Sarga 50

Verse 1

विशालान् कोसलान् रम्यान् यात्वा लक्ष्मणपूर्वजः।अयोध्याभिमुखो धीमान् प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्।।2.50.1।।

ເມື່ອຜ່ານແດນໂກສະລະອັນກວ້າງໃຫຍ່ແລະງາມລະມຸນແລ້ວ ພຣະຣາມຜູ້ມີປັນຍາ ຜູ້ເປັນອ້າຍໃຫຍ່ຂອງພຣະລັກສະມະນະ ໄດ້ຫັນໜ້າໄປທາງອະໂຍທະຍາ; ປະນົມມືແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້.

Verse 2

आपृच्छे त्वां पुरीश्रेष्ठे काकुत्स्थपरिपालिते।दैवतानि च यानि त्वां पालयन्ति वसन्ति च।।2.50.2।।

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍລາຈາກເຈົ້າ ໂອ ອະໂຍທະຍາ—ນະຄອນອັນປະເສີດສຸດ ທີ່ວົງສາກາກຸດສະຖະປົກປ້ອງ—ແລະຂໍລາຈາກເທວະທັງຫຼາຍຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນເຈົ້າ ແລະຄອຍພິທັກຮັກສາເຈົ້າ.

Verse 3

निवृत्तवनवासस्त्वामनृणो जगतीपतेः।पुनर्द्रक्ष्यामि मात्रा च पित्रा च सह सङ्गतः।।2.50.3।।

ເມື່ອການຢູ່ປ່າຂອງຂ້າສິ້ນສຸດ ແລະຂ້າໄດ້ຊຳລະໜ້າທີ່ຕໍ່ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກ (ພຣະບິດາ) ຈົນຄົບຖ້ວນແລ້ວ ຂ້າຈະໄດ້ເຫັນເຈົ້າອີກຄັ້ງ—ພ້ອມໜ້າກັບພຣະມານາ ແລະພຣະບິດາ។

Verse 4

ततो रुधिरताम्राक्षो भुजमुद्यम्य दक्षिणम्।अश्रुपूर्णमुखो दीनोऽब्रवीज्जानपदं जनम्।।2.50.4।।

ແລ້ວຕໍ່ມາ ຜູ້ມີດວງຕາແດງດັ່ງສີທອງແດງ ດ້ວຍໃຈເສົ້າໝອງ ໃບໜ້າເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາ ໄດ້ຍົກແຂນຂວາຂຶ້ນ ແລ້ວກ່າວກັບປະຊາຊົນແຫ່ງແຜ່ນດິນທີ່ຊຸມນຸມຢູ່ນັ້ນ

Verse 5

अनुक्रोशो दया चैव यथार्हं मयि वः कृतः।चिरं दुःखस्य पापीयो गम्यतामर्थसिद्धये।।2.50.5।।

ທ່ານທັງຫຼາຍໄດ້ສະແດງຄວາມສົງສານ ແລະເມດຕາກະລຸນາຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງສົມຄວນແລ້ວ। ການຍືດເຢື້ອຄວາມໂສກເສົ້າໃຫ້ດົນເກີນໄປເປັນສິ່ງບໍ່ຄວນ; ບັດນີ້ຈົ່ງໄປເພື່ອໃຫ້ພາລະກິດຂອງທ່ານສໍາເລັດ।

Verse 6

तेऽभिवाद्य महात्मानं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।विलपन्तो नरा घोरं व्यतिष्ठन्त क्वचित् क्वचित्।।2.50.6।।

ເມື່ອໄດ້ນົບນ້ອມວັນທາມະຫາອາດມະນັ້ນ ແລະເຮັດປະທັກສິນາວຽນຮອບແລ້ວ ບັນດາຊາຍທັງຫຼາຍກໍຮ້ອງໄຫ້ຄໍາຄວນຢ່າງໜັກ ຢືນກະຈາຍຢູ່ບ່ອນນັ້ນບ່ອນນີ້។

Verse 7

तथा विलपतां तेषामतृप्तानां च राघवः।अचक्षुर्विषयं प्रायाद्यथार्कः क्षणदामुखे।।2.50.7।।

ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາຍັງຮ້ອງໄຫ້ ແລະ ຄວາມປາຖະໜາຈະເບິ່ງພຣະອົງໃຫ້ນານກວ່ານັ້ນຍັງບໍ່ອິ່ມ, ຣາຆະວະກໍເດີນຕໍ່ໄປຈົນພົ້ນຈາກສາຍຕາ—ດັ່ງດວງອາທິດທີ່ລັບຫາຍເມື່ອຄ່ຳຄືນມາເຖິງ.

Verse 8

ततो धान्यधनोपेतान् दानशीलजनान् शिवान्।अकुतश्चिद्भयान् रम्यांश्चैत्ययूपसमावृतान्।।2.50.8।।उद्यानाम्रवनोपेतान् सम्पन्नसलिलाशयान्।तुष्टपुष्टजनाकीर्णान् गोकुलाकुलसेवितान्।।2.50.9।।लक्षणीयान्नरेन्द्राणां ब्रह्मघोषाभिनादितान्। रथेन पुरुषव्याघ्रः कोसलानत्यवर्तत।।2.50.10।।

ຕໍ່ມາ «ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ» ໄດ້ນັ່ງລົດສົງຄາມຂ້າມດິນແດນໂກສະລະ—ອຸດົມດ້ວຍເຂົ້າກັບຊັບສິນ ມີປະຊາຊົນໃຈບຸນແລະເປັນມົງຄຸນອາໄສ ປອດໄພຈາກຄວາມຢ້ານກົວທຸກທິດ; ງາມດ້ວຍໄຈຕະຍະ (ສະຖານສັກສິດ) ແລະ ຢູປະ (ເສົາຍັຊະນະ); ມີສວນແລະປ່າມ່ວງອຸດົມ ພ້ອມສະນ້ຳແລະແຫຼ່ງນ້ຳບໍລິບູນ; ແນ່ນດ້ວຍຜູ້ຄົນຜາສຸກແລະແຂງແຮງ; ຄັບຄັ່ງດ້ວຍຝູງງົວ ແລະ ບ້ານເລີ້ຍງງົວ (ໂກກຸລ); ຄວນແກ່ການຊົມເບິ່ງຂອງພຣະຣາຊາ; ແລະກ້ອງກັງວານດ້ວຍພຣະເວທະສຽງ «ພຣະຫມະໂຆສ».

Verse 9

ततो धान्यधनोपेतान् दानशीलजनान् शिवान्।अकुतश्चिद्भयान् रम्यांश्चैत्ययूपसमावृतान्।।2.50.8।।उद्यानाम्रवनोपेतान् सम्पन्नसलिलाशयान्।तुष्टपुष्टजनाकीर्णान् गोकुलाकुलसेवितान्।।2.50.9।।लक्षणीयान्नरेन्द्राणां ब्रह्मघोषाभिनादितान्। रथेन पुरुषव्याघ्रः कोसलानत्यवर्तत।।2.50.10।।

ຕໍ່ມາ «ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ» ໄດ້ນັ່ງລົດສົງຄາມຂ້າມດິນແດນໂກສະລະ—ອຸດົມດ້ວຍເຂົ້າກັບຊັບສິນ ມີປະຊາຊົນໃຈບຸນແລະເປັນມົງຄຸນອາໄສ ປອດໄພຈາກຄວາມຢ້ານກົວທຸກທິດ; ງາມດ້ວຍໄຈຕະຍະ (ສະຖານສັກສິດ) ແລະ ຢູປະ (ເສົາຍັຊະນະ); ມີສວນແລະປ່າມ່ວງອຸດົມ ພ້ອມສະນ້ຳແລະແຫຼ່ງນ້ຳບໍລິບູນ; ແນ່ນດ້ວຍຜູ້ຄົນຜາສຸກແລະແຂງແຮງ; ຄັບຄັ່ງດ້ວຍຝູງງົວ ແລະ ບ້ານເລີ້ຍງງົວ (ໂກກຸລ); ຄວນແກ່ການຊົມເບິ່ງຂອງພຣະຣາຊາ; ແລະກ້ອງກັງວານດ້ວຍພຣະເວທະສຽງ «ພຣະຫມະໂຆສ».

Verse 10

ततो धान्यधनोपेतान् दानशीलजनान् शिवान्।अकुतश्चिद्भयान् रम्यांश्चैत्ययूपसमावृतान्।।2.50.8।।उद्यानाम्रवनोपेतान् सम्पन्नसलिलाशयान्।तुष्टपुष्टजनाकीर्णान् गोकुलाकुलसेवितान्।।2.50.9।।लक्षणीयान्नरेन्द्राणां ब्रह्मघोषाभिनादितान्। रथेन पुरुषव्याघ्रः कोसलानत्यवर्तत।।2.50.10।।

ຕໍ່ມາ “ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ” ໄດ້ຂ້າມຜ່ານແດນໂກສະລະດ້ວຍລົດສົງ—ອຸດົມດ້ວຍເຂົ້າທັນຍາຫານແລະຊັບສິນ; ເປັນແດນມົງຄຸນສະງົບດີ ມີຜູ້ຄົນໃຈບຸນຮັກການໃຫ້ທານແລະຖືທຳ; ງາມລະມຸນ ແລະບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວຈາກທິດໃດ; ປະດັບດ້ວຍໄຈຕະຍະ (ສະຖານທີ່ສັກກະລະ) ແລະຢູປະ (ເສົາພິທີຍັດຍະ); ເຕັມໄປດ້ວຍສວນແລະປ່າໝາກມ່ວງ ມີອ່າງນ້ຳກັກເກັບນ້ຳອຸດົມ; ແອອັດດ້ວຍຊາວບ້ານຜູ້ພໍໃຈແລະແຂງແຮງ ມີຝູງງົວເຂົ້າອອກຄຶກຄື້ນ; ຄວນແກ່ການທອດພຣະເນດຂອງກະສັດທັງຫຼາຍ ແລະກັງວານດ້ວຍສຽງສາທະຍາຍພຣະເວດ (ພຣະຫມະໂຄສ).

Verse 11

मध्येनमुदितं स्फीतं रम्योद्यानसमाकुलम्।राज्यं भोग्यं नरेन्द्राणां ययौ धृतिमतां वरः।।2.50.11।।

ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ຜູ້ມີຄວາມອົດທົນແນ່ວແນ່ນັ້ນ ໄດ້ເດີນຜ່ານກາງອານາຈັກ—ຊື່ນບານ ແລະ ອຸດົມຮຸ່ງເຮືອງ ເຕັມໄປດ້ວຍສວນອັນງາມ—ເປັນລັດທີ່ຄວນແກ່ການເສວຍສຸກຂອງພຣະຣາຊາ.

Verse 12

तत स्त्रिपथगां दिव्यां शिवतोयामशैवलाम्।ददर्श राघवो गङ्गां पुण्यामृषिनिषेविताम्।।2.50.12।।

ແລ້ວຣາຆະວະໄດ້ເຫັນແມ່ນ້ຳຄົງຄາອັນສັກສິດ—ເປັນທິບ ໄຫຼຜ່ານສາມໂລກ (ຕຣິປະຖະຄາ) ມີນ້ຳມົງຄຸນໃສສະອາດບໍ່ມີຕະໄຄ່—ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ທີ່ພວກຣິສີມັກໄປສະເຫຼີມສັກກາລະ.

Verse 13

आश्रमैरविदूरस्थैः श्रीमद्भिस्समलङ्कृताम्।कालेऽप्सरोभिर्हृष्टाभि स्सेविताम्भोह्रदां शिवाम्।।2.50.13।।

ແມ່ນ້ຳຄົງຄາອັນເປັນມົງຄຸນນັ້ນ ຖືກປະດັບດ້ວຍອາສຣົມອັນຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ໃກ້ຝັ່ງ; ແລະໃນບາງກາລ ນາງຍັງໄດ້ຮັບການເຂົ້າເຢັ້ຍຂອງອັບສະຣາຜູ້ຊື່ນບານ ຜູ້ຫຼິ້ນຢູ່ໃນບຶງນ້ຳໃສຂອງນາງ.

Verse 14

देवदानवगन्धर्वैः किन्नरैरुपशोभिताम्।नानागन्धर्वपत्नीभि स्सेवितां सततं शिवाम्।।2.50.14।।

ແມ່ນ້ຳຄົງຄາອັນເປັນມງຄົນນັ້ນ ສ່ອງປະກາຍງາມ ຖືກປະດັບດ້ວຍເທວະ ດານະວະ ຄັນທັບພະ ແລະ ກິນນະຣະ; ອີກທັງມີພັນລະຍາຂອງຄັນທັບພະຫຼາຍຫຼາຍມາຄອຍບຳເລີງບູຊາຢູ່ເປັນນິດ ຈຶ່ງສະຖິດໃນຄວາມສິວະແລະສິຣິມງຄົນຕະຫຼອດໄປ។

Verse 15

देवाऽऽक्रीडशताकीर्णां देवोद्यानशतायुताम्।देवार्थमाकाशगमां विख्यातां देवपद्मिनीम्।।2.50.15।।

ນາງເຕັມໄປດ້ວຍສະຖານທີ່ຫຼິ້ນທິບຍ໌ນັບຮ້ອຍ ແລະເຊື່ອມຕໍ່ກັບສວນສະຫວັນນັບຮ້ອຍ; ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ເທວະນາງໄຫຼຜ່ານອາກາດ ແລະເປັນທີ່ລືອຊາໃນນາມ “ເທວະປັດມິນີ” ຄືແມ່ນ້ຳແຫ່ງດອກບົວທິບຍ໌।

Verse 16

जलाघाताट्टहासोग्रां फेननिर्मलहासिनीम्।क्वचिद्वेणीकृतजलां क्वचिदावर्तशोभिताम्।।2.50.16।।

ນ້ຳທີ່ຊົກຊົນກະແທກຂອງນາງ ດຸດດັ່ງສຽງຫົວເຮາະອັນຮຸນແຮງ; ຟອງຂາວຂອງນາງໃສສະອາດ ດຸດດັ່ງຮອຍຍິ້ມສະຫວ່າງ. ບາງຊ່ວງກະແສນ້ຳຕົງດັ່ງຜົມຖັກເປຍຂອງສາວນ້ອຍ ແລະບາງຊ່ວງກໍງາມພິເສດ ດ້ວຍວັງວຽນນ້ຳທີ່ປະດັບຢູ່।

Verse 17

क्वचित् स्तिमितगम्भीरां क्वचिद्वेगजलाकुलाम्।क्वचिद्गम्भीरनिर्घोषां क्वचिद्भैरवनिस्वनाम्।।2.50.17।।

ບາງຊ່ວງນາງໄຫຼລຶກແລະນິ່ງສະຫງົບ; ບາງຊ່ວງນາງປັ່ນປ່ວນດ້ວຍກະແສນ້ຳໄວ—ທີ່ນີ້ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງທຸ້ມຂັງຂັງອັນສົງ່າ, ທີ່ນັ້ນຄຳຮາມດ້ວຍສຽງນ່າຢ້ານ.

Verse 18

देवसङ्घाप्लुतजलां निर्मलोत्पलशोभिताम्।क्वचिदाभोगपुलिनां क्वचिन्निर्मलवालुकाम्।।2.50.18।।

ນ້ຳຂອງນາງດັ່ງຖືກອາບສົງໂດຍຫມູ່ເທວະ ແລະນາງງາມສະຫວ່າງດ້ວຍດອກບົວສີຟ້າອັນບໍລິສຸດ. ບາງແຫ່ງມີສັນດອນກວ້າງລາດຍາວ ແລະບາງແຫ່ງມີຊາຍຂາວສະອາດແຈ້ງ.

Verse 19

हंससारससङ्घुष्टां चक्रवाकोपकूजिताम्।सदा मदैश्च विहगैरभिसन्नादितान्तराम्।।2.50.19।।

ນາງກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງຫົງແລະນົກສາຣັສ ແລະດ້ວຍສຽງກູ້ຂອງນົກຈັກຣະວາກາ; ອີກທັງຕະຫຼອດລຳນ້ຳກໍມັກດັງກຶກກ້ອງດ້ວຍສຽງຮ້ອງຂອງຝູງນົກຜູ້ຖືກກະຕຸ້ນດ້ວຍຄວາມຄຶກຄືນ.

Verse 20

क्वचित्तीररुहैर्वृक्षैर्मालाभिरिवशोभिताम्।क्वचित्फुल्लोत्पलच्छन्नां क्वचित्पद्मवनाकुलाम्।।2.50.20।।

ບາງແຫ່ງ ຕົ້ນໄມ້ທີ່ງອກຕາມຝັ່ງ ປະດັບນາງດັ່ງພວງມາລາ; ບາງແຫ່ງ ຜິວນ້ຳຖືກປົກຄຸມດ້ວຍອຸດປະລະສີຟ້າທີ່ບານ; ແລະບາງແຫ່ງ ໜາແນ່ນດ້ວຍພົງປ່າດອກບົວຫຼາຍຫຼວງ.

Verse 21

क्वचित्कुमुदषण्डैश्च कुड्मलैरुपशोभिताम्।नानापुष्परजोध्वस्तां समदामिव च क्वचित्।।2.50.21।।

ບາງແຫ່ງ ນາງຖືກປະດັບດ້ວຍກຸ່ມດອກກຸມຸດ ແລະດອກຕູມທີ່ແຍ້ມພຽງຄື່ງ; ບາງແຫ່ງ ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍລະອອງເກສອນຈາກດອກໄມ້ນານາ ຈົນເບິ່ງຄືວ່ານາງກຳລັງເຄລິ້ມໆຢ່າງອ່ອນໂຍນ.

Verse 22

व्यपेतमलसङ्घातां मणिनिर्मलदर्शनाम्।दिशागजैर्वनगजै र्मत्तैश्च वरवारणैः।।2.50.22।।देवोपवाह्यैश्च मुहुस्सन्नादितवनान्तराम्।

ນາງພົ້ນຈາກກອງມົນທິນທັງປວງ ແລະປາກົດໃສສະອາດດັ່ງແກ້ວມະນີບໍ່ມີມົນ; ທັງປ່າລຶກຕາມຝັ່ງກໍກ້ອງກັງວານຊ້ຳໆດ້ວຍສຽງຮ້ອງແລະສຽງແຕຣຂອງຊ້າງຊັ້ນຍອດຜູ້ກຳລັງເມົາມັນ—ທັງຊ້າງປ່າ ແລະດິກຄະຊ້າງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ອັນຄວນເປັນພາຫະນະແຫ່ງເທວະ.

Verse 23

प्रमदामिव यत्नेन भूषितां भूषणोत्तमैः।।2.50.23।।फलैः पुष्पैः किसलयैर्वृतां गुल्मैर्द्विजैस्तथा।शिंशुमारैश्च नक्रैश्च भुजङ्गैश्च निषेविताम्।।2.50.24।।

ນາງປາກົດດັ່ງນາງຜູ້ສູງສັກ ທີ່ຖືກປະດັບຢ່າງພິຖີພິຖັນ ດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບອັນປະເສີດທີ່ສຸດ.

Verse 24

प्रमदामिव यत्नेन भूषितां भूषणोत्तमैः।।2.50.23।।फलैः पुष्पैः किसलयैर्वृतां गुल्मैर्द्विजैस्तथा।शिंशुमारैश्च नक्रैश्च भुजङ्गैश्च निषेविताम्।।2.50.24।।

ຝັ່ງຂອງນາງຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍໝາກໄມ້ ດອກໄມ້ ຍອດອ່ອນ ພຸ່ມໄມ້ ແລະນົກນານາ; ໃນນ້ຳມີຊິມຊຸມາຣ ຈະເລ້ ແລະງູທັງຫຼາຍອາໄສຢູ່.

Verse 25

विष्णुपादच्युतां दिव्यामपापां पापनाशिनीम्।तां शङ्करजटाजूटाद्भ्रष्टां सागरतेजसा।।2.50.25।।समुद्रमहिषीं गङ्गां सारसक्रौञ्चनादिताम्।आससाद महाबाहुः शृङ्गिबेरपुरं प्रति।।2.50.26।।

ພຣະຣາມຜູ້ມີແຂນອັນເກັ່ງກ້າ ໄດ້ເຖິງເມືອງສຣິງກິເບຣະປຸຣະ ໃນຂະນະມຸ່ງໄປຫາແມ່ນ້ຳຄົງຄາ—ມະເຫສີແຫ່ງມະຫາສະມຸດ—ທີ່ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງນົກກະຮຽນແລະນົກກຣວັນຈະ; ແມ່ນ້ຳທິບອັນບໍລິສຸດ ປາສຈາກບາບ ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ ທີ່ເລົ່າກັນວ່າຫຼັ່ງຈາກພຣະບາດຂອງພຣະວິສນຸ ແລະດ້ວຍເດດຕະປະຂອງວົງສາສາຄະຣະ (ພະຄີຣະຖະ) ຈຶ່ງໄຫຼລົງຈາກຊົງຜົມຊະຕາຂອງພຣະສັງກະຣ

Verse 26

विष्णुपादच्युतां दिव्यामपापां पापनाशिनीम्।तां शङ्करजटाजूटाद्भ्रष्टां सागरतेजसा।।2.50.25।।समुद्रमहिषीं गङ्गां सारसक्रौञ्चनादिताम्।आससाद महाबाहुः शृङ्गिबेरपुरं प्रति।।2.50.26।।

ພຣະຣາມຜູ້ມີແຂນອັນເກັ່ງກ້າ ໄດ້ເຖິງເມືອງສຣິງກິເບຣະປຸຣະ ໃນຂະນະມຸ່ງໄປຫາແມ່ນ້ຳຄົງຄາ—ມະເຫສີແຫ່ງມະຫາສະມຸດ—ທີ່ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງນົກກະຮຽນແລະນົກກຣວັນຈະ; ແມ່ນ້ຳທິບອັນບໍລິສຸດ ປາສຈາກບາບ ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ ທີ່ເລົ່າກັນວ່າຫຼັ່ງຈາກພຣະບາດຂອງພຣະວິສນຸ ແລະດ້ວຍເດດຕະປະຂອງວົງສາສາຄະຣະ (ພະຄີຣະຖະ) ຈຶ່ງໄຫຼລົງຈາກຊົງຜົມຊະຕາຂອງພຣະສັງກະຣ

Verse 27

तामूर्मिकलिलावर्तामन्ववेक्ष्य महारथः।सुमन्त्रमब्रवीत्सूतमिहैवाद्य वसामहे।।2.50.27।।

ເມື່ອພຣະຣາມມະຫາຣະຖະ ເຫັນແມ່ນ້ຳຄົງຄາທີ່ປັ່ນປ່ວນດ້ວຍຄື້ນແລະວົງນ້ຳ ພຣະອົງຈຶ່ງຕັດກັບສຸມັນຕຣະ ຜູ້ເປັນສາຣະຖີວ່າ “ຄືນນີ້ ພວກເຮົາຈະພັກຢູ່ທີ່ນີ້ເທົ່ານັ້ນ”

Verse 28

अविदूरादयं नद्या बहुपुष्पप्रवालवान्।सुमहानिङ्गुदीवृक्षो वसामोऽत्रैव सारथे।।2.50.28।।

“ໂອ ສາຣະຖີ, ບໍ່ໄກຈາກແມ່ນ້ຳ ມີຕົ້ນອິງກຸດີໃຫຍ່ຫຼວງນີ້ ອຸດົມດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼາຍ ແລະຍອດອ່ອນ; ພວກເຮົາຈະພັກຢູ່ທີ່ນີ້ເທົ່ານັ້ນ”

Verse 29

द्रक्ष्याम स्सरितां श्रेष्ठां सम्मान्यसलिलां शिवाम्।देवदानवगन्धर्वमृगमानुषपक्षिणाम्।।2.50.29।।

“ພວກເຮົາຈະໄດ້ເບິ່ງແມ່ນ້ຳອັນປະເສີດທີ່ສຸດໃນບັນດາສາຍນ້ຳ—ເປັນມົງຄຸນ ແລະເກື້ອກູນ—ຊຶ່ງນ້ຳຂອງນາງໄດ້ຮັບການນົບນ້ອມບູຊາຈາກເທວະ, ດານະວະ, ຄັນທັຣວະ, ສັດປ່າ, ມະນຸດ ແລະນົກທັງຫຼາຍ”

Verse 30

लक्ष्मणश्च सुमन्त्रश्च बाढमित्येव राघवम्।उक्त्वा तमिङ्गुदीवृक्षं तदोपययतुर्हयैः।।2.50.30।।

ພຣະລັກສະມະນະ ແລະ ສຸມັນຕະ ໄດ້ທູນຕອບພຣະຣາຄະວະວ່າ “ຂໍໃຫ້ເປັນດັ່ງນັ້ນ” ແລ້ວຈຶ່ງນຳມ້າໄປຫາຕົ້ນອິງກຸດີນັ້ນ.

Verse 31

रामोऽभियाय तं रम्यं वृक्षमिक्ष्वाकुनन्दनः।रथादवातरत्तस्मात्सभार्य स्सहलक्ष्मणः।।2.50.31।।

ພຣະຣາມ ຜູ້ເປັນຄວາມປິຕິແຫ່ງວົງອິກສະວາກຸ ໄດ້ເຖິງຕົ້ນໄມ້ອັນງາມນັ້ນ ແລ້ວເສດັດລົງຈາກລົດ ພ້ອມດ້ວຍພຣະມະເຫສີ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ.

Verse 32

सुमन्त्रोऽप्यवतीर्यास्मान्मोचयित्वा हयोत्तमान्।वृक्षमूलगतं राममुपतस्थे कृताञ्जलिः।।2.50.32।।

ສຸມັນຕະກໍເສດັດລົງຈາກລົດ ຖອດເຄື່ອງຜູກມ້າອັນດີເລີດ ແລ້ວຢືນຢູ່ໃກ້ພຣະຣາມ ທີ່ໂຄນຕົ້ນໄມ້ ດ້ວຍມືປະນົມອັນເຄົາລົບ.

Verse 33

तत्र राजा गुहो नाम रामस्यात्मसमस्सखा।निषादजात्यो बलवान् स्थपतिश्चेति विश्रुतः।।2.50.33।।

ທີ່ນັ້ນມີກະສັດນາມວ່າ ກຸຫະ ເປັນມິດສະຫາຍຂອງພຣະຣາມ ອັນຮັກໃກ້ຊິດເສມືອນຕົນເອງ ເກີດໃນຊົນນິສາດ ມີກຳລັງກ້າ ແລະເລື່ອງລືວ່າເປັນຫົວໜ້າຂອງພວກເຂົາ.

Verse 34

स शृत्वा पुरुषव्याघ्रं रामं विषयमागतम्।वृद्धैः परिवृतोऽमात्यैः ज्ञातिभिश्चाभ्युपागतः।।2.50.34।।

ເມື່ອກຸຫະໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະຣາມ—ດຸດດັ່ງເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ—ໄດ້ເຂົ້າມາໃນແດນຂອງຕົນ ກໍອອກໄປຕ້ອນຮັບ ໂດຍມີຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ທີ່ປຶກສາ ອຳມາດ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງຫ້ອມລ້ອມ.

Verse 35

ततो निषादाधिपतिं दृष्ट्वा दूरादुपस्थितम्।सह सौमित्रिणा राम स्समागच्छद्गुहेन सः।।2.50.35।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມ ພ້ອມດ້ວຍເສົາມິຕຣີ (ພຣະລັກສະມະນະ) ເຫັນແຕ່ໄກວ່າ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງຊາວນິສາດ ກຳລັງເຂົ້າມາ ແລ້ວພຣະອົງຈຶ່ງກ້າວອອກໄປເພື່ອພົບກຸຫະ।

Verse 36

तमार्तस्सम्परिष्वज्य गुहो राघवमब्रवीत्।यथाऽयोध्या तथेयं ते राम किं करवाणि ते।।2.50.36।।ईदृशं हि महाबाहो कः प्राप्स्यत्यतिथिं प्रियम्।

ກຸຫະດ້ວຍໃຈເຈັບປວດ ໄດ້ກອດພຣະຣາຆະວະ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາມ, ສະຖານທີ່ນີ້ສຳລັບພຣະອົງ ເຫມືອນອະໂຍທະຍາເອງ. ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດສິ່ງໃດຖວາຍພຣະອົງ? ໂອ ມະຫາບາຫຸ, ຜູ້ໃດຈະໄດ້ວາສະນາຮັບຮອງແຂກອັນເປັນທີ່ຮັກຢ່າງພຣະອົງ?”

Verse 37

ततो गुणवदन्नाद्यमुपादाय पृथग्विधम्।।2.50.37।।अर्घ्यं चोपानयत्क्षिप्रं वाक्यं चेदमुवाच ह।

ແລ້ວລາວນຳອາຫານອັນປະນີດຫຼາຍຢ່າງມາຈັດແຍກໄວ້ ແລະໄດ້ນຳອັຣຄະຍະ (ເຄື່ອງບູຊາຕ້ອນຮັບ) ມາຖວາຍໂດຍໄວ ພ້ອມກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້។

Verse 38

स्वागतं ते महाबाहो तवेयमखिला मही।।2.50.38।।वयं प्रेष्या भवान्भर्ता साधु राज्यं प्रशाधि नः।

“ຂໍຕ້ອນຮັບ ໂອ ມະຫາບາຫຸ! ແຜ່ນດິນທັງປວງນີ້ເປັນຂອງພຣະອົງ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້; ພຣະອົງເປັນເຈົ້ານາຍຂອງພວກເຮົາ. ຂໍພຣະອົງປົກຄອງລາຊະອານາຈັກນີ້ດ້ວຍທຳມະ ເພື່ອປະໂຫຍດສຸກຂອງພວກເຮົາ.”

Verse 39

भक्ष्यं भोज्यं च पेयं च लेह्यंचेदमुपस्थितम्।।2.50.39।।शयनानि च मुख्यानि वाजिनां खादनं च ते।

ທີ່ນີ້ໄດ້ຈັດຕຽມອາຫານທຸກຢ່າງໄວ້ພ້ອມແລ້ວ: ຂອງກັດ ຂອງຄ້ຽວ ຂອງດື່ມ ແລະຂອງເລຍ; ທັງທີ່ບັນທົມອັນດີເລີດ—ແລະອາຫານສໍາລັບມ້າຂອງທ່ານດ້ວຍ

Verse 40

एवं ब्रुवाणं तु गुहं राघवः प्रत्युवाच ह।।2.50.40।।अर्चिताश्चैव हृष्टाश्च भवता सर्वथा वयम्।पद्भ्यामभिगमाच्चैव स्नेहसन्दर्शनेन च।।2.50.41।।

ເມື່ອກຸຫະເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ຣາຆະວະ (ຣາມ) ຈຶ່ງຕອບວ່າ: “ໃນທຸກປະການ ທ່ານໄດ້ໃຫ້ກຽດ ແລະເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາປິຕິຍິນດີ—ດ້ວຍການເດີນທ້າວມາຮັບ ແລະດ້ວຍການສະແດງຄວາມຮັກໃຄ່ເອື້ອອາທອນ”

Verse 41

एवं ब्रुवाणं तु गुहं राघवः प्रत्युवाच ह।।2.50.40।।अर्चिताश्चैव हृष्टाश्च भवता सर्वथा वयम्।पद्भ्यामभिगमाच्चैव स्नेहसन्दर्शनेन च।।2.50.41।।

ພຣະຣາມໄດ້ກອດເຂົາແນ່ນດ້ວຍແຂນອັນແຂງແຮງ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ໂອ້ ກຸຫະ, ເປັນມົງຄຸນທີ່ເຮົາໄດ້ເຫັນທ່ານມີສຸຂະພາບດີ ພ້ອມດ້ວຍຍາດພີ່ນ້ອງ. ໃນແຜ່ນດິນຂອງທ່ານ ໃນຫມູ່ມິດ ແລະໃນຊັບສິນ ທຸກຢ່າງສະຫງົບສຸກດີບໍ?”

Verse 42

भुजाभ्यां साधु पीनाभ्यां पीडयन्वाक्यमब्रवीत्।।दिष्ट्या त्वां गुह पश्यामि ह्यरोगं सह बान्धवैः।अपि ते कुशलं राष्ट्रे मित्रेषु च धनेषु च।।2.50.42।।

ພຣະຣາມໄດ້ກອດເຂົາແນ່ນດ້ວຍແຂນອັນແຂງແຮງ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ໂອ້ ກຸຫະ, ເປັນມົງຄຸນທີ່ເຮົາໄດ້ເຫັນທ່ານມີສຸຂະພາບດີ ພ້ອມດ້ວຍຍາດພີ່ນ້ອງ. ໃນແຜ່ນດິນຂອງທ່ານ ໃນຫມູ່ມິດ ແລະໃນຊັບສິນ ທຸກຢ່າງສະຫງົບສຸກດີບໍ?”

Verse 43

यत्त्विदं भवता किञ्चित्प्रीत्या समुपकल्पितम्।सर्वं तदनुजानामि न हि वर्ते प्रतिग्रहे।।2.50.43।।

ແລະສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ທ່ານໄດ້ຈັດຕຽມໄວ້ທີ່ນີ້ດ້ວຍຄວາມຮັກໃຄ່ ເຮົາຂໍອະນຸຍາດໃຫ້ທ່ານຍົກເລີກທັງໝົດ; ເພາະເຮົາບໍ່ຢູ່ໃນຖານະທີ່ຈະຮັບຂອງກຳນັນໄດ້

Verse 44

कुशचीराजिनधरं फलमूलाशिनं च माम्।विद्धि प्रणिहितं धर्मे तापसं वनगोचरम्।।2.50.44।।

ຂໍໃຫ້ທ່ານຮູ້ວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າຕັ້ງມັ່ນໃນທຳ ດຳລົງຊີວິດດຸດດາບສ ເດີນທາງໃນປ່າ ນຸ່ງຫົ່ມຫຍ້າກຸສະ ຜ້າເປືອກໄມ້ ແລະ ໜັງກວາງ ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຜົນໄມ້ແລະຮາກໄມ້.

Verse 45

अश्वानां खादनेनाहमर्थी नान्येन केनचित्।एतावताऽत्र भवता भविष्यामि सुपूजितः।।2.50.45।।

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍພຽງແຕ່ອາຫານສຳລັບມ້າ ບໍ່ປາດຖະນາສິ່ງອື່ນໃດເລີຍ। ຖ້າທ່ານເຮັດໄດ້ພຽງເທົ່ານີ້ໃນທີ່ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະນັບວ່າໄດ້ຮັບການເຄົາລົບບູຊາຢ່າງແທ້ຈິງ.

Verse 46

एते हि दयिता राज्ञः पितुर्दशरथस्य मे।एतैस्सुविहितैरश्वै भविष्याम्यहमर्चितः।।2.50.46।।

ມ້າເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນທີ່ຮັກຍິ່ງຂອງພຣະບິດາຂ້າພະເຈົ້າ ຄືພຣະຣາຊາທະສະຣະຖະ। ຖ້າມ້າເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຮັບການດູແລຢ່າງດີ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຮູ້ສຶກວ່າໄດ້ຮັບການເຄົາລົບຢ່າງສົມຄວນ.

Verse 47

अश्वानां प्रतिपानं च खादनं चैव सोऽन्वशात्।गुहस्तत्रैव पुरुषां स्त्वरितं दीयतामिति।।2.50.47।।

ແລ້ວກຸຫະໄດ້ອອກຄຳສັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນແກ່ຄົນຂອງຕົນວ່າ “ຈົ່ງຮີບໃຫ້ມ້າດື່ມນ້ຳ ແລະ ໃຫ້ອາຫານແກ່ມ້າໂດຍໄວ”.

Verse 48

ततश्चीरोत्तरासङ्गः सन्ध्यामन्वास्य पश्चिमाम्।जलमेवाददे भोज्यं लक्ष्मणेनाऽऽहृतं स्वयम्।।2.50.48।।

ຕໍ່ມາ ເມື່ອນຸ່ງຫົ່ມຜ້າເປືອກໄມ້ເປັນອາພອນທ່ອນເທິງ ພຣະອົງໄດ້ປະກອບພິທີສັນທະຍາຍາມແລງ; ແລະເປັນອາຫານຫຼໍ່ລ້ຽງກາຍ ພຣະອົງຮັບແຕ່ນ້ຳຢ່າງດຽວ ຊຶ່ງພຣະລັກສະມະນະໄດ້ນຳມາດ້ວຍພຣະອົງເອງ.

Verse 49

तस्य भूमौ शयानस्य पादौ प्रक्षाल्य लक्ष्मणः।सभार्यस्य ततोऽभ्येत्य तस्थौ वृक्षमुपाश्रितः।।2.50.49।।

ເມື່ອພຣະອົງບັນທົມນອນຢູ່ເທິງພື້ນດິນພ້ອມພຣະມະເຫສີ ພຣະລັກສະມະນະໄດ້ຊໍາລະລ້າງພຣະບາດ; ແລ້ວຈຶ່ງກັບມາຢືນອາໄສຢູ່ຂ້າງຕົ້ນໄມ້ໜຶ່ງ។

Verse 50

गुहोऽपि सह सूतेन सौमित्रिमनुभाषयन्।अन्वजाग्रत्ततो राममप्रमत्तो धनुर्धरः।।2.50.50।।

ກຸຫະກໍເຊັ່ນກັນ—ຖືຄັນທະນູໃນມື ມີສະຕິບໍ່ປະມາດ—ໄດ້ເຝົ້າຍາມພຣະຣາມ ພ້ອມທັງສົນທະນາກັບສາຣະຖີ ແລະ ໂສມິຕຣີ (ພຣະລັກສະມະນະ) ຢູ່ທີ່ນັ້ນ។

Verse 51

तथा शयानस्य ततोऽस्य धीमतो यशस्विनो दाशरथेर्महात्मनः।अदृष्टदुःखस्य सुखोचितस्य सा तदाव्यतीयाय चिरेण शर्वरी।।2.50.51।।

ເມື່ອພຣະຣາຊະບຸດຂອງທະສະຣະຖະ ຜູ້ມີປັນຍາ ມີກຽດສັກສີ ແລະມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່—ຜູ້ຄວນແກ່ຄວາມສຸກ ແລະບໍ່ເຄີຍຮູ້ຈັກທຸກຂ໌—ບັນທົມນອນຢູ່ເທິງພື້ນດິນດັ່ງນັ້ນ ຄືນນັ້ນກໍຜ່ານໄປຊ້າ ຮູ້ສຶກດັ່ງຍາວນານຫຼາຍ।