Adhyaya 81

Verse 1

। श्रीगरुड उवाच । ममास्ति दयितं मित्रं ब्राह्मणो भृगुवंशजः । तस्यास्ति माधवीनाम कन्या कमललोचना

ພຣະຄຣຸດະກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າມີມິດສະຫາຍອັນເປັນທີ່ຮັກ, ເປັນພຣາຫມັນເກີດໃນວົງສາຂອງພຣຶກຄຸ. ທ່ານນັ້ນມີທິດາຊື່ ມາທະວີ, ຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງດອກບົວ.”

Verse 2

न तस्याः सदृशः कांतः प्राप्तस्तेन महात्मना । यतस्ततोऽहमादिष्टः कांतमस्यास्त्वमानय । अनुरूपं द्विजश्रेष्ठ यद्यहं संमतस्तव

ມະຫາບຸລຸດຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ນັ້ນ ບໍ່ອາດພົບຜົວທີ່ເໝາະສົມ ເທົ່າທຽມນາງໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍຈຶ່ງຖືກສັ່ງວ່າ: «ຈົ່ງນຳຜົວມາໃຫ້ນາງ—ຜູ້ຄວນຄ່າກັບນາງ, ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ—ຖ້າເຈົ້າເຫັນຄ່າຄຳຂໍຂອງຂ້ອຍ».

Verse 3

ततो मयाऽखिला भूमिस्तद्वरार्थं विलोकिता । न तदर्थं वरो लब्धः सर्वैः समुचितो गुणैः

ຕໍ່ມາ ຂ້ອຍໄດ້ສຳຫຼວດທົ່ວພື້ນພິພົບ ເພື່ອຊອກຫາເຈົ້າບ່າວທີ່ຄວນຄ່າ. ແຕ່ກໍບໍ່ພົບຜູ້ໃດທີ່ເໝາະສົມຕາມຈຸດປະສົງນັ້ນ ຜູ້ມີຄຸນທຳຄົບຖ້ວນທຸກປະການ.

Verse 4

ततस्त्वं पुण्डरीकाक्ष मम चित्ते व्यवस्थितः । अनुरूपः पतिस्तस्याः सर्वैरेव गुणैर्युतः

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະອົງຜູ້ມີນັຍນາດັ່ງດອກບົວ, ພຣະອົງໄດ້ຝັງແນ່ນອນຢູ່ໃນໃຈຂ້ອຍ ເປັນຜົວທີ່ເໝາະສົມຢ່າງຍິ່ງສຳລັບນາງ—ຜູ້ປະດັບດ້ວຍຄຸນງາມຄວາມດີທຸກປະການ.

Verse 5

तस्मात्पाणिग्रहं तस्याः स्वीकुरुष्व सुरेश्वर । अत्यन्तरूपयुक्ताया मम वाक्यप्रणोदितः

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະດາທັງປວງ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຮັບການຈັບມືແຕ່ງງານຂອງນາງ—ນາງຜູ້ມີຄວາມງາມເຫນືອລ້ຳ—ໂດຍຖືກກະຕຸ້ນດ້ວຍຄຳອ້ອນວອນຂອງຂ້ອຍ.

Verse 6

भगवानुवाच । अत्रानय द्विजश्रेष्ठ तां कन्यां कमलेक्षणाम् । येन दृष्ट्वा स्वयं पश्चात्प्रकरोमि यथोदितम्

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: «ຈົ່ງນຳນາງສາວຜູ້ມີນັຍນາດັ່ງດອກບົວມາທີ່ນີ້, ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ. ເມື່ອຂ້ອຍໄດ້ເຫັນນາງດ້ວຍຕົນເອງແລ້ວ, ຂ້ອຍຈະກະທຳຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້».

Verse 7

गरुड उवाच । तव तेजोभयादेव सा कन्या जनकान्विता । मया दूरे विनिर्मुक्ता तत्कथं तामिहानये

ກະຣຸດາກ່າວວ່າ: «ເພາະຢ້ານພຣະຣັດສະມີອັນຮຸ່ງໂຮງຂອງພຣະອົງເທົ່ານັ້ນ ນາງກັບບິດາຖືກຂ້າພະເຈົ້າປ່ອຍໄປໄກ. ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າຈະນໍານາງມາທີ່ນີ້ໄດ້ແນວໃດ?»

Verse 8

श्रीभगवानुवाच । अत्र तां मम तत्तेजो जनकेन समन्विताम् । न हि धक्ष्यति तस्मात्त्वं शीघ्रं द्विजवराऽनय

ພຣະຜູ້ເປັນຈ້າວຕັດວ່າ: «ໂອ ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ຈົ່ງນໍານາງມາທີ່ນີ້ໂດຍໄວ ພ້ອມບິດາຂອງນາງ. ພຣະຣັດສະມີຂອງເຮົາຈະບໍ່ເຜົານາງ; ດັ່ງນັ້ນຢ່າຢ້ານ»

Verse 9

एवमुक्तस्ततस्तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । तां कन्या मानयामास तं च विप्रभृगूद्वहम्

ເມື່ອຖືກພຣະວິສນຸ ຜູ້ມີອໍານາດຍິ່ງໃຫຍ່ ຕັດດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ລາວຈຶ່ງໃຫ້ກຽດແກ່ນາງກັບພຣາຫມະນະຜູ້ເລີດ—ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສ໌ພຣຶກຄຸ ໃນຫມູ່ທະວິຊະທັງຫຼາຍ.

Verse 10

अथासौ प्रणिपत्योच्चैर्ब्राह्मणो मधुसूदनम् । लक्ष्मीवन्न्यविशत्पार्श्वे गरुडस्य समीपतः

ຕໍ່ມາ ພຣາຫມະນະນັ້ນໄດ້ກົດກາບຢ່າງລຶກຊຶ້ງຕໍ່ພຣະມະທຸສູດນະ, ແລ້ວເຂົ້າໄປນັ່ງຂ້າງກາຍ ດຸດດັ່ງພຣະລັກສະມີ ໃກ້ກັບກະຣຸດາ.

Verse 11

सापि कन्या वरारोहा बाल्यभावादनिन्दिता । शय्यैकांते समाविष्टा दक्षिणे मुरविद्विषः

ນາງກະນັ້ນດ້ວຍ ຮ່າງກາຍງາມສະຫງ່າ ແລະບໍ່ມີມົນທິນເນື່ອງຈາກຄວາມໄຮ້ເດັງສາໃນວັຍເດັກ, ໄດ້ນັ່ງຢູ່ຂອບຕຽງ ທາງຂວາຂອງຜູ້ປະຫານມຸຣະ (ພຣະວິສນຸ).

Verse 12

अथ कोपपरीतांगी महिष्याधर्ममाश्रिता । लक्ष्मीः शशाप तां कन्यां सपत्नीति विचिन्त्य च

ແລ້ວພຣະລັກສະມີ—ອະວະກາຍຖືກຄວາມໂກດຄອບງຳ ລະທິ້ງທຳມະດັ່ງມະເຫສີຜູ້ຫຶງຫວງ—ໄດ້ສາບແຊ່ງນາງສາວນັ້ນ ໂດຍຄິດວ່າ «ນາງແມ່ນເມຍຄູ່ແຂ່ງ»។

Verse 13

यस्मान्मे पुरतः पापे कांतस्य मम हर्षिता । शय्यायां त्वं समाविष्टा लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः । तस्मादश्वमुखी नूनं विकृता त्वं भविष्यसि

«ເພາະວ່າ ໂອ້ນາງຜູ້ມີບາບ, ຕໍ່ໜ້າຂ້າເຈົ້າແທ້ໆ ເຈົ້າກັບຍິນດີໃນຜົວທີ່ຂ້າເຈົ້າຮັກ ແລະເຂົ້ານັ່ງໃນຕຽງຂອງລາວ ທິ້ງຄວາມອາຍໄປໄກ; ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຈະກາຍເປັນຜູ້ຮູບຮ່າງບິດເບືອນ ມີໜ້າເປັນມ້າແນ່ນອນ»។

Verse 14

एवं शापे श्रिया दत्ते हाहाकारो महानभूत् । सर्वेषां तत्र संस्थानां कोपश्चापि द्विजन्मनः

ເມື່ອພຣະສຣີ (ລັກສະມີ) ໄດ້ປະກາດຄຳສາບແຊ່ງແບບນັ້ນ ສຽງຮ້ອງໄຫ້ອັນໃຫຍ່ຫຼວງກໍເກີດຂຶ້ນ. ຜູ້ທີ່ຊຸມນຸມຢູ່ທີ່ນັ້ນທັງໝົດຕົກໃຈສັ່ນສະເທືອນ ແລະທ່ານດວິຊະ (ພຣາຫມັນ) ກໍໂກດເຊັ່ນກັນ.

Verse 16

यावन्नाग्निद्विजातीनां प्रत्यक्षं गुरुसंनिधौ । ससंकल्पं स्वयं दत्ता गृह्योक्तविधिना जनैः

ຕາບໃດທີ່ໄຟສັກສິດ ແລະພວກດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຢູ່ເປັນພະຍານຕໍ່ໜ້າ, ແລະໃນທີ່ປະທັບຂອງຄູຣຸໂດຍກົງ, ປະຊາຊົນກໍໄດ້ມອບທານດ້ວຍຕົນເອງ ພ້ອມດ້ວຍສັງກັລປະ (ຄຳຕັ້ງໃຈ) ຕາມວິທີທີ່ກຣິຫຍະພິທີສອນໄວ້.

Verse 18

एवमुक्त्वा स विप्रेंद्रस्ततः प्रोवाच केशवम् । आतिथ्यं विहितं ह्येतत्तव पत्न्या यथोचितम् । तस्मात्तत्र प्रयास्यामि यत्र स्यात्तादृशी सुता

ເມື່ອເວົ້າຈົບແລ້ວ ພຣາຫມັນຜູ້ເປັນເລີດນັ້ນ ຈຶ່ງກ່າວກັບເກສະວະວ່າ: «ການຕ້ອນຮັບແຂກນີ້ ພັນລະຍາຂອງເຈົ້າໄດ້ຈັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງສົມຄວນແລ້ວ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປຍັງບ່ອນທີ່ຈະພົບບຸດສາວທີ່ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ»។

Verse 19

ब्राह्मण उवाच । सहस्रं याच्यते कन्या करोत्येकः करग्रहम् । वाङ्मात्रेण न तस्याः स्यात्पत्नीभावः कथंचन

ພຣະພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: «ຄົນນັບພັນອາດມາຂໍນາງສາວໄດ້ ແຕ່ຜູ້ດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ກະທຳພິທີຈັບມື (ວິວາຫະ). ດ້ວຍຄຳເວົ້າລ້ວນໆ ນາງບໍ່ອາດເປັນເມຍໄດ້ເລີຍ»។

Verse 20

तस्मान्नाश्वमुखी ह्येषा जन्मन्यस्मिन्भविष्यति । गृहीत्वेमां गृहं गच्छ प्रयच्छ स्वेप्सिताय च

«ດັ່ງນັ້ນ ໃນຊາດນີ້ນາງຈະບໍ່ເປັນຜູ້ມີໜ້າມ້າ. ຈົ່ງພານາງໄປ ກັບເຮືອນ ແລະມອບນາງໃຫ້ແຕ່ງງານກັບຜູ້ທີ່ເຈົ້າປາດຖະໜາ»។

Verse 22

सेयं तव सुता विप्र बंधुस्थानं समाश्रिता । भविष्यति ततो जामिः कनिष्ठा मेऽन्यजन्मनि

«ໂອ ພຣາຫມັນ, ລູກສາວຂອງເຈົ້ານີ້ ໄດ້ອາໄສຢູ່ໃນຖານະແຫ່ງຍາດພີ່ນ້ອງ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຊາດອື່ນ ນາງຈະເປັນນ້ອງສາວຄົນນ້ອຍຂອງຂ້ອຍ (ຍາດເລືອດໃກ້ຊິດ)»។

Verse 23

अवतीर्णस्य भूपृष्ठे देवकार्येण केनचित् । वाजिवक्त्रधरा प्रोक्ता यद्येषा मम कांतया

«ເມື່ອຂ້ອຍໄດ້ອະວະຕານລົງສູ່ພື້ນດິນ ເພື່ອກິດຂອງເທວະດາບາງຢ່າງ, ຖ້ານາງຖືກເວົ້າວ່າ ‘ຜູ້ຖືໜ້າມ້າ’ ເນື່ອງຈາກຄົນຮັກຂອງຂ້ອຍ…»

Verse 24

ततोऽहं सुमहत्कृत्वा तपश्चैवानया सह । करिष्यामि शुभास्यां च तथा लक्ष्मीमपि द्विज

«ແລ້ວຂ້ອຍຈະປະຕິບັດຕະປະສະຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງຮ່ວມກັບນາງ; ແລະ ໂອ ພຣາຫມັນ, ຂ້ອຍຈະເຮັດໃຫ້ເກີດຜູ້ມີໜ້າອັນມົງຄຸນ ພ້ອມທັງພຣະລັກສະມີດ້ວຍ»។

Verse 25

एवं स भगवान्विप्रं तं सन्तोष्य तदा गिरा । गरुडेन समं चक्रे कथाश्चित्रा मनोरमाः

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ພຣາຫມັນນັ້ນພໍໃຈດ້ວຍພຣະວາຈາ ແລ້ວຈຶ່ງສົນທະນາກັບກະຣຸດາ ດ້ວຍເລື່ອງລາວອັນພິສົດແລະພິໄພພອນໃຈ।

Verse 26

अथ तस्मिन्कथांते स गरुडः पुरुषोत्तमम् । प्रोवाच तां स्त्रियं दृष्ट्वा वृद्धां तेजःसमन्विताम्

ເມື່ອການສົນທະນານັ້ນສິ້ນສຸດ ກະຣຸດາຈຶ່ງກ່າວຕໍ່ພຣະປຸຣຸໂສຕະມະ. ເມື່ອເຫັນນາງຜູ້ເຖົ້າແຕ່ມີລັດສະມີ ລາວຈຶ່ງກ່າວເຖິງນາງນັ້ນ।

Verse 27

अपूर्वेयं सुरश्रेष्ठ स्त्री वृद्धा तव पार्श्वगा । किमर्थं केयमाख्याहि कुतः प्राप्ता जनार्दन

«ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາເທວະ, ນາງຜູ້ເຖົ້ານີ້ຢືນຢູ່ຂ້າງພຣະອົງ ຊ່າງພິສົດຫາທຽບບໍ່. ນາງຢູ່ນີ້ເພາະເຫດໃດ? ຂໍພຣະອົງບອກ—ນາງແມ່ນໃຜ ແລະມາຈາກໃສ, ໂອ ຈະນາຣະດະນະ?»

Verse 28

श्रीभगवानुवाच । एषा ख्याता खगश्रेष्ठ लोकेऽस्मिन्वृद्धकन्यका । शांडिलीनाम सर्वज्ञा ब्रह्मचर्यपरायणा

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດານົກ, ນາງນີ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນໂລກນີ້ວ່າ ‘ວຶດທະກັນຍະກາ’ ຄື ນາງພຣົມຈາຣິນີຜູ້ເຖົ້າ. ຊື່ຂອງນາງແມ່ນ ຊານຑິລີ, ຮູ້ທົ່ວທຸກສິ່ງ ແລະອຸທິດຕົນແກ່ວຣະຕະແຫ່ງພຣົມຈັນທະຣະຍະ.»

Verse 29

तपोवीर्यसमोपेता सर्वदेवाभिवंदिता । नास्ति वै चेदृशी नारी खगेन्द्रात्र जगत्त्रये

«ນາງພ້ອມດ້ວຍພະລັງອັນເກີດຈາກຕະປະ ແລະໄດ້ຮັບການນົບນ້ອມບູຊາຈາກເທວະທັງປວງ. ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ, ໃນສາມໂລກ ບໍ່ມີຍິງໃດເທົ່ານາງແທ້ໆ.»

Verse 30

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विहस्य विहगाधिपः । प्रोवाच वासुदेवं च तां विलोक्य चिरं द्विजाः

ສູຕະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍານັ້ນ ຈອມແຫ່ງນົກທັງປວງກໍຍິ້ມ; ແລ້ວເບິ່ງນາງຢູ່ດົນ ຈຶ່ງກ່າວຕໍ່ ວາສຸເທວະ—ໂອ ທ່ານດວິຊະຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍ.

Verse 31

गरुड उवाच । नैतच्चित्रं तपो यच्च क्रियते सुमहत्तरम् । यथा च दीयते दानं यच्च तत्रास्ति चाद्भुतम् । तथा च क्रियते युद्धं संग्रामे युद्धशालिभिः

ກະຣຸດາ ກ່າວວ່າ: “ການບໍາເພັນຕະປະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງນ່າປະຫລາດ; ແລະການໃຫ້ທານກໍບໍ່ແມ່ນເລື່ອງແປກ—ແມ່ນແຕ່ຈະອັດສະຈັນກໍຕາມ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ໃນສົງຄາມ ຜູ້ຊໍານານການຮົບກໍຮົບ.”

Verse 32

नाश्चर्यं चित्रमेतच्च ब्रह्मचर्यं तदद्भुतम् । विशेषाद्यौवनावस्थां संप्राप्य पुरुषोत्तम

“ນີ້ບໍ່ແມ່ນຄວາມອັດສະຈັນແທ້. ພຣະຫມະຈັຣຍະ—ການສໍາລວມຕົນໃນຄວາມບໍລິສຸດ—ນັ້ນແຫຼະແມ່ນຄວາມອັດສະຈັນ, ໂດຍສະເພາະເມື່ອເຂົ້າສູ່ວັຍໜຸ່ມ, ໂອ ປຸຣຸໂສຕຕະມະ.”

Verse 33

विशेषेण च नारीभिरत्र न श्रद्दधाम्यहम् । अवश्यं यौवनस्थेन तिर्यग्योनिगतेन च

“ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ອຍຍິ່ງບໍ່ຄ່ອຍເຊື່ອໃນສະຕຣີ. ເພາະຜູ້ຢູ່ໃນວັຍໜຸ່ມ—ແມ່ນແຕ່ຜູ້ເກີດໃນພົບສັດ—ຍ່ອມຖືກກະຕຸ້ນໂດຍຕັນຫາຢ່າງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ.”

Verse 34

विकारः खलु कर्तव्यो नाधि काराय यौवनम् । यदि न प्राप्नुवंत्येताः पुरुषं योषितः क्वचित्

“ແທ້ຈິງ ວັຍໜຸ່ມຍ່ອມເອົາໃຈໄປຫາການປ່ຽນແປງແລະຄວາມກະສັບກະສ່າຍ; ມັນບໍ່ເໝາະຕາມທໍາມະຊາດສໍາລັບການສໍາລວມ. ຖ້າສະຕຣີເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ໄດ້ພົບຊາຍສັກຄົນໃນບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງ…”

Verse 35

अन्योन्यं मैथुनं चक्रुः कामबाणप्रपीडिताः । कुष्ठिनं व्याधितं वापि स्थविरं व्यंगमेव च । अप्येताः पुरुषाभावे मन्यंते पंचसायकम्

ຖືກລູກສອນຂອງກາມເທວະ (ຜູ້ມີລູກສອນຫ້າ) ບີບຄັ້ນ ພວກນາງກໍເຖິງຂັ້ນຮ່ວມເພດກັນເອງ; ຫຼືກັບຄົນເປັນໂລກຂີ້ກະດົງ, ຄົນເຈັບໄຂ້, ຄົນເຖົ້າ, ແມ່ນກະທັ້ງຄົນພິການ. ແທ້ຈິງ ເມື່ອຂາດຊາຍທີ່ສົມຄວນ ພວກນາງຍັງເຫັນວ່າ «ຜູ້ມີລູກສອນຫ້າ» ນັ້ນຕ້ານບໍ່ໄດ້.

Verse 36

नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः । नांतकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना

ໄຟບໍ່ເຄີຍອິ່ມດ້ວຍໄມ້; ມະຫາສະໝຸດບໍ່ເຄີຍອິ່ມດ້ວຍນ້ຳແມ່ນ້ຳ. ຄວາມຕາຍ (ອັນຕະກະ) ບໍ່ເຄີຍອິ່ມດ້ວຍສັດທັງປວງ—ແລະນາງຜູ້ງາມຕາກໍບໍ່ເຄີຍອິ່ມດ້ວຍຊາຍທັງຫຼາຍ.

Verse 37

न परत्र भयादेता मर्यादां विदधुः स्त्रियः । मुक्त्वा भूपभयं चैकमथवा गुरुजं भयम्

ບັນດາຍິງເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ໄດ້ວາງຂອບເຂດແຫ່ງຄວາມປະພຶດເພາະຢ້ານໂລກໜ້າ. ແຕ່ນອກຈາກຄວາມຢ້ານການລົງໂທດຂອງກະສັດ—ຫຼືບາງທີເປັນຄວາມຢ້ານທີ່ເກີດຈາກຜູ້ເຖົ້າແລະຄູອາຈານ—ພວກນາງຈຶ່ງວາງຂໍ້ຈຳກັດເຫຼົ່ານັ້ນ.

Verse 38

सूत उवाच । एवं तस्य वचः श्रुत्वा शांडिली ब्रह्मचारिणी । मौनव्रतधराऽप्येवं हृदि कोपं दधार सा

ສູຕະເວົ້າວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳນັ້ນ ນາງຊານດິລີ ຜູ້ຖືພຣະຫມະຈັນ (ພຣະຫມະຈາຣິນີ) ແມ່ນແມ່ນວ່າຖືວຣະຕະແຫ່ງຄວາມງຽບ (ໂມນະ) ກໍຍັງກັກເກັບຄວາມໂກດໄວ້ໃນໃຈ.

Verse 39

एतस्मिन्नंतरे तस्य पक्षिनाथस्य तत्क्षणात् । उभौ पक्षौ गतौ नाशं रुण्डाकारोऽत्र सोऽभवत्

ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ທັນໃດນັ້ນ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກນັ້ນສູນເສຍປີກທັງສອງ. ປີກທັງຄູ່ຖືກທຳລາຍ ແລະຢູ່ນີ້ເຂົາກາຍເປັນດັ່ງລຳຕົວບໍ່ມີຫົວ—ບໍ່ມີປີກ ແລະພິການ.

Verse 40

मांसपिंडमयो रौद्रः सर्वरोगविवर्जितः । अशक्तश्च तथा गन्तुं पदमात्रमपि क्वचित्

ພຣະອົງປາກົດຢ່າງດຸຮ້າຍ ເປັນແຕ່ກ້ອນເນື້ອລ້ວນ ປາດຈາກໂລກພະຍາດທັງປວງ ແຕ່ກໍອ່ອນແຮງ ບໍ່ອາດໄປໄດ້ແມ່ນແຕ່ກ້າວດຽວໃນທີ່ໃດໆ।