊപ്പം നീങ്ങുകയും ശ്വേത കിരണങ്ങളാൽ ദീപ്തിമാനായി പ്രകാശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 4

क्रमते शुक्लपक्षादौ भास्करात्परमास्थितः आपूर्यते परस्यान्तः सततं दिवसक्रमात्

ശുക്ലപക്ഷത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ അവൻ (ചന്ദ്രൻ) ഭാസ്കരനേക്കാൾ അപ്പുറം നിലകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു. ദിവസക്രമം തുടർച്ചയായി നടക്കുന്നതിനാൽ അവന്റെ ദൂരത്തെയുള്ള അറ്റം ദിനംപ്രതി ക്രമമായി നിറഞ്ഞുവരുന്നു.

Verse 5

देवैः पीतं क्षये सोमम् आप्याययति नित्यशः पीतं पञ्चदशाहं तु रश्मिनैकेन भास्करः

ദേവന്മാർ ‘പാനം’ ചെയ്തതിനാൽ സോമൻ (ചന്ദ്രൻ) ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ ഭാസ്കരൻ (സൂര്യൻ) അവനെ നിത്യമായി വീണ്ടും പോഷിപ്പിക്കുന്നു. പതിനഞ്ചു ദിവസം സൂര്യൻ ഒരേയൊരു കിരണത്താൽ പാനമായ അംശം പൂരിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 6

आपूरयन् सुषुम्नेन भागं भागमनुक्रमात् इत्येषा सूर्यवीर्येण चन्द्रस्याप्यायिता तनुः

സുഷുമ്നാ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ക്രമമായി അംശം അംശമായി നിറച്ച്—ഇങ്ങനെ സൂര്യവീര്യത്താൽ ചന്ദ്രന്റെ ദേഹം പോഷിതമായി വർദ്ധിക്കുന്നു.

Verse 7

स पौर्णमास्यां दृश्येत शुक्लः सम्पूर्णमण्डलः एवमाप्यायितं सोमं शुक्लपक्षे दिनक्रमात्

പൗർണ്ണമാസി രാത്രിയിൽ അവൻ പ്രകാശമുള്ളവനായി പൂർണ്ണമണ്ഡലത്തോടെ ദൃശ്യമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ സോമൻ ദിനംപ്രതി ക്രമമായി പോഷിതനാകുന്നു.

Verse 8

ततो द्वितीयाप्रभृति बहुलस्य चतुर्दशीम् पिबन्त्यम्बुमयं देवा मधु सौम्यं सुधामृतम्

അതിനുശേഷം കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ദ്വിതീയ മുതൽ ചതുര്ദശി വരെ ദേവന്മാർ ആ ജലമയ സാരം പാനം ചെയ്യുന്നു—സൗമ്യമായ, സോമസദൃശമായ മധു, സുധാമൃതംപോലെ മധുരം.

Verse 9

संभृतं त्वर्धमासेन ह्य् अमृतं सूर्यतेजसा पानार्थममृतं सोमं पौर्णमास्यामुपासते

സൂര്യതേജസ്സാൽ അർദ്ധമാസത്തിൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ട ആ അമൃതം തന്നെയാണ് സോമൻ. ആ അമൃതം പാനം ചെയ്യുന്നതിനായി പൗർണ്ണമാസി രാത്രിയിൽ അവർ സോമനെ ഉപാസിക്കുന്നു.

Verse 10

एकरात्रिं सुराः सर्वे पितृभिस्त्वृषिभिः सह सोमस्य कृष्णपक्षादौ भास्कराभिमुखस्य च

സോമന്റെ കൃഷ്ണപക്ഷാരംഭത്തിൽ, ഭാസ്കരാഭിമുഖരായി, സർവ്വ ദേവന്മാർ പിതൃഗണങ്ങളോടും ഋഷികളോടും കൂടി ഏകരാത്രിവ്രതം ആചരിക്കുന്നു—ഇത് പതി ശിവന്റെ ഋതധർമ്മാനുസൃതമായ പുണ്യാനുഷ്ഠാനമാണ്।

Verse 11

प्रक्षीयन्ते परस्यान्तः पीयमानाः कलाः क्रमात् त्रयस्त्रिंशच्छताश्चैव त्रयस्त्रिंशत्तथैव च

പരമത്തിന്റെ അന്ത്യസീമയിൽ കലകൾ ക്രമമായി ‘പാനം’ ചെയ്യപ്പെട്ട് ക്ഷയിക്കുന്നു—സംഖ്യയായി മുപ്പത്തിമൂന്ന് നൂറുകൾ, അതുപോലെ മുപ്പത്തിമൂന്ന്।

Verse 12

त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि देवाः सोमं पिबन्ति वै एवं दिनक्रमात्पीते विबुधैस्तु निशाकरे

നിശ്ചയമായും മുപ്പത്തിമൂന്ന് ആയിരം ദേവന്മാർ സോമം പാനം ചെയ്യുന്നു; ഇങ്ങനെ ദിനക്രമത്തിൽ, വിജ്ഞാനികളായ ദേവർ നിശാകരൻ (ചന്ദ്രൻ)നെ ക്രമമായി പാനം ചെയ്യുമ്പോൾ അവൻ ക്ഷയിക്കുന്നു।

Verse 13

पीत्वार्धमासं गच्छन्ति अमावास्यां सुरोत्तमाः पितरश्चोपतिष्ठन्ति अमावास्यां निशाकरम्

അർധമാസം പാനം ചെയ്ത ശേഷം ദേവോത്തമർ അമാവാസ്യയിൽ പുറപ്പെടുന്നു; അമാവാസ്യയിൽ പിതൃഗണങ്ങളും നിശാകരൻ (ചന്ദ്രൻ)നെ സമീപിച്ച് ഉപസ്ഥിതി-സേവ ചെയ്യുന്നു।

Verse 14

ततः पञ्चदशे भागे किंचिच्छिष्टे कलात्मके अपराह्णे पितृगणा जघन्यं पर्युपासते

അതിനുശേഷം കലാമയമായ പതിനഞ്ചാം ഭാഗത്തിൽ, അപരാഹ്നത്തിൽ അല്പം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, പിതൃഗണങ്ങൾ ആ ജഘന്യമായ—അഥവാ ശേഷഭാഗത്തെ—കാത്ത് ഉപാസനയായി സമീപിക്കുന്നു।

Verse 15

पिबन्ति द्विकलं कालं शिष्टा तस्य कला तु या निसृतं तदमावास्यां गभस्तिभ्यः स्वधामृतम्

അവർ രണ്ട് കലാ-കാലം വരെ അത് പാനം ചെയ്യുന്നു; അവന്റെ ശേഷിക്കുന്ന കല അമാവാസ്യാരാത്രിയിൽ ഒഴുകി പുറപ്പെട്ടു, കിരണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അവരുടെ സ്വജ്യോതിയുടെ അമൃതമാകുന്നു।

Verse 16

मासतृप्तिमवाप्याग्र्यां पीत्वा गच्छन्ति ते ऽमृतम् पितृभिः पीयमानस्य पञ्चदश्यां कला तु या

ഒരു മാസം പരമ തൃപ്തി പ്രാപിച്ച് അർപ്പണരസം പാനം ചെയ്ത ശേഷം ആ പിതൃകൾ അമൃതത്വത്തിലേക്ക് ഗമിക്കുന്നു; പിതൃകൾ പാനം ചെയ്യുമ്പോൾ—പ്രത്യേകിച്ച് പഞ്ചദശി തിഥിയിൽ—ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന സൂക്ഷ്മ കല പരമ ഫലപ്രദമാകുന്നു।

Verse 17

यावत्तु क्षीयते तस्य भागः पञ्चदशस्तु सः अमावास्यां ततस्तस्या अन्तरा पूर्यते पुनः

അതിന്റേത് ക്ഷയിക്കുന്ന അംശം പഞ്ചദശാംശമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അമാവാസ്യയിൽ അത് അതനുസരിച്ച് കുറഞ്ഞുപോകുന്നു, പിന്നെ ഇടക്കാലത്ത് വീണ്ടും നിറഞ്ഞുവരുന്നു।

Verse 18

वृद्धिक्षयौ वै पक्षादौ षोडश्यां शशिनः स्मृतौ एवं सूर्यनिमित्तैषा पक्षवृद्धिर्निशाकरे

ചന്ദ്രനിൽ വർദ്ധി-ക്ഷയങ്ങൾ പക്ഷാരംഭത്തിലും ഷോഡശി തിഥിയിലും ഉണ്ടാകുന്നു എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ സൂര്യനെ നിമിത്തകാരണമാക്കി നിശാകരനിൽ പക്ഷവർദ്ധി സ്ഥാപിതമാകുന്നു।