Sarga 87

Verse 1

गुहस्य वचनं श्रुत्वा भरतो भृशमप्रियम्।ध्यानं जगाम तत्रैव यत्र तच्छ्रुतमप्रियम्।।।।

ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງກຸຫະອັນເຈັບປວດຢ່າງຫນັກ ພຣະພາຣະຕະກໍເຂົ້າສູ່ການຄິດພິຈາລະນາຢ່າງສງົບ ຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ ຕົງຈຸດທີ່ໄດ້ຍິນຂ່າວອັນເຈັບຊ້ໍານັ້ນ

Verse 2

सुकुमारो महासत्त्वस्सिंहस्कन्धो महाभुजः।पुण्डरीकविशालाक्ष स्तरुणः प्रियदर्शनः।।।।प्रत्याश्वस्य मुहूर्तं तु कालं परमदुर्मनाः।पपात सहसा तोत्रैर्ह्यतिविद्ध इव द्विपः।।।।

ພຣະພະຣະຕະ—ຮ່າງກາຍອ່ອນນຸ່ມແຕ່ຈິດໃຈກ້າແກ່ ບ່າກວ້າງດຸຈສິງ ແຂນແຂງແຮງ ຕາກວ້າງດັ່ງດອກບົວ ຍັງໜຸ່ມແລະງາມນ່າເບິ່ງ—ຟື້ນຂຶ້ນໄດ້ແຕ່ຊົ່ວຄາວ; ແລ້ວເມື່ອຄວາມໂສກເສົ້າທົ່ມທັບ ກໍລົ້ມລົງທັນທີ ດັ່ງຊ້າງຖືກຕະຂໍຊ້າງຈິ້ມຢ່າງແຮງ.

Verse 3

सुकुमारो महासत्त्वस्सिंहस्कन्धो महाभुजः।पुण्डरीकविशालाक्ष स्तरुणः प्रियदर्शनः।।2.87.2।।प्रत्याश्वस्य मुहूर्तं तु कालं परमदुर्मनाः।पपात सहसा तोत्रैर्ह्यतिविद्ध इव द्विपः।।2.87.3।।

ພຣະພະຣະຕະ—ຮ່າງກາຍອ່ອນນຸ່ມແຕ່ຈິດໃຈກ້າແກ່ ບ່າກວ້າງດຸຈສິງ ແຂນແຂງແຮງ ຕາກວ້າງດັ່ງດອກບົວ ຍັງໜຸ່ມແລະງາມນ່າເບິ່ງ—ຟື້ນຂຶ້ນໄດ້ແຕ່ຊົ່ວຄາວ; ແລ້ວເມື່ອຄວາມໂສກເສົ້າທົ່ມທັບ ກໍລົ້ມລົງທັນທີ ດັ່ງຊ້າງຖືກຕະຂໍຊ້າງຈິ້ມຢ່າງແຮງ.

Verse 4

तदवस्थं तु भरतं शत्रुघ्नोऽनन्तरस्थितः।परिष्वज्य रुरोदोच्चैर्विसंज्ञश्शोककर्शितः।।।।

ເມື່ອເຫັນພຣະພະຣະຕະຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນ ພຣະສັດຣຸຄນະຜູ້ຢືນຢູ່ໃກ້ໆ ໄດ້ໂອບກອດພຣະອົງ ແລ້ວຮ້ອງໄຫ້ດັງ; ຖືກຄວາມໂສກກັດກິນຈົນສິ້ນສະຕິ.

Verse 5

ततस्सर्वास्समापेतुर्मातरो भरतस्य ताः।उपवासकृशा दीना भर्तृव्यसनकर्शिताः।।।।

ຕໍ່ມາ ບັນດາແມ່ຂອງພຣະພາຣະຕະທັງໝົດ ກໍຮີບຮ້ອນເຂົ້າມາຫາພຣະອົງ—ຜ່ອມຜອຍເນື່ອງຈາກການອົດອາຫານ ເສົ້າໝອງຫົວໃຈຫວ່າງເປົ່າ ແລະນອຍແຮງເນື່ອງຈາກວິບັດທີ່ຕົກແກ່ພຣະສະວາມີຂອງນາງທັງຫຼາຍ។

Verse 6

ताश्च तं पतितं भूमौ रुदन्त्यः पर्यवारयन्।कौसल्या त्वनुसृत्यैनं दुर्मनाः परिषस्वजे।।।।

ນາງທັງຫຼາຍຮ້ອງໄຫ້ ແລ້ວລ້ອມຮອບພຣະອົງ ເມື່ອພຣະອົງນອນລົງກັບພື້ນ; ແລະພຣະນາງເກົາສັນລະຍາ ຜູ້ມີໃຈຫມອງໝອງຢ່າງຫນັກ ໄດ້ເຂົ້າໄປກອດພຣະພາຣະຕະໄວ້ໃນອ້ອມອົງຂອງນາງ។

Verse 7

वत्सला स्वं यथा वत्समुपगूह्य तपस्विनी।परिपप्रच्छ भरतं रुदन्ती शोकलालसा।।।।

ພຣະນາງເກົາສັນລະຍາ ຜູ້ຖືພຣະວິນັຍແຫ່ງຕະປະ ໄດ້ກອດພຣະພາຣະຕະດ້ວຍຄວາມອ່ອນໂຍນຂອງແມ່ ດັ່ງກອດລູກຂອງຕົນ; ນາງຮ້ອງໄຫ້ ແລະປາຖະໜາຈະລະບາຍຄວາມໂສກ ຈຶ່ງຖາມພຣະອົງ។

Verse 8

पुत्र व्याधिर्न ते कच्चिच्छरीरं परिबाधते।अद्य राजकुलस्यास्य त्वदधीनं हि जीवितम्।।।।

“ລູກເອີຍ ໂຣຄາພະຍາດໃດໆ ບໍ່ໄດ້ລົບກວນກາຍຂອງເຈົ້າແມ່ນບໍ? ເພາະບັດນີ້ ຊີວິດຂອງລາຊະຕະກູນນີ້ ພຶ່ງພາເຈົ້າແທ້ໆ.”

Verse 9

त्वां दृष्ट्वा पुत्र जीवामि रामे सभ्रातृकेगते।वृत्ते दशरथे राज्ञि नाथ एकस्त्वमद्य नः।।।।

“ລູກເອີຍ ແມ່ຍັງດຳລົງຊີວິດໄດ້ ກໍເພາະໄດ້ເຫັນເຈົ້າ—ເມື່ອພຣະຣາມາໄດ້ເສດັດໄປພ້ອມພຣະອະນຸຊາ ແລະພຣະຣາຊາທະສະຣະຖະໄດ້ເສດັດສູ່ປະໂລກ. ຈາກນີ້ໄປ ເຈົ້າພຽງຜູ້ດຽວເປັນນາຖ ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງຂອງພວກເຮົາ.”

Verse 10

कच्चिन्न लक्ष्मणे पुत्र श्रुतं ते किंचदप्रियम्।पुत्रे वाऽप्येकपुत्राया स्सहभार्ये वनं गते।।।।

ລູກເອີຍ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າຢ່າໄດ້ຍິນຂ່າວອັນນ່າກັງວົນເລີຍ—ບໍ່ວ່າຈະເກືອບກ່ຽວກັບພຣະລັກສະມະນະ ຫຼືກ່ຽວກັບບຸດພຽງຜູ້ດຽວຂອງຂ້າ (ພຣະຣາມ) ຜູ້ເຂົ້າປ່າໄປພ້ອມພຣະມະເຫສີ

Verse 11

स मुहूर्तं समाश्वस्य रुदन्नेव महायशाः।कौसल्यां परिसान्त्वेद्यं गुहं वचनमब्रवीत्।।।।

ພຣະພາຣະຕະຜູ້ມີກຽດຍິ່ງ ຕັ້ງໃຈປະຄອງຕົນໄດ້ຊົ່ວຄາວ; ແຕ່ຍັງນ້ໍາຕາໄຫຼ ພຣະອົງໄດ້ປອບໂຍນນາງເກົາສັລຍາ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້ແກ່ກຸຫະ

Verse 12

भ्राता मे क्वावसद्रात्रौ क्व सीता क्व च लक्ष्मणः।अस्वपच्छयने कस्मिन् किं भुक्त्वा गुह शंस मे।।।।

ໂອ ກຸຫະ, ຄືນນັ້ນ ອ້າຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າພັກຢູ່ໃສ—ນາງສີຕາຢູ່ໃສ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະຢູ່ໃສ? ພຣະອົງນອນເທິງທີ່ນອນໃດ ແລະ ພວກທ່ານໄດ້ເສວຍອັນໃດ? ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ.

Verse 13

सोऽब्रवीद्भरतं हृष्टो निषादाधिपतिर्गुहः।यद्विधं प्रतिपेदे च रामे प्रियहितेऽतिथौ।।।।

ດ້ວຍຄວາມປິຕິ ກຸຫະ—ເຈົ້າແຫ່ງຊາວນິສາດ—ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະພະຣະຕະ ວ່າຕົນໄດ້ຕ້ອນຮັບ ແລະ ປະຄອງຮັບໃຊ້ພຣະຣາມ ຜູ້ເປັນມິດອັນຮັກ ແລະ ເປັນແຂກຜູ້ຄວນບູຊາ ຢ່າງໃດ.

Verse 14

अन्नमुच्चावचं भक्षाः फलानि विविधानि च।रामायाभ्यवहारार्थं बहुचोपहृतं मया।।।।

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ນຳຂ້າວແລະອາຫານຫຼາຍຊະນິດ ພ້ອມທັງໝາກໄມ້ນານາ ມາເພື່ອເປັນພຣະອາຫານແດ່ພຣະຣາມ—ນ້ອມຖວາຍຢ່າງອຸດົມຫຼາຍ.

Verse 15

तत्सर्वं प्रत्यनुज्ञासीद्राम स्सत्यपराक्रमः।न तु तत्प्रत्यगृह्णात्स क्षत्रधर्ममनुस्मरन्।।।।

ພຣະຣາມ—ຜູ້ມີພະລັງອັນຕັ້ງມັ່ນໃນສັດຈະ—ໄດ້ຮັບຮູ້ແລະອະນຸຍາດດ້ວຍພຣະເມດຕາຕໍ່ທຸກສິ່ງນັ້ນ; ແຕ່ເມື່ອລະລຶກເຖິງທຳຂອງກະສັດນັກຮົບ (ກະສັດຕຣິຍະທຳ) ພຣະອົງບໍ່ໄດ້ຮັບເອົາເຄື່ອງຖວາຍນັ້ນ.

Verse 16

न ह्यस्माभिः प्रतिग्राह्यं सखे देयं तु सर्वदा।इति तेन वयं राजन्ननुनीता महात्मना।।।।

“ມິດເອີຍ ພວກເຮົາບໍ່ຄວນຮັບຂອງກຳນັນ ແຕ່ຄວນໃຫ້ເສມອ” —ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳນີ້ ຂໍ່ພຣະຣາຊາ, ມະຫາອາດມາຜູ້ນັ້ນໄດ້ອ່ອນໂຍນຊັກຊວນ ແລະ ປອບໂຍນພວກເຮົາ.

Verse 17

लक्ष्मणेन समानीतं पीत्वा वारि महायशाः।औपवास्यं तदाऽकार्षीद्राघवस्सह सीतया।।।।

ແລ້ວພຣະຣາຆະວະຜູ້ມີກຽດຍົດ ພ້ອມດ້ວຍນາງສີຕາ ໄດ້ດື່ມແຕ່ນ້ຳທີ່ພຣະລັກສະມະນະນຳມາ ແລ້ວຖືອຸປະວາສ (ອົດອາຫານ) ໃນເວລານັ້ນ។

Verse 18

ततस्तु जलशेषेण लक्ष्मणोऽप्यकरोत्तदा।वाग्यतास्ते त्रय स्सन्ध्यां समुपासत संहिताः।।।।

ຕໍ່ມາ ພຣະລັກສະມະນະກໍພໍໃຈດ້ວຍນ້ຳທີ່ເຫຼືອຢູ່ ແລ້ວທັງສາມພຣະອົງ ສຳລວມວາຈາ ແລະຮວບຮວມໃຈ ປະກອບສັນທະຍາວັນທະນະ (ບູຊາຍາມສົມຄວນ) ຮ່ວມກັນ។

Verse 19

सौमित्रिस्तु ततः पश्चादकरोत्स्वास्तरं शुभम्।स्वयमानीय बर्हींषि क्षिप्रं राघवकारणात्।।।।

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ສໍມິຕຣີ (ພຣະລັກສະມະນະ) ເພື່ອພຣະຣາຆະວະ ໄດ້ນຳຫຍ້າມາດ້ວຍພຣະອົງເອງ ແລະຮີບຈັດເຮັດທີ່ບັນທົມອັນເປັນມົງຄຸນ।

Verse 20

तस्मिन्समाविशद्राम स्स्वास्तरे सह सीतया।प्रक्षाल्य च तयोः पादावपचक्राम लक्ष्मणः।।।।

ເທິງທີ່ບັນທົມນັ້ນ ພຣະຣາມໄດ້ເອນກາຍພ້ອມນາງສີຕາ ພຣະລັກສະມະນະໄດ້ລ້າງພຣະບາດຂອງທັງສອງ ແລ້ວຈຶ່ງຖອຍໄປຢູ່ບ່ອນທີ່ຫ່າງອອກໄປໜ່ອຍໜຶ່ງ।

Verse 21

एतत्तदिङ्गुदीमूलमिदमेव च तत्तृणम्।यस्मिन्रामश्च सीता च रात्रिं तां शयितावुभौ।।।।

ນີ້ແມ່ນຮາກຂອງຕົ້ນອິງກຸດີນັ້ນ ແລະນີ້ແມ່ນຫຍ້າປູທີ່ນອນນັ້ນເອງ ທີ່ພຣະຣາມ ແລະນາງສີຕາ—ທັງສອງ—ໄດ້ບັນທົມໃນຄືນນັ້ນ។

Verse 22

नियम्य पृष्ठे तु तलाङ्गुलित्रवान् शरैस्सुपूर्णाविषुधी परन्तपः।महाद्धनु स्सज्यमुपोह्य लक्ष्मणो निशामतिष्ठत्परितोऽस्य केवलम्।।।।

ພຣະລັກສະມະນະ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ ສວມເຄື່ອງປ້ອງກັນຝາມືແລະນິ້ວ ສະພາຍກະບອກລູກສອນສອງໃບເຕັມລູກສອນໄວ້ທີ່ຫຼັງ ຖືຄັນທະນູໃຫຍ່ທີ່ຂຶ້ນສາຍພ້ອມຮົບ ແລ້ວຢືນເຝົ້າຍາມຕະຫຼອດຄືນ—ພຽງລຳພັງ—ຄຸ້ມຄອງພຣະຣາມຮອບດ້ານທຸກທິດ.

Verse 23

तत स्त्वहंचोत्तमबाणचापधृत् स्थितोऽभवं तत्र स यत्र लक्ष्मणः।अतन्द्रितैर्ज्ञातिभिरात्तकार्मुकैर्महेन्द्रकल्पं परिपालयंस्तदा।।।।

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຖືຄັນທະນູແລະລູກສອນອັນປະເສີດ ຢືນປະຈຳຢູ່ບ່ອນທີ່ພຣະລັກສະມະນະຢືນ ແລະພ້ອມດ້ວຍຍາດພີ່ນ້ອງຜູ້ບໍ່ຮູ້ເຫນື່ອຍ ຖືຄັນທະນູພ້ອມຮົບ ພວກເຮົາໄດ້ຄຸ້ມຄອງພຣະຣາມ ຜູ້ດຸຈມະເຫນທຣ (ພຣະອິນທຣາ) ໃນການນັ້ນ.