Adhyaya 2: Cosmogony and the Ninefold Creation: Rudra’s Origin and the Prelude to the Sāvitrī–Veda Narrative

Verse 1

सूत उवाच । ततस्तुष्टो हरिर्भक्त्या धरण्यात्मशरीरगाम् । मायां प्रकाश्य तेनैव स्थितो वाराहमूर्त्तिना ॥ २.१ ॥

ສູຕະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ພຣະຫຣິ ຜູ້ພໍໃຈດ້ວຍຄວາມພັກດີ ໄດ້ເປີດເຜີຍມາຍາຂອງພຣະອົງ ກ່ຽວກັບພຣະແຜ່ນດິນ—ຜູ້ມີກາຍເປັນກາຍຂອງພຣະອົງເອງ—ແລະດ້ວຍອຳນາດນັ້ນ ພຣະອົງດຳລົງປາກົດເປັນຮູບວາຣາຫະ.

Verse 2

जगाद किं ते सुश्रोणि प्रश्नमेनं सुदुर्लभम् । कथयामि पुराणस्य विषयं सर्वशास्त्रतः ॥ २.२ ॥

ພຣະອົງກ່າວວ່າ: “ໂອ ນາງຜູ້ມີສະໂພກງາມ, ຄຳຖາມອັນຫາຍາກຢ່າງຍິ່ງນີ້ຂອງເຈົ້າແມ່ນຫຍັງ? ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍເນື້ອຫາຂອງປຸຣານະ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສາດສະຕຣາທັງປວງ.”

Verse 3

पुराणानां हि सर्वेषामयं साधारणः स्मृतः । श्लोकं धराणि निश्चित्य निःशेषं त्वं पुनः श्रृणु ॥ २.३ ॥

ເພາະໃນບູຣານະທັງປວງ ນີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນຫຼັກການທົ່ວໄປ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ແຜ່ນດິນ, ເມື່ອໄດ້ກຳນົດຄວາມໝາຍຂອງສະໂລກແລ້ວ ຈົ່ງຟັງອີກຄັ້ງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ ບໍ່ໃຫ້ຂາດເຫຼືອ.

Verse 4

श्रीवराह उवाच । सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च । वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम् ॥ २.४ ॥

ພຣະສີວະຣາຫະຕັດວ່າ: “ສັກ (ການສ້າງ), ປະຕິສັກ (ການສ້າງຄືນ), ວົງສາ (ສາຍຕະກູນ), ມັນວັນຕະຣະ (ວົງຈອນແຫ່ງມະນຸ), ແລະ ວົງສານຸຈະຣິຕະ (ເລື່ອງລາວຕາມສາຍວົງສາ) — ບູຣານະມີລັກສະນະກຳນົດຫ້າປະການນີ້”។

Verse 5

आदिसर्गमहं तावत् कथयामि वरानने । यस्मादारभ्य देवानां राज्ञां चरितमेव च । ज्ञायते चतुरंशश्च परमात्मा सनातनः ॥ २.५ ॥

“ໂອ ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ, ບັດນີ້ເຮົາຈະເລົ່າເຖິງອາດິສັກ (ການສ້າງແຕ່ເດີມ). ນັບແຕ່ຈຸດນັ້ນ ເລື່ອງລາວຂອງເທວະ ແລະ ພະຣາຊາທັງຫຼາຍຈຶ່ງເຂົ້າໃຈໄດ້; ແລະດ້ວຍນັ້ນ ພຣະອາດຕະມາສູງສຸດອັນນິລັນດອນ ຖືກຮູ້ໃນສີ່ດ້ານ.”

Verse 6

आदावहं व्योम महत् ततोऽणुं—रेकैव मत्तः प्रबभूव बुद्धिः । त्रिधा तु सा सत्त्व-रजस्-तमोभिः पृथक्पृथक्तत्त्व-रूपैरुपेता ॥ २.६ ॥

“ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນ ເຮົາເປັນວຽມ (ອາກາດອັນກວ້າງໃຫຍ່); ຕໍ່ມາເປັນມະຫັດ (ຫຼັກການໃຫຍ່), ແລ້ວເປັນອະນຸ (ອະຕອມ). ຈາກເຮົາຜູ້ດຽວ ບຸດທິ (ປັນຍາ/ປັນຈະຍາ) ໜຶ່ງໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ແຕ່ບຸດທິນັ້ນເປັນສາມສ່ວນ ດ້ວຍສັດຕະວະ, ຣະຈັສ, ແລະ ຕະມັສ; ແຕ່ລະສ່ວນຮັບຮູບເປັນຕັດຕະວະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.”

Verse 7

तस्मिंस्त्रिकेऽहं तमसो महान् स सदोच्यते सर्वविदां प्रधानः । उतस्मादपि क्षेत्रविदूर्जितोऽभूद् बभूव बुद्धिस्तु ततो बभूव ॥ २.७ ॥

“ໃນສາມປະການນັ້ນ ເຮົາຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ມະຫານ’ ຜູ້ເກີດຈາກຕະມັສ (ຄວາມມືດ) ແລະຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ສັດ’ ເປັນຜູ້ຮູ້ທັງປວງອັນສູງສຸດ. ຈາກນັ້ນອີກ ໄດ້ເກີດ ‘ຜູ້ຮູ້ແຫ່ງສະໜາມ’ (kṣetrajña) ຜູ້ມີພະລັງ; ແລ້ວຕໍ່ມາ ບຸດທິ ກໍເກີດຂຶ້ນ.”

Verse 8

तस्मात्तु तेभ्यः श्रवणादिहेतवस् ततोऽक्षमाला जगतो व्यवस्थिताः । भूतैर्गतैरेव च पिण्डमूर्तिर् मया भद्रे विहिता त्वात्मनैव ॥ २.८ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຈາກຫຼັກການເຫຼົ່ານັ້ນ ເກີດເຫດປັດໃຈແຫ່ງການໄດ້ຍິນ ແລະ ອິນຊີອື່ນໆ; ຈາກນັ້ນ ມວນລວມຂອງໂລກທັງປວງຖືກຈັດລຽງໃຫ້ເປັນລະບຽບ. ແລະ ຮູບກາຍອັນປະກອບຂຶ້ນ—ໂດຍທາດທັງຫຼາຍທີ່ເຄື່ອນໄຫວ—ຖືກຂ້າພະເຈົ້າຈັດຕັ້ງ ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄຸນ ໂດຍອາດຕະຕົນຂອງເຈົ້າເອງດ້ວຍ.

Verse 9

शून्यं त्वासीत् तत्र शब्दस्तु खं च तस्माद् वायुस् तत एवाऽनु तेजः । तस्माद् आपस् तत एवाऽनु देवि मया सृष्टा भवती भूतधात्री ॥ २.९ ॥

ໃນທີ່ນັ້ນເຄີຍເປັນຄວາມຫວ່າງເປົ່າ; ໃນນັ້ນ ສຽງ ແລະ ອາກາດ (ຫ້ອງວ່າງ) ເກີດຂຶ້ນ. ຈາກນັ້ນ ລົມ ເກີດຂຶ້ນ ແລະ ຕໍ່ມາ ໄຟ. ຈາກນັ້ນ ນ້ຳ ເກີດຂຶ້ນ; ແລະ ຕໍ່ມາ ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສ້າງເຈົ້າ—ຜູ້ອຸ້ມຊູແລະຄ້ຳຈຸນສັດທັງປວງ.

Verse 10

योगे पृथिव्या जलवत् ततोऽपि सबुद्बुदं कललं त्वण्डमेव । तस्मिन् प्रवृत्ते द्विगतेऽहमासीदापोमयश्चात्मनात्मानमादौ ॥ २.१० ॥

ເມື່ອປະຖະວີຢູ່ໃນສະມາທິແຫ່ງໂຍຄະ ນາງກໍເປັນດັ່ງນ້ຳ; ແລ້ວຕໍ່ມາ ມີມວນໜຽວທີ່ມີຟອງຫຼາຍ—ແທ້ໆແມ່ນໄຂ່ (ອັນດະ). ເມື່ອໄຂ່ໂລກນັ້ນເລີ່ມເຄື່ອນໄຫວແລະແຍກເປັນສອງ, ໃນປະຖົມການ ຂ້າພະເຈົ້າດຳລົງຢູ່ເປັນສະພາບນ້ຳ ແລະ ສະຖາປະນາຕົນເອງດ້ວຍອາດຕະຕົນຂອງຕົນເອງ.

Verse 11

सृष्ट्वा नारास्ता अथो तत्र चाहं येन स्यान्मे नाम नारायणेतिः । कल्पे कल्पे तत्र संयामि भूयः सुप्तस्य मे नाभिजः स्याद्यथाद्यः ॥ २.११ ॥

ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າສ້າງນ້ຳທັງຫຼາຍ (ນາຣາະ) ແລ້ວ, ຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ທີ່ນັ້ນເພື່ອໃຫ້ນາມຂອງຂ້າພະເຈົ້າເປັນ «ນາຣາຍະນະ». ໃນແຕ່ລະກັລປະ ຂ້າພະເຈົ້າຮວບຮວມ/ຖອນຄືນການສ້າງໄປທີ່ນັ້ນອີກ; ແລະ ເຊັ່ນໃນປະຖົມການ, ພຣະພຣະຫມາຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວ ຈະເກີດຈາກສະດືຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ໃນຂະນະທີ່ຂ້າພະເຈົ້ານອນໃນນິດຣາໂຍຄະ.

Verse 12

एवंभूतस्य मे देवि नाभिपद्मे चतुर्मुखः । उत्तस्थौ स मया प्रोक्तः प्रजाः सृज महामते ॥ २.१२ ॥

ໂອ ເທວີ, ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນ, ຜູ້ມີສີ່ໜ້າໄດ້ລຸກຂຶ້ນເທິງດອກບົວທີ່ສະດືຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວກັບລາວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາໃຈກວ້າງ, ຈົ່ງສ້າງສັດທັງຫຼາຍ.”

Verse 13

एवमुक्त्वा तिरोभावं गतोऽहं सोऽपि चिन्तयन् । आस्ते यावज्जगद्धात्री नाध्यगच्छत किञ्चन ॥ २.१३ ॥

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຫາຍໄປຈາກສາຍຕາ; ແລະເຂົາກໍຢູ່ນັ້ນ ຈົ່ມຢູ່ໃນການຄິດພິຈາລະນາ. ຕາມທີ່ «Jagaddhātrī» ຜູ້ຄ້ຳຈຸນໂລກ ຍັງດຳລົງຢູ່ ເຂົາບໍ່ອາດບັນລຸຂໍ້ສະຫຼຸບໃດໆໄດ້.

Verse 14

तावत् तस्य महारोषो ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः। सम्भूय तेन बालः स्यादङ्के रोषात्मसम्भवः॥ २.१४ ॥

ແລ້ວໃນເວລານັ້ນ ຄວາມໂກດໃຫຍ່ຂອງພຣະພຣະຫມາ—ຜູ້ມີກຳເນີດອັນບໍ່ປາກົດ—ໄດ້ຮວມຕົວເປັນຮູບ. ແລະຈາກນັ້ນ ເດັກນ້ອຍຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ນັ່ງຢູ່ເທິງຕັກຂອງພຣະອົງ ເກີດຈາກແກ່ນແທ້ແຫ່ງຄວາມໂກດ.

Verse 15

यो रुदन् वारितस्तेन ब्रह्मणाऽव्यक्तमूर्त्तिना । ब्रवीति नाम मे देहि तस्य रुद्रेति सो ददौ ॥ २.१५ ॥

ເມື່ອເຂົາກຳລັງຮ້ອງໄຫ້ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ມີຮູບອັນບໍ່ປາກົດໄດ້ຫ້າມເຂົາໄວ້. ເຂົາກ່າວວ່າ “ຂໍພຣະນາມໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ.” ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງປະທານນາມ “ຣຸດຣະ” ໃຫ້ເຂົາ.

Verse 16

सोऽपि तेन सृजस्वेति प्रोक्तो लोकमिमं शुभे । अशक्तः सोऽथ सलिले ममज्ज तपसे धृतः ॥ २.१६ ॥

ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄົດເອີຍ, ເຂົາເອງກໍຖືກກ່າວວ່າ “ຈົ່ງສ້າງໂລກນີ້.” ແຕ່ເພາະບໍ່ມີກຳລັງ ເຂົາຈຶ່ງດຳລົງລົງໃນນ້ຳ ແລະຍຶດໝັ້ນໃນຕະປະ (ການບຳເພັນພະຕະ).

Verse 17

तस्मिन् सलिलमग्ने तु पुनरन्यं प्रजापतिम् । ब्रह्मा ससर्ज भूतेषु दक्षिणाङ्गुष्ठतो वरम् ॥ वामे चैव तथाङ्गुष्ठे तस्य पत्नीमथासृजत् ॥ २.१७ ॥

ເມື່ອ (ໂລກ) ຈົມຢູ່ໃນນ້ຳນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສ້າງພຣະປະຊາປະຕິອີກອົງໜຶ່ງຂຶ້ນອີກ ໃນຫມູ່ສັດມີຊີວິດ: ຈາກນິ້ວໂປ້ຂວາ ພຣະອົງໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດຜູ້ປະເສີດ; ແລະຈາກນິ້ວໂປ້ຊ້າຍ ພຣະອົງໄດ້ສ້າງພັນລະຍາຂອງເຂົາ.

Verse 18

स तस्यां जनयामास मनुं स्वायम्भुवं प्रभुः । तस्मात् संभाविता सृष्टिः प्रजानां ब्रह्मणा पुरा ॥ २.१८ ॥

ແລ້ວພຣະເຈົ້າໄດ້ໃຫ້ ມະນຸ ສະວາຍັມພູວະ ເກີດໃນນາງ; ຈາກທ່ານນັ້ນ ໃນການກ່ອນ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ເລີ່ມການກໍ່ເກີດຂອງສັດທັງປວງ។

Verse 19

धरण्युवाच । विस्तरेण ममाचक्ष्व आदिसर्गं सुरेश्वर । ब्रह्मा नारायणाख्योऽयं कल्पादौ चाभवद् यथा ॥ २.१९ ॥

ພຣະທຣານີ (ແຜ່ນດິນ) ກ່າວວ່າ: «ຂໍພຣະອົງ ຜູ້ເປັນຈອມເທວະ ອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງຢ່າງລະອຽດ ກ່ຽວກັບການສ້າງແຕ່ດັ້ງເດີມ—ວ່າໃນຕົ້ນກະລະປະ ພຣະພຣະຫມານີ້ ໄດ້ຮັບນາມວ່າ ນາຣາຍະນະ ແນວໃດ»।

Verse 20

श्रीभगवानुवाच । ससर्ज सर्वभूतानि यथा नारायणात्मकः । कथ्यमानं मया देवि तदशेषं क्षिते शृणु ॥ २.२० ॥

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງໄດ້ສ້າງສັດທັງປວງ ຕາມຫຼັກທີ່ມີນາຣາຍະນະເປັນແກ່ນ. ໂອ ເທວີ, ໂອ ກະສິຕິ (ແຜ່ນດິນ), ຈົ່ງຟັງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ ໃນຂະນະທີ່ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວອະທິບາຍ»។

Verse 21

गतकल्पावसाने तु निशि सुप्तोत्थितः शुभे । सत्त्वोद्रिक्तस्तथा ब्रह्मा शून्यं लोकमवैक्षत ॥ २.२१ ॥

ໃນຕອນສິ້ນສຸດຂອງກະລະປະກ່ອນ, ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄົດ, ພຣະພຣະຫມາໄດ້ຕື່ນຈາກການນອນໃນຄືນ ແລະເມື່ອສັດຕະວະເດັ່ນກວ່າ ກໍໄດ້ເຫັນໂລກເປັນຄວາມຫວ່າງເປົ່າ।

Verse 22

नारायणः परोऽचिन्त्यः पराणामपि पूर्वजः । ब्रह्मस्वरूपी भगवाननादिः सर्वसम्भवः ॥ २.२२ ॥

ນາຣາຍະນະແມ່ນຜູ້ສູງສຸດ ແລະຢາກຈະຄິດເຖິງ, ເປັນບັນພະບຸລຸດແມ່ນແຕ່ຂອງຜູ້ສູງສົ່ງ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຜູ້ມີຮູບແບບເປັນພຣະພຣະຫມານ, ບໍ່ມີຈຸດເລີ່ມ, ເປັນແຫຼ່ງກໍ່ເກີດຂອງທຸກສິ່ງ।

Verse 23

इदं चोदाहरन्त्यत्र श्लोकं नारायणं प्रति । ब्रह्मस्वरूपिणं देवं जगतः प्रभवाप्ययम् ॥ २.२३ ॥

ໃນທີ່ນີ້ ພວກເຂົາຍັງອ້າງອີງຄາຖານີ້ ຖວາຍແດ່ພຣະນາຣາຍະນະ: «ພຣະເທວະຜູ້ມີສະພາບເປັນພຣະພຣະຫມັນ ເປັນຕົ້ນກໍາເນີດ ແລະ ການສະລາຍຂອງໂລກ»។

Verse 24

आपो नाराः इति प्रोक्ताः आपो वै नरसूनवः । अयनं तस्य ताः पूर्वं तेन नारायणः स्मृतः ॥ २.२४ ॥

«ນ້ໍາທັງຫຼາຍເອີ້ນວ່າ ‘ນາຣາ’; ແທ້ຈິງແລ້ວ ນ້ໍາເປັນລູກຫຼານຂອງ ນະຣະ. ໃນກ່ອນ ນ້ໍາເຫຼົ່ານັ້ນເປັນ ‘ອາຍະນະ’ (ທີ່ພັກ/ທີ່ສະຖິດ) ຂອງພຣະອົງ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຈື່ຈໍາພຣະອົງວ່າ ນາຣາຍະນະ»।

Verse 25

सृष्टिं चिन्तयतस्तस्य कल्पादिषु यथा पुरा । अबुद्धिपूर्वकस्तस्य प्रादुर्भूतस्तमोमयः ॥ २.२५ ॥

ເມື່ອພຣະອົງພິຈາລະນາການສ້າງສັນ—ເຊັ່ນດັ່ງໃນອະຍຸກເກົ່າ ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງກັນດອນ (ກັລປະ)—ກ່ອນທີ່ຈະມີປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ ສະພາບອັນເປັນຄວາມມືດອັນເກີດຈາກ ຕະມັສ ກໍໄດ້ປາກົດຂຶ້ນແກ່ພຣະອົງ।

Verse 26

तमो मोहो महामोहस्तामिस्त्रो ह्यन्धसंज्ञितः । अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः ॥ २.२६ ॥

ຕະມັສ (ຄວາມມືດ), ໂມຫະ (ຄວາມຫຼົງ), ມະຫາໂມຫະ (ຄວາມຫຼົງຢ່າງໃຫຍ່), ແລະ ຕາມິສຣະ ທີ່ເອີ້ນອີກວ່າ ອັນທະສະ—ອະວິດຍາອັນມີຫ້າຂໍ້ຕໍ່ນີ້ ໄດ້ປາກົດຈາກພຣະມະຫາອາດຕະມາ (ຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່)។

Verse 27

पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायतोऽप्रतिबोधवान् । बहिरन्तोऽप्रकाशश्च संवृतात्मा नगात्मकोः । स मुख्यसर्गो विज्ञेयः सर्गविद्भिर्विचक्षणैः ॥ २.२७ ॥

ການສ້າງສັນຕັ້ງຢູ່ເປັນຫ້າປະການ—ເຫມືອນຜູ້ພິຈາລະນາແຕ່ຍັງບໍ່ມີການຮູ້ແຈ້ງປາກົດ; ບໍ່ສະຫວ່າງທັງພາຍນອກແລະພາຍໃນ; ສະພາບຕົນຖືກປິດບັງ; ແລະມີລັກສະນະເປັນຄວາມເຉື່ອນໄຫວບໍ່ໄດ້. ນີ້ແມ່ນສັກຣະຫຼັກ (ການສ້າງພື້ນຖານ) ທີ່ນັກຮູ້ເລື່ອງການສ້າງຄວນເຂົ້າໃຈ।

Verse 28

पुनरन्यदभूत् तस्य ध्यायतः सर्गमुत्तमम्। तिर्यक्स्रोतस्तु वै यस्मात् तिर्यक्स्रोतस्तु वै स्मृतः॥ २.२८ ॥

ຕໍ່ມາ ເມື່ອພຣະອົງພິຈາລະນາດ້ວຍສະມາທິເຖິງການສ້າງອັນປະເສີດ ກໍເກີດມີຫມວດຫມູ່ອື່ນຂຶ້ນມາ. ເນື່ອງຈາກສະໂຣຕະ (srotas) ຂອງມັນໄຫຼໄປແນວນອນ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ຕິຣະຍັກ-ສະໂຣຕະ» (tiryak-srotas) ຄືລຳດັບສັດແນວນອນ.

Verse 29

पश्वादयस्ते विख्याता उत्पथग्राहिणस्तु ते। तमप्यसाधकं मत्वा तिर्यक्स्रोतं चतुर्मुखः॥ २.२९ ॥

ພວກທີ່ເລີ່ມຈາກສັດເດຍລະສານເປັນຕົ້ນ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີ; ພວກນັ້ນແທ້ໆແມ່ນຜູ້ຈັບທາງຜິດ. ເມື່ອຖືວ່າສະພາບນັ້ນບໍ່ນຳໄປສູ່ການສຳເລັດ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ມີສີ່ໜ້າ ຈຶ່ງຈັດມັນເປັນ «ຕິຣະຍັກ-ສະໂຣຕະ» (tiryak-srotas).

Verse 30

ऊर्ध्वस्रोतस्त्रिधा यस्तु सात्त्विको धर्मवर्तनः । ततोऽर्ध्वचारीणो देवाः सर्वगर्भसमुद्भवाः ॥ २.३० ॥

ແຕ່ຫມວດທີ່ເປັນ «ອູຣດະວະ-ສະໂຣຕະ» (ūrdhva-srotas) ແບ່ງເປັນສາມຢ່າງ ມີຄຸນສົມບັດສາດຕະວິກ ແລະດຳເນີນຕາມທຳມະ; ຈາກນັ້ນເກີດເປັນເທວະດາຜູ້ເຄື່ອນໄຫວຂຶ້ນສູງ ເກີດຈາກຄັນທຸກປະເພດ (ທຸກວິທີເກີດ).

Verse 31

ते सुखप्रीतिवहुला बहिरन्तस्त्वनावृताः । तस्मिन् सर्गेऽभवत् प्रीतिर्निष्पद्यन्ते प्रजास्तदा ॥ २.३० ॥

ພວກເຂົາມີຄວາມສຸກ ແລະຄວາມພໍໃຈຢ່າງຫຼາຍ ບໍ່ຖືກປິດກັ້ນທັງພາຍນອກແລະພາຍໃນ. ໃນສະພາບການສ້າງນັ້ນ ຄວາມປິຕິຍິນດີເກີດຂຶ້ນ ແລະໃນເວລານັ້ນສັດທັງຫຼາຍກໍປາກົດຕົວ.

Verse 32

तदा सृष्ट्वाऽन्यसर्गं तु तदा दध्यौ प्रजापतिः । असाधकांस्तु तान् मत्वा मुख्यसर्गादिसंभवान् ॥ २.३१ ॥

ໃນເວລານັ້ນ ຫຼັງຈາກສ້າງການສ້າງອື່ນອີກ (ການສ້າງຮອງ) ພຣະປະຊາປະຕິກໍພິຈາລະນາ. ພຣະອົງເຫັນວ່າສັດເຫຼົ່ານັ້ນ—ທີ່ເກີດຈາກການສ້າງຫຼັກ ແລະຂັ້ນຕົ້ນໆ—ບໍ່ເໝາະຕໍ່ຈຸດປະສົງ ຈຶ່ງຄິດໄຕ່ຕໍ່ໄປ.

Verse 33

ततः स चिन्तयामास अर्वाक्स्रोतस्तु स प्रभुः । अर्वाक्स्रोतसि चोत्पन्ना मनुष्याः साधका मताः ॥ २.३२ ॥

ຕໍ່ມາ ພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນອົງນັ້ນ ໄດ້ພິຈາລະນາເຖິງ «ອະຣວາກສໂຣຕະສ» ຄືກະແສ/ສະພາບທີ່ໄຫຼລົງລຸ່ມ. ມະນຸດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນອະຣວາກສໂຣຕະສ ຖືກນັບວ່າເປັນ ສາທະກະ (ຜູ້ປະຕິບັດ/ຜູ້ພາກເພັຍ)។

Verse 34

ते च प्रकाशबहुलास्तमोद्रिक्ता रजोधिकाः । तस्मात् तु दुःखः बहुला भूयोभूयश्च कारिणः ॥ २.३३ ॥

ສະພາບເຫຼົ່ານັ້ນ ມີແສງສະຫວ່າງຫຼາຍ ແຕ່ປົນກັບຄວາມມືດ ແລະຖືກຄອບງໍາໂດຍ ຣະຈັສ (rajas)។ ດັ່ງນັ້ນ ມັນຈຶ່ງກ່ອນໃຫ້ເກີດທຸກຂ໌ຢ່າງຫຼາຍ ຊໍ້າໆອີກເທື່ອໜຶ່ງ।

Verse 35

इत्येते कथिताः सर्गाः षडेते सुभगे तव । प्रथमो महतः सर्गस्तन्मात्राणि द्वितीयकः ॥ २.३४ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄຸນ, ສະກະ (sarga) ຫົກປະການນີ້ ໄດ້ຖືກກ່າວແກ່ເຈົ້າແລ້ວ. ອັນທຳອິດແມ່ນສະກະທີ່ເລີ່ມຈາກ ມະຫັດ (Mahat) ແລະອັນທີສອງແມ່ນສະກະຂອງ ຕັນມາຕຣະ (tanmātras) ອົງປະກອບລະອຽດ।

Verse 36

वैकारिकस्तृतीयस्तु सर्गश्चैन्द्रियकः स्मृतः । इत्येष प्राकृतः सर्गः सम्भूतो बुद्धिपूर्वकः ॥ २.३५ ॥

ສະກະທີສາມ ຖືກຮູ້ຈັກວ່າ ໄວກາຣິກະ (vaikārika) ແລະຍັງຖືກຈື່ຈຳວ່າ ອິນທຣິຍະກະ (aindriyaka) ຄືການເກີດອັນອີງໃສ່ອິນທຣີ. ດັ່ງນັ້ນ ສະກະປຣາກຣິຕະ (prākṛta) ອັນດັ້ງເດີມນີ້ ປາກົດຂຶ້ນໂດຍມີ ພຸດທິ (buddhi) ເປັນຫຼັກນໍາໜ້າ।

Verse 37

मुख्यसर्गश्चतुर्थस्तु मुख्याः वै स्थावराः स्मृताः । तिर्यक्स्रोतश्च यः प्रोक्तस्तैऱ्यक्स्रोतः स उच्यते ॥ २.३६ ॥

ສະກະທີສີ່ ຖືກກ່າວວ່າເປັນ ມຸກຂະສະກະ (ສະກະຫຼັກ); ແທ້ຈິງແລ້ວ ພວກສະຖາວະຣະ (ສິ່ງມີຊີວິດຢູ່ນິ່ງ ເຊັ່ນ ພືດ ແລະຮູບແບບຊີວິດທີ່ບໍ່ເຄື່ອນ) ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນ «ມຸກຂະ». ແລະກະແສການເກີດທີ່ກ່າວວ່າໄຫຼຕາມແນວນອນ ເອີ້ນວ່າ «ໄຕຣຍັກສໂຣຕະ» (tairyaksrota) ຄືກະແສຂວາງ।

Verse 38

तथोर्ध्वस्रोतसां श्रेष्ठः सप्तमः स तु मानवः । अष्टमोऽनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस्तामसश्च सः ॥ २.३७ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໃນບັນດາສັດທີ່ໄຫຼຂຶ້ນເທິງ (ອຸຣດວະສໂຣຕະສ) ອັນດັບທີ 7—ແລະເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດ—ແມ່ນມະນຸດ. ການສ້າງອັນດັບທີ 8 ແມ່ນ «ອະນຸຄຣະຫະ» (ການໂປດປານ/ເກື້ອກູນ) ມີລັກສະນະທັງສາດຕະວິກ ແລະ ຕາມະສະ.

Verse 39

पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृतास्तु त्रयः स्मृताः । प्राकृतो वैकृतश्चैव कौमारो नवमः स्मृतः ॥ २.३८ ॥

ການສ້າງທັງຫ້ານີ້ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນ «ໄວກຣິຕະ» (ການສ້າງທີ່ປ່ຽນແປງ) ແລະອີກສາມ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນ «ປຣາກຣິຕະ» (ດັ້ງເດີມ/ປະຖົມ) ການສ້າງ. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ປຣາກຣິຕະ ແລະ ໄວກຣິຕະ (ຮ່ວມກັນ) ພ້ອມທັງ «ເກົາມາຣະ» ການສ້າງ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນອັນດັບທີ 9.

Verse 40

इत्येते वै समाख्याता नव सर्गाः प्रजापतेः । प्राकृताः वैकृताश्चैव जगतो मूलहेतवः ॥ इत्येते कथिताः सर्गाः किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ २.३९ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ການສ້າງທັງ 9 ຂອງປຣະຈາປະຕິ ໄດ້ຖືກອະທິບາຍແລ້ວ—ທັງປຣາກຣິຕະ ແລະ ໄວກຣິຕະ—ເປັນເຫດປັດໃຈຮາກຖານຂອງໂລກ. ດັ່ງນັ້ນ ການສ້າງເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ກ່າວແລ້ວ; ເຈົ້າປາດຖະນາຟັງອັນໃດອື່ນອີກ?

Verse 41

धरण्युवाच । नवधा सृष्टिरुत्पन्ना ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । कथं सा ववृधे देव एतन्मे कथयाच्युत ॥ २.४० ॥

ທ່ານທະຣາ (ແຜ່ນດິນ) ກ່າວວ່າ: «ການສ້າງແບບ 9 ປະການ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນຈາກພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ມີກຳເນີດອັນບໍ່ປາກົດ. ການສ້າງນັ້ນເຕີບໃຫຍ່ ແລະ ແຜ່ຂະຫຍາຍໄດ້ແນວໃດ, ໂອ ພຣະເທວະ? ຂໍພຣະອະຈຸຕະ ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ»

Verse 42

श्रीवराह उवाच । प्रथमं ब्रह्मणा सृष्टा रुद्राद्यास्तु तपोधनाः । सनकादयस्ततः सृष्टा मरीच्यादय एव च ॥ २.४१ ॥

ພຣະສີວະຣາຫະ ກ່າວວ່າ: «ແຕ່ເບື້ອງຕົ້ນ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສ້າງຜູ້ມີຊັບແຫ່ງຕະປະ (tapo-dhana) ເລີ່ມຈາກຣຸດຣະ ແລະ ອື່ນໆ. ຕໍ່ມາ ໄດ້ສ້າງສະນະກະ ແລະ ອື່ນໆ, ແລະເຊັ່ນດຽວກັນ ມະຣີຈິ ແລະ ອື່ນໆ»

Verse 43

मरीचिरत्रिश्च तथा अङ्गिराः पुलहः क्रतुः । पुलस्त्यश्च महातेजाः प्रचेता भृगुरेव च । नारदो दशमश्चैव वसिष्ठश्च महातपाः ॥ २.४२ ॥

ມະຣີຈິ ແລະ ອະຕຣິ, ທັງອັງຄິຣະສ, ປຸລະຫະ ແລະ ກຣະຕຸ; ປຸລັສຕະຍະ ຜູ້ມີຮັດສະມີຍິ່ງ; ປຣະເຈຕະ ແລະ ພຣຶກຸ; ນາຣະດະ ເປັນອົງທີສິບ; ແລະ ວະສິດຖະ ນັກຕະປະສູງສຸດ।

Verse 44

सनकादयो निवृत्त्याख्ये तेन धर्मे प्रयोजिताः । प्रवृत्त्याख्ये मरीच्याद्या मुक्त्वैकं नारदं मुनिम् ॥ २.४३ ॥

ສະນະກະ ແລະ ອື່ນໆ ຖືກທ່ານນັ້ນໃຫ້ປະຕິບັດທຳທີ່ເອີ້ນວ່າ “ນິວຣິຕຕິ” (ການຖອນຕົນ). ສ່ວນມະຣີຈິ ແລະ ມຸນີອື່ນໆ ຖືກໃຫ້ປະຕິບັດ “ປຣະວຣິຕຕິ” (ການດຳເນີນໃນໂລກ) ໂດຍຍົກເວັ້ນແຕ່ ນາຣະດະ ມຸນີພຽງອົງດຽວ।

Verse 45

योऽसौ प्रजापतिस्त्वाद्यो दक्षिणाङ्गुष्ठसम्भवः । तस्यादौ तत्र वंशेन जगदेतच्चराचरम् ॥ २.४४ ॥

ປຣະຊາປະຕິອົງດັ້ງເດີມນັ້ນ ເກີດຈາກນິ້ວໂປ້ຂວາ; ໃນການເລີ່ມຕົ້ນ ຈາກພຣະອົງ ແລະ ຜ່ານສາຍວົງສານັ້ນ ໂລກນີ້ທັງໝົດ—ທັງສັດເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ—ໄດ້ອອກມາ।

Verse 46

देवाश्च दानवाश्चैव गन्धर्वोरगपक्षिणः । सर्वे दक्षस्य कन्यासु जाताः परमधार्मिकाः ॥ २.४५ ॥

ເທວະ ແລະ ດານະວະ, ພ້ອມທັງ ຄັນທັຣວະ, ນາຄະ ແລະ ນົກທັງຫຼາຍ—ທຸກອົງລ້ວນເກີດຈາກບຸດສາວຂອງ ທັກສະ; ແລະ ຖືກກ່າວວ່າ ສະຖິດໃນທຳອັນສູງສຸດ।

Verse 47

योऽसौ रुद्रेति विख्यातः पुत्रः क्रोधसमुद्भवः । भ्रुकुटीकुटिलात् तस्य ललाटात् परमेष्ठिनः ॥ २.४६ ॥

ບຸດນັ້ນ ຜູ້ໂດງດັງນາມວ່າ “ຣຸດຣະ” ເກີດຂຶ້ນຈາກຄວາມໂກຣດ; ອອກຈາກໜ້າຜາກຂອງ ປຣະເມດຖິນ (ຜູ້ກໍ່ກຳເນີດສູງສຸດ) ຈາກຮ່ອງທີ່ເກີດເມື່ອຂົນຄິ້ວຂມວດ।

Verse 48

अर्द्धनारीनरवपुः प्रचण्डोऽतिभयङ्करः । विभजात्मानमित्युक्तो ब्रह्मणाऽन्तर्दधे पुनः ॥ २.४७ ॥

ມີຮ່າງກາຍເປັນຄຶ່ງແມ່ຍິງ ແລະຄຶ່ງຜູ້ຊາຍ, ດຸຮ້າຍ ແລະນ່າຢ້ານກົວຢ່າງຫຼາຍ—ພຣະພຣະຫມາໄດ້ກ່າວວ່າ «ຈົ່ງແບ່ງຕົນເອງ» ແລ້ວທ່ານກໍຫາຍໄປຈາກສາຍຕາອີກຄັ້ງໜຶ່ງ।

Verse 49

तथोक्तोऽसौ द्विधा स्त्रीत्वं पुरुषत्वं चकार सः । बिभेद पुरुषत्वं च दशधा चैकधा च सः । ततस्त्वेकादश ख्याता रुद्रा ब्रह्मसमुद्भवाः ॥ २.४८ ॥

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ທ່ານຈຶ່ງເຮັດຕົນເອງໃຫ້ເປັນສອງສ່ວນ: ຄວາມເປັນແມ່ຍິງ ແລະຄວາມເປັນຜູ້ຊາຍ. ແລ້ວທ່ານແບ່ງສ່ວນຜູ້ຊາຍເປັນສິບສ່ວນ ແລະອີກໜຶ່ງສ່ວນ. ຈາກນັ້ນ ຮູດຣະສິບເອັດອົງຈຶ່ງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ ເກີດຈາກພຣະພຣະຫມາ।

Verse 50

अयमुद्देशतः प्रोक्तो रुद्रसर्गो मयाऽनघे । इदानीं युगमाहात्म्यं कथयामि समासतः ॥ २.४९ ॥

ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ການກໍ່ກຳເນີດຮູດຣະນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວໄວ້ແຕ່ໂດຍຫຍໍ້. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າເຖິງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຍຸກທັງຫຼາຍ ໂດຍສັ້ນໆ।

Verse 51

कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिश्चेति चतुर्युगम् । एतस्मिन्ये महासत्त्वा राजानो भूरिदक्षिणाः । देवासुराश्च यं चक्रुर्धर्मं कर्म च तच्छृणु ॥ २.५० ॥

“ກຣິຕະ, ເຕຣຕາ, ດວາປະຣະ, ແລະ ກະລິ—ນີ້ແມ່ນຈັກກະວົງສີ່ຍຸກ (ຈະຕຸຣຍຸກ). ໃນວົງຈອນນີ້ ມີກະສັດໃຈໃຫຍ່ ຜູ້ອຸດົມດ້ວຍທານ (ດັກສິນາ). ແລະທັງທຳມະ ແລະກຳມະພິທີ (karma) ທີ່ເທວະແລະອະສຸຣະສ້າງຕັ້ງ—ຈົ່ງຟັງເຖິງນັ້ນ.”

Verse 52

आसीत् प्रथमकल्पे तु मनुः स्वायम्भुवः पुरा । तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे अतिमानुषचेष्टितम् । प्रियव्रतोत्तानपादनामानं धर्मवत्सलम् ॥ २.५१ ॥

“ໃນກັລປະທຳອິດ ໃນການກ່ອນເກົ່າ ມີມະນຸ ສະວາຍັມພູວະ. ທ່ານມີບຸດສອງຄົນເກີດຂຶ້ນ ຜູ້ໂດດເດັ່ນດ້ວຍການກະທຳເກີນກວ່າມະນຸດທົ່ວໄປ—ຊື່ ປຣິຍະວຣະຕະ ແລະ ອຸຕຕານະປາດະ—ທັງສອງເປັນຜູ້ຮັກທຳມະ.”

Verse 53

तत्र प्रियव्रतो राजा महायज्वा तपोबलः । स चेष्ट्वा विविधैर्यज्ञैर्विपुलैर्भूरिदक्षिणैः ॥ २.५२ ॥

ທີ່ນັ້ນ ພຣະຣາຊາ ປຣິຍະວຣະຕະ ເປັນຜູ້ມີພະລັງຕະປະ ແລະເປັນມະຫາຍັດຊະວາ; ພຣະອົງໄດ້ປະກອບຍັດຊະນານາ ຢ່າງໃຫຍ່ໂຕ ພ້ອມດ້ວຍດັກຊິນາອັນຫຼາຍ.

Verse 54

सप्तद्वीपेषु संस्थाप्य भरतादीन् सुतान् निजान् । स्वयँ विशालां वरदां गत्वा तेपे महत् तपः ॥ २.५३ ॥

ພຣະອົງໄດ້ຈັດຕັ້ງບຸດຂອງພຣະອົງ ເລີ່ມຈາກ ພາຣະຕະ ໃນດວີປະທັງເຈັດ; ແລ້ວພຣະອົງເອງໄດ້ໄປຫາ ວິຊາລາ ຜູ້ປະທານພອນ ແລະບຳເນົາຕະປະອັນໃຫຍ່.

Verse 55

तस्मिन् स्थितस्य तपसि राज्ञो वै चक्रवर्त्तिनः । उपेयाद् नारदस्तत्र दिदृक्षुर्धर्मचारिणम् ॥ २.५४ ॥

ເມື່ອພຣະຣາຊາຈັກກະວັດຕິນັ້ນ ຕັ້ງມັ່ນຢູ່ໃນຕະປະ, ນາຣະດະ ໄດ້ມາທີ່ນັ້ນ ເພື່ອປາຖະໜາເຫັນຜູ້ປະພຶດທຳມະ.

Verse 56

स दृष्ट्वा नारदं व्योम्नि ज्वलद्भास्करतेजसम् । अभ्युत्थानेन राजेन्द्र उत्तस्थौ हर्षितस्तदा ॥ २.५५ ॥

ເມື່ອພຣະອົງເຫັນນາຣະດະຢູ່ໃນຟ້າ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງແສງຕາເວັນອັນເຜົາໄໝ້, ພຣະຣາຊາ—ໂອ ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາກະສັດ—ກໍລຸກຂຶ້ນຕ້ອນຮັບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະຍິນດີ.

Verse 57

तस्यासनं च पाद्यं च सम्यक् तस्य निवेद्य वै । स्वागतातिभिरालापैः परस्परमवोचताम् । कथान्ते नारदं राजा पप्रच्छ ब्रह्मवादिनम् ॥ २.५६ ॥

ພຣະອົງໄດ້ຖວາຍອາສນະ ແລະນ້ຳລ້າງຕີນ (ປາດຍະ) ແກ່ທ່ານຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ແລ້ວທັງສອງໄດ້ສົນທະນາກັນດ້ວຍຖ້ອຍຄຳຕ້ອນຮັບອັນສຸພາບ. ເມື່ອຈົບການສົນທະນາ ພຣະຣາຊາໄດ້ຖາມນາຣະດະ ຜູ້ກ່າວຖຶງພຣະພຣະຫມັນ.

Verse 58

प्रियव्रत उवाच । भगवन् किञ्चिदाश्चर्यमेतस्मिन् कृतसंज्ञिते । युगे दृष्टं श्रुतं वापि तन्मे कथय नारद ॥ २.५७ ॥

ພຣິຍະວຣະຕະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນມງຄົດ, ໃນຍຸກກຣິຕະ (ສັດຕະຍຸກ) ນີ້ ຖ້າມີສິ່ງອັດສະຈັນທີ່ໄດ້ເຫັນ ຫຼືແມ່ນໄດ້ຍິນ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງ ໂອ ນາຣະດະ»។

Verse 59

नारद उवाच । आश्चर्यमेकं दृष्टं मे तच्छृणुष्व प्रियव्रत । ह्यस्तनेऽहनि राजेन्द्र श्वेताख्यं गतवानहम् । द्वीपं तत्र सरो दृष्टं फुल्लपङ्कजमालिनम् ॥ २.५८ ॥

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍໄດ້ເຫັນສິ່ງອັດສະຈັນຢ່າງໜຶ່ງ; ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ພຣິຍະວຣະຕະ. ມື້ວານນີ້ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ຂ້ອຍໄດ້ໄປຍັງເກາະຊື່ ສະເວຕະ. ທີ່ນັ້ນຂ້ອຍເຫັນສະລະນ້ຳປະດັບດ້ວຍມາລາດອກບົວທີ່ບານເຕັມ»។

Verse 60

सरसस्तस्य तीरे तु कुमारिं पृथुलोचनाम् । दृष्ट्वाहं विस्मयापन्नस्तां कन्यामायतॆक्षणाम् ॥ २.५९ ॥

ແລ້ວຕໍ່ມາ ທີ່ຝັ່ງຂອງສະລະນ້ຳນັ້ນ ຂ້ອຍເຫັນນາງສາວຜູ້ມີດວງຕາກວ້າງ—ເປັນກຸມາຣີຜູ້ບໍ່ທັນມີຄູ່ ມີສາຍຕາຍາວອ່ອນຊ້ອຍ—ຂ້ອຍກໍເກີດຄວາມພິສົດອັນໃຫຍ່.

Verse 61

पृच्छितवानस्मि राजेन्द्र तदा मधुरभाषिणीम् । का असि भद्रे कथं वा असि किं वा कार्यमिह त्वया । कर्तव्यं चारुसर्वाङ्गि तन्ममाचक्ष्व शोभने ॥ २.६० ॥

ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ໃນເວລານັ້ນ ຂ້ອຍໄດ້ຖາມນາງຜູ້ເວົ້າຈາຫວານອ່ອນວ່າ: «ເຈົ້າແມ່ນໃຜ ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄົດ? ເຈົ້າເປັນຢ່າງໃດ? ແລະວຽກອັນໃດທີ່ເຈົ້າຕ້ອງເຮັດຢູ່ນີ້? ໂອ ຜູ້ງາມຜູ້ມີອະວະຍະວະອ່ອນຊ້ອຍ, ຈົ່ງບອກຂ້ອຍເຖີດ»។

Verse 62

एवमुक्ता मया सा हि मां दृष्ट्वाऽनिमिषेक्षणा । स्मृत्वा तूष्णीं स्थिता यावत् तावन्मे ज्ञानमुत्तमम् ॥ २.६१ ॥

ເມື່ອຂ້ອຍເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ນາງໄດ້ຈ້ອງມອງຂ້ອຍໂດຍບໍ່ກະພິບຕາ; ນາງໄດ້ລະລຶກຂຶ້ນ ແລະຢືນນິ່ງຢ່າງສງົບງຽບຢູ່ດົນເທົ່າໃດ, ໃນໄລຍະນັ້ນ ປັນຍາອັນສູງສຸດຂອງຂ້ອຍກໍປາກົດຢູ່.

Verse 63

विस्मृतं सर्ववेदाश्च सर्वशास्त्राणि चैव ह । योगशास्त्राणि शिक्षाश्च वेदानां स्मृतयस्तथा ॥ २.६२ ॥

ວິດາທັງປວງຖືກລືມເລືອນ ແລະ ຄຳພີສາດທັງຫມົດກໍເຊັ່ນດຽວກັນ; ຄຳພີໂຍຄະ ແລະ ວິຊາສິກສາ (śikṣā) ກໍຖືກລືມ, ພ້ອມທັງສະມຣິຕິທີ່ກ່ຽວກັບວິດາດ້ວຍ.

Verse 64

सर्वं दृष्ट्वैव मे राजन् कुमार्यापहृतं क्षणात् । ततोऽहं विस्मयार्विष्टश्चिन्ताशोकसमन्वितः ॥ २.६३ ॥

ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ, ເມື່ອຂ້ອຍໄດ້ເຫັນທຸກຢ່າງແລ້ວ ກໍຮູ້ວ່ານາງສາວຖືກລັກພາໄປໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ. ຈາກນັ້ນຂ້ອຍຖືກຄວາມພິສົດປະຫລາດຄອບງຳ ພ້ອມດ້ວຍຄວາມກັງວົນແລະຄວາມໂສກເສົ້າ.

Verse 65

तामेव शरणं गत्वा यावत् पश्यामि पार्थिव । तावद् दिव्यः पुमांस्तस्याः शरीरे समदृश्यत ॥ २.६४ ॥

ເມື່ອຂ້ອຍເຂົ້າໄປພຶ່ງນາງຜູ້ດຽວເປັນທີ່ພຶ່ງ ແລະເຝົ້າເບິ່ງ, ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ, ຕະຫຼອດເວລານັ້ນມີບຸລຸດຜູ້ສະຫວ່າງໄສປາກົດໃນຮ່າງກາຍຂອງນາງ.

Verse 66

तस्यापि पांसो हृदये त्वपरस्तस्य चोरसि । अन्यो रक्तेक्षणः श्रीमान् द्वादशादित्यसन्निभः ॥ २.६५ ॥

ແມ່ນແຕ່ໃນຫົວໃຈຂອງລາວ—ແລະອີກຄັ້ງໃນອົງອົບຂອງລາວ—ກໍປາກົດຮູບອັນສົງ່າງາມອີກອົງໜຶ່ງ, ມີດວງຕາແດງ ແລະສະຫວ່າງໄສດັ່ງອາດິຕະຍະສິບສອງ (Āditya).

Verse 67

एवं दृष्ट्वा पुमांसोऽत्र त्रयः कन्याशरीरगाः । क्षणेन तत्र कन्यैका न तान् पश्यामि सुव्रते ॥ २.६६ ॥

ເມື່ອເຫັນດັ່ງນີ້ ຂ້ອຍຮູ້ວ່າບຸລຸດສາມຄົນໃນນີ້ໄດ້ເຂົ້າສູ່ຮ່າງຂອງນາງສາວ. ແລ້ວໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ ມີນາງສາວຄົນດຽວຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ໂອ ຜູ້ມີພຣະວິນັຍດີ, ຂ້ອຍບໍ່ເຫັນພວກເຂົາອີກແລ້ວ.

Verse 68

ततः पृष्टा मया देवी सा कुमारी कथं मम । वेदाः नष्टा ममाचक्ष्व भद्रे तन्नाशकारणम् ॥ २.६७ ॥

ຕໍ່ມາ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຖາມເທວີວ່າ: «ໂອ ນາງພຣະກັນຍາ, ເຈົ້າກ່ຽວພັນກັບຂ້າພະເຈົ້າແນວໃດ? ຂໍໃຫ້ບອກ—ໂອ ຜູ້ດີງາມ—ເຫດໃດວ່າ ວິດາຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງສູນຫາຍ ແລະ ສາເຫດແຫ່ງການທໍາລາຍນັ້ນແມ່ນຫຍັງ?»

Verse 69

कन्योवाच । माता अहं सर्ववेदानां सावित्री नाम नामतः । मां न जानासि येन त्वं ततो वेदा हृतास्तव ॥ २.६८ ॥

ນາງພຣະກັນຍາກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນແມ່ຂອງວິດາທັງປວງ; ນາມຂອງຂ້າພະເຈົ້າໂດຍການເອີ້ນຄື ‘ສາວິຕຣີ’. ເພາະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ຈັກຂ້າພະເຈົ້າ ດັ່ງນັ້ນວິດາຂອງເຈົ້າຈຶ່ງຖືກຊິງໄປ»

Verse 70

एवमुक्ते तया राजन् विस्मयेन तपोधन । पृष्टा का एते पुरुषा एतत्कथय शोभने ॥ ६९ ॥

ເມື່ອນາງໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ໂອ ພຣະຣາຊາ—ໂອ ຜູ້ມີທະປະອັນອຸດົມ—ນາງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມພິສົດ ແລະຖາມວ່າ: «ບຸລຸດເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນໃຜ? ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເລົ່າໃຫ້ຟັງ, ໂອ ຜູ້ງາມສົມຄວນ»

Verse 71

कन्योवाच य एष मच्छरीरस्थः सर्वाङ्गैश्चारुलोचनः । एष ऋग्वेदनामा तु देवो नारायणः स्वयम् । वह्निभूतो दहत्याशु पापान्युच्चारणादनु ॥ २.७० ॥

ນາງພຣະກັນຍາກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນກາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ມີດວງຕາງາມ ແລະອະວະທຸກສ່ວນງາມສົມບູນ—ທ່ານນັ້ນແມ່ນພຣະນາຣາຍະນະເອງ, ຜູ້ຖືນາມ ‘ຣິກເວດ’. ເມື່ອກາຍເປັນໄຟ ທ່ານຈະເຜົາບາບທັງປວງໃຫ້ມອດໄປໂດຍໄວ ອັນເກີດຕາມຫຼັງການສະດຸດສະດອງ/ສວດທ່ອງ»

Verse 72

एतस्य हृदये योऽयं दृष्ट आसीत् त्वयात्मजः । स यजुर्वेदरूपेण स्थितो ब्रह्मा महाबलः ॥ २.७१ ॥

ບຸດຜູ້ທີ່ເຈົ້າເຄີຍເຫັນຢູ່ໃນດວງໃຈຂອງທ່ານນັ້ນ, ຄືພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ສະຖິດຢູ່ໃນຮູບແຫ່ງຢະຈຸຣເວດ (Yajurveda).

Verse 73

तस्याप्युरसि संविष्टो य एष शुचिरुज्ज्वलः । स सामवेदनामा तु रुद्ररूपी व्यवस्थितः । एष आदित्यवत् पापान्याशु नाशयते स्मृतः ॥ २.७२ ॥

ຜູ້ທີ່ນັ່ງຢູ່ເທິງອົກຂອງພຣະອົງນັ້ນ ບໍລິສຸດແລະສະຫວ່າງໄສ ດໍາລົງເປັນຮູບພຣະຣຸດຣະ ມີນາມວ່າ «ສາມະເວດ». ເມື່ອລະລຶກເຖິງ ພຣະອົງທໍາລາຍບາບໄວດັ່ງພຣະອາທິດ.

Verse 74

एते त्रयो महावेदाः ब्रह्मन् देवास्त्रयः स्मृताः । एते वर्णा अकाराद्याः सवनान्यत्र वै द्विज ॥ २.७३ ॥

ໂອ ພຣາຫມັນ, ເຫຼົ່ານີ້ຖືກຈໍາໄວ້ວ່າເປັນມະຫາເວດາສາມ ແລະເທວະສາມ. ແລະໃນນີ້ ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ, ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຫມວດສຽງອັກສອນເລີ່ມດ້ວຍ ‘a’ ພ້ອມທັງພິທີການບີບນ້ໍາໂສມ (savana).

Verse 75

एतत्सर्वं समासेन कथितं ते द्विजोत्तम । गृहीणा वेदान् शास्त्राणि सर्वज्ञत्वं च नारद ॥ २.७४ ॥

ທັງໝົດນີ້ໄດ້ຖືກກ່າວໃຫ້ເຈົ້າໂດຍຫຍໍ້ແລ້ວ, ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ. ຈົ່ງຮັບເອົາພຣະເວດາ ແລະ ສາດສະຕຣາ ພ້ອມທັງຄວາມຮູ້ທົ່ວໄປ, ໂອ ນາຣະດະ.

Verse 76

एतस्मिन् वेदसरसि स्नानं कुरु महाव्रत । क्रीते स्नानेऽन्यजन्मीयं येन स्मरसि सत्तम ॥ २.७५ ॥

«ໃນສະລະນ້ໍາເວດະສາຣະນີ້, ໂອ ຜູ້ຖືວຣະຕະອັນໃຫຍ່, ຈົ່ງອາບນ້ໍາ. ເມື່ອອາບສໍາເລັດແລ້ວ, ໂດຍອານຸພາບນັ້ນ, ໂອ ຜູ້ດີທີ່ສຸດ, ເຈົ້າຈະລະລຶກໄດ້ສິ່ງທີ່ເປັນຂອງກໍາເນີດອື່ນ».

Verse 77

एवमुक्त्वा तिरोभावं गता कन्या नराधिप । अहं तत्र कृतस्नानस् त्वां दिदृक्षुरिहागतः ॥ २.७६ ॥

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງສາວນັ້ນກໍໄດ້ຫາຍໄປ, ໂອ ເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ. ຂ້ອຍໄດ້ອາບນ້ໍາຢູ່ທີ່ນັ້ນແລ້ວ ແລະມາທີ່ນີ້ ເພາະປາຖະໜາຈະເຫັນເຈົ້າ.

Verse 78

एवमुक्ते तया राजन् विस्मयेन तपोधन । पृष्टा का एते पुरुषा एतत्कथय शोभने ॥

ເມື່ອນາງໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ໂອ ພະຣາຊາ, ນັກຕະປະຜູ້ມີທະນະແຫ່ງຕະປະ ກໍປະຫລາດໃຈ ແລະຖາມວ່າ: «ບຸລຸດເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນໃຜ? ໂອ ນາງຜູ້ງາມ, ຈົ່ງອະທິບາຍເລື່ອງນີ້»।