Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

एतस्मिन्नंतरे मुक्त्वा तस्य गात्रं स पन्नगः । जगामान्यत्र तस्यापि सर्पत्वं समपद्यत

Transliteration

etasminnaṃtare muktvā tasya gātraṃ sa pannagaḥ | jagāmānyatra tasyāpi sarpatvaṃ samapadyata

Translation

ໃນຂະນະນັ້ນ ພະຍານາກໄດ້ປ່ອຍຮ່າງກາຍຂອງຕົນ ແລ້ວໄປບ່ອນອື່ນ; ແລະຜູ້ກະທຳຜິດນັ້ນກໍຕົກເຂົ້າສູ່ສະພາບເປັນງູເຊັ່ນກັນ।

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• अन्तरे: in the interval
• अन्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• मुक्त्वा: having released
• मुक्त्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), 'having released/left'

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• गात्रम्: body/limb
• गात्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पन्नगः: the serpent
• पन्नगः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पन्नग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (Destination/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: also/even)

• सर्पत्वम्: snakeness / state of being a snake
• सर्पत्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्पत्व (प्रातिपदिक; -त्व तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• समपद्यत: befell / came upon
• समपद्यत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आपद् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The serpent uncoils and departs; simultaneously the boy’s body begins to take serpentine form—skin texture shifting, posture lowering—while the assembly watches in stunned silence.

Characters & Entities

• pannaga (serpent)
• sarpatva (serpenthood)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The fruit of wrongdoing (and the power of a righteous pronouncement) manifests tangibly; dharma operates as immediate moral causality in purāṇic storytelling.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse; the tīrtha context is broader than this transformation line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the result (phala) of a curse.