ພະຍົມກ່າວຕໍ່ພະພຣະຫມາ ວ່າການເສຍສະຫງ່າຣາສີທາງທຳ ຮ້າຍກວ່າຄວາມຕາຍ ແລະເຕືອນວ່າ ແມ່ນແຕ່ບໍ່ມີຕັນຫາ ຖ້າລະເລີຍໜ້າທີ່ທີ່ຖືກບັງຄັບໃຫ້ເຮັດ ກໍນຳໄປສູ່ຄວາມຕົກຕ່ຳ. ພະອົງອະທິບາຍໂທດກຳຂອງການຫັກຫຼັງຄວາມໄວ້ວາງໃຈ ແລະການຄອຣັບຊັນ: ຍັກຍອກຊັບນາຍ ຫຼືຊັບສາທາລະນະ/ຫຼວງ ຈະຕ້ອງທົນນະລົກຍາວ ແລະເກີດເປັນໜອນ ໜູ ແມວ ເພື່ອຊູ້ງຄຸນຄ່າທຳຂອງຜູ້ຮັກສາຊັບ. ພະຍົມກ່າວວ່າຕົນປົກຄອງຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຖືກ “ພ່າຍ” ໂດຍພຣະຣາຊາ ຣຸກມາງກະດາ ເນື່ອງຈາກເອກາດະສີ (ວັນຂອງຮຣິ) ທຳລາຍບາບຢ່າງແຮງ ຈົນແຜ່ນດິນຍັງ “ອົດ” ເພື່ອຄາລະວະ. ຄຳສອນຍົກຍ້ອງການພຶ່ງພາພຣະວິສນຸແຕ່ຜູ້ດຽວ ເຫນືອພິທີອື່ນໆ: ຍັດ ຈາລິກ ທານ ວຣະຕະ ແລະການຕາຍຮຸນແຮງ ບໍ່ໃຫ້ເປົ້າໝາຍສູງສຸດຖ້າຂາດພຣະວິສນຸ. ການອົດເອກາດະສີພາຜູ້ສັດທາ ພ້ອມພໍ່ແລະປູ່ ໄປສູ່ໂລກຂອງພຣະວິສນຸ ເຮັດໃຫ້ພະຍົມກັງວົນເລື່ອງສາຍພັນບັນພະບຸລຸດແລະເຫດຜົນຂອງກຳ. ທ້າຍສຸດ ບໍລິວານຂອງພຣະວິສນຸທຳລາຍເສັ້ນທາງຮ້ອນແຜດຂອງພະຍົມ ປ່ອຍສັດທັງຫຼາຍຈາກກຸມພີ-ນະລົກ ແລະນຳໄປສູ່ພຣະທີ່ພັກສູງສຸດ.
Verse 1
यम उवाच । श्रृणु मे वचनं नाथ पितामह पितामह । मरणादधिकं देव यत्प्रतापस्य खंडनम् ॥ १ ॥
ຍະມະກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະນາຖ, ພຣະປິຕາມະຫາ—ພຣະປິຕາມະຫາ, ຂໍໃຫ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂ້າ. ໂອ ພຣະເທວະ, ສິ່ງທີ່ໜັກຫນ່ວງກວ່າຄວາມຕາຍ ແມ່ນການແຕກທະລາຍແຫ່ງຕະປະຕາບ ແລະກຽດສັກສີ.
Verse 2
निस्पृहो नाचरेद्यस्तु नियोगं पद्मसंभव । अन्धकूपे निपतति स चाशु नरके ध्रुवम् ॥ २ ॥
ໂອ ຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວ (ພຣະພຣະມາ), ຜູ້ໃດແມ່ນແມ່ນບໍ່ມີຄວາມໂລບເຫັນແກ່ຕົນ ແຕ່ບໍ່ປະພຶດຕາມໜ້າທີ່ທີ່ຖືກບັນຍັດໄວ້ ຜູ້ນັ້ນຈະຕົກລົງໃນບໍ່ມືດບອດ ແລະໄວໆນີ້ ຢ່າງແນ່ນອນ ຈະເຂົ້າສູ່ນະລົກ.
Verse 3
नियोगी न नियोगं यः करोति कमलासन । प्रभोर्वित्तं समश्नाति स भवेत्काष्ठकीटकः ॥ ३ ॥
ໂອ ຜູ້ນັ່ງເທິງດອກບົວ (ພຣະພຣະມາ), ຜູ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ຮັບຜິດຊອບ ແຕ່ບໍ່ເຮັດໜ້າທີ່ທີ່ຝາກໄວ້ ແລະຍັງກິນໃຊ້ຊັບຂອງນາຍ ຈະກາຍເປັນແມງກັດໄມ້.
Verse 4
योऽश्नाति लोभाद्वित्तानि प्रजाभ्यो वा महीपतेः । नियोगी नरकं याति यावत्कल्पशतत्रयम् ॥ ४ ॥
ຜູ້ໃດເພາະຄວາມໂລບ ກິນໃຊ້ຊັບສິນຂອງປະຊາຊົນ ຫຼືຂອງພຣະມະຫາກະສັດ—ແມ່ນແມ່ນເປັນເຈົ້າໜ້າທີ່ທີ່ຖືກແຕ່ງຕັ້ງ—ຜູ້ນັ້ນຈະໄປສູ່ນະລົກ ນານເທົ່າກັບ ສາມຮ້ອຍກັລປະ.
Verse 5
आत्मकार्यपरो यस्तु स्वामिनं च विलुंपति । भवेद्वेश्मनि मंदात्मा आखुः कल्पशतत्रयम् ॥ ५ ॥
ຜູ້ໃດມຸ່ງແຕ່ປະໂຫຍດຕົນ ແລະລັກຫຼືປົ່ນຈາກນາຍຂອງຕົນ—ຄົນໃຈທຶບນັ້ນ ຈະເກີດເປັນໜູໃນເຮືອນ ນານສາມຮ້ອຍກັລປະ।
Verse 6
नियोगी यस्तु वै भूत्वा आत्मवेश्मनि भोक्ष्यति । भृत्यान्वै कर्मकरणे राज्ञो मार्जारतां व्रजेत् ॥ ६ ॥
ຜູ້ໃດເປັນນິຍໂອກີ (ເຈົ້າໜ້າທີ່ທີ່ຖືກແຕ່ງຕັ້ງ) ແລ້ວກິນໃຊ້ເພື່ອຕົນໃນເຮືອນຕົນ ແລະໃຊ້ຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງພະຣາຊາໃຫ້ເຮັດວຽກສ່ວນຕົວ—ຜູ້ນັ້ນຈະຕົກໄປເປັນແມວ।
Verse 7
सोऽहं देव तवादेशात् प्रजा धर्मेण शासयन् । पुण्येन पुण्यकर्तारं पापं पापेन कर्मणा ॥ ७ ॥
«ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າປົກຄອງປະຊາຊົນດ້ວຍທຳມະ—ໃຫ້ຜົນບຸນແກ່ຜູ້ເຮັດບຸນ ແລະຕອບແທນບາບດ້ວຍຜົນບາບ ຕາມກຳຂອງເຂົາ»។
Verse 8
सम्यग्विचार्य मुनिभिर्घर्मशास्त्रादिभिर्विभो । कल्पादौ वर्तमानस्य यावद्यावद्दिनं तव ॥ ८ ॥
ໂອ ພຣະອົງຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວທຸກແຫ່ງ, ບັນດາມຸນີໄດ້ພິຈາລະນາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ອາໄສທຳມະຊາດສະຕຣະ ແລະຄຳສອນອື່ນໆ, ແລ້ວກ່າວກຳນົດວ່າ “ວັນ” ຂອງພຣະອົງຍາວເທົ່າໃດ—ໂດຍພິເສດໃນຕົ້ນກັລປະປັດຈຸບັນນີ້।
Verse 9
सोऽहं त्वदीयेन विभो नियोगेनैव शक्नुयाम् । कर्तुं रुक्मांगदेनाद्य पराभूतो हि भूभुजा ॥ ९ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະອົງຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະສາມາດກະທຳໄດ້ກໍແຕ່ໂດຍນິຍົກ ແລະພຣະບັນຊາຂອງພຣະອົງເທົ່ານັ້ນ; ເພາະວັນນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຖືກພຣະຣາຊາ ຣຸກມາງກະດະ ປະລາຊັຍແທ້ໆ।
Verse 10
भयाद्यस्य जगन्नाथ पृथिवी सागरांबरा । न भुंक्ते वासरे विष्णोः सर्वपापप्रणाशने ॥ १० ॥
ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານ! ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ພຣະອົງ ແຜ່ນດິນທີ່ມີທະເລເປັນເຄື່ອງນຸ່ງ ບໍ່ຮັບປະທານໃນວັນຂອງພຣະວິສນຸ—ວັນທີ່ທຳລາຍບາບທັງປວງ।
Verse 11
विहाय सर्वधर्मांस्तु विहाय पितृपूजनम् । विहाय देवपूजां च तीर्थस्नानादिकव्सक्रियाम् ॥ ११ ॥
ລະທິ້ງທຳມະກິດອື່ນໆທັງປວງ ລະທິ້ງການບູຊາປິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ລະທິ້ງແມ່ນແຕ່ການບູຊາເທວະ ແລະລະທິ້ງພິທີກຳເຊັ່ນການອາບນ້ຳທີ່ທີ່ສັກສິດ—(ຄວນເຂົ້າພຶ່ງພາທາງສູງສຸດທີ່ກຳລັງສອນນີ້ແຕ່ຜູ້ດຽວ)។
Verse 12
योगसांख्यावुभौ त्यक्त्वा ज्ञानं ज्ञेयं च मानद । त्यक्त्वा स्वाध्यायहोमांश्च कृत्वा पापानि भूरिशः ॥ १२ ॥
ໂອ ຜູ້ປະທານເກຍດ! ລະທິ້ງທັງໂຍຄະ ແລະ ສາງຂະຍະ ສອງຢ່າງ—ລະທິ້ງແມ່ນແຕ່ຄວາມຮູ້ ແລະ ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້—ແລະລະທິ້ງການສຶກສາເວດ ກັບການຖວາຍໂຮມະດ້ວຍ ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງກໍ່ບາບຫຼາຍຫຼວງ।
Verse 13
प्रयांति वैष्णवं लोकमुपोष्य हरिवासरम् । मनुजाः पितृभिः सार्द्धं तथैव च पितामहैः ॥ १३ ॥
ເມື່ອຖືອຸໂປສະຖະ (ອົບໂພສ) ໃນວັນອັນສັກສິດຂອງພຣະຫຣິ ມະນຸດທັງຫຼາຍຈະໄປສູ່ໂລກແຫ່ງພຣະວິສນຸ (ໂລກໄວສະນະ) ພ້ອມກັບບິດາ ແລະພ້ອມກັບປູ່ຕາດ້ວຍເຊັ່ນກັນ।
Verse 14
तेषामपीह पितरः पितॄणां पितरस्तथा । तथा मातामहा यांति मातुर्ये जनकादयः ॥ १४ ॥
ໃນນີ້ ບິດາຂອງເຂົາເຈົ້າກໍຍັງໄດ້ຮັບຜົນນັ້ນ ແລະບິດາຂອງປິຕຣະເຫຼົ່ານັ້ນກໍໄດ້ຮັບເຊັ່ນກັນ। ດັ່ງນັ້ນ ປູ່ຕາຝ່າຍແມ່ກໍໄດ້ຮັບ—ຄືຜູ້ຢູ່ຝ່າຍແມ່ ເລີ່ມຈາກພໍ່ຂອງແມ່ ແລະອື່ນໆ।
Verse 15
तेषामपि जनेतारो जनितॄणां हि पूर्वजाः । एतद्दुःखं पुनर्देव मम मर्मविभेदनम् ॥ १५ ॥
ແມ່ນແຕ່ພວກເຂົາກໍມີຜູ້ໃຫ້ກໍເກີດ; ແລະຜູ້ໃຫ້ກໍເກີດນັ້ນກໍມີບັນພະບຸລຸດກ່ອນໜ້າ. ຄວາມໂສກນີ້ອີກຄັ້ງ ໂອ້ພຣະເຈົ້າ ທະລຸຫົວໃຈຂ້ອຍຢ່າງເຈັບປວດ।
Verse 16
प्रियायाः पितरो यांति मार्जयित्वा लिपिं मम । पितॄणां बीजतो यस्माद्धात्र्या कुक्षौ धृतो यतः ॥ १६ ॥
ເມື່ອລຶບລ້າງພັນທະທີ່ຂ້ອຍຖືກຂຽນໄວ້ແລ້ວ ບັນພະບຸລຸດຂອງນາງຜູ້ຮັກຂ້ອຍກໍໄປສູ່ທາງອັນສູງ. ເພາະຂ້ອຍຖືກອຸ້ມໃນຄັນຂອງແມ່ພະຍາບານ ເນື່ອງຈາກເມັດພັນເປັນຂອງພິຕຣ (Pitṛs)។
Verse 17
यदेकः कुरुते कर्म तदेकेनैव भुज्यते । ततोऽन्यस्य कृतं ब्रह्मन्बीजं धात्रीसमुद्भवम् ॥ १७ ॥
ການກະທຳໃດທີ່ຄົນໜຶ່ງເຮັດ ຜົນນັ້ນຄົນນັ້ນເອງຈະໄດ້ຮັບ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ພຣາຫມັນ “ເມັດພັນ” ແຫ່ງກຳ ເກີດຈາກການກະທຳຂອງຕົນ ບໍ່ແມ່ນຈາກຜູ້ອື່ນ।
Verse 18
तारयेत्स उभौ पक्षौ यत्पिंडो यस्य विग्रहः । न भार्याया भवेद्वीजं न भार्या कुक्षिधारिणी ॥ १८ ॥
ຜູ້ນັ້ນແຕ່ຜູ້ດຽວທີ່ຊ່ວຍຂ້າມພົ້ນໄດ້ທັງສອງຝ່າຍ—ຝ່າຍບັນພະບຸລຸດແລະຝ່າຍລູກຫຼານ—ເພາະຮ່າງກາຍນີ້ຖືກປັ້ນຈາກສານບັນພະບຸລຸດນັ້ນເອງ. ບໍ່ມີເມຍ ບໍ່ມີເມັດພັນ; ບໍ່ມີເມຍ ກໍບໍ່ມີຄັນທີ່ຈະອຸ້ມຖືລູກ।
Verse 19
कथं तस्या जगन्नाथ पक्षो याति परं पदम् । जामातुः पुण्यमाहात्म्यत्तेन मे शिरसो रुजा ॥ १९ ॥
ໂອ້ Jagannātha ພຣະເຈົ້າແຫ່ງສາກົນ, ຝ່າຍຂອງນາງຈະໄປຮອດສະຖານະສູງສຸດໄດ້ແນວໃດ? ເພາະອານຸພາບຄຸນບຸນອັນສັກສິດຂອງລູກເຂີຍນັ້ນ ຄວາມເຈັບຫົວນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນໃນຂ້ອຍ।
Verse 20
न मे प्रयोजनं देव नियोगेनेदृशेन वै । एकादश्युपवासी यः स मां त्यक्त्वा व्रजेद्धरिम् ॥ २० ॥
ໂອ ພຣະເຈົ້າ! ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີປະໂຫຍດຈາກຄໍາສັ່ງແບບນີ້ເລີຍ. ຜູ້ໃດອົບພະວາສໃນວັນເອກາດະຊີ—ຂໍໃຫ້ຜູ້ນັ້ນລະທິ້ງຂ້າພະເຈົ້າ ແລະໄປຫາພຣະຫຣິ (ວິດສະນຸ) ແຕ່ຜູ້ດຽວ.
Verse 21
कुलत्रयं समुद्धृत्य आत्मना सह पद्मज । त्यक्त्वा तु मामकं मार्गं प्रयाति हरिमंदिरम् ॥ २१ ॥
ໂອ ປັດມະຈະ (ພຣະພຣະຫມາ)! ຜູ້ນັ້ນຍົກຊູກູນສາມຊົນຮຸ່ນຂອງຕະກູນຕົນ ພ້ອມກັບຕົນເອງ; ແລ້ວລະທິ້ງເສັ້ນທາງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແລະໄປສູ່ວິຫານ/ພຣະສະຖານຂອງພຣະຫຣິ.
Verse 22
न यज्ञैस्तादृशैर्देव गतिं प्राप्नोति मानवः । न तीर्थैर्नापि दानैर्वा न व्रतैर्विष्णुवर्जितैः ॥ २२ ॥
ໂອ ເທວະ! ມະນຸດບໍ່ອາດໄດ້ຮັບເປົ້າໝາຍສູງສຸດດ້ວຍຍັດຍະແບບນັ້ນ; ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການໄປສະຖານທີ່ສັກສິດ, ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍທານ, ຫຼືດ້ວຍວຣະຕະ—ເມື່ອຂາດພຣະວິດສະນຸ.
Verse 23
न जले पावके वापि मृतः प्राप्नोति तां गतिम् । योगेन संप्रणष्टो वा भृगुपातेन वा विधे ॥ २३ ॥
ໂອ ວິເທ (ພຣະພຣະຫມາ)! ຜູ້ທີ່ຕາຍໃນນ້ໍາ ຫຼືໃນໄຟ ບໍ່ໄດ້ຮັບສະພາບສູງສຸດນັ້ນ; ບໍ່ແມ່ນຜູ້ທີ່ພິນາດໂດຍການຖອນຈິດດ້ວຍໂຍຄະຢ່າງບັງຄັບ, ຫຼືຜູ້ທີ່ຕາຍໂດຍການໂດດຈາກໜ້າຜາ.
Verse 24
तादृशीं न गतिं याति यादृशीं वैष्णवव्रती । गतिं मतिमतां श्रेष्ठ सत्यमेतदुदीरितम् ॥ २४ ॥
ໂອ ຜູ້ຮູ້ປັນຍາທີ່ປະເສີດທີ່ສຸດ! ບໍ່ມີໃຜໄດ້ໄປຮອດຄວາມໝາຍປາຍທາງເທົ່າກັບຜູ້ຖືວຣະຕະແຫ່ງໄວສະນະວະ. ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງທີ່ໄດ້ປະກາດໄວ້.
Verse 25
हरेर्दिने धातृफलांगलिप्तो विमुक्तवांछारसभोजनो नरः । प्रयाति लोके धरणीधरस्य विदुष्टकर्मापि मनुष्यजन्मा ॥ २५ ॥
ໃນວັນອັນສັກສິດຂອງພຣະຫຣິ ຜູ້ໃດທາກາຍດ້ວຍຄີມຈາກຜົນທາດຣິ (ອາມະລະກີ) ແລະກິນດ້ວຍການລະງັບຄວາມຢາກໃນລົດຊາດ ຜູ້ນັ້ນຈະໄປຮອດໂລກຂອງທະຣະນີທະຣ (ພຣະວິສະນຸ) ແມ່ນແຕ່ເຄີຍກະທຳກຳຊົ່ວກ່ອນກໍຕາມ।
Verse 26
सोऽहं निराशो भुवि हीनकर्मा तवागतः पादसरोजयुग्मम् । विज्ञप्ति मात्राभयदाप्तिकालं कुरुष्व सर्गस्थितिनाशहेतोः ॥ २६ ॥
ຂ້າພະເຈົ້າ—ຜູ້ໝົດຫວັງ ແລະມີກຳດີນ້ອຍໃນແຜ່ນດິນນີ້—ໄດ້ມາຫາພຣະບາດດອກບົວຄູ່ຂອງພຣະອົງ. ໂອ ເຫດແຫ່ງການສ້າງ ການດຳລົງ ແລະການດັບສູນ ຂໍພຣະອົງໂຜດໃຫ້ເວລາແລະໂອກາດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເພື່ອໄດ້ຮັບຄວາມບໍ່ຢ້ານກົວ ແມ່ນແຕ່ດ້ວຍຄຳວິນຍານອ່ອນນ້ອມນີ້ເທົ່ານັ້ນ।
Verse 27
मास्युस्तदा पापकृतो विहीना यन्मामकैर्भूतगणैर्मनुष्याः । नियंत्रिताः श्रृंखलरज्जुबंधनैः समीपगा मे वशगा भवेयुः ॥ २७ ॥
ແລ້ວຂໍໃຫ້ຜູ້ກະທຳບາບຢ່າໄດ້ຢູ່ຢ່າງບໍ່ຖືກລົງໂທດ ເພື່ອໃຫ້ມະນຸດທັງຫຼາຍຖືກຝູງສັດຂອງຂ້າພະເຈົ້າເອງຄວບຄຸມ ຖືກມັດດ້ວຍໂສ້ແລະເຊືອກ ຖືກນຳເຂົ້າມາໃກ້ ແລະຢູ່ໃນອຳນາດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ।
Verse 28
भग्नस्तु मार्गो रवितापयुक्तो यद्विष्णुसंघैरतितीव्रहस्तैः । विमुच्य कुंभीं सकलो जनौघः प्रयाति तद्धाम परात्परस्य ॥ २८ ॥
ເສັ້ນທາງນັ້ນ—ທີ່ຖືກແດດເຜົາຮ້ອນ—ຖືກຝູງຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງພຣະວິສະນຸຜູ້ມີແຂນແຮງກ້າຫຼາຍຍິ່ງ ທຳລາຍເປີດອອກ; ແລະເມື່ອຖືກປົດປ່ອຍຈາກນະລົກກຸມພີ ຝູງຊົນທັງໝົດກໍອອກເດີນທາງໄປສູ່ພຣະທາມອັນສູງສຸດຂອງພຣະຜູ້ສູງສຸດເຫນືອສຸດ।
Verse 29
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे यमवाक्यं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४ ॥
ດັ່ງນີ້ ຈົບບົດທີ 4 ຊື່ «ຢະມະວາກະຍະ» (ຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະຢະມະ) ໃນພາກອຸດຕະຣະ (ພາກຫຼັງ) ຂອງ ສຣີ ບຣິຫັນນາຣະດີຍະ ປຸຣານະ।
Because the chapter defines the supreme goal as Viṣṇu-centered; rites (yajña, tīrtha-yātrā, dāna, vrata) are declared ineffective for the highest end when ‘devoid of Viṣṇu,’ whereas Ekādaśī is explicitly Hari’s day and thus directly linked to liberation and the Lord’s realm.
The text treats office as trusteeship (entrusted duty): consuming a lord’s wealth, public revenue, or commandeering royal servants for private work violates dharma at the institutional level, warranting extended naraka and degradative rebirths to mirror the ‘boring’ or ‘stealing’ nature of the offense.
It juxtaposes claims that Ekādaśī benefits multiple generations with the assertion that each person enjoys the result of their own actions; the resolution is expressed through lineage-embodiment logic (the body formed from ancestral substance) and the exceptional intervention of Viṣṇu’s grace via the Vaiṣṇava vow.