Adhyaya 38
ब्रह्मणो वरप्रदानम् — शिवस्य परत्वप्रतिपादनम् तथा वराहेण भूमेः पुनःस्थापनम्
മഹേശ്വരൻ പിരിഞ്ഞശേഷം ജനാർദനൻ (വിഷ്ണു) ശിവന്റെ പരമത്വം സ്തുതിക്കുന്നു—മഹാദേവൻ സർവ്വലോകനാഥനും ബ്രഹ്മാ-വിഷ്ണു ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും ശരണ്യനും ആണെന്ന്. താൻ ശിവന്റെ വാമഭാഗവും ബ്രഹ്മാ ശിവന്റെ ദക്ഷിണഭാഗവും ആണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു; ഋഷികൾ പ്രകൃതി/അവ്യക്തത്തെ വിഷ്ണുവുമായി, പുരുഷനെ ബ്രഹ്മാവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചാലും, ഇരുവരുടെയും പൊതുകാരണമായത് മഹാദേവൻ തന്നെയാണെന്ന് പറയുന്നു. ദൈവാജ്ഞപ്രകാരം ബ്രഹ്മാ രുദ്രനെ വരദാതാവായി പൂജിക്കുന്നു. തുടർന്ന് വിഷ്ണു വരാഹരൂപം ധരിച്ചു ജലമഗ്നമായ ഭൂമിയെ ഉയർത്തി സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, നദികൾ-സമുദ്രങ്ങൾ-ഭൂപ്രദേശം പുനർനിർമ്മിച്ച് ലോകങ്ങളെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബ്രഹ്മാ യോഗബലത്തോടെ കുമാരന്മാർ (സനകാദികൾ), പ്രധാന ഋഷിമാർ, കൂടാതെ ധർമ്മ-അധർമ്മങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച് നൈതികവും കോസ്മികവുമായ ക്രമത്തിന്റെ അടിത്തറ സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഇതിലാണ് പിന്നീടുള്ള ശൈവോപാസനയും മോക്ഷോപദേശവും നിലകൊള്ളുന്നത്।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ब्रह्मणो वरप्रदानं नाम सप्तत्रिंशो ऽध्यायः शैलादिरुवाच गते महेश्वरे देवे तमुद्दिश्य जनार्दनः प्रणम्य भगवान्प्राह पद्मयोनिमजोद्भवः
ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗമഹാപുരാണത്തിന്റെ പൂർവ്വഭാഗത്തിൽ ‘ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരപ്രദാനം’ എന്ന സപ്തത്രിംശ അധ്യായം. ശൈലാദി പറഞ്ഞു—ദേവ മഹേശ്വരൻ പോയശേഷം, അവനെ ധ്യാനിച്ച് ജനാർദനൻ നമസ്കരിച്ചു, പദ്മയോനി അജോദ്ഭവ ബ്രഹ്മാവിനോട് പ്രസ്താവിച്ചു।
Verse 2
श्रीविष्णुरुवाच परमेशो जगन्नाथः शङ्करस्त्वेष सर्वगः आवयोरखिलस्येशः शरणं च महेश्वरः
ശ്രീവിഷ്ണു പറഞ്ഞു—ഈ ശങ്കരൻ തന്നെയാണ് പരമേശ്വരൻ, ജഗന്നാഥൻ, സർവ്വവ്യാപി. അവൻ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളിരുവരുടെയും സർവ്വലോകത്തിന്റെയും ഈശൻ; മഹേശ്വരൻ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ ശരണം।
Verse 3
अहं वामाङ्गजो ब्रह्मन् शङ्करस्य महात्मनः भवान् भवस्य देवस्य दक्षिणाङ्गभवः स्वयम्
ഹേ ബ്രഹ്മൻ! ഞാൻ മഹാത്മാവായ ശങ്കരന്റെ വാമഭാഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ; നിങ്ങൾ സ്വയം ദേവ ഭവൻ (ശിവൻ)ന്റെ ദക്ഷിണഭാഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനാണ്।
Verse 4
मामाहुर् ऋषयः प्रेक्ष्य प्रधानं प्रकृतिं तथा अव्यक्तमजमित्येवं भवन्तं पुरुषस्त्विति
തത്ത്വം സമ്യക്മായി ദർശിച്ച ഋഷിമാർ എന്നെക്കുറിച്ച്—‘ഇത് പ്രധാനം, ഇത് പ്രകൃതി, ഇത് അവ്യക്തം, ഇത് അജം (അജന്മ)’ എന്നു പറഞ്ഞു; അതുപോലെ നിങ്ങളെ ‘പുരുഷൻ’—അന്തര്യാമി പതി—എന്നും അറിയുന്നു।
Verse 5
एवमाहुर्महादेवम् आवयोरपि कारणम् ईशं सर्वस्य जगतः प्रभुमव्ययमीश्वरम्
ഇങ്ങനെ അവർ മഹാദേവനെ ഞങ്ങളിരുവരുടെയും കാരണമെന്നു പറയുന്നു—അവൻ സർവ്വലോകത്തിന്റെയും ഈശൻ, പ്രഭു, അവ്യയനായ ഈശ്വരൻ।
Verse 6
सो ऽपि तस्यामरेशस्य वचनाद्वारिजोद्भवः वरेण्यं वरदं रुद्रम् अस्तुवत्प्रणनाम च
അപ്പോൾ ദേവേശന്റെ വചനപ്രകാരം പദ്മജൻ ബ്രഹ്മാവ്, വന്ദനീയനും വരദാതാവുമായ രുദ്രനെ സ്തുതിച്ചു; അവനോട് പ്രണാമവും ചെയ്തു।
Verse 7
अथाम्भसा प्लुतां भूमीं समाधाय जनार्दनः पूर्ववत्स्थापयामास वाराहं रूपमास्थितः
പിന്നീട് ജനാർദനൻ ജലത്തിൽ മുങ്ങിയ ഭൂമിയെ എടുത്തുയർത്തി, വരാഹരൂപം ധരിച്ചു അവളെ മുൻപുപോലെ സ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ചു।
Verse 8
नदीनदसमुद्रांश् च पूर्ववच्चाकरोत्प्रभुः कृत्वा चोर्वीं प्रयत्नेन निम्नोन्नतविवर्जिताम्
പ്രഭു (പതി) മുൻപുപോലെ നദികളും ഒഴുക്കുകളും സമുദ്രങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ പരിശ്രമത്തോടെ ഭൂമിയെ അത്യധികം താഴ്വരകളും ഉയർച്ചകളും ഇല്ലാത്തവിധം രൂപപ്പെടുത്തി।
Verse 9
धरायां सो ऽचिनोत्सर्वान् भूधरान् भूधराकृतिः भूराद्यांश्चतुरो लोकान् कल्पयामास पूर्ववत्
പർവതസദൃശമായ രൂപം ധരിച്ചു അദ്ദേഹം ഭൂമിയിൽ എല്ലാ പർവതങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർത്തു; ഭൂഃ മുതലായ നാലു ലോകങ്ങളെയും മുൻപുപോലെ പുനഃക്രമപ്പെടുത്തി।
Verse 10
स्रष्टुं च भगवांश्चक्रे मतिं मतिमतां वरः मुख्यं च तैर्यग्योन्यं च दैविकं मानुषं तथा
സൃഷ്ടി പ്രകടിപ്പിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭഗവാൻ സൃഷ്ടിസങ്കൽപം ചെയ്തു; ജീവികളെ മുഖ്യ, തിര്യഗ്യോനി, ദൈവിക, മാനുഷ എന്നിങ്ങനെ വിഭജിച്ചു।
Verse 11
विभुश्चानुग्रहं तत्र कौमारकम् अदीनधीः पुरस्तादसृजद्देवः सनन्दं सनकं तथा
അവിടെ സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭു, ക്ഷയമില്ലാത്ത ബുദ്ധിയുള്ള ദേവൻ, അനുഗ്രഹത്താൽ ആദ്യം കൗമാരഗണത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു—സനന്ദനെയും സനകനെയും।
Verse 12
सनातनं सतां श्रेष्ठं नैष्कर्म्येण गताः परम् मरीचिभृग्वङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्
സനാതനനായ സത്സാധുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പരമനെ ധ്യാനിച്ച് അവർ നൈഷ്കർമ്യം—നിഷ്കാമ, കർമാതീത സാക്ഷാത്കാരം—മൂലം പരമഗതി പ്രാപിച്ചു; അവർ മരീചി, ഭൃഗു, അങ്കിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു.
Verse 13
दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद् योगविद्यया संकल्पं चैव धर्मं च ह्य् अधर्मं भगवान्प्रभुः
ആ ഭഗവാൻ പ്രഭു യോഗവിദ്യയുടെ ശക്തിയാൽ ദക്ഷനെയും അത്രിയെയും വസിഷ്ഠനെയും സൃഷ്ടിച്ചു; കൂടാതെ സങ്കൽപം, ധർമ്മം, അധർമ്മം എന്നിവയും പ്രകടമാക്കി।
Verse 14
द्वादशैव प्रजास्त्वेता ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः ऋभुं सनत्कुमारं च ससर्जादौ सनातनः
അവ്യക്തത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ബ്രഹ്മയിൽ നിന്നാണ് ഈ പന്ത്രണ്ടു പ്രജാവർഗങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചത്; ആദിയിൽ സനാതനൻ ഋഭുവിനെയും സനത്കുമാരനെയും കൂടി സൃഷ്ടിച്ചു।
Verse 15
तौ चोर्ध्वरेतसौ दिव्यौ चाग्रजौ ब्रह्मवादिनौ कुमारौ ब्रह्मणस्तुल्यौ सर्वज्ञौ सर्वभाविनौ
ആ രണ്ടു ദിവ്യ കുമാരന്മാർ ഊർദ്ധ്വരേതസ്സുകൾ, അഗ്രജർ, ബ്രഹ്മവാദികൾ ആയിരുന്നു; തേജസ്സിൽ ബ്രഹ്മനോട് തുല്യർ, സർവ്വജ്ഞർ, സർവ്വഭാവം ധരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവർ।
Verse 16
एवं मुख्यादिकान् सृष्ट्वा पद्मयोनिः शिलाशन युगधर्मानशेषांश् च कल्पयामास विश्वसृक्
ഇങ്ങനെ പ്രധാനം മുതലായ മുഖ്യ തത്ത്വങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, ദൃഢാസനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായ പദ്മയോനി വിശ്വസ്രഷ്ടാവ് യುಗധർമ്മങ്ങളെ ശേഷമില്ലാതെ നിയമപ്പെടുത്തി, ലോകങ്ങൾക്കായി ഋത-ക്രമം സ്ഥാപിച്ചു।
Frequently Asked Questions
It asserts a Shaiva-centered ontology: preservation (Vishnu) and creation (Brahma) are functional manifestations (aṃśa) grounded in Shiva, who remains the singular, all-pervading cause (kāraṇa) beyond these roles.
The episode illustrates that even major cosmic acts attributed to Vishnu occur within Shiva’s overarching sovereignty; cosmic stability and re-creation are shown as coordinated within the Shaiva metaphysical order where Maheshvara is the ultimate refuge and cause.