Adhyaya 208: Narration of the Exemplum of the Pativratā (Devoted Wife)

Verse 1

अथ पतिव्रतोपाख्यानवर्णनम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ मुहूर्त्तस्य तु कालस्य दिव्याभरणभूषितान् ॥ प्रयातान्दिवि संप्रेक्ष्य विमानैः सूर्यसन्निभैः

ບັດນີ້ເລີ່ມພັນນານິທານເກືອບກ່ຽວກັບນາງຜູ້ຮັກສາພຣະຕໍ່ສາມີ (ປະຕິວຣະຕາ). ບຸດຂອງລຶສີກ່າວວ່າ: ໄມ່ດົນນັກ ເມື່ອເຫັນພວກເຂົາເດີນທາງໄປໃນຟ້າ ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອາພອນທິບ ໂດຍວິມານສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງດວງອາທິດ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວຕໍ່ໄປ.

Verse 2

ब्राह्मणास्तपसा सिद्धाः सपत्नीकाः सबान्धवाः ॥ सानुरागा ह्युभयतो मन्युनाभिपरिप्लुताः

ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍຜູ້ສຳເລັດດ້ວຍຕະປະ ພ້ອມດ້ວຍພັນລະຍາ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງ ແມ່ນວ່າມີຄວາມຮັກໃຄ່ ແຕ່ກໍຖືກຄວາມໂກດຄອບງຳຈາກທັງສອງຝ່າຍ.

Verse 3

विवर्णवदनो राजा प्रभातेजोविवर्जितः ॥ अचिरादेव सञ्जातः क्रोधेन भृशदुःखितः

ພຣະຣາຊາຍະມະໃບໜ້າຊີດເຊືອດ ປາດສະຈາກລັດສະໝີແລະສະຫງ່າລາສີ; ໄມ່ດົນນັກກໍເກີດຄວາມທຸກທົນຢ່າງແຮງ ເນື່ອງຈາກຄວາມໂກດ.

Verse 4

तं तथा निष्प्रभं दृष्ट्वा धर्मराजं तपोधनः ॥ नारदश्चाब्रवीत्तत्र ज्ञात्वा तस्य मनोगतम्

ເມື່ອເຫັນທັມມະຣາຊາເປັນດັ່ງນັ້ນບໍ່ມີລັດສະໝີ ນາຣະດະຜູ້ເປັນດັ່ງຂຸມຊັບແຫ່ງນັກຕະປະ ໄດ້ກ່າວຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໂດຍຮູ້ເຖິງຄວາມໃນໃຈຂອງພຣະອົງ.

Verse 5

अपि त्वं भ्राजमानस्तु पशोः पतिरिवापरः ॥ कस्मात्ते शोभनं वक्त्रं क्षणाद्वैवर्ण्यमापतत्

ແມ່ນແຕ່ທ່ານສ່ອງສະຫວ່າງ ດຸດດັ່ງເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງຫຼາຍອີກຜູ້ໜຶ່ງ ເປັນຫຍັງໃບໜ້າອັນງາມຂອງທ່ານຈຶ່ງຊີດລົງໃນພິລຶກຕາ?

Verse 6

विनिःश्वसन्यथा नागः कस्मात्त्वं परितप्यसे ॥ राजन्कस्माद्बिभेषि त्वमेतदिच्छामि वेदितुम्

ທ່ານຖອນຫາຍໃຈດັ່ງງູ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຖືກທຸກທໍລະມານ? ໂອ ພະຣາຊາ, ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງຢ້ານກົວ? ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຮູ້ເລື່ອງນີ້

Verse 7

यम उवाच ॥ विवर्णं जायते वक्त्रं शुष्यते न च संशयः ॥ यन्मया हीदृशं दृष्टं श्रूयतां तन्महामुने

ຍະມະກ່າວວ່າ: ໃບໜ້າຍ່ອມຊີດແລະແຫ້ງຫຼົດ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ສິ່ງທີ່ຂ້າໄດ້ເຫັນໃນທຳນອງນັ້ນ ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ມະຫາມຸນີ

Verse 8

यायावरास्तु ये विप्रा उञ्छवृत्तिपरायणाः ॥ दृढस्वाध्यायतपसो ह्रीमन्तो ह्यनसूयकाः

ພຣາຫມັນຜູ້ເປັນຍາຍາວະ (ຈາລິກ) ຜູ້ຍຶດອຸຍຉະວຣິຕຕິ ຄືດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການເກັບເກືອບຂ້າວທີ່ເຫຼືອ ໝັ້ນຄົງໃນສະວາທະຍາຍະ ແລະຕະປະ ມີຄວາມລະອາຍ ແລະບໍ່ມີຄວາມອິດສາ—(ຂ້າໄດ້ພົບເຫັນ)

Verse 9

अतिथिप्रियकाश्चैव नित्ययुक्ता जितेन्द्रियाः ॥ ते त्वहम्मानिनः सर्वे गच्छन्त्युपरि मे द्विज

ເຂົາເຈົ້າເປັນຜູ້ຮັກອາຕິຖິ (ແຂກ) ສະເໝີ ມີວິໄນຢູ່ເປັນນິດ ແລະຊະນະອິນທຣີຍະ. ແຕ່ເຂົາເຈົ້າທັງໝົດເນື່ອງຈາກອະຫັງມານ (ຖືຕົນ) ໂອ ດວິຊະ ຈຶ່ງຂຶ້ນໄປເໜືອຂ້າ (ເກີນຖານະຂອງຂ້າ)

Verse 10

दिव्यगन्धैर्विलिप्ताङ्गा माल्यभूषितवाससः ॥ सृजन्तो मम माल्यानि तेन ताम्ये द्विजोत्तम ॥

ກາຍຂອງເຂົາທັງຫຼາຍຖືກທາດ້ວຍກິ່ນຫອມທິບ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມປະດັບດ້ວຍພວງມາລາແລະເຄື່ອງປະດັບ។ ເພາະເຂົາສ້າງພວງມາລາຖວາຍແກ່ຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ເນື່ອງນິດ ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງເມື່ອຍລ້າດ້ວຍເຫດນັ້ນ

Verse 11

मृत्यो तिष्ठसि कस्यार्थे को वा मृत्युḥ कथं भवेत् ॥ कि त्वं न भाषसे मृत्यो ब्रूहि लोके निरर्थकः ॥

ໂອ ຄວາມຕາຍ, ເຈົ້າຢືນຢູ່ນີ້ເພື່ອຈຸດປະສົງຂອງໃຜ? ແທ້ຈິງແລ້ວ ‘ຄວາມຕາຍ’ ແມ່ນໃຜ ແລະຄວາມຕາຍເກີດຂຶ້ນແນວໃດ? ເປັນຫຍັງເຈົ້າບໍ່ເວົ້າ ໂອ ຄວາມຕາຍ? ຈົ່ງບອກມາ—ບໍ່ຊັ້ນເຈົ້າກໍໄຮ້ປະໂຫຍດໃນໂລກ

Verse 12

लोभासक्तान्सदा हंसि पापिष्ठान्धर्मवर्जितान् ॥ एषां तपसि सिद्धानां नाहं विग्रहवानिह ॥

ເຈົ້າມັກຈະທຳລາຍຜູ້ທີ່ຕິດຢູ່ໃນຄວາມໂລບ ຜູ້ຊົ່ວຊ້າທີ່ສຸດ ແລະປາດສະຈາກທຳມະ; ແຕ່ຕໍ່ຜູ້ທີ່ສຳເລັດດ້ວຍຕະປະ ຢູ່ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີອຳນາດຈະປະຈັນໜ້າໄດ້

Verse 13

निग्रहानुग्रहौ नापि मया शक्यौ महात्मनाम् ॥ कर्त्तुं वा प्रतिषेद्धुं वा तेन तप्ये भृशं मुने ॥

ຕໍ່ບັນດາມະຫາອາດມາ ທັງການລົງໂທດແລະການໂປດປານ ຂ້າພະເຈົ້າກໍບໍ່ອາດເຮັດໄດ້ ຈະເຮັດກໍບໍ່ໄດ້ ຈະຫ້າມກໍບໍ່ໄດ້; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມຸນີ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຮ້ອນຮົນດ້ວຍຄວາມທຸກຢ່າງຫນັກ

Verse 14

एतस्मिन्नन्तरे तत्र विमानॆन महाद्युतिः ॥ पतिव्रता समं भर्त्रा सानुगा सपरिच्छदा ॥

ໃນຂະນະນັ້ນ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ນາງຜູ້ເປັນປະຕິວຣະຕາຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງຢ່າງຍິ່ງ ໄດ້ມາຮອດດ້ວຍວິມານທິບ ພ້ອມກັບສາມີ ມີຜູ້ຕິດຕາມ ແລະບໍລິວານພ້ອມສັບພະສິ່ງ

Verse 15

महताऽतूर्यघोषेण सम्प्राप्ता प्रियदर्शना ॥ धर्मराजहितं सर्वं धर्मज्ञा धर्मवत्सला ॥

ນາງໄດ້ມາຮອດພ້ອມສຽງດົນຕີອັນກຶກກ້ອງຢ່າງໃຫຍ່—ນ່າເບິ່ງ—ເປັນຜູ້ຮູ້ທຳ, ຮັກທຳ, ແລະກະທຳທຸກຢ່າງເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ທຳມະຣາຊາ.

Verse 16

साऽब्रवीत्तु विमानस्था साधयन्ती शुभाङ्गना ॥ विचित्रं प्रसृतं वाक्यं सर्वसत्त्वसुखावहम् ॥

ຕໍ່ມາ ນາງຜູ້ເປັນມງຄົລ ນັ່ງຢູ່ໃນວິມານທິບ ໄດ້ກ່າວ—ຖ້ອຍຄຳອັນຫຼາກຫຼາຍ ແລະຂະຫຍາຍຢ່າງກວ້າງ—ອັນນຳສຸກປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ.

Verse 17

पतिव्रतोवाच ॥ धर्मराज महाबाहो कृतज्ञः सर्वसम्मतः ॥ मैवमीर्‌षां कुरुष्व त्वं ब्राह्मणेषु तपस्विसु ॥ एतेषां तपसां वीर माहात्म्यं बलमेव च ॥ अचिन्त्याः सर्वभूतानां ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥

ປະຕິວຣະຕາກ່າວວ່າ: “ໂອ ທຳມະຣາຊາ ຜູ້ມີແຂນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ຮູ້ຄຸນ ແລະເປັນທີ່ນັບຖືຂອງທຸກຄົນ—ຢ່າເຮັດຄວາມອິດສາຕໍ່ພຣາຫມະນຜູ້ບຳເນັດຕະປະເລີຍ. ໂອ ວີຣະ, ມະຫິມາ ແລະພະລັງແຫ່ງຕະປະຂອງພວກເຂົາ ແທ້ຈິງອັນຄາດຄິດບໍ່ໄດ້; ພຣາຫມະນຜູ້ຂ້າມຝັ່ງແຫ່ງເວດແລ້ວ ເປັນອຳນາດທີ່ສັດທັງປວງຍາກຈະຫຍັ່ງຮູ້.”

Verse 18

त्वया शुभाशुभं कर्म नित्यं पूजा मनस्विनाम् ॥ रागो वा रोषमोहौ वा न कर्तव्यौ सदा सताम् ॥

ໂດຍທ່ານ ຄວນພິຈາລະນາກຳອັນດີແລະອັນຊົ່ວເປັນນິດ ແລະຄວນບູຊາຜູ້ມີໃຈສູງຜູ້ຄວນເຄົາລົບຢູ່ເສມອ. ໃນຫມູ່ຄົນດີ ບໍ່ຄວນກະທຳຄວາມຕິດພັນ ຄວາມໂກດ ຫຼືຄວາມຫຼົງ ເລີຍ.

Verse 19

प्रयाता गगने दृष्टा विद्युत्सौदामिनी यथा ॥ दृष्ट्वा पतिव्रतां नारीं धर्मराजेन पूजिताम् ॥

ນາງຖືກເຫັນວ່າເຄື່ອນໄປໃນຟ້າ ດັ່ງສາຍຟ້າຜ່າ. ເມື່ອເຫັນນາງຜູ້ເປັນປະຕິວຣະຕາ ທີ່ທຳມະຣາຊາໄດ້ບູຊາແລ້ວ (ເລື່ອງລາວຈຶ່ງດຳເນີນຕໍ່)

Verse 20

अब्रवीन् नारदस्तत्र धर्मराजं तथागतम् ।

ທີ່ນັ້ນ ນາຣະດະ ໄດ້ກ່າວກັບ ທັມມະຣາຊ (ຍະມະ) ຜູ້ມາຮອດແລ້ວ।

Verse 21

नारद उवाच ॥ का चैषा सुमहाभागा सुरूपा प्रमदोत्तमा ॥ या त्वया पूजिता राजन् हितमुक्त्वा गता पुनः ।

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ! ນາງຜູ້ມີພາກຍະຍິ່ງ ງາມພ້ອມ ແລະເປັນຍອດໃນຫມູ່ສະຕຣີນີ້ ແມ່ນໃຜ ທີ່ພຣະອົງໄດ້ບູຊາ; ແລ້ວນາງໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນເປັນປະໂຫຍດ ແລະຈາກໄປອີກ?”

Verse 22

एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं परं कौतूहलं हि मे ॥ एतनमे सुमहाभाग कथयस्व समासतः ।

“ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະນາຮູ້ເລື່ອງນີ້; ແທ້ຈິງແລ້ວ ຄວາມຢາກຮູ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າຍິ່ງໃຫຍ່. ໂອ ຜູ້ມີພາກຍະຍິ່ງ, ຂໍໃຫ້ກ່າວໃຫ້ຟັງໂດຍຫຍໍ້.”

Verse 23

यम उवाच ॥ अहं ते कथयिष्यामि कथां परमशोभनाम् ॥ एषा मया यथा तात पूजितापि च कृत्स्नशः ।

ຍະມະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ລູກເອີຍ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າເລື່ອງອັນງົດງາມສູງສຸດໃຫ້ເຈົ້າ—ວ່ານາງນີ້ໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກຂ້າພະເຈົ້າແນວໃດ ຢ່າງຄົບຖ້ວນ.”

Verse 24

पुरा कृतयुगे तात निमिर्नाम महायशाः ॥ आसीद्राजा महातेजाः सत्यसन्ध इति श्रुतः ।

“ໃນການກ່ອນ ໃນຍຸກກຣິຕະຍຸກ, ໂອ ລູກເອີຍ, ມີພຣະຣາຊານາມວ່າ ນິມິ ຜູ້ມີຊື່ສຽງຍິ່ງ; ພຣະອົງມີຣັດສະມີອັນຍິ່ງ ແລະເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າຍຶດຫມັ້ນໃນສັດຈະ.”

Verse 25

तस्य पुत्रो मिथिर्नाम जननाज्जनकोऽभवत् ॥ तस्य रूपवती नाम पत्नी प्रियहिते रता ।

ບຸດຂອງທ່ານມີນາມວ່າ “ມິທິ”; ແລະເນື່ອງຈາກການໃຫ້ກຳເນີດ ທ່ານຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມວ່າ “ຊະນະກະ”। ພຣະມະເຫສີຊື່ “ຣູປະວະຕີ” ຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນໃນສິ່ງທີ່ຮັກແລະເປັນປະໂຫຍດ।

Verse 26

सा चाप शुभकर्माणि पतिभक्ता पतिव्रता ॥ प्रीत्या परमया युक्ता भर्त्तुर्वचनकारिणी ।

ນາງໄດ້ປະພຶດກຳດີອັນເປັນມງຄົດ; ເປັນຜູ້ພັກດີຕໍ່ສາມີ ແລະມັ່ນຄົງໃນພຣະຕິວຣະຕາ ປະກອບດ້ວຍຄວາມຮັກອັນລຶກຊຶ້ງ ແລະປະພຶດຕາມຖ້ອຍຄຳຂອງສາມີ।

Verse 27

य इमां पृथिवीं सर्वां धर्मेण परिपालयन् ॥ न व्याधिर्न जरा मृत्युस् तस्मिन् राजनि शासति ।

ເມື່ອກະສັດນັ້ນປົກຄອງໂດຍປົກປ້ອງແຜ່ນດິນທັງປວງຕາມທຳມະ ໃນການປົກຄອງຂອງພຣະອົງ ບໍ່ມີໂລກໄພ ບໍ່ມີຊະຣາ ແລະບໍ່ມີມໍຣະນະ (ມາບີບຄັ້ນປະຊາ)។

Verse 28

ववर्ष सततं देवस् तस्य राष्ट्रे महाद्युतेः ॥ एवं बहुगुणोपेतं तस्य राज्यं महात्मनः ।

ໃນອານາຈັກຂອງກະສັດຜູ້ມີຣັດສະມີຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ເທວະແຫ່ງຝົນໄດ້ຕົກຝົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ। ດັ່ງນັ້ນ ຣາຊະອານາຈັກຂອງມະຫາຕະມະຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າຫຼາຍປະການ।

Verse 29

न कश्चिद् दृश्यते मर्त्यो रुजार्त्तो दुःखितोऽपि वा ॥ अथात्र बहुकालस्य राजानं मिथिलाधिपम् ।

ບໍ່ມີມະນຸດຜູ້ໃດປາກົດວ່າຖືກໂລກໄພທຳລາຍ ຫຼືແມ່ນຜູ້ເສົ້າໂສກເລີຍ। ແລ້ວຕໍ່ມາ ເມື່ອການເວລາຜ່ານໄປດົນນານ ກໍເກີດເຫດບາງປະການແກ່ກະສັດ “ມິທິ” ຜູ້ເປັນອະທິປະຕິແຫ່ງມິຖິລາ…

Verse 30

उवाच राज्ञी विप्रेन्द्र विनयात्प्रश्रितं वचः ।

ນາງພຣະມະເຫສີໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນນ້ອມຖ່ອມຕົນ។

Verse 31

राज्ञ्युवाच ॥ भृत्यानां च द्विजातीनां तथा परिजनस्य च ॥ यदस्ति द्रविणं किञ्चित्पृथिव्यां यद्गृहे च ते ।

ນາງພຣະມະເຫສີກ່າວວ່າ: “ເພື່ອບ່າວໄພ່, ເພື່ອພວກທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ), ແລະເພື່ອຄົນໃນເຮືອນ—ຊັບສິນໃດໆທີ່ມີ ບໍ່ວ່າຢູ່ໃນແຜ່ນດິນ ຫຼືໃນເຮືອນຂອງທ່ານ…”

Verse 32

विनियुक्तं तु तत्सर्वं सान्निध्यं तु तथा त्वया ॥ न च राजन् विजानासि भोजनस्य प्रशंससि ।

“…ທັງໝົດນັ້ນໄດ້ຈັດສັນຕາມຄວນແລ້ວ ແລະທ່ານເອງກໍຢູ່ໃກ້ເພື່ອກຳກັບດູແລ ແຕ່ໂອ ພຣະຣາຊາ ທ່ານກັບບໍ່ຮູ້ເຫັນ ແລະຍົກຍ້ອງ ‘ອາຫານ’ ດັ່ງວ່າມັນຂາດແຄນ”

Verse 33

नास्ति तन्नियमः कश्चित्पुष्पमूल्यं च नास्ति नः ॥ न वा गवादिकं किञ्चिन्न च वस्त्राणि कर्हिचित् ।

“ເລື່ອງນັ້ນບໍ່ມີກົດກຳນົດແນ່ນອນ ແລະເຮົາບໍ່ມີເງິນແມ່ນແຕ່ຄ່າດອກໄມ້ ບໍ່ມີງົວແລະອື່ນໆ ແລະບໍ່ມີເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມໃນເວລາໃດໆ”

Verse 34

न चैव वार्षिकः कश्चिद्विद्यते भाजनस्य च ॥ दृश्यते हि महाराज मम चैवाथ सुव्रत ।

“ແລະບໍ່ມີການສະໜອງປະຈຳປີເລີຍ ແມ່ນແຕ່ພາຊະນະຕ່າງໆ ເລື່ອງນີ້ປະຈັກຊັດ ໂອ ມະຫາຣາຊາ—ທັງຂ້າພະເຈົ້າແລະທ່ານກໍເຫັນ ໂອ ຜູ້ມີປະຕິຍານອັນດີ”

Verse 35

यत्कर्तव्यं मया वापि तन्मे ब्रूहि नराधिप । कर्त्र्यस्म्यहं विशेषेण यद्वाक्यमपि मन्यसे ।

ໂອ ຜູ້ປົກຄອງແຫ່ງມະນຸດ ຂໍຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດຫຍັງ. ຄໍາຊີ້ນໍາໃດທີ່ທ່ານເຫັນວ່າເໝາະສົມ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະຕິບັດໂດຍພິເສດຕາມນັ້ນ.

Verse 36

तद्ब्रवीमि यथाशक्त्या यदि मे मन्यसे प्रिये ॥ हविष्ये वर्त्तमानानामिदं वर्षशतं गतम् ।

ໂອ ຄົນຮັກ ຖ້າເຈົ້າເຫັນດີ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເວົ້າຕາມກໍາລັງວ່າ ສໍາລັບຜູ້ດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍຫວິສະຍະ (haviṣya) ໄລຍະໜຶ່ງຮ້ອຍປີນີ້ໄດ້ຜ່ານພົ້ນໄປແລ້ວ

Verse 37

कुद्दालेन हि काष्ठेन क्षेत्रं वै कुर्महे प्रिये ॥ ततो धर्मविधिं तत्त्वात्प्राप्नुयां मे न संशयः ।

ໂອ ຄົນຮັກ ພວກເຮົາໃຊ້ຈອບແລະໄມ້ (ເຄື່ອງມືງ່າຍໆ) ເພື່ອໄຖນາ. ຈາກນັ້ນໂດຍຄວາມຈິງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະບັນລຸລະບຽບແຫ່ງທຳອັນຖືກຕ້ອງ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສໃນໃຈ

Verse 38

भक्ष्यं भोज्यं च ये ये च ततस्त्वं सुखमाप्स्यसि ॥ एवमुक्ता ततो राज्ञी राजानमिदमब्रवीत् ।

ອາຫານໃດໆທີ່ກິນໄດ້ ແລະສິ່ງໃດໆທີ່ເໝາະແກ່ການບໍລິໂພກ ທັງໝົດນັ້ນຈະໄດ້ມາຈາກທີ່ນັ້ນ; ແລ້ວເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບຄວາມຜາສຸກ. ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນີ້ ພຣະມະເຫສີຈຶ່ງກ່າວກັບພຣະຣາຊາດັ່ງນີ້

Verse 39

देव्युवाच ॥ भृत्यानां तु सहस्राणि तव राजन्निवेशने ॥ अश्वानां च गजानां च सैरिभाणां तथैव च ।

ພຣະມະເຫສີກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ ໃນພຣະນິເວດຂອງພຣະອົງມີຂ້າຮັບໃຊ້ນັບພັນ ແລະຍັງມີມ້າ ຊ້າງ ແລະຄວາຍອີກດ້ວຍ”

Verse 40

उष्ट्राणां महिषाणां च खराणां च महायशाः ॥ एते सर्वे कथं राजन्न कुर्वन्ति तवेप्सितम् ॥

ໂອ ຜູ້ມີກຽດຍົດຍິ່ງ, ທ່ານມີອູດ, ຄວາຍ ແລະ ລາ; ແຕ່ເປັນຫຍັງ ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ, ທັງໝົດນີ້ຈຶ່ງບໍ່ສຳເລັດຕາມພະປະສົງຂອງທ່ານ?

Verse 41

राजोवाच ॥ नियुक्तानि हि कर्माणि वार्षिकानीतराणि च ॥ सर्वकर्माणि कुर्वन्ति ये भृत्या मे वरानने ॥

ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ, ວຽກທີ່ໄດ້ມອບໝາຍ—ຈະເປັນວຽກປະຈຳປີຕາມລະດູ ຫຼື ວຽກອື່ນ—ຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງເຮົາກໍເຮັດສຳເລັດທັງໝົດ

Verse 42

बलीवर्दाः खराऽश्वा गजा उष्ट्रा ह्यनेकशः ॥ सर्वे नियुक्ता मे देवि सर्वकर्मसु शोभने ॥

ງົວຜູ້, ລາ, ມ້າ, ຊ້າງ ແລະ ອູດຫຼາຍຕົວ—ໂອ ເທວີ, ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄົດ—ເຮົາໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງພວກມັນໃຫ້ເຮັດວຽກທຸກປະເພດ

Verse 43

आयसँ त्रापुषँ ताम्रँ राजतँ काञ्चनँ तथा ॥ नियुक्तानि तु सर्वाणि सर्वकर्मस्वनिन्दिते ॥

ເຫຼັກ, ດີບຸກ, ທອງແດງ, ເງິນ ແລະ ຄຳ—ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີຕຳນິ—ທັງໝົດນີ້ແທ້ຈິງໄດ້ນຳໃຊ້ໃນວຽກທຸກປະເພດ

Verse 44

ननु पश्याम्यहं देवि किञ्चिद्धैमं न चायसम् ॥ येन कुर्यामहं देवि कुद्दालं सुसमाहितः ॥

ແຕ່ກໍດີ ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນສິ່ງໜຶ່ງທີ່ເຮັດດ້ວຍຄຳ ແຕ່ບໍ່ເຫັນທີ່ເຮັດດ້ວຍເຫຼັກ; ດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະສ້າງກຸດດາລະ (ຈອບ/ສະເປດ) ໄດ້ດ້ວຍຄວາມພ້ອມແລະຄວາມລະມັດລະວັງ

Verse 45

गच्छ राजन् यथाकाममनुयास्यामि पृष्ठतः ॥ एवमुक्तः सुनिष्क्रान्तः सभार्यः स नरेश्वरः ॥

“ໂອ ພະຣາຊາ, ໄປຕາມພະປະສົງເຖີດ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕາມຢູ່ຂ້າງຫຼັງ।” ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພະນເຣດສະວອນກໍອອກເດີນທາງພ້ອມພະມະເຫສີ।

Verse 46

ततो राजा च देवी च क्षेत्रं मृगयतस्तदा ॥ गतौ च परमाध्वानं ततो राजाब्रवीदिदम् ॥

ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາແລະພະເທວີ ໃນຂະນະທີ່ຊອກຫາທົ່ງນາ ໄດ້ເດີນທາງໄກຢ່າງຫຼາຍ; ແລ້ວພະຣາຊາຈຶ່ງກ່າວດັ່ງນີ້

Verse 47

इदं भद्रं मम क्षेत्रमास्वात्र वरवर्णिनि ॥ यावद्गुल्मानिमान् भद्रे कण्टकांश्च वरानने ॥

“ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ນີ້ແມ່ນນາອັນດີຂອງຂ້າພະເຈົ້າ; ໂອ ນາງຜິວພັນງາມ, ຈົ່ງນັ່ງຢູ່ນີ້—ຈົນກວ່າຂ້າພະເຈົ້າຈະຈັດການພຸ່ມໄມ້ເຫຼົ່ານີ້ ໂອ ຜູ້ດີ ແລະ ໜາມເຫຼົ່ານີ້ ໂອ ຜູ້ໜ້າງາມ”

Verse 48

अहं छिनद्मि वै देवि त्वमेताञ्छोधय प्रिये ॥ एष ते कर्म योगस्तु ततो प्राप्स्यामि चेप्सितम् ॥

“ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕັດມັນລົງ; ສ່ວນເຈົ້າ ໂອ ຜູ້ຮັກ, ຈົ່ງກຳຈັດແລະກວາດອອກໃຫ້ສະອາດ. ນີ້ແມ່ນສ່ວນວຽກທີ່ເໝາະສົມຂອງເຈົ້າ; ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ”

Verse 49

एवमुक्ता महादेवी तेन राज्ञा तपोधन ॥ उवाच मधुरं वाक्यं प्रहसन्ती नृपाङ्गना ॥

ເມື່ອພະຣາຊາກ່າວດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ມັ່ງຄັ່ງດ້ວຍຕະບະ, ມະຫາເທວີ—ນາງຜູ້ເປັນສະຕຣີແຫ່ງພະຣາຊະວົງ—ຍິ້ມແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນຫວານ

Verse 50

वृक्षोऽत्र दृश्यते पार्श्वे सौवर्णो गुल्म एव च ॥ पानीयस्य तु सान्निध्यं न किञ्चिदिह दृश्यते ॥

ຢູ່ບ່ອນນີ້ເຫັນຕົ້ນໄມ້ຢູ່ຂ້າງໜຶ່ງ ແລະມີພຸ່ມໄມ້ດັ່ງຄໍາທອງດ້ວຍ; ແຕ່ບໍ່ເຫັນຄວາມໃກ້ຊິດຂອງນ້ໍາດື່ມໃນບ່ອນນີ້ເລີຍ

Verse 51

कथं क्षेत्रं करिष्यावो हृद्रोगस्य तु कारकम् ॥ इयं नदी ह्ययं वृक्ष इयं भूमिः समांसला ॥

ເມື່ອບ່ອນນີ້ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດໂລກຫົວໃຈ ພວກເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ເປັນສະຖານທີ່ອັນສົມຄວນໄດ້ແນວໃດ? ນີ້ແມ່ນແມ່ນ້ໍາ, ນີ້ແມ່ນຕົ້ນໄມ້; ແລະດິນນີ້ນຸ່ມຊຸ່ມ ດັ່ງມີເນື້ອອຸດົມ

Verse 52

अस्मिन्वपि कृतं कर्म कथं गुणकरं भवेत् ॥ तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा राजा वचनमब्रवीत् ॥

ແມ່ນແຕ່ການກະທໍາໃດໜຶ່ງທີ່ເຮັດໃນບ່ອນແບບນີ້ ຈະເປັນປະໂຫຍດໄດ້ແນວໃດ? ເມື່ອຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງນາງແລ້ວ ພະຣາຊາຈຶ່ງກ່າວຕອບ

Verse 53

शुभं सानुनयं वाक्यं भूतानां गुणवत्सलः ॥ पूर्वगृहे भवेत्पूर्वं विनियुक्तं तथा प्रिये ॥

ພະອົງຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຄຸນປະໂຫຍດແຫ່ງສັດທັງຫຼາຍ ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄໍາມົງຄຸນພ້ອມການຊັກຊວນຢ່າງອ່ອນໂຍນວ່າ: “ທີ່ຮັກ, ສິ່ງທີ່ໄດ້ຈັດສັນໄວ້ແຕ່ກ່ອນ ຈົ່ງໃຫ້ຕັ້ງຂຶ້ນກ່ອນໃນເຮືອນເກົ່ານັ້ນ”

Verse 54

अयं गृहो महादेवि न च बाधाऽत्र कस्यचित् ॥ ततस्तच्छोधयामास तत्क्षेत्रं भार्यया सह ॥

“ໂອ ມະຫາເທວີ, ນີ້ແມ່ນເຮືອນ ແລະບໍ່ມີອັນຕະລາຍຫຼືອຸປະສັກແກ່ຜູ້ໃດໃນບ່ອນນີ້” ແລ້ວພະອົງຈຶ່ງກວດສອບສະຖານທີ່ນັ້ນພ້ອມກັບພະມະເຫສີ

Verse 55

वियन्मध्ये तथोग्रश्च सविता तपते सदा ॥ समृद्धश्च तदा तत्र निदाघः काल आगतः ॥

ໃນກາງນະພາ ພຣະສຸລິຍະ (ສະວິຕາ) ແຜດເຜົາຢ່າງຮຸນແຮງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ; ແລ້ວທີ່ນັ້ນ ລະດູນິດາຄະ—ລະດູຮ້ອນອັນເຜົາໄໝ້—ກໍມາຮອດເຕັມກຳລັງ.

Verse 56

प्रवृद्धो दारुणो घर्मः कालश्चैवातिदारुणः ॥ ततः सा तृषिता देवी क्षुधिता च तपस्विनी ॥

ຄວາມຮ້ອນອັນໂຫດຮ້າຍເພີ່ມພູນຂຶ້ນ ແລະກາລະເວລາກໍກາຍເປັນອັນໂຫດຮ້າຍຢ່າງຍິ່ງ; ແລ້ວເທວີຜູ້ບຳເພັນຕະປະນັ້ນ ກໍກະຫາຍນ້ຳ ແລະຫິວໂຫຍດດ້ວຍ.

Verse 57

स्निग्धौ ताम्रतलौ पादौ तस्यां सन्तापमागतौ ॥ गुणप्रवाह रक्तौ तु तस्याः पादौ च सुव्रत ॥

ຕີນທັງສອງຂອງນາງ—ນຸ່ມນວນ ມີຝ່າຕີນສີດັ່ງທອງແດງ—ຖືກຄວາມຮ້ອນເຜົາຈົນເຈັບແສບ; ແລະ ໂອ ຜູ້ມີພຣະວຣະຕະດີ ຕີນຂອງນາງກໍແດງຈັດດຸດດັ່ງສີແດງໄຫຼລົງ

Verse 58

सूर्यस्य पादा मध्याह्ने तापयन्त्यग्निसन्निभाः ॥ ततः सा व्यथिता देवी भर्तारमिदमब्रवीत् ॥

ໃນຍາມທ່ຽງ ລັງສີພຣະອາທິດເຜົາຮ້ອນດຸດດັ່ງໄຟ; ແລ້ວເທວີຜູ້ທຸກທໍລະມານ ຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້ແກ່ສາມີຂອງນາງ

Verse 59

तृषितास्मि महाराज भृशमुष्णेन पीडिता ॥ पानीयं दीयतां राजन्मम शीघ्रं प्रसादतः ॥

“ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາຊາ ຂ້າພະເຈົ້າກະຫາຍນ້ຳ ຖືກຄວາມຮ້ອນຮຸນແຮງບີບຄັ້ນຢ່າງຫນັກ. ຂ້າແຕ່ຣາຊັນ ຂໍໂປດປະທານນ້ຳດື່ມໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໂດຍໄວ ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ.”

Verse 60

इत्युक्त्वा पतिता देवी विह्वला दुःखपीडिता ॥ पतन्त्या च तया सूर्यो दृष्टो विह्वलया तथा ॥

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງເທວີກໍລົ້ມລົງ ດ້ວຍຄວາມວຸ້ນວາຍ ແລະຖືກທຸກຂ໌ຈາກຄວາມໂສກ; ໃນຂະນະກຳລັງລົ້ມ ນາງກໍເຫັນພຣະສຸລິຍະຢູ່ໃນອາການວຸ້ນວາຍເຊັ່ນດຽວກັນ។

Verse 61

यदृच्छया पतन्त्या तु सूर्यः कोपेन वीक्षितः ॥ ततो विवस्वान् भगवान् सन्त्रस्तो गगने तदा ॥

ໃນຂະນະທີ່ນາງກຳລັງລົ້ມລົງໂດຍບັງເອີນ ນາງໄດ້ຈ້ອງມອງພຣະສຸລິຍະດ້ວຍຄວາມໂກດ; ດັ່ງນັ້ນ ພຣະວິວັສວານ ຜູ້ເປັນພຣະພຣະເຈົ້າ ຈຶ່ງຕົກໃຈຢູ່ໃນຟ້າໃນເວລານັ້ນ।

Verse 62

दिवं मुक्त्वा महातेजाः पतितो धरणीतले ॥ ततो दृष्ट्वा तु राजा.असौ स्वभावेन च वर्जितम् ॥

ລະທິ້ງສະຫວັນແລ້ວ ຜູ້ມີລັດສະຫມີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ກໍຕົກລົງສູ່ພື້ນແຜ່ນດິນ; ແລ້ວພຣະຣາຊາເມື່ອເຫັນພຣະອົງ—ຜູ້ຖືກພາກອອກຈາກສະພາບປົກກະຕິຂອງຕົນ—ກໍ (ກະທຳຕາມຄວນ).

Verse 63

एवं ब्रुवन्तं राजानं सूर्यः सानुनयोऽब्रवीत् ॥ पतिव्रता शुभाक्षी च ममैषा रुषिता भृशम् ॥

ເມື່ອພຣະຣາຊາກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະສຸລິຍະກໍຕອບດ້ວຍຄຳອ່ອນໂຍນແລະປະນີປະນອມວ່າ: “ນາງນີ້ເປັນພັນລະຍາຂອງເຮົາ ເປັນຜູ້ຮັກສາພຣະສາມີ (ປະຕິວຣະຕາ) ແລະມີດວງຕາງາມ; ນາງໄດ້ໂກດເຮົາຢ່າງແຮງກ້າ.”

Verse 64

ततोऽहं पतितो राजंस्तव कार्यानुशासनः ॥ अनया सदृशी नारी त्रैलोक्ये नैव विद्यते ॥

“ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ພຣະຣາຊາ ຕາມຄຳສັ່ງໃນກິດຂອງທ່ານ ເຮົາຈຶ່ງຕົກລົງມາ; ໃນສາມໂລກ ບໍ່ມີສະຕຣີໃດເທົ່າທຽມນາງ.”

Verse 65

पृथिव्यां स्वर्गलोके वा न काचिदिह दृश्यते ॥ अहोऽस्याः परमं सत्त्वमहोऽस्याः परमं तपः ॥

ບໍ່ວ່າໃນແຜ່ນດິນ ຫຼືໃນສະຫວັນໂລກ ທີ່ນີ້ບໍ່ມີໃຜເຫັນຄືນາງ. ໂອ້—ສັດຕະວະ (ພະລັງໃນໃຈ) ຂອງນາງສູງສຸດ; ໂອ້—ຕະປະ (ຕະບະ/ການບຳເນັດ) ຂອງນາງສູງສຸດ.

Verse 66

अहो धैर्यं च शक्तिश्च तवैवं शंसिता गुणाः ॥ तथेयं ते महाभाग तव चित्तानुसारिणी ॥

ໂອ້—ຄວາມອົດທົນແລະພະລັງຂອງທ່ານ; ຄຸນຄ່າຂອງທ່ານຖືກສັນລະເສີນແບບນີ້. ແລະນາງນີ້ດ້ວຍ, ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາ, ເປັນຜູ້ຕາມໃຈນຶກຂອງທ່ານ.

Verse 67

सदृशी ते महाभाग शक्रस्येव यथा शची ॥ पात्रं पात्रवता प्राप्तं सुकृतस्य महत्फलम् ॥

ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາ, ນາງເໝາະສົມກັບທ່ານ ເຫມືອນສະຈີກັບສັກຣະ. ຜູ້ຄວນຄ່າໄດ້ພົບພາຊະນະອັນຄວນຄ່າ—ນີ້ແມ່ນຜົນອັນໃຫຍ່ຂອງກຸສົນກຳ.

Verse 68

अनुरूपः सुरूपो वा यतो जातः सुयन्त्रितः ॥ मा च ते वितथः कामो भवेच्चैव नराधिप ॥

ຜູ້ໃດທີ່ເປັນຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດ—ຈະເໝາະສົມຫຼືງາມກໍຕາມ—ຂໍໃຫ້ເປັນຜູ້ຄວບຄຸມຕົນໃນຄວາມປະພຶດ. ແລະໂອ ຈອມມະນຸດ, ຂໍໃຫ້ຄວາມປາດຖະໜາຂອງທ່ານຢ່າເປັນໝັນ.

Verse 69

कुरुष्व दयितं क्षेत्रं यथा मनसि वर्त्तते ॥ भोजनार्थं महाराज त्वदन्यो न हि विद्यते ॥

ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ຈົ່ງຈັດທຳແດນແຫ່ງການກະທຳອັນເປັນທີ່ຮັກ ໃຫ້ເປັນໄປຕາມທີ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງທ່ານ. ເພື່ອການດຳລົງຊີວິດແລະອາຫານ, ໂອ ກະສັດໃຫຍ່, ບໍ່ມີຜູ້ອື່ນນອກຈາກທ່ານ.

Verse 70

अनुरूपा विशुद्धा च तपसा च वराङ्गना॥ पतिव्रता च साध्वी च नित्यं तव हिते रता॥

ນາງເໝາະສົມກັບທ່ານ ບໍລິສຸດ ແລະດ້ວຍຕະປະຈຶ່ງເປັນນາງຜູ້ປະເສີດ। ນາງເປັນຜູ້ຖືພຣະຕິວຣະຕາ ເປັນສາດວີ ແລະມຸ່ງຫາປະໂຫຍດຂອງທ່ານເສມອໄປ।

Verse 71

फलदं च यशस्यं च भविष्यति हि कामदम्॥ एवमुक्त्वा ततः सूर्यः ससर्ज जलभाजनम्॥

ນີ້ຈະໃຫ້ຜົນແທ້ ເກີດກຽດສັກສີ ແລະບັນດານໃຫ້ຄວາມປາຖະໜາສຳເລັດ। ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະສູຣະຍະຈຶ່ງສ້າງພາຊະນະສຳລັບນ້ຳ

Verse 72

उपभोक्तुं सुखस्यार्थं सुपुण्यस्य विशेषतः॥ दत्त्वा तत्पुण्यकर्माणं ततः प्राह दिवाकरः॥

ເພື່ອໄດ້ເສວຍສຸກ—ໂດຍສະເພາະເປັນຜົນແຫ່ງບຸນອັນຍິ່ງ—ເມື່ອໄດ້ປະທານກິດບຸນນັ້ນ (ຫຼືເຄື່ອງມືຂອງມັນ) ແລ້ວ ພຣະທິວາກະຣະຈຶ່ງກ່າວ

Verse 73

एवमुक्त्वा तु भगवांस्तथा तत्कृतवान्क्वचित्॥ राज्ञा च जनकेनैव प्रियाया हितकाम्यया॥

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ກະທຳຕາມນັ້ນ ໃນການ/ສະຖານທີ່ໜຶ່ງ। ແລະເຫດນີ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍພຣະຣາຊາຈະນະກະເອງ ເພາະປາຖະໜາຈະສະໜອງປະໂຫຍດແກ່ນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ

Verse 74

ततः साप्यायिता देवी तोयेन शुभलक्षणा॥ लब्धसंज्ञा गतभया राजानमिदमब्रवीत्॥

ຕໍ່ມາ ເທວີຜູ້ມີລັກສະນະມົງຄຸນ ໄດ້ຮັບການຊຸ່ມຊື່ນດ້ວຍນ້ຳ। ເມື່ອໄດ້ສະຕິຄືນ ແລະພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານກົວ ນາງຈຶ່ງກ່າວກັບພຣະຣາຊາດັ່ງນີ້

Verse 75

देवी दृष्ट्वा तदाश्चर्यं विस्मयोत्फुल्ललोचना॥ केन दत्तं शुभं तोयं दिव्यं छत्रमुपानहौ॥

ເມື່ອເທວີເຫັນອັດສະຈັນນັ້ນ ດວງຕາກໍເປີດກວ້າງດ້ວຍຄວາມພິສົງ ແລ້ວຖາມວ່າ: “ນ້ຳມົງຄຸນນີ້ ຮົ່ມທິບ ແລະເກີບນີ້ ໃຜເປັນຜູ້ປະທານ?”

Verse 76

एतन्मे संशयं राजन्कथयस्व तपोधन॥ राजोवाच॥ एष देवो महादेवि विवस्वान्नाम नामतः॥

“ໂອ ພະຣາຊາ ຜູ້ເປັນຂຸມຊັບແຫ່ງຕະປະ ຈົ່ງບອກຄວາມສົງໄສນີ້ແກ່ຂ້າ” ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: “ໂອ ມະຫາເທວີ ເທວະອົງນີ້ມີນາມວ່າ ວິວັສວານ ຄືພະສຸຣິຍະ”

Verse 77

तवानुकम्पया देवि मुक्त्वाकाशमिहागतः॥ एवमुक्ता तु सा देवी भर्त्तारमिदमब्रवीत्॥

“ໂອ ເທວີ ເພາະຄວາມເມດຕາຕໍ່ເຈົ້າ ພຣະອົງໄດ້ລະທ້ອງຟ້າແລ້ວມາທີ່ນີ້” ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນ ເທວີຈຶ່ງກ່າວກັບສາມີຂອງນາງ

Verse 78

करवाण्यस्य कां प्रीतिं ज्ञायतामस्य वाच्छितम्॥ ततो राजा महातेजाः प्रणिपत्य कृताञ्जलिः॥

“ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດສິ່ງໃດເພື່ອໃຫ້ພຣະອົງພໍພຣະໄທ? ຂໍໃຫ້ຮູ້ພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງ” ແລ້ວພະຣາຊາຜູ້ມີຣັດສະມີຍິ່ງ ກໍປະນົມມື ແລະກົ້ມກາບ

Verse 79

विज्ञापयामास तदा भगवन् किं करोमि ते॥ एवमुक्तो नरेन्द्रेण सूर्यो वचनमब्रवीत्॥

ແລ້ວພະອົງໄດ້ທູນວ່າ: “ໂອ ພຣະພະຄະວານ ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດສິ່ງໃດເພື່ອພຣະອົງ?” ເມື່ອຈອມມະນຸດກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະສຸຣິຍະຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄຳຕອບ

Verse 80

अभयं मे महाराज स्त्रीभ्यो भवतु मानद ॥ तत्श्रुत्वा वचनं तस्य भास्करस्य तु मानदः ॥

ໂອ ມະຫາລາຊາ ເນື່ອງດ້ວຍຂ້າ ຂໍໃຫ້ສະຕຣີທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບອະພັຍ ແລະຄວາມປອດໄພ, ໂອ ຜູ້ປະທານເກຍດ. ເມື່ອມານະດາໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງພາສະກະຣະແລ້ວ…

Verse 81

प्रीत्या परमया युक्ता तस्य राज्ञो मनःप्रिया ॥ रश्मीनां तारणार्थाय छत्रं दत्त्वा तु कुण्डिकाम् ॥

ນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກໃນໃຈຂອງພະຣາຊາ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍຄວາມປິຕິອັນສູງສຸດ ໄດ້ຖວາຍຮົ່ມເພື່ອກັ້ນລັດສະມີແຫ່ງຕາເວັນ ແລະໄດ້ມອບກຸນຑິກາ ຄືພາຊະນະນ້ຳດ້ວຍ

Verse 82

इमौ चोपानहौ दत्त्वा चोभौ पादस्य शङ्करौ ॥ अभयं ते महाभाग यथा त्वं वृत्तवानसि ॥

ແລະເມື່ອນາງໄດ້ມອບຮອງເທົ້າ (ອຸປານະຫະ) ສອງຂ້າງ ອັນເໝາະສົມແກ່ຕີນທັງສອງແລ້ວ ນາງກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ມີພາກດີ ຂໍໃຫ້ອະພັຍແລະຄວາມປອດໄພຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ ຕາມທີ່ທ່ານໄດ້ປະພຶດດີ”

Verse 83

एवं पतिव्रतां विप्र पूजयामि नमामि च ॥

ດັ່ງນີ້ແລ ໂອ ວິປຣະ (ພຣາຫມະນ) ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນັບຖືບູຊາ ແລະນົບນ້ອມຕໍ່ ປະຕິວຣະຕາ ຄືພັນລະຍາຜູ້ສັດຊື່ຕໍ່ສາມີ

Verse 84

न च मामुपतिष्ठन्ति न चैव वशगा मम ॥ मस्तकं मम गच्छन्ति सपत्नीकाः सहानुगाः ॥

ພວກນາງບໍ່ມາຮັບໃຊ້ຂ້າ ແລະບໍ່ຢູ່ໃນອໍານາດຂ້າ; ສະຕຣີຜູ້ມີສະຕຣີຮ່ວມສາມີ (ສະປັດນີ) ເຫຼົ່ານັ້ນ ພ້ອມທັງຜູ້ຕິດຕາມ ກ້າລ່ວງເກີນຂ້າ ດັ່ງຂ້າມຫົວຂ້າ

Verse 85

ब्राह्मणाः सततं पूज्या ब्राह्मणाः सर्वदेवताः ॥ मात्सर्यं क्रोधसंयुक्तं न कर्तव्यं द्विजातिषु ॥

ພຣາຫມັນພຶງໄດ້ຮັບການບູຊາເຄົາລົບຢູ່ເສມອ; ພຣາຫມັນຖືກນັບວ່າເປັນດຸດເທວະທັງປວງ. ຢ່ານໍາຄວາມອິດສາທີ່ປົກຄຸມດ້ວຍໂທສະໄປຫາຜູ້ທະວິຊະ (ເກີດສອງຄັ້ງ).

Verse 86

सोऽपि राजा महाभागः सर्वभूतहिते रतः ॥ धर्मात्मा च महात्मा च सत्यसन्धो महातपाः ॥

ກະສັດຜູ້ນັ້ນດ້ວຍ, ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາ, ມຸ່ງໝັ້ນໃນການເຮັດປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ—ມີຈິດເປັນທຳ, ໃຈໃຫຍ່, ຢືນຢັນໃນສັດຈະ, ແລະມີຕະປະອັນຍິ່ງ.

Verse 87

राजोवाच ॥ न शक्यमुपरोधेन वक्तुं भामिनि विप्रियम् ॥ न च पश्याम्यहं देवि तव चैव जनस्य च ॥

ກະສັດກ່າວວ່າ: “ໂອ ນາງຜູ້ມີອາລົມແຮງ, ພາຍໃຕ້ການກົດດັນ ບໍ່ອາດເວົ້າຖ້ອຍຄໍາທີ່ບໍ່ນ່າພໍໃຈໄດ້. ແລະ ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນທາງທີ່ເປັນປະໂຫຍດທັງແກ່ເຈົ້າແລະແກ່ປະຊາຊົນ.”

Verse 88

एवमुक्ता महादेवी तेन राज्ञा सुषोभना ॥ हृषितपुष्टमना देवी राजानमिदमब्रवीत् ॥

ເມື່ອຖືກກະສັດກ່າວດັ່ງນັ້ນ ມະຫາເທວີຜູ້ສະຫງ່າງາມກໍຍິ່ງສ່ອງສະຫວ່າງ. ເທວີຜູ້ມີໃຈຍິນດີແລະແຂງແກ່ນ ໄດ້ກ່າວກັບກະສັດດັ່ງນີ້.

Verse 89

पानीयस्य तु पार्श्वेन सन्निकृष्टेन सुन्दरी ॥ चतुर्थं जनपर्यन्तं न किञ्चिदिह दृश्यते ॥

“ໂອ ນາງຜູ້ງາມ, ຂ້າງຂອງແຫຼ່ງນ້ໍາທີ່ຢູ່ໃກ້ມືນີ້, ຈົນເຖິງເຂດຂອງຊຸມຊົນລໍາດັບທີສີ່, ທີ່ນີ້ບໍ່ເຫັນສິ່ງໃດເລີຍ.”

Verse 90

किमर्थमिह तेजस्विंस्त्यक्त्वा मण्डलमागतः ॥ किं करोमि महातेजाः सर्वलोकनमस्कृतः ॥

ໂອ ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງມີເດດ! ເຈົ້າລະມັນດະລະຂອງເຈົ້າແລ້ວມາທີ່ນີ້ເພາະຫຍັງ? ໂອ ຜູ້ມີຮັດສະມີຍິ່ງ ຜູ້ທີ່ທຸກໂລກນົບນ້ອມ, ຂ້ອຍຄວນເຮັດຫຍັງ?

Verse 91

उपानहौ च छत्रं च दिव्यालङ्कारभूषितम् ॥ ददौ च राज्ञे सविता प्रीत्या परमया युतः ॥

ສະວິຕຣ (ພຣະອາທິດ) ດ້ວຍຄວາມຮັກອັນສູງສຸດ ໄດ້ຖວາຍເກີບແລະສະຫຼອງຮົ່ມໃຫ້ແກ່ພຣະຣາຊາ ອັນປະດັບດ້ວຍອາພອນທິບ

Verse 92

तां प्रियां प्रीतहृदयां श्रावयंस्तस्य भाषितम् ॥ राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा देवी वचनमब्रवीत् ॥

ເມື່ອເຮັດໃຫ້ນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຜູ້ມີໃຈເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ ໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງເຂົາແລ້ວ ແລະເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະດໍາຣັດຂອງພຣະຣາຊາ ເທວີ (ພຣະມະເຫສີ) ຈຶ່ງກ່າວຕອບ