Adhyaya 52

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरचरिते ऽसमञ्जसत्यागो नामैकपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः // ५१// जैमिनिरुवाच त्यक्त्वा पुत्रं स धर्मात्मा सगरः प्रेम तद्गतम् / धर्मशीले तदा वाले चकारांशुमति प्रभुः

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ വായുപ്രോക്ത മധ്യമഭാഗത്തിലെ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദത്തിലെ സഗരചരിതത്തിൽ ‘അസമഞ്ജസത്യാഗം’ എന്ന ഏകപഞ്ചാശത്തമ അധ്യായം. ജൈമിനി പറഞ്ഞു—പുത്രനെ ഉപേക്ഷിച്ച ധർമ്മാത്മാവായ സഗരൻ തന്റെ സ്നേഹം അവിടെയേയ്ക്ക് നിക്ഷേപിച്ചു; അപ്പോൾ പ്രഭു ധർമ്മശീലനായ ബാലൻ അംശുമതിയിൽ സ്നേഹം വെച്ചു.

Verse 2

एतस्मिन्नेव काले तु सुमत्यास्तनया नृप / ववृधुः सघशः सर्वे परस्परमनुव्रताः

അതേ സമയത്ത്, രാജാവേ, സുമതിയുടെ പുത്രന്മാർ എല്ലാവരും കൂട്ടമായി, പരസ്പരം അനുസരിച്ച് വളർന്നു.

Verse 3

वज्रसंहननाः क्रूरा निर्दया निरपत्रपाः / अधर्मशीला नितरामेकघर्माण एव च

അവർ വജ്രംപോലെ കഠിനരും ക്രൂരരും കരുണയില്ലാത്തവരും ലജ്ജയില്ലാത്തവരുമായിരുന്നു. അവർ അധർമ്മശീലരായി, അത്യന്തം ഒരേ ഹഠത്തിൽ പിടിച്ചുനിന്നവരായിരുന്നു.

Verse 4

एककार्याभिनिरताः क्रोधना मूढचेतसः / अधृष्याः सर्वभूतानां जनोपद्रवकारिणः

അവർ ഒരേ കാര്യത്തിൽ ലീനരായി, ക്രോധപരരും മൂഢചിത്തരുമായിരുന്നു; സർവ്വഭൂതങ്ങൾക്കും അദമ്യരായി, ജനങ്ങളെ ഉപദ്രവിപ്പിക്കുന്നവരായിരുന്നു.

Verse 5

विनयाचा रसन्मार्गनिरपेक्षाः समन्ततः / बबाधिरे जगत्सर्वमसुरा इव कामतः

വിനയം, ആചാരം, സന്മാർഗം എന്നിവയെ പൂർണ്ണമായി അവഗണിച്ച്, അവർ എല്ലാടവും തങ്ങളുടെ കാമപ്രകാരം അസുരന്മാരെപ്പോലെ സർവ്വജഗത്തെയും പീഡിപ്പിച്ചു.

Verse 6

विध्वस्तयज्ञसन्मार्गं भुवनं तैरुपद्रुतम् / निःस्वाध्याय वषट्कारं बभूवार्तं विशेषतः

അവരുടെ ഉപദ്രവം മൂലം യജ്ഞങ്ങളുടെ സന്മാർഗം തകർന്നു; ലോകം മുഴുവൻ പീഡിതമായി; സ്വാധ്യായവും വഷട്കാരവും ഇല്ലാതായി, പ്രത്യേകിച്ച് അത്യന്തം ആർ‍ത്തമായി.

Verse 7

विध्वस्यमाने सुभृशं सागरैर्वरदर्पितैः / प्रक्षोभं परमं जग्मुर्देवासुरमहोरगाः

വരദാനത്താൽ ദർപ്പിതരായ സമുദ്രങ്ങൾ അത്യന്തം നാശം വിതയ്ക്കുമ്പോൾ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മഹോരഗന്മാരും പരമ കലക്കത്തിലായി.

Verse 8

धरासा सागराक्रान्ता न चलापि तदा चला / तपः समाधिभङ्गश्च प्रबभूव तपस्विनाम्

അപ്പോൾ ഭൂമി സമുദ്രങ്ങൾക്കാൽ ആക്രാന്തമായിട്ടും അല്പവും കുലുങ്ങിയില്ല; എന്നാൽ തപസ്വികളുടെ തപസ്സും സമാധിയും പ്രത്യേകിച്ച് ഭംഗപ്പെട്ടു.

Verse 9

हव्यकव्यपरिभ्रष्टास्त्रिदशाः पितृभिः सह / दुःशेन महाताविष्टा विरिञ्जभवनं ययुः

ഹവ്യ-കവ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വഞ്ചിതരായ ത്രിദശ ദേവന്മാർ പിതൃകളോടുകൂടെ, ദുഃശയാൽ അത്യന്തം വ്യാകുലരായി വിരിഞ്ചി (ബ്രഹ്മാ) ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 10

तत्र गत्वा यथान्यायं देवाः शर्वपुरोगमाः / शशंसुः सकलं तस्मै सागराणां विचेष्टितम्

അവിടെ ചെന്നപ്പോൾ, ശർവ്വൻ (ശിവൻ) മുൻപന്തിയിലായ ദേവന്മാർ നിയമപ്രകാരം അവനോട് സമുദ്രങ്ങളുടെ മുഴുവൻ വിചിത്ര പ്രവർത്തനങ്ങളും അറിയിച്ചു।

Verse 11

तच्छ्रत्वा वचनं तेषां ब्रह्मा लोकपितामहः / क्षणमन्तर्मना भूत्वा जगाद सुरसत्तमः

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ലോകപിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാ ഒരു ക്ഷണം അന്തർമുഖനായി; പിന്നെ ദേവശ്രേഷ്ഠൻ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 12

देवाःशृणुत भद्रं वो वाणीमवहिता मम / विनङ्क्ष्यन्त्यचिरेमैव सागरा नात्र संशयः

ദേവന്മാരേ, നിങ്ങള്ക്ക് മംഗളം—എന്റെ വാക്ക് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുവിൻ; അധികം വൈകാതെ സമുദ്രങ്ങൾ നശിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 13

कालं कञ्चित्प्रतीक्षध्वं तेन सर्वं नियम्यते / निमित्तमात्रमन्यत्तु स एव सकलेशिता

അൽപ്പം കാലം കാത്തിരിക്കുവിൻ; കാലം തന്നെയാണ് എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. മറ്റെല്ലാം നിമിത്തമാത്രം—അവൻ തന്നെയാണ് സർവേശ്വരൻ।

Verse 14

तस्माद्युष्मद्धितार्थाय यद्वक्ष्यामि सुरोत्तमाः / सर्वैर्भवद्भिरधुना तत्कर्त्तव्यमतं द्रितैः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദേവോത്തമന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി ഞാൻ പറയുന്നതു നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇപ്പോൾ തന്നെ അലസതയില്ലാതെ കര്‍ത്തവ്യമെന്നു കരുതി ചെയ്യുക.

Verse 15

विष्णोरंशेन भगवान्कपिलो जयतां वरः / जातो जगद्धितार्थाय योगीन्द्रप्रवरो भुवि

വിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായി ഭഗവാൻ കപിലൻ—വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ—ഭൂമിയിൽ ലോകഹിതത്തിനായി, യോഗീന്ദ്രന്മാരിൽ അഗ്രഗണ്യനായി ജനിച്ചു.

Verse 16

अगस्त्यपीतसलिले दिव्यवर्षशतावधि / ध्यायन्नास्ते ऽधुनांऽभोधावेकान्ते तत्र कुत्र चित्

അഗസ്ത്യൻ സമുദ്രജലം കുടിച്ച ശേഷം പോലും, അദ്ദേഹം ഇപ്പോഴും ദിവ്യമായ നൂറുവർഷം ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി സമുദ്രത്തിലെ ഏതോ ഏകാന്തസ്ഥാനത്ത് എവിടെയോ വസിക്കുന്നു.

Verse 17

गत्वा यूयं ममादेशात्कपिलं मुनिपुङ्गवम् / ध्यानाव सानमिच्छन्तस्तिष्ठध्वं तदुपह्वरे

എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നിങ്ങൾ പോയി മുനിപുങ്ഗവനായ കപിലന്റെ അടുക്കൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ധ്യാനം അവസാനിക്കണമെന്നു കാത്ത്, ആ സമീപസ്ഥലത്ത് നിലകൊള്ളുക.

Verse 18

समाधिविरतौ तस्य स्वाभिप्रायमशेषतः / नत्वा तस्मै वदिष्यध्वं स वः श्रेयो विधास्यति

അദ്ദേഹം സമാധിയിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ അഭിപ്രായവും അറിഞ്ഞ്, അദ്ദേഹത്തെ നമസ്കരിച്ചു അറിയിക്കുവിൻ; അദ്ദേഹം നിങ്ങള്ക്ക് ശ്രേയസ്സു വരുത്തും.

Verse 19

समाधिभङ्गश्च मुनेर्यथा स्यात्सागरैः कृतः / कुरुध्वं च तथा यूयं प्रवृत्तिं विबुधोत्तमाः

ഹേ വിബുധോത്തമന്മാരേ! സമുദ്രങ്ങൾ മുനിയുടെ സമാധി എങ്ങനെ ഭംഗം ചെയ്തുവോ, അതുപോലെ നിങ്ങളും അത്തരം പ്രവർത്തിയിൽ ഏർപ്പെടുവിൻ।

Verse 20

जैमिनिरुवाच इत्युक्तास्तेन विबुधास्तं प्रणम्य वितामहम् / गत्वा तं विबुधश्रेष्टं ते कृताञ्जलयो ऽब्रुवन्

ജൈമിനി പറഞ്ഞു— ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദേവന്മാർ ആ വിതാമഹനെ നമസ്കരിച്ചു; ദേവശ്രേഷ്ഠന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു കൃതാഞ്ജലിയായി പറഞ്ഞു।

Verse 21

देवा ऊचुः प्रसीद नो मुनिश्रेष्ठ वयं त्वां शरणं गताः / उपद्रुतं जगत्सर्वंसागरैः संप्रणश्यति

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു— ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ഞങ്ങളോടു പ്രസാദിക്കണമേ; ഞങ്ങൾ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. സമുദ്രങ്ങളുടെ ഉപദ്രവം മൂലം സർവ്വലോകവും നശിച്ചുപോകുന്നു।

Verse 22

त्वं किलाखिललोकानां स्थितिसहारकारणः / विष्णोरंशेन योगीन्द्रस्वरूपी भुवि संस्थितः

നീ തന്നെയാണ് സർവ്വലോകങ്ങളുടെ സ്ഥിതിയും സംഹാരവും ഉണ്ടാകാനുള്ള കാരണം; വിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായി യോഗീന്ദ്രസ്വരൂപനായി ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിതനായി ഇരിക്കുന്നു।

Verse 23

पुंसां तापत्रयार्त्तानामार्तिनाशाय केवलम् / स्वेच्छया ते धृतो देहो न तु त्वं तपतां वरः

ത്രിതാപങ്ങളാൽ പീഡിതരായ മനുഷ്യരുടെ ദുഃഖം നശിപ്പിക്കുവാൻ മാത്രമാണ് നീ സ്വേച്ഛയാൽ ഈ ദേഹം ധരിച്ചത്; ഹേ തപസ്സികളുടെ ശ്രേഷ്ഠാ, നീ സ്വയം ദഹിക്കുന്നില്ല।

Verse 24

मनसैव जगत्सर्वं स्रष्टुं संहर्तुमेव च / विधातुं स्वेच्छया ब्रह्मन्भवाञ्छक्रोत्यसंशयम्

ഹേ ബ്രഹ്മൻ! നീ മനസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ സർവ്വജഗത്തെയും സൃഷ്ടിക്കാനും സംഹരിക്കാനും സ്വേച്ഛയാൽ വിധിക്കാനും സംശയമില്ലാതെ ശേഷിയുള്ളവൻ।

Verse 25

त्वं नो धाता विधाता च त्वं गुरुस्त्वं परायणम् / परित्राता त्वमस्माकं विनिवर्त्तय चापदम्

നീ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ ധാതാവും വിധാതാവും; നീ തന്നെയാണ് ഗുരുവും പരമാശ്രയവും. നീ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ; ഞങ്ങളുടെ ആപത്ത് നീക്കുക।

Verse 26

शरणं भव विप्रेन्द्र विप्रेद्राणां विशेषतः / सागरैर्दह्यमानानां लोकत्रयनिवासिनाम्

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്കു ശരണം ആകുക; സമുദ്രങ്ങളാൽ ദഹിക്കപ്പെടുന്ന ലോകത്രയവാസികൾക്കും ആശ്രയമാകുക।

Verse 27

ननु वै सात्त्विकी चेष्टा भवतीह भवादृशाम् / त्रातुमर्हसि तस्मात्त्वं लोकानस्मांश्च सुव्रत

നിശ്ചയമായും, നിനക്കുപോലെയുള്ള മഹാത്മാക്കൾക്കു ഇങ്ങനെയുള്ള സാത്ത്വിക പ്രവർത്തി സ്വഭാവമാണ്; അതിനാൽ, ഹേ സുവ്രത, ലോകങ്ങളെയും ഞങ്ങളെയും രക്ഷിക്കാൻ നീ അർഹൻ।

Verse 28

न चेदकाले भगवन्विनङ्क्ष्यत्यखिलं जगत् / जैमिनिरुवाच इत्युक्तः सकलैर्देवैरुन्मील्य नयने शनैः

ഹേ ഭഗവൻ! നീ സമയത്തിനു മുമ്പേ ഇത് തടയുന്നില്ലെങ്കിൽ സർവ്വജഗത്തും നശിക്കും. ജൈമിനി പറഞ്ഞു—എല്ലാ ദേവന്മാരും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ പതുക്കെ കണ്ണുകൾ തുറന്നു।

Verse 29

विलोक्य तानुवाचेदं कपिलः सूनृतं वचः / स्वकर्मणैव निर्दग्धाः प्रविनङ्क्ष्यन्ति सागराः

അവരെ കണ്ട കപിലൻ മധുരസത്യവചനം പറഞ്ഞു— സ്വന്തം കർമ്മം കൊണ്ടുതന്നെ ദഗ്ധരായി ഈ സാഗരപുത്രർ നശിക്കും।

Verse 30

काले प्राप्ते तु युष्माभिः सतावत्परिपाल्यताम् / अहं तु कारणं तेषां विनाशाय दुरात्मनाम्

കാലം വന്നാൽ നിങ്ങൾ സത്യത്തെ കാത്തുപാലിക്കൂ; ആ ദുഷ്ടാത്മാക്കളുടെ വിനാശത്തിന് കാരണമാകുന്നത് ഞാൻ തന്നെയാകും।

Verse 31

भविष्यामि सुरश्रेष्ठा भवतामर्थसिद्धये / मम क्रोधाग्नि विप्लुष्टाः सागराः पापचेतसः

ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കായി ഞാൻ ഉണ്ടാകും; പാപചിത്തരായ സാഗരപുത്രർ എന്റെ ക്രോധാഗ്നിയിൽ ദഗ്ധരായി.

Verse 32

भविष्यन्तु चिरेणैव कालोपहतबुद्धयः / तस्माद्गतज्वरा देवा लोकाश्चैवाकुतोभयाः

കാലം ബുദ്ധിയെ മുറിവേൽപ്പിച്ചവർ വളരെ വൈകിയേ (ഫലം) പ്രാപിക്കൂ; അതിനാൽ ദേവന്മാർ ജ്വരമൊഴിഞ്ഞവരാകട്ടെ, ലോകങ്ങളും നിർഭയവും നിർശങ്കവും ആകട്ടെ।

Verse 33

भवन्तु ते दुराचाराः क्षिप्रं यास्यन्ति संक्षयम् / तद्यूयं निर्भया भूत्वा व्रजध्वं स्वां पुरीं प्रति

ആ ദുഷ്ടാചാരികൾ വേഗം തന്നെ ക്ഷയത്തിലേക്ക് പോകും; അതിനാൽ നിങ്ങൾ നിർഭയരായി നിങ്ങളുടെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകുവിൻ।

Verse 34

कालं कञ्चित्प्रतीक्षध्वं ततो ऽभीष्टमवाप्स्यथ / कपिलेनैवमुक्तास्ते देवाः सर्वे सवासवाः

അൽപകാലം കാത്തിരിക്കുവിൻ; പിന്നെ നിങ്ങൾ അഭീഷ്ടഫലം പ്രാപിക്കും. കപിലൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ എല്ലാ ദേവന്മാരും സന്തോഷിച്ചു.

Verse 35

तं प्रणम्य ततो जग्मुः प्रतीताग्निदिवं प्रति / एतस्मिन्नन्तरे राजा सगरः पृथिवीपतिः

അവനെ നമസ്കരിച്ച് അവർ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്ക് പോയി. ഇതിന്നിടയിൽ ഭൂമിപതി രാജാവ് സഗരൻ (അവിടെ എത്തി).

Verse 36

वाजिमेधं महायज्ञं कर्तुं चक्रे मनोरथम् / आहृत्य सर्वसंभारान्वसिष्ठानुमते तदा

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം വാജിമേധ മഹായജ്ഞം നടത്താൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു; വസിഷ്ഠന്റെ അനുമതിയോടെ എല്ലാ സാമഗ്രികളും ശേഖരിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 37

और्वाद्यैः सहितो विप्रैर्यथावद्दीक्षितो ऽभवत् / दीक्षां प्रविष्टो नृपतिर्हयसंचारणाय वै

ഔർവാദി ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം വിധിപൂർവ്വം ദീക്ഷിതനായി. ദീക്ഷയിൽ പ്രവേശിച്ച നൃപതി അശ്വസഞ്ചാരത്തിനായി ഒരുങ്ങി.

Verse 38

पुत्रान्सर्वान्समाहूय संदिदेश महयशाः / संचारयित्वा तुरगं परीत्य पृथिवीतले

മഹായശസ്സുള്ള (സഗരൻ) തന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും വിളിച്ചു കല്പിച്ചു—അശ്വത്തെ ഭൂമിതലമൊട്ടാകെ സഞ്ചരിപ്പിച്ച് (കാവൽ നോക്കുക).

Verse 39

क्षिप्रं ममान्तिकं पुत्राः पुनराहर्तुमर्हथ / जैमिनिरुवाच ततस्ते पितुरादेशात्तमादाय तुरङ्गमम्

“പുത്രന്മാരേ, അതിനെ വേഗത്തിൽ എന്റെ അടുക്കൽ വീണ്ടും കൊണ്ടുവരുവിൻ.” ജൈമിനി പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ അവർ പിതാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആ അശ്വത്തെ എടുത്തുകൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 40

परिचङ्क्रमयामासुः सकले क्षितिमण्डले / विधिचोदनयैवाश्वः स भूमौ परिवर्तिततः

അവർ സമസ്ത ക്ഷിതിമണ്ഡലത്തിലുടനീളം അതിനെ സഞ്ചരിപ്പിച്ചു; വിധിയുടെ പ്രേരണയാൽ ആ അശ്വം ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടന്നു.

Verse 41

न तु दिग्विजयार्थाय करादानार्थमेव च / पृथिवीभूभुजा तेन पूर्वमेव विनिर्जिता

ഇത് ദിഗ്വിജയത്തിനായുമല്ല, വെറും കരശേഖരണത്തിനായുമല്ല; ആ ഭൂഭുജൻ മുമ്പേ തന്നെ ഭൂമിയെ ജയിച്ചിരുന്നു.

Verse 42

नृपाश्चोदारवीर्येण करदाः समरे कृताः / ततस्ते राजतनया निस्तोये लवणांबुधौ

ഉദാരവീര്യത്താൽ രാജാക്കന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ കരദരാക്കപ്പെട്ടു; തുടർന്ന് ആ രാജപുത്രന്മാർ ജലമില്ലാത്ത ലവണാംബുധിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 43

भूतले विविशुर्हृष्टाः परिवार्य तुरङ्गमम्

അവർ ഹർഷത്തോടെ ആ അശ്വത്തെ ചുറ്റി നിൽക്കവെ ഭൂതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.