ພຣະພຣະຫມາໄດ້ກ່າວແກ້ຄວາມທຸກ ແລະນຳການສົນທະນາໄປສູ່ພະລັງການກູ້ພົ້ນອັນແນ່ນອນຂອງ Hari-nāma ແລະ Viṣṇu-bhakti. ທ່ານກ່າວວ່າ ການເອີ້ນນາມພຣະເຈົ້າ ແລະການອົດອາຫານເພື່ອພຣະອົງໃນໂອກາດ Saura ນຳໄປສູ່ສະຖານະສູງສຸດ; ການກົດຫົວບູຊາກຣິສນະພຽງຄັ້ງດຽວ ເກີນກວ່າອະວະພຣຶທະຂອງອັສວະເມດ 10 ຄັ້ງ, ແລະຜູ້ບູຊາອັສວະເມດຍັງກັບໄປເກີດໃໝ່ ແຕ່ຜູ້ພັກຕິບໍ່ກັບ. ບົດນີ້ຫຼຸດຄ່າຕີຣຖະໃຫຍ່ໆ (Kurukṣetra, Kāśī, Virajā) ເທົ່າກັບຄຳສອງພະຍາງ “Hari” ຢູ່ເທິງລີ້ນ. ແມ່ນແຕ່ບາບໜັກ ການລະລຶກຮາຣິໃນຍາມຕາຍກໍລົບລ້າງໄດ້ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນມົກສະທຳທີ່ຍຶດບັກຕິເປັນສູນກາງ. ຕໍ່ມາພຣະພຣະຫມາກ່າວເຖິງທຳແຫ່ງອຳນາດ: ຜູ້ຄຸ້ມຄອງໂລກ ແລະເຈົ້າໜ້າທີ່ຕ້ອງຮັບຮູ້ ແລະບໍ່ຂັດຂວາງຜູ້ພັກຕິຂອງ Janārdana/Madhusūdana; ການລົງໂທດພວກເຂົາຈະກັບຄືນຫາຜູ້ລົງໂທດ. ການຖື Dvādaśī ຖືກປະກາດວ່າຊຳລະຕົນເອງໂດຍທຳມະຊາດ ແມ່ນແຕ່ມີເຈດຕະນາປົນກັນ, ແລະພຣະພຣະຫມາປະຕິເສດຈະຊ່ວຍການກະທຳໃດໆທີ່ເປັນການຕໍ່ຕ້ານຜູ້ພັກຕິຂອງວິສນຸຢ່າງອະທຳ.
Verse 1
ब्रह्मोवाच । किमाश्चर्यं त्वया दृष्टं कथं वा खिद्यते भवान् । सद्गुणेषु च संतापः स तापो मरणांतिकः ॥ १ ॥
ພຣະພຣະຫມາ ກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າໄດ້ເຫັນຄວາມອັດສະຈັນອັນໃດ, ແລະເປັນຫຍັງຈຶ່ງເສົ້າໝອງ? ແມ່ນແຕ່ຄວາມທຸກທ້ອນທີ່ເກີດຈາກຄຸນຄວາມດີ—ໄຟແຫ່ງຄວາມເສົ້ານັ້ນ—ຈະສິ້ນສຸດໄດ້ກໍແຕ່ໃນຄວາມຕາຍ»។
Verse 2
यस्योच्चारणमात्रेण प्राप्यते परमं पदम् । तमुपोष्य कथं सौरे न गच्छति नरस्त्विति ॥ २ ॥
«ຜູ້ທີ່ແຕ່ພຽງອອກສຽງນາມຂອງພຣະອົງ ກໍບັນລຸສະຖານະສູງສຸດໄດ້; ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າມະນຸດຖືອຸໂປສະຖະ (ອົດອາຫານ) ເພື່ອພຣະອົງ ໃນວາລະສໍາພັນກັບສຸຣະ (ພຣະອາທິດ), ຈະບໍ່ໄປຮອດເປົ້າໝາຍນັ້ນໄດ້ແນວໃດ?»
Verse 3
एको हि कृष्णस्य कृतः प्रणामो दशाश्वमेधावभृथेन तुल्यः । दशाश्वमेधी पुनरेति जन्म कृष्णप्रणामी न पुनर्भवाय ॥ ३ ॥
ການນ້ອມກາຍກົດກະບົດຕໍ່ພຣະກຣິສນະ ແຕ່ພຽງຄັ້ງດຽວ ເທົ່າກັບການອາບນ້ຳປິດທ້າຍ (ອະວະພຣິຖະ) ຂອງພິທີອັດສະວະເມດະ 10 ຄັ້ງ. ແຕ່ຜູ້ປະກອບອັດສະວະເມດະ 10 ຄັ້ງ ຍັງກັບມາເກີດໃໝ່; ຜູ້ນ້ອມກາຍຕໍ່ພຣະກຣິສນະ ບໍ່ຫວນກັບສູ່ການເກີດອີກ.
Verse 4
कुरुक्षेत्रेण किं तस्य किं काश्या विरजेन वा । जिह्वाग्रे वर्तते यस्य हरिरित्यक्षरद्वयम् ॥ ४ ॥
ຈະຕ້ອງການກຸຣຸເກດຕຣະອັນໃດ? ຈະຕ້ອງການກາສີ ຫຼື ແມ່ນ້ຳວິຣາຊາອັນສັກສິດອັນໃດ? ຜູ້ທີ່ປາຍລີ້ນມີນາມສອງພະຍາງ «ຮະຣິ» ສະຖິດຢູ່ເທື່ອນິດ।
Verse 5
ब्राह्मणः श्वपचीं गच्छन् विशेषेण रजस्वलाम् । अन्नमश्नन्सुरापक्वं मरणे यो हरिं स्मरेत् ॥ ५ ॥
ແມ່ນແຕ່ພຣາຫມັນໄປຫາຍິງຊົນຊັ້ນກິນໝາ—ໂດຍພິເສດໃນເວລາມີເລືອດເດືອນ—ແລະກິນອາຫານທີ່ປຸງດ້ວຍເຫຼົ້າ ກໍຕາມ, ຖ້າໃນຍາມຕາຍເຂົາລະລຶກ «ຮະຣິ» (ພຣະວິສນຸ) ກໍໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍ।
Verse 6
अभक्ष्यागम्ययोर्जातं विहाय पापसंचयम् । स याति विष्णुसायुज्यं विमुक्तो भवबंधनैः ॥ ६ ॥
ເມື່ອລະທິ້ງກອງບາບທີ່ສະສົມຈາກການກິນສິ່ງຕ້ອງຫ້າມ ແລະ ການໄປຫາສິ່ງຕ້ອງຫ້າມ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຮອດສາຍຸຊະຍະກັບພຣະວິສນຸ ແລະພົ້ນຈາກເຄື່ອງຜູກມັດແຫ່ງພົບພາວະສົງສານ।
Verse 7
यन्नामोच्चारणान्मोक्षः कथं न तदुपोषणे । यस्मिन्संगीयते सोऽपि चिंत्यते पुरुषोत्तमः ॥ ७ ॥
ຖ້າການເອີ້ນນາມຂອງພຣະອົງພຽງແຕ່ຄັ້ງກໍເກີດໂມກສະ, ແລ້ວການອຸໂປສະນະ (ອົດອາຫານ) ເພື່ອພຣະອົງຈະບໍ່ໃຫ້ໂມກສະໄດ້ແນວໃດ? ແລະເມື່ອນາມພຣະອົງຖືກຂັບຮ້ອງ, ພຣະປຸຣຸໂສຕຕະມະກໍຖືກຄິດຄຳນຶງຢູ່ດ້ວຍ।
Verse 8
लीलया चोच्चरेद्देवं श्रृणुयाच्च जनार्दनम् । गंगांभः पूतपुण्यत्वे स नरः समतां व्रजेत् ॥ ८ ॥
ແມ່ນແຕ່ເວົ້າອອກດ້ວຍຄວາມຫຼິ້ນໆ ກໍຕາມ, ຖ້າຜູ້ໃດເອີ້ນນາມພຣະເທວະ ແລະຟັງກຽດຕິຄຸນຂອງ ຈະນາຣະດະນະ (Janārdana), ດ້ວຍອານຸພາບອັນຊຳລະແລະໃຫ້ບຸນເຫມືອນນ້ຳຄົງຄາ, ຄົນນັ້ນຈະເຖິງຄວາມສະເໝີພາບແຫ່ງໃຈ।
Verse 9
अस्माकं जगतांनाथो जन्मदः पुरुषोत्तमः । कथं शासति दुर्मेधास्तस्य वासरसेविनम् ॥ ९ ॥
ສໍາລັບພວກເຮົາ ພຸຣຸໂສຕຕະມະ ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ແມ່ນພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ ແລະເປັນຜູ້ປະທານກໍາເນີດ. ແລ້ວຄົນໂງ່ຈະກ້າສັ່ງຜູ້ຮັບໃຊ້ວັນອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງໄດ້ແນວໃດ?
Verse 10
यस्त्वं न चूर्णितस्तैस्तु यस्त्वं बद्धो न तैर्दृढम् । तदस्माकं कृतं मानं मे तत्त्वं नावबुध्यसे ॥ १० ॥
ເຈົ້າແມ່ນຜູ້ທີ່ອໍານາດເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ອາດບີບຂະຍີ້ໃຫ້ແຕກສະລາຍ; ເຈົ້າແມ່ນຜູ້ທີ່ພວກນັ້ນບໍ່ອາດມັດໃຫ້ແນ່ນຫນາ. ແຕ່ເຈົ້າກັບເຫັນວ່າສິ່ງທີ່ພວກເຮົາເຮັດເປັນການຫຍັງຫຍາບ ແລະບໍ່ເຂົ້າໃຈຄວາມຈິງແຫ່ງຂ້ອຍ.
Verse 11
यो नियोगी न जानाति नृपभक्तान्वरान् क्षितौ । कृत्स्नायासेन संयुक्तः स तैर्निग्राह्यते पुनः ॥ ११ ॥
ເຈົ້າໜ້າທີ່ທີ່ຖືກແຕ່ງຕັ້ງ ຖ້າບໍ່ຮູ້ຈັກບັນດາພະຄະຕະຜູ້ດີເລີດຂອງພະຣາຊາໃນແຜ່ນດິນ ແມ່ນແມ່ນຈະແບກພາລະຄວາມເພີຍພະຍາຍາມທຸກຢ່າງ ແຕ່ທ້າຍສຸດກໍຈະຖືກພວກນັ້ນເອງຂັດຂວາງ ແລະລົງໂທດອີກຄັ້ງ.
Verse 12
राजेष्टा न नियोक्तव्याः सापराधा नियोगिना । स्वामिप्रसादात्सिद्धास्ते विनिन्युर्व्वै नियोगिनम् ॥ १२ ॥
ບັນດາຕົວແທນທີ່ພະຣາຊາແຕ່ງຕັ້ງ ບໍ່ຄວນຖືກເຈົ້າໜ້າທີ່ບັງຄັບໃຫ້ຮັບໃຊ້ເພີ່ມອີກ ເມື່ອພວກເຂົາມີຄວາມຜິດ. ຕົວແທນເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ສໍາເລັດການງານດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງນາຍຂອງຕົນ ແທ້ຈິງໄດ້ນໍາເຈົ້າໜ້າທີ່ຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນັ້ນໃຫ້ຕົກຕໍ່າສູ່ຄວາມພິນາດ.
Verse 13
एवं हि पापकर्तारः प्रणता ये जनार्दने । कथं संयमिता तेषां बाल्याद्भास्करनंदन ॥ १३ ॥
ແທ້ຈິງ ຜູ້ທີ່ເຄີຍກໍ່ບາບ ແຕ່ໄດ້ກົ້ມກາບຕໍ່ ຈະນາຣະດະນະ (Janārdana) ແລ້ວ ຈະເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ຄວາມສໍາລວມ ແລະການຄວບຄຸມຕົນ ຈະບໍ່ເກີດຂຶ້ນໃນພວກເຂົາຕັ້ງແຕ່ເດັກນ້ອຍ, ໂອ ບຸດແຫ່ງພາສະກະຣະ?
Verse 14
शैवैर्भास्करभक्तैर्वा मद्भक्तैर्वा दिवाकरे । करोमि तव साहाय्यं हरिभक्तैर्न भास्करे ॥ १४ ॥
ໂອ ດິວາກະຣະ (ພຣະອາທິດ) ຂ້າພະເຈົ້າຈະຊ່ວຍເຈົ້າ ຜ່ານຜູ້ນັບຖືພຣະສິວະ, ຜູ້ບູຊາພາສະກະຣະ, ຫຼືຜູ້ພັກດີຂອງຂ້າພະເຈົ້າ; ແຕ່ບໍ່ໃຊ້ຜູ້ພັກດີຕໍ່ພຣະຫະຣິ (ວິສນຸ) ໂອ ພາສະກະຣະ.
Verse 15
सर्वेषामेव देवानामादिस्तुपुरुषोत्तमः ॥ १५ ॥
ສໍາລັບເທວະທັງປວງ ພຣະປຸຣຸສົດຕະມະ (ບຸກຄົນສູງສຸດ) ແມ່ນຕົ້ນກໍາເນີດດັ້ງເດີມ.
Verse 16
मधुसूदनभक्तानां निग्रहो नोपपद्यते । व्याजेनापि कृता यैस्तु द्वादशी पक्षयोर्द्वयोः ॥ १६ ॥
ການລົງໂທດ ຫຼືການກົດຂີ່ ບໍ່ຄວນມີຕໍ່ຜູ້ພັກດີຂອງ ມະທຸສູດະນະ (ວິສນຸ). ແມ່ນແຕ່ການຖືດວາດະສີ ຈະເຮັດດ້ວຍຂໍ້ອ້າງກໍຕາມ—ຖ້າເຮັດໃນທັງສອງປັກຂອງເດືອນ—ກໍຍັງມີພະລັງຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ.
Verse 17
तैः कृते अवमाने तु तव नाहं सहायवान् । कृते सहाये तव सूर्यसूनो भवेदनीतिर्मम देहघातिनी । विपर्ययो ब्रह्मपदात्सुपुण्यात्कृतेव मार्गे सह विष्णुभक्तैः ॥ १७ ॥
ຖ້າເນື່ອງຈາກການກະທໍາຂອງພວກເຂົາ ເຈົ້າຖືກຫຍັບຫຍາມ ຂ້າພະເຈົ້າກໍບໍ່ອາດເປັນຜູ້ຊ່ວຍເຈົ້າໄດ້. ແຕ່ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າໄປຊ່ວຍເຈົ້າ ໂອ ບຸດແຫ່ງສູຣະຍະ, ນັ້ນຈະເປັນອະທັມ ທີ່ຈະທໍາລາຍກາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ; ມັນຈະເຮັດໃຫ້ເກີດການກັບຄືນຈາກສະພາບບຸນອັນສູງສຸດທີ່ນໍາໄປສູ່ພຣະພົມມະບົດ, ແລະຈາກເສັ້ນທາງໃນຍຸກກຣິຕະ ທີ່ເດີນຄຽງກັບຜູ້ພັກດີຂອງວິສນຸ.
Verse 18
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे ब्रह्मवाक्यं नाम षष्ठोऽध्यायः ॥ ६ ॥
ດັ່ງນີ້ ຈົບລົງແລ້ວ ບົດທີ 6 ຊື່ «ພຣະວາຈາຂອງພຣະພົມ» ໃນອຸດຕະຣະພາກ (ພາກຫຼັງ) ຂອງ ບຣິຫັນ-ນາຣະດີຍະ ປຸຣານະ ອັນນ່າເຄົາລົບ.
The chapter establishes a soteriological hierarchy: śrauta rites yield great merit but remain within saṃsāra’s economy, whereas direct bhakti—symbolized by a single bow to Kṛṣṇa—connects to non-return (apunarāvṛtti), marking devotion as a superior mokṣa-upāya.
It does not deny tīrtha value, but relativizes it: when ‘Hari’ abides on the tongue (constant nāma), the devotee’s salvific access is immediate and portable, making pilgrimage supplementary rather than indispensable.
It presents a strong nāma/smaraṇa doctrine: even severe violations are said to be overcome if one remembers Hari at death, emphasizing the purifying and liberating priority of devotion, while implying that genuine surrender can transform the practitioner’s disposition toward restraint.
The chapter frames it as a dharma failure of recognition (an-avagamana) and an offense that rebounds: those who do not honor the king’s excellent devotees are ultimately checked and punished, implying a cosmic governance principle protecting bhaktas.
Dvādaśī observance is portrayed as inherently sanctifying (pāvana) even when undertaken with mixed motives or as a pretext, especially when practiced regularly—supporting the Uttara-bhāga’s vrata-kalpa orientation and sacred-time theology.