Adhyaya 21: Kuvalayashva’s Descent to Patala and the Rescue of Madalasa

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादेऽथ कुवलयाश्वीयो नाम विंशोऽध्यायः । एकविंशोऽध्यायः । पितोवाच गालवेन समं गत्वा नृपपुत्रेण तेन यत् । कृतं तत् कथ्यतां पुत्रौ विचित्रा युवयोः कथा ॥

ດັ່ງນີ້ ບົດທີ 20 ຊື່ «Kuvalayāśvīya» ໃນ Markāṇḍeya Purāṇa ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງພໍ່ແລະລູກຊາຍ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 21. ພໍ່ກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ ຈົ່ງເລົ່າວ່າ ເຈົ້າຊາຍນັ້ນໄດ້ເຮັດຫຍັງ ຫຼັງຈາກໄປກັບ Gālava; ເລື່ອງຂອງເຈົ້າທັງສອງນ່າອັດສະຈັນ»

Verse 2

पुत्रावूचतुः स गालवाश्रमे रम्ये तिष्ठन् भूपालनन्दनः । सर्वविघ्रोपशमनं चकार ब्रह्मवादिनाम् ॥

ລູກຊາຍທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: «ໃນຂະນະທີ່ພັກຢູ່ໃນອາສຣົມອັນຮື່ນຮົມຂອງ Gālava ເຈົ້າຊາຍນັ້ນໄດ້ປະກອບພິທີສັນຕິກຳ ເພື່ອລະງັບອຸປະສັກທັງປວງ ແກ່ບັນດາ຤ິສີຜູ້ເວົ້າພຣະພຣະຫມັນ»

Verse 3

वीरं कुवलयाश्वं तं वसन्तं गालवाश्रमे । मदावलोपोपहतो नाजानाद्दानवाधमः ॥

ອະສູຣຜູ້ຊົ່ວຊ້ານັ້ນ ຖືກຄວາມເມົາແລະຄວາມຈອງຫອງຄອບງຳ ຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ຈັກວິລະບຸລຸດ Kuvalayāśva ຜູ້ພັກຢູ່ໃນອາສຣົມຂອງ Gālava.

Verse 4

ततस्तं गालवं विप्रं सन्ध्योपासनतत्परम् । शौकरं रूपमास्थाय प्रधर्षयितुमागतम् ॥

ແລ້ວຕໍ່ມາ ມັນໄດ້ແປງຮູບເປັນໝູປ່າ ແລະມາກໍ່ກວນພຣະພຣາຫມັນ Gālava ຜູ້ກຳລັງມຸ່ງໝັ້ນໃນການບູຊາສັນທະຍາ (sandhyā).

Verse 5

मुनिशिष्यैरथोत्क्रुष्टे शीघ्रमारुह्य तं हयम् । अन्वधावद्वराहं तं नृपपुत्रः शरासनी ॥

ເມື່ອສາວົກຂອງ຤ິສີຮ້ອງເຕືອນ ເຈົ້າຊາຍຜູ້ຖືຄັນທະນູ ກໍ່ຂຶ້ນຂີ່ມ້ານັ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະໄລ່ຕາມໝູປ່ານັ້ນ.

Verse 6

आजघान च बाणेन चन्द्रार्धाकारवर्चसा । आकृष्य बलवच्चापं चारुचित्रोपशोभितम् ॥

ພຣະອົງໄດ້ດຶງຄັນທະນູອັນແຂງແຮງ ທີ່ປະດັບດ້ວຍລາຍງາມ ແລ້ວຍິງລູກສອນທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງ ດັ່ງໂຄ້ງພຣະຈັນຄຶ່ງດວງ។

Verse 7

नाराचाभिहतः शीघ्रमात्मत्राणपरो मृगः । गिरिपादपसम्बाधां सोऽन्वक्रामन्महाटवीम् ॥

ເມື່ອຖືກລູກສອນຕີ ກວາງ—ມີໃຈພຽງແຕ່ຈະຮັກສາຊີວິດຕົນ—ໄດ້ຮີບເຂົ້າໄປໃນປ່າໃຫຍ່ ທີ່ແອດແນ້ນດ້ວຍໄມ້ພູ.

Verse 8

तमन्वधावद्वेगेन तुरगोऽसौ मनोजवः । चोदितो राजपुत्रेण पितुरादेशकारिणा ॥

ມ້າອັນວ່ອງໄວນັ້ນ ໄວດັ່ງຄວາມຄິດ ໄດ້ໄລ່ຕາມມັນດ້ວຍຄວາມໄວສູງ ໂດຍມີເຈົ້າຊາຍຜູ້ປະຕິບັດພຣະບິດາບັນຊາ ຄອຍກະຕຸ້ນໃຫ້ໄປ.

Verse 9

अतिक्रम्याथ वेगेन योजनानि सहस्रशः । धरण्यां विवृते गर्ते निपपात लघुक्रमः ॥

ຕໍ່ມາ ຫຼັງຈາກຂ້າມໄປຢ່າງວ່ອງໄວເປັນພັນໆ ໂຢຊະນະ ຜູ້ກ້າວຍ່າງເບົານັ້ນ ກໍຕົກລົງໃນຫຼຸມໃຫຍ່ອ້າປາກ ທີ່ແຍກເປີດຢູ່ໃນພື້ນດິນ.

Verse 10

तस्यानन्तरमेवाशु सोऽप्यश्वी नृपतेः सुतः । निपपात महागर्ते तिमिरौघसमावृते ॥

ທັນທີຫຼັງຈາກນັ້ນ ເຈົ້າຊາຍຜູ້ຂີ່ມ້າກໍຕົກລົງໃນຫຼຸມໃຫຍ່ນັ້ນ ທີ່ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍກອງຄວາມມືດຫນາແນ້ນ.

Verse 11

ततो नादृश्यत मृगः स तस्मिन् राजसूनुना । प्रकाशञ्च स पातालमपश्यत तत्र नापि नम् ॥

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະອົງເຈົ້າຊາຍບໍ່ໄດ້ເຫັນກວາງຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ແຕ່ກັບເຫັນດິນແດນໂລກໃຕ້ທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະບໍ່ໄດ້ເຫັນມັນເປັນຄວາມຫວ່າງເປົ່າທົ່ວໄປ.

Verse 12

ततोऽपश्यत स सौवर्ण-प्रासादशतसङ्कुलम् । पुरन्दरपुरप्रख्यं पुरं प्राकारशोभितम् ॥

ຕໍ່ມາ ພຣະອົງເຫັນນະຄອນໜຶ່ງທີ່ແອອັດໄປດ້ວຍພະລາຊວັງຄຳນັບຮ້ອຍ ດຸດດັ່ງນະຄອນຂອງພຸຣັນດະຣະ (ອິນທຣະ) ປະດັບດ້ວຍກຳແພງປ້ອມແລະຝາເມືອງ.

Verse 13

तत् प्रविश्य स नापश्यत तत्र कञ्चिन्नरं पुरे । भ्रमता च ततो दृष्टा तत्र योषित् त्वरान्विता ॥

ເມື່ອເຂົ້າໄປໃນນະຄອນນັ້ນ ພຣະອົງບໍ່ເຫັນຊາຍຄົນໃດເລີຍໃນເມືອງ. ໃນຂະນະທີ່ພຣະອົງເດີນຫາ ພຣະອົງຈຶ່ງເຫັນຍິງຄົນໜຶ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ກຳລັງຮີບຮ້ອນໄປ.

Verse 14

सा पृष्टा तेन तन्वङ्गी प्रस्थिताऽ केन कस्य वा । नोवाच किञ्चित् प्रासादमारुरोह च भामिनी ॥

ພຣະອົງຖາມນາງວ່າ “ເຈົ້າແມ່ນໃຜ ແລະເຈົ້າອອກໄປເພື່ອໃຜ ຫຼືໂດຍໃຜສັ່ງ?” ຍິງຮ່າງບາງນັ້ນບໍ່ໄດ້ຕອບຫຍັງເລີຍ; ນາງຜິວຜ່ອງໄດ້ຂຶ້ນໄປໃນພະລາຊວັງໜຶ່ງ.

Verse 15

सोऽप्यश्वमेकतो बद्ध्वा तामेवानुससार वै । विस्मयोत्फुल्लनयनो निःशङ्को नृपतेः सुतः ॥

ພຣະອົງກໍໄດ້ຜູກມ້າໄວ້ຂ້າງໜຶ່ງ ແລ້ວຕາມນາງແຕ່ຜູ້ດຽວ ດ້ວຍດວງຕາທີ່ເປີດກວ້າງດ້ວຍຄວາມພິສົດ; ພຣະລາຊະບຸດບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວເລີຍ.

Verse 16

ततोऽपश्यत् सुविस्तीर्णे पर्यङ्के सर्वकाञ्चने । निषण्णां कन्याकामेकां कामयुक्तां रतीमिव ॥

ແລ້ວພຣະອົງໄດ້ເຫັນ ນາງສາວຜູ້ດຽວ ນັ່ງຢູ່ເທິງຕຽງກວ້າງ ທີ່ທຳດ້ວຍຄຳລ້ວນ ມີຄວາມປາຖະໜາ ດຸດດັ່ງນາງຣະຕີເທວີເອງ।

Verse 17

विस्पष्टेन्दुमुखीं सुभ्रूं पीनश्रोणिपयोधराम् । बिम्बाधरोष्ठीं नन्वङ्गीं नीलोत्पलविलोचनाम् ॥

ນາງມີໃບໜ້າສະຫວ່າງດຸດດັ່ງດວງເດືອນ ແລະຄິ້ວງາມ; ສະໂພກແລະອົກເຕັມ; ຮິມຝີປາກດຸດດັ່ງໝາກບິມບາ; ຮ່າງບາງ; ແລະດວງຕາດຸດດັ່ງດອກບົວສີຟ້າ।

Verse 18

रक्ततुङ्गनखीṃ श्यामां मृद्वीṃ ताम्रकराङ्घ्रिकाम् । करभोरुṃ सुदशनां नीलसूक्ष्मस्थिरालकाम् ॥

ເລັບຂອງນາງແດງແລະໂດດເດັ່ນ; ຜິວນາງຄ່ອນຂ້າງຄ້ຳແຕ່ນຸ່ມນວນ; ມືແລະຕີນມີສີແດງອອກທອງແດງ; ຂາອ່ອນດຸດດັ່ງງວງຊ້າງ; ແຂ້ວງາມ; ແລະຜົມດຳລະອຽດທີ່ຫຍຸ້ງເປັນລອນ ຢູ່ນິ່ງສະຫງົບໃນທີ່ຂອງມັນ।

Verse 19

तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीमनङ्गाङ्गलतामिव । सोऽमन्यत् पार्थिवसुतस्तां रसातलदेवताम् ॥

ເມື່ອເຫັນນາງ—ງາມທຸກອະໄວຍະວະ ດຸດດັ່ງເຄືອໄມ້ທີ່ຖັກທໍດ້ວຍກາຍຂອງອະນັງກະ (ກາມະ)—ພຣະຣາຊະບຸດຈຶ່ງຄິດວ່າ ນາງເປັນເທວະດາແຫ່ງຣະສາຕາລະ (ໂລກໃຕ້ດິນ)।

Verse 20

सा च दृष्ट्वैव तं बाला नीलकुञ्चितमूर्धजम् । पीनोरुस्कन्धबाहुं तममंस्त मदनं शुभा ॥

ແລະນາງສາວນ້ອຍນັ້ນ ເມື່ອເຫັນພຣະອົງທັນທີ—ຜົມດຳຫຍຸ້ງເປັນລອນ, ຂາອ່ອນ ບ່າ ແລະແຂນເຕັມອຸດົມ, ມີລັກສະນະມົງຄຸນ—ກໍຄິດວ່າ ພຣະອົງແມ່ນມະດະນະ (ກາມະ)।

Verse 21

उत्तस्थौ च महाभागा चित्तक्षोभमवाप्य सा । लज्जाविस्मयदैन्यानां सद्यस्तन्वी वशं गता ॥

ນາງສາວຮ່າງບາງຜູ້ມີສິລິມົງຄຸນນັ້ນ ລຸກຂຶ້ນດ້ວຍໃຈສັ່ນຫວັ່ນ; ແລະໃນທັນທີ ເນື່ອງຈາກຄວາມອາຍ ຄວາມພິລຶກ ແລະຄວາມທຸກໃຈ ນາງກໍຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຂອງເຂົາເຈົ້າ।

Verse 22

कोऽयं देवो नु यक्षो वा गन्धर्वो वोरगोऽपि वा । विद्याधरो वा सम्प्राप्तः कृतपुण्यरतिर्नरः ॥

ນາງຄິດວ່າ: “ຜູ້ນີ້ແມ່ນໃຜ—ອາດເປັນເທວະ ຫຼື ຢັກສະ (Yakṣa) ຫຼື ຄັນທັບວະ (Gandharva) ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ນາຄາ (Nāga)? ຫຼືເປັນ ວິທະຍາທະຣະ (Vidyādhara) ທີ່ມາຮອດ? ຫຼືເປັນມະນຸດຜູ້ຊື່ນຊົມຜົນແຫ່ງບຸນກຳ?”

Verse 23

एवं विचिन्त्य बहुधा निश्वस्य च महीतले । उपविश्य ततो भेजे सा मूर्च्छां मदिरक्षणा ॥

ນາງຄິດໄປຫຼາຍທາງ ແລະຖອນຫາຍໃຈຍາວ ຈຶ່ງນັ່ງລົງເທິງພື້ນ; ແລ້ວນາງກໍຫມົດສະຕິ ດັ່ງຄົນເມົາເຫຼົ້າໄວນ໌।

Verse 24

सोऽपि कामशराघातमवाप्य नृपतेः सुतः । तां समाश्वासयामास न भेतव्यमिति ब्रुवन् ॥

ແລະພຣະຣາຊະບຸດກໍດ້ວຍ, ເມື່ອຖືກລູກສອນຂອງ ກາມະ (Kāma) ຟັນຟາດ, ກໍປອບໂຍນນາງ ກ່າວວ່າ: “ຢ່າຢ້ານເລີຍ.”

Verse 25

सा च स्त्री या तदा दृष्टा पूर्वं तेन महात्मना । तालवृन्तमुपादाय पर्यवीजयदाकुला ॥

ແລະຍິງຜູ້ທີ່ທ່ານຜູ້ສູງສົງນັ້ນເຄີຍເຫັນກ່ອນ ກໍຢືນຢັນເອົາພັດໃບຕານ ພັດໃຫ້ເຂົາ ແມ່ນແມ່ນວ່ານາງກຳລັງຫວັ່ນໄຫວຢູ່ກໍຕາມ।

Verse 26

समाश्वास्य तदा पृष्टा तेन संमोहकारणम् । किञ्चिल्लज्जान्विता बाला तस्याः सख्युर् न्यवेदयत् ॥

ເມື່ອໄດ້ປອບໃຈນາງແລ້ວ ລາວຈຶ່ງຖາມເຖິງເຫດທີ່ເຮັດໃຫ້ນາງຫຼົງງົດງົວ. ສາວນ້ອຍອາຍໃຈຢູ່ບ້າງ ເລີຍບອກຜ່ານເພື່ອນສາວຂອງນາງ។

Verse 27

सा चास्मै कथयामास नृपपुत्राय विस्तरात् । मोहस्य कारणं सर्वं तद्दर्शनसमुद्भवम् । यथा तया समाख्यातं तद्वृत्तान्तञ्च भामिनी ॥

ແລ້ວນາງໄດ້ເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າຊາຍຟັງຢ່າງລະອຽດ ເຖິງເຫດທັງປວງຂອງຄວາມຫຼົງຜິດຂອງນາງ ທີ່ເກີດຈາກການເຫັນລາວ/ເຫດການນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ນາງຜູ້ງາມໄດ້ບອກເລື່ອງທັງໝົດຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນຈິງ.

Verse 28

स्त्र्युवाच— विश्वावसुरिति ख्यातो दिवि गन्धर्वराट् प्रभो । तस्येयमात्मजा सुभ्रूर् नाम्नरा ख्याता मदालसा ॥

ນາງຜູ້ຍິງກ່າວວ່າ: “ໂອ ທ່ານເຈົ້າ, ໃນສະຫວັນມີກະສັດແຫ່ງພວກຄັນທະວະ (Gandharva) ຜູ້ມີຊື່ສຽງວ່າ ວິສະວາວະສຸ. ນີ້ແມ່ນທິດາຂອງລາວ, ຜູ້ມີຄິ້ວງາມ, ມີນາມລືຊາວ່າ ມະດາລະສາ.”

Verse 29

वज्रकेतुः सुतश्चोग्रो दानवोऽरिविदारणः । पातालकेतुर् विख्यातः पातालान्तरसंश्रयः ॥

ລາວແມ່ນບຸດຜູ້ດຸຮ້າຍຂອງ ວັດຊະຣະເກຕຸ—ເປັນດານະວະ (Dānava) ຜູ້ທຳລາຍສັດຕູ—ມີຊື່ລືຊາວ່າ ປາຕາລະເກຕຸ, ອາໄສຢູ່ໃນແດນຊັ້ນໃນຂອງ ປາຕາລະ (Pātāla).

Verse 30

तेनेयम् उद्यानगता कृत्वा मायां तमोमयीम् । अपहृत्य मयां हीना बाला नीता दुरात्मना ॥

ລາວໄດ້ໃຊ້ມາຍາທີ່ເກີດຈາກຄວາມມືດ ແລ້ວລັກພາຕົວສາວນ້ອຍນີ້ເມື່ອນາງໄປສວນ. ເມື່ອຖືກພາກອອກຈາກຜູ້ຕິດຕາມ ສາວນ້ອຍກໍຖືກຄົນຊົ່ວນັ້ນພາໄປ.

Verse 31

आगामिन्यां त्रयोदश्याम् उद्वक्ष्यति किलासुरः । स तु नार्हति चार्वङ्गीं शूद्रो वेदश्रुतीमिव ॥

ໃນວັນຕິຖີທີ 13 ຂອງເດືອນ ກ່າວກັນວ່າ ອະສຸຣະນັ້ນຈະຕັ້ງໃຈແຕ່ງງານກັບນາງ. ແຕ່ເຂົາບໍ່ສົມຄວນກັບສາວຜູ້ມີອະວະຍະງາມ ເຫມືອນຊູດຣະບໍ່ສົມຄວນກັບການສະດອງວິດາ (Veda) ນັ້ນແຫຼະ.

Verse 32

अतीते च दिने बालाम् आत्मव्यापदनोद्यताम् । सुरभिः प्राह नायं त्वां प्राप्स्यते दानवाधमः ॥

ແລະເມື່ອຜ່ານໄປໜຶ່ງວັນ ໃນຂະນະທີ່ນາງສາວກຳລັງຈະຍອມສະຫຼະຊີວິດ ສຸຣະພີ (Surabhī) ກ່າວວ່າ: “ດານະວະຊົ່ວຊ້ານີ້ ຈະບໍ່ໄດ້ເຈົ້າ.”

Verse 33

मर्त्यलोकमनुप्राप्तं य एनं छेत्स्यते शरैः । स ते भर्ता महाभागे अचिरेण भविष्यति ॥

“ຜູ້ໃດທີ່ມາສູ່ໂລກມະນຸດ ແລະຈະຍິງລົງເຂົາດ້ວຍລູກທະນູ—ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ—ຜູ້ນັ້ນຈະເປັນສາມີຂອງເຈົ້າໃນໄວໆນີ້.”

Verse 34

अहं चास्याः सखी नाम्नरा कुण्डलेति मनस्विनी । सुता विन्ध्यवतः पत्नी वीरपुष्करमालिनः ॥

“ແລະຂ້ອຍແມ່ນໝູ່ຂອງນາງ ຜູ້ມີໃຈສູງ ຊື່ ກຸນດະລາ (Kuṇḍalā)—ເປັນທິດາຂອງ ວິນດະຍະວັດ (Vindhyavat) ແລະເປັນພັນລະຍາຂອງວິລະບຸລຸດ ປຸດກະຣະມາລິນ (Puṣkaramālin).”

Verse 35

हते भर्तरि शुम्भेन तीर्थात् तीर्थम् अनुव्रता । चरामि दिव्यया गत्या परलोकार्थम् उद्यता ॥

“ຫຼັງຈາກສາມີຂອງຂ້ອຍຖືກ ຊຸມພະ (Śumbha) ສັງຫານ ຂ້ອຍຍຶດໝັ້ນຕໍ່ວຣະຕະ (ຄຳປະຕິຍານ) ຂອງຕົນ ເດີນທາງຈາກສະຖານທີ່ຈາລິກໄປອີກສະຖານທີ່ ດ້ວຍເສັ້ນທາງອັນເທວະ ໂດຍມຸ່ງຫວັງຕໍ່ຄວາມຜາສຸກໃນໂລກໜ້າ.”

Verse 36

पातालकेतुर्दुष्टात्मा वाराहं वपुरास्थितः । केनापि विद्धो बाणेन मुनीनां त्राणकारणात् ॥

ປາຕາລະເກຕຸ ຜູ້ມີໃຈຊົ່ວ ໄດ້ແປງກາຍເປັນຫມູປ່າ ແລະຖືກລູກສອນຂອງຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງທະລຸ—ນີ້ແມ່ນວິທີທີ່ຊ່ວຍຊີວິດພຣະລິສີທັງຫຼາຍ।

Verse 37

तञ्चाहं तत्त्वतोऽन्विष्य त्वरिता समुपागता । सत्यमेव स केनापि ताडितो दानवाधमः ॥

ເມື່ອຂ້ອຍສືບສວນເລື່ອງນັ້ນຕາມຄວາມຈິງແທ້ ຂ້ອຍຈຶ່ງມາທີ່ນີ້ຢ່າງຮວດເລັວ। ແທ້ຈິງແລ້ວ ດານະວະຜູ້ຊົ່ວຊ້າທີ່ສຸດນັ້ນ ຖືກຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງຕີຖືກ।

Verse 38

इयञ्च मूर्च्छामगमत् कारणं यत् शृणुष्व तत् । त्वयि प्रीतिमती बाला दर्शनादेव मानद ॥

ແລ້ວນາງກໍຕົກໃນອາການສະຫຼົບ—ຈົ່ງຟັງເຫດຜົນ: ສາວນ້ອຍນັ້ນເກີດຄວາມຫຼົງໃນທ່ານ ແຕ່ເພີ່ງເຫັນທ່ານເທົ່ານັ້ນ, ໂອ ທ່ານຜູ້ຄວນເຄົາລົບ।

Verse 39

देवपुत्रोपमे चारु-वाक्यादिगुणशालिनि । भर्ता चान्यस्य विहिता येन विद्धः स दानवः ॥

ແມ່ນແຕ່ນາງຄ້າຍດັ່ງທິດາເທວະ ແລະພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າເຊັ່ນວາຈາອ່ອນຫວານ ແຕ່ນາງຖືກກຳນົດໃຫ້ເປັນພັນລະຍາຂອງຊາຍອື່ນ—ໂດຍຊາຍນັ້ນແຫຼະ ດານະວະຖືກລູກສອນທະລຸ।

Verse 40

एतस्मात् कारणान्मोहं महान्तमियमागतā । यावज्जीवं च तन्वङ्गी दुःखमेवोपभोक्ष्यते ॥

ດ້ວຍເຫດນີ້ ນາງຈຶ່ງຕົກຢູ່ໃນຄວາມຫຼົງຜິດຢ່າງໃຫຍ່; ແລະສາວນ້ອຍຜູ້ອ່ອນບາງນັ້ນ ຈະປະສົບແຕ່ຄວາມໂສກເສົ້າຕະຫຼອດຊີວິດຂອງນາງ।

Verse 41

त्वय्यस्या हृदयं रागि भर्ता चान्यो भविष्यति । यावज्जीवमतो दुःखं सुरभ्या नान्यथा वचः ॥

ໂອ ຜູ້ມີກຳລັງແຫ່ງຄວາມຮັກ! ໃຈຂອງນາງຜູກພັນກັບເຈົ້າ ແຕ່ຜົວຂອງນາງຈະເປັນຄົນອື່ນ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມໂສກຈະຢູ່ກັບນາງຕະຫຼອດຊີວິດ—ຄຳຂອງສຸຣະພີບໍ່ເປັນອື່ນ.

Verse 42

अहं त्वस्याḥ प्रभि प्रीत्या दुःखितात्र समागता । यतो विशेषो नैवास्ति स्वसखी-निजदेहयोः ॥

ແຕ່ຂ້ອຍ ເນື່ອງຈາກຄວາມຮັກແພງຕໍ່ນາງ ໄດ້ມາທີ່ນີ້ດ້ວຍຄວາມໂສກ; ເພາະດັ່ງກັບວ່າ ບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງມິດສະຫາຍອັນເປັນທີ່ຮັກ ແລະ ຮ່າງກາຍຂອງຕົນເອງ.

Verse 43

यद्येषाभिमतं वीरं पतिमाप्नोति शोभना । ततस्तपस्त्वहं कुर्यां निर्व्यलीकेन चेतसा ॥

ຖ້ານາງສາວຜູ້ງາມນີ້ ໄດ້ຮັບວິລະຊົນທີ່ນາງປາດຖະໜາເປັນຜົວ ແລ້ວ ຂ້ອຍຈະປະພຶດຕະປະສະຍາ (ຕະປະ) ດ້ວຍໃຈສຸດຊື່ ບໍ່ມີກົນລະຍຸດ.

Verse 44

त्वन्तु को वा किमर्थं वा सम्प्राप्तोऽत्र महामते । देवो दैत्यो नु गन्धर्वः पन्नगः किन्नरोऽपि वा ॥

ແຕ່ເຈົ້າແມ່ນໃຜ ແລະມາທີ່ນີ້ເພື່ອຈຸດປະສົງອັນໃດ, ໂອ ຜູ້ມີໃຈກວ້າງ? ເຈົ້າແມ່ນເທວະ, ຫຼື ໄທຕະ, ຫຼື ຄັນທະວະ, ຫຼື ນາກ, ຫຼື ແມ່ນກິນນະຣະກັນແນ່?

Verse 45

न ह्यत्र मानुषगतिर्न चेदृङ्मानुषं वपुः । तत्त्वमाख्याहि कथितं यथैवावितथं मया ॥

ເພາະທີ່ນີ້ບໍ່ມີທາງຜ່ານຂອງມະນຸດ ແຕ່ເຈົ້າກັບມີຮູບຮ່າງເປັນມະນຸດ. ຈົ່ງບອກຄວາມຈິງເຖິດ, ເຊັ່ນທີ່ຂ້ອຍໄດ້ເວົ້າກັບເຈົ້າໂດຍບໍ່ມີຄຳຫຼອກລວງ.

Verse 46

कुवलयाश्व उवाच यन्मां पृच्छसि धर्मज्ञे कस्त्वं किं वा समागतः । तच्छृणुष्वामलप्रज्ञे कथयाम्यादितस्तव ॥

ກຸວະລະຍາສະວາ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ຮູ້ທຳມະ, ເນື່ອງຈາກທ່ານຖາມວ່າຂ້າເປັນໃຜ ແລະມາເພາະຫຍັງ—ຈົ່ງຟັງ ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາບໍ່ດ່າງ. ຂ້າຈະເລົ່າຈາກຕົ້ນ.”

Verse 47

राज्ञः शत्रुजितः पुत्रः पित्रा सम्प्रेषितः शुभे । मुनिरक्षणमुद्दिश्य गालवाश्रममागतः ॥

“ຂ້າເປັນບຸດຂອງພະຣາຊາ ສັດຣຸຈິດ, ຖືກພໍ່ສົ່ງມາ, ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ; ແລະຂ້າໄດ້ມາຍັງອາສຣົມຂອງ ກາລະວະ ເພື່ອປົກປ້ອງບັນດາລິສີ.”

Verse 48

कुर्वतो मम रक्षाञ्च मुनीनां धर्मचारिणाम् । विघ्नार्थमागतः कोऽपि शौकरं रूपमास्थितः ॥

“ໃນຂະນະທີ່ຂ້າກຳລັງປົກປ້ອງບັນດາລິສີຜູ້ປະພຶດທຳມະນັ້ນ, ມີຜູ້ໜຶ່ງມາກໍ່ອຸປະສັກ ໂດຍແປງຮູບເປັນໝູປ່າ.”

Verse 49

मया स विद्धो बाणेन चन्द्रार्धाकारवर्चसा । अपक्रान्तोऽतिवेगेन तमस्म्यनुगतो हयी ॥

“ຂ້າຍິງເຂົາດ້ວຍລູກສອນທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງເດືອນເສັ້ຽວ; ເຂົາໜີໄປດ້ວຍຄວາມໄວຢ່າງຫຼາຍ, ແລະຂ້າຂີ່ມ້າໄລ່ຕາມເຂົາເຂົ້າສູ່ຄວາມມືດ.”

Verse 50

पपात सहसा गर्ते सक्रीडोऽश्वश्च मामकः । सोऽहमश्वं समारूढस्तमस्येकः परिभ्रमन् ॥

“ທັນໃດນັ້ນ ມ້າຂອງຂ້າພ້ອມດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຂອງມັນ ຕົກລົງໃນຫຼຸມ. ແລ້ວຂ້າກໍຂຶ້ນຂີ່ມ້າອີກຄັ້ງ ແລະເດີນທາງຢູ່ຜູ້ດຽວໃນຄວາມມືດ.”

Verse 51

प्रकाशमासादितवान्दृष्टा च भवती मया । पृष्टया च न मे किञ्चिद्भवत्या दत्तमुत्तरम् ॥

“ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ໄປຮອດສະຖານທີ່ເປັນແສງສະຫວ່າງ ແລະໄດ້ເຫັນທ່ານ. ແຕ່ເຖິງຂ້າພະເຈົ້າຖາມ ທ່ານກໍບໍ່ຕອບເລີຍ”។

Verse 52

त्वाञ्चैवानुप्रविष्टोऽहमिमं प्रासादमुत्तमम् । इत्येतत्कथितं सत्यं न देवोऽहं न दानवः ॥

“ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຕິດຕາມທ່ານ ແລະເຂົ້າມາໃນພະລາຊະວັງອັນປະເສີດນີ້. ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວ: ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ແມ່ນເທວະ ຫຼືອະສຸຣະ”។

Verse 53

न पन्नगो न गन्धर्वः किन्नरो वा शुचिस्मिते । समस्ता पूज्यपक्षो वै देवाद्या मम कुण्डले । मनुष्योऽस्मि विशङ्का ते न कर्तव्यात्र कर्हिचित् ॥

“ໂອ ຜູ້ມີຮອຍຍິ້ມງາມ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ແມ່ນນາກ, ບໍ່ແມ່ນຄັນທັຣວະ, ບໍ່ແມ່ນກິນນະຣະ. ບັນດາຜູ້ນ່າເຄົາລົບ—ເທວະແລະອື່ນໆ—ຖືກສະແດງໄວ້ໃນຕຸ້ມຫູຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ຂ້າພະເຈົ້າເປັນມະນຸດ; ຢ່າໄດ້ສົງໄສໃນທີ່ນີ້”។

Verse 54

पुत्रावूचतुः ततः प्रहृष्टा सा कन्या सखीवदनमुत्तमम् । लज्जाजडं वीक्षमाणा किञ्चिन्नोवाच भामिनी ॥

ແລ້ວສາວນ້ອຍທັງສອງກໍໄດ້ກ່າວກັນ: ນາງສາວນັ້ນຍິນດີ ແລະເບິ່ງໃບໜ້າອັນປະເສີດຂອງເພື່ອນນາງ; ເມື່ອຄວາມອາຍເຮັດໃຫ້ຕົວແຂງ ນາງຜູ້ງາມນັ້ນກໍບໍ່ໄດ້ເວົ້າຫຍັງເລີຍ।

Verse 55

सा सखी पुनरप्येनां प्रहृष्टा प्रत्युवाच ह । यथावत् कथितं तेन सुरभ्या वचनानुगे ॥

ເພື່ອນນາງນັ້ນຍິນດີ ແລະໄດ້ຕອບກັບອີກຄັ້ງໃຫ້ນາງ (ຫຼືຕອບແທນນາງ) ຕາມຄໍາຊີ້ນໍາຂອງສຸຣະພີ—ດັ່ງທີ່ເຂົາໄດ້ເລົ່າໄວ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ।

Verse 56

कुण्डलोवाच वीर सत्यमसन्दिग्धं भवताभिहितं वचः । नान्यत्र हृदयन्त्वस्या दृष्ट्वा स्थैर्यं प्रयास्यति ॥

ກຸນດະລາ ກ່າວວ່າ: «ວິລະຊົນເອີຍ, ຄໍາທີ່ເຈົ້າເວົ້ານັ້ນແທ້ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ເມື່ອໃຈນາງໄດ້ເຫັນຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງເຈົ້າແລ້ວ ນາງຈະບໍ່ຫັນໄປທາງອື່ນ»។

Verse 57

चन्द्रमेवाधिका कान्तिः समुपैति रविं प्रभा । भूतिर्धन्यं धृतिर्धोरं क्षान्तिरभ्येति चोत्तमम् ॥

«ຄວາມງາມອັນຍິ່ງໃຫຍ່ມາດັ່ງດວງຈັນ; ຄວາມສະຫວ່າງໄສເຂົ້າມາດັ່ງດວງອາທິດ. ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະ ພອນມົງຄຸນມາເຖິງ; ຄວາມກ້າຫານອັນນ່າຢ້ານກໍເກີດຂຶ້ນ; ແລະ ຄວາມອົດທົນບັນລຸສູງສຸດ»។

Verse 58

त्वयैव विद्धोऽसन्दिग्धं स पापो दानवाधमः । सुरभिः सा गवां माता कथं मिथ्या वदिष्यति ॥

«ຄົນຊົ່ວຮ້າຍນັ້ນ ເປັນຜູ້ຕໍ່າຊ້າທີ່ສຸດໃນດານະວະ ຖືກເຈົ້າຟັນຕີແນ່ນອນ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ນາງແມ່ນສຸຣະພີ ແມ່ແຫ່ງຝູງງົວ; ນາງຈະເວົ້າຄໍາຕົວະໄດ້ແນວໃດ?»

Verse 59

तद्धन्येयं सभाग्या च त्वत्सम्बन्धं समेत्य वै । कुरुष्व वीर यत् कार्यं विधिनैव समाहितम् ॥

«ດັ່ງນັ້ນ ນາງແມ່ນຜູ້ມີພອນ ແລະ ໂຊກດີແທ້ ເພາະໄດ້ບັນລຸຄວາມສຳພັນກັບເຈົ້າ. ວິລະຊົນເອີຍ, ຈົ່ງເຮັດສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ—ຕາມພິທີການອັນຖືກຕ້ອງ ດ້ວຍໃຈສະຫງົບ»។

Verse 60

पुत्रावूचतुः परवाऽनहमित्याह राजपुत्रः सतां पितुः । सा च तं चिन्तयामास तुम्बुरुं तत्कुले गुरुम् ॥

«ບຸດທັງຫຼາຍໄດ້ກ່າວ. ເຈົ້າຊາຍກ່າວວ່າ: ‘ຂ້ອຍບໍ່ເຉີຍເມີຍ (ຂ້ອຍຍອມຮັບ).’ ແລ້ວນາງຈຶ່ງລະລຶກເຖິງ ຕຸມບຸຣຸ (Tumburu) ອາຈານຂອງຕະກູນນັ້ນ»។

Verse 61

स चापि तत्क्षणात् प्राप्तः प्रगृहीतसमित्कुशः । मदालसायाः समप्रीत्या कुण्डलागौरवेण च ॥

ແລ້ວທ່ານກໍມາຮອດໃນຂະນະນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ຖືໄມ້ເຊື້ອໄຟສໍາລັບພິທີ ແລະ ອັງກຸສ (ເຄື່ອງກຳກັບພິທີ) ມາດ້ວຍ. ເພາະຄວາມຮັກຕໍ່ ມະດາລະສາ ແລະ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ ກຸນດະລາ ດ້ວຍ.

Verse 62

प्रज्वाल्य पावकं हुत्वा मन्त्रवित् कृतमङ्गलाम् । वैवाहिकविधिं कन्यां प्रतिपाद्य यथागतम् ॥

ທ່ານໄດ້ຈຸດໄຟສັກສິດ ແລະ ຖວາຍອາຫຸຕິ (ເຄື່ອງບູຊາ) ແລ້ວ ຜູ້ຮູ້ມັນຕຣາໄດ້ປະກອບພິທີອັນເປັນມົງຄຸນ. ເມື່ອຈັດຕັ້ງນາງສາວໃຫ້ເຂົ້າສູ່ຂັ້ນຕອນການແຕ່ງງານແລ້ວ ທ່ານກໍຈາກໄປ ດັ່ງທີ່ມາ.

Verse 63

जगाम तपसे धीमान् स्वाश्रमपदं तदा । सा चाह तां सखीṃ बालाṃ कृतार्थास्मि वरानने ॥

ຕໍ່ມາ ຜູ້ມີປັນຍານັ້ນໄດ້ໄປປະພຶດຕະປະ (ຕະປັດ) ຢູ່ອາສຣົມຂອງຕົນ. ແລ້ວນາງໄດ້ກ່າວກັບໝູ່ສາວນ້ອຍຂອງນາງວ່າ: «ໂອ ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສົມປາດຖະນາແລ້ວ»

Verse 64

संयुक्ताममुनाऽऽदृष्ट्वा त्वामहं रूपशालिनीम् । तमस्तप्स्येऽहमतुलं निर्व्यलीकेन चेतसा ॥

ເມື່ອເຫັນເຈົ້າ—ຜູ້ພ້ອມດ້ວຍຄວາມງາມ—ໄດ້ຮ່ວມພົວພັນກັບທ່ານນັ້ນແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະພຶດຕະປະອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ດ້ວຍໃຈທີ່ບໍ່ມີການຫລອກລວງ.

Verse 65

तीर्थाम्बुधूतपापा च भवित्री नेदृशी यथा । तञ्चाह राजपुत्रं सा प्रश्रयावनता तदा । गन्तुकामा निजसखी-स्नेहविक्लवभाषिणी ॥

ແລະນາງຈະເປັນເຊັ່ນນີ້—ບາບຂອງນາງຖືກຊໍາລະໂດຍນ້ໍາແຫ່ງທີ່ຂ້າມນ້ໍາອັນສັກສິດ (ຕີຣຖະ). ແລ້ວນາງກໍກົ່ມກາບດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລະ ກ່າວກັບເຈົ້າຊາຍ—ປາດຖະນາຈະຈາກໄປ ແລະ ເວົ້າຢ່າງຕິດຂັດເນື່ອງຈາກຄວາມຮັກຕໍ່ໝູ່ຂອງນາງເອງ.

Verse 66

कुण्डलोवाच पुंभिरप्यमितप्रज्ञ नोपदेशो भवद्विधे । दातव्यः किमुत स्त्रीभिरतो नोपदिशामि ते ॥

ກຸນດະລາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ບຸລຸດຜູ້ມີປັນຍາຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ຄໍາແນະນໍາບໍ່ຄວນໃຫ້ແມ່ນແຕ່ແກ່ຊາຍເຊັ່ນເຈົ້າ—ຍິ່ງບໍ່ຕ້ອງເວົ້າເຖິງແມ່ຍິງ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍຈະບໍ່ສອນເຈົ້າ»។

Verse 67

किं त्वस्यास्तनुमध्यायाः स्नेहाकृष्टेन चेतसा । त्वया विश्रम्भिता चास्मि स्मारयाम्यरिसूदन ॥

«ແຕ່ເນື່ອງຈາກໃຈຂ້ອຍຖືກດຶງດ້ວຍຄວາມເອັນດູຮັກໃຫ້ແກ່ແມ່ຍິງຜູ້ມີແອວບາງນີ້, ແລະເນື່ອງຈາກເຈົ້າໄດ້ໄວ້ວາງໃຈຂ້ອຍ, ໂອ ຜູ້ປາບສັດຕູ, ຂ້ອຍຈະເຕືອນເຈົ້າເຖິງສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ»។

Verse 68

भर्तव्या रक्षितव्या च भार्या हि पतिना सदा । धर्मार्थकामसंसिद्ध्यै भार्या भर्तृसहायिनी ॥

«ເມຍຕ້ອງໄດ້ຮັບການລ້ຽງດູ ແລະປົກປ້ອງໂດຍຜົວຢູ່ເທື່ອ; ເພາະເພື່ອໃຫ້ທຳມະ, ຊັບສິນ, ແລະກາມ ສຳເລັດ, ເມຍແມ່ນຜູ້ຊ່ວຍຂອງຜົວ»។

Verse 69

यदा भार्या च भर्ता च परस्परवशानुगौ । तदा धर्मार्थकामानां त्रयाणामपि सङ्गतम् ॥

«ເມື່ອເມຍແລະຜົວເອົາໃຈໃສ່ກັນແລະກັນ ແລະຖືກນໍາພາໂດຍກັນແລະກັນ, ແລ້ວທັງສາມ—ທຳມະ, ຊັບສິນ, ແລະກາມ—ຈຶ່ງບັນລຸໄດ້ຢ່າງກົງກຽມ»។

Verse 70

कथं भार्यामृते धर्ममर्थं वा पुरुषः प्रभो । प्राप्नोति काममथवा तस्यां त्रितयमाहितम् ॥

«ບໍ່ມີເມຍແລ້ວ ຊາຍຄົນໜຶ່ງຈະບັນລຸທຳມະ ຫຼືຊັບສິນ—ຫຼືແມ່ນແຕ່ກາມ—ໄດ້ແນວໃດ, ໂອ ພຣະເຈົ້າ? ໃນນາງນັ້ນ ສາມປະການນີ້ຖືກສະຖາປະນາ»។

Verse 71

तथैव भर्तारमृते भार्या धर्मादिसाधने । न समर्था त्रिवर्गोऽयं दाम्पत्यं समुपाश्रितः ॥

ເຊັ່ນດຽວກັນ ພັນລະຍາທີ່ບໍ່ມີສາມີ ບໍ່ສາມາດບັນລຸທຳມະ ແລະ ຈຸດໝາຍອື່ນໆໄດ້; ຈຸດໝາຍສາມປະການນີ້ຕັ້ງຢູ່ເທິງຊີວິດຄູ່ສົມລົດ।

Verse 72

देवातापितृभृत्यानामतिथीनाञ्च पूजनम् । न पुंभिः शक्यते कर्तुमृते भार्यां नृपात्मज ॥

ໂອ ເຈົ້າຊາຍ, ຜູ້ຊາຍບໍ່ອາດປະຕິບັດການບູຊາ ແລະ ການເຄົາລົບຢ່າງຖືກຕ້ອງແກ່ເທວະ, ບັນພະບຸລຸດ, ຜູ້ຮັບໃຊ້ ແລະ ແຂກ ໄດ້ ຖ້າບໍ່ມີພັນລະຍາ।

Verse 73

प्राप्तोऽपि चार्थो मनुजैरानीतोऽपी निजं गृहम् । क्षयमेति विना भार्यां कुभार्यासंश्रयेऽपि वा ॥

ແມ່ນແຕ່ຊັບສິນທີ່ຜູ້ຊາຍໄດ້ມາ ແມ່ນແຕ່ນຳເຂົ້າສູ່ເຮືອນຂອງຕົນ ກໍຈະເສື່ອມສູນໄປ ຖ້າບໍ່ມີພັນລະຍາ—ຫຼືແມ່ນແຕ່ພຶ່ງພາພັນລະຍາທີ່ຊົ່ວຮ້າຍກໍຕາມ।

Verse 74

कामस्तु तस्य नैवास्ति प्रत्यक्षेणोपलक्ष्यते । दम्पत्योः सहधर्मेण त्रयीधर्ममवाप्नुयात् ॥

ສ່ວນກ່ຽວກັບກາມ (kāma) ນັ້ນ ເຫັນໄດ້ຊັດວ່າ (ຖ້າບໍ່ມີພັນທະຄູ່ສົມລົດ) ລາວບໍ່ມີມັນ. ໂດຍທຳມະຮ່ວມກັນຂອງສາມີແລະພັນລະຍາ ຈຶ່ງບັນລຸ «ທຳມະສາມປະການ».

Verse 75

पितॄन् पुत्रैस्तथैवान्नसाधनैरतिथीन् नरः । पूजाभिरमरांस्तद्वत् साध्वीं भार्यां नरोऽवति ॥

ໂດຍລູກຊາຍ ແລະ ໂດຍການຈັດຫາອາຫານ ຜູ້ຊາຍຈຶ່ງເຄົາລົບບັນພະບຸລຸດ ແລະ ແຂກ; ໂດຍພິທີບູຊາ ລາວເຄົາລົບເທວະ—ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຊາຍຄວນຖະນອມ ແລະ ປົກປ້ອງພັນລະຍາຜູ້ມີຄຸນທຳ।

Verse 76

स्त्रियाश्चापि विना भर्त्रा धर्मकामार्थसन्ततिः । नैव तस्मात् त्रिवर्गोऽयं दाम्पत्यमधिगच्छति ॥

ແມ່ນແຕ່ແມ່ຍິງກໍຕາມ ຖ້າບໍ່ມີຜົວ ກໍບໍ່ອາດບັນລຸ ທັມມະ, ກາມະ, ອັດຖະ ແລະ ການໄດ້ບຸດທີ່ຊອບທັມໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ເປົ້າໝາຍສາມປະການນີ້ ບໍ່ອາດສຳເລັດໄດ້ນອກຈາກການແຕ່ງງານ.

Verse 77

एतन्मयोक्तं युवयोर्गच्छामि च यथेप्सितम् । वर्ध त्वमनया सार्धं धनपुत्रसुखायुषा ॥

«ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ຂ້ອຍໄດ້ບອກແກ່ເຈົ້າທັງສອງ; ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະຈາກໄປຕາມໃຈ. ຂໍໃຫ້ເຈົ້າທັງສອງຈະເຈີຣິນຮຸ່ງເຮືອງກັບນາງ—ດ້ວຍຊັບສິນ, ບຸດ, ຄວາມສຸກ ແລະ ອາຍຸຍືນ»

Verse 78

पुत्रावूचतुरित्युक्त्वा सा परिष्वज्य स्वसखीम् तं नमस्य च । जगाम दिव्यया गत्या यथाभिप्रेतमात्मनः ॥

ທັງສອງພະອົງກ່າວວ່າ «ເປັນດັ່ງນັ້ນເຖີດ». ແລ້ວນາງໄດ້ກອດມິດຂອງນາງເອງ, ກ້ມຄຳນົບຕໍ່ລາວ, ແລະຈາກໄປດ້ວຍການເຄື່ອນໄຫວອັນເປັນທິບ ຕາມຈິດປະສົງຂອງນາງ.

Verse 79

सोऽपि शत्रुजितः पुत्रस्तामारोप्य तुरङ्गमम् । निर्गन्तुकामः पातालाद्विज्ञातो दनुसम्भवैः ॥

ບຸດນັ້ນ ຊື່ ສັດຣຸຈິຕະ ໄດ້ໃຫ້ນາງນັ່ງເທິງມ້າ ແລະປາດຖະໜາຈະອອກຈາກປາຕາລາ ກໍຖືກພວກຜູ້ເກີດຈາກດານຸ (ດານະວະ) ສັງເກດເຫັນ.

Verse 80

ततस्तैः सहसोत्कृष्टं ह्रियते ह्रियतेऽति वै । कन्यारत्नं यदानितं दिवः पातालकेतुना ॥

ແລ້ວພວກເຂົາກໍຮ້ອງຂຶ້ນທັນທີດ້ວຍສຽງດັງວ່າ «ນາງຖືກພາໄປ! ນາງຖືກພາໄປແທ້ໆ!»—ໃນຂະນະທີ່ສາວນ້ອຍດຸດດັ່ງແກ້ວມະນີ ຜູ້ຖືກປາຕາລາເກຕຸນຳລົງມາຈາກສະຫວັນ ກຳລັງຖືກນຳພາໄປ.

Verse 81

ततः परिघनिस्त्रिंशगदाशूलशरायुधम् । दानवानां बलं प्राप्तं सह पातालकेतुना ॥

ແລ້ວກອງກໍາລັງຂອງດານະວະກໍເຂົ້າມາ ຖືຄອນ ດາບ ຄ້ອນກະບອກ ຫອກ ແລະ ລູກທະນູ ພ້ອມກັບປາຕາລະເກຕຸ।

Verse 82

तिष्ठ तिष्ठेति जल्पन्तस्ते तदा दानवोत्तमाः । शरवर्षैस्तथा शूलैर्ववर्षुर्नृपनन्दनम् ॥

ແລ້ວດານະວະຜູ້ເປັນຫົວໜ້າເຫຼົ່ານັ້ນ ຮ້ອງວ່າ «ຢຸດ! ຢຸດ!» ແລ້ວສາດລູກທະນູດັ່ງຝົນ ແລະ ຫອກໃສ່ພຣະລູກກະສັດ।

Verse 83

स च शत्रुजितः पुत्रस्तदस्त्राण्यतिवीर्यवान् । चिच्छेद शरजालेन प्रहसन्निव लीलया ॥

ແລະພຣະລູກກະສັດ ສັດຣຸຈິຕ ຜູ້ມີກໍາລັງຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ໄດ້ຕັດທອນອາວຸດເຫຼົ່ານັ້ນດ້ວຍຕາຂ່າຍລູກທະນູ ດັ່ງກັບກໍາລັງຫົວເຮາະ ເຫມືອນຫຼິ້ນໆ।

Verse 84

क्षणेन पातालतलमसिखक्त्यृष्टिशायकैः । छिन्नैः सञ्छन्नमभवदृतध्वजशरोत्करैः ॥

ໃນພິບຕາດຽວ ພື້ນດິນແຫ່ງປາຕາລາ ຖືກປົກຄຸມໄປດ້ວຍດາບທີ່ຖືກຕັດຂາດ ຫອກ ແລະ ລູກທະນູ ພ້ອມກັບກອງລູກທະນູ ແລະ ທຸງທີ່ລົ້ມລົງ।

Verse 85

ततोऽस्त्रं त्वाष्ट्रमादाय चिक्षेप प्रति दानवान् । तेन ते दानवाः सर्वे सह पातालकेतुना ॥

ແລ້ວພຣະອົງໄດ້ຍົກເອົາອາວຸດທິບ «ຕວາສຕຣະ» ແລ້ວຂວ້າງໃສ່ດານະວະທັງຫຼາຍ। ດ້ວຍອາວຸດນັ້ນ ດານະວະທັງໝົດ—ພ້ອມທັງປາຕາລະເກຕຸ—ຖືກຕີຖອຍ ແລະ ຖືກກົດຂີ່।

Verse 86

ज्वालामालातितीव्रेण स्फुटदस्थिचयाः कृताः । निर्दग्धाः कापिलं तेजः समासाद्येव सागराः ॥

ດ້ວຍພວງມາລາແຫ່ງໄຟອັນດຸຮ້າຍຢ່າງຍິ່ງ ພວກເຂົາຖືກທຳໃຫ້ເຫຼືອແຕ່ກອງກະດູກແຕກຫັກ; ຖືກໄຟເຜົາໝົດ ດັ່ງມະຫາສະໝຸດທີ່ພົບພາລະຮັງສີໄຟຂອງກະປິລະ।

Verse 87

ततः स राजपुत्रोऽश्वी निहत्यासुरसत्तमान् । स्त्रीरत्नेन समं तेन समागच्छत् पितुः पुरम् ॥

ແລ້ວເຈົ້າຊາຍຜູ້ຂີ່ມ້ານັ້ນ ຫຼັງຈາກສັງຫານອະສຸຣະຜູ້ເປັນຫົວໜ້າແລ້ວ ກໍກັບຄືນສູ່ນະຄອນຂອງພຣະບິດາ ພ້ອມກັບນາງຜູ້ເປັນດັ່ງແກ້ວມະນີໃນຫມູ່ຍິງ।

Verse 88

प्रणिपत्य च तत् सर्वं स तु पित्रे न्यवेदयत् । पातालगमनञ्चैव कुण्डलायाश्च दर्शनम् ॥

ເມື່ອໄດ້ກົ້ມກາບແລ້ວ ລາວໄດ້ທູນລາຍງານທຸກຢ່າງແກ່ພຣະບິດາ—ທັງການລົງໄປສູ່ປາຕາລະ ແລະການໄດ້ເຫັນ/ໄດ້ພົບກຸນດາລາ।

Verse 89

तद्वन्मदालसाप्राप्तिं दानवैश्चापि सङ्गरम् । वधञ्च तेषामस्त्रेण पुनरागमनं तथा ॥

ທຳນອງດຽວກັນ ລາວໄດ້ທູນລາຍງານວ່າ ໄດ້ໄປຮອດ(ໄດ້ພົບ) ມະດາລະສາ, ການຮົບກັບດານະວະ, ການສັງຫານພວກເຂົາດ້ວຍອາວຸດໜຶ່ງ, ແລະການກັບຄືນຂອງຕົນດ້ວຍ।

Verse 90

इति श्रुत्वा पिता तस्य चरितं चारुचेतसः । प्रीतिमानभवच्चेदं परिष्वज्याह चात्मजम् ॥

ເມື່ອພຣະບິດາໄດ້ຟັງການປະພຶດຂອງບຸດຜູ້ມີໃຈສູງສົງດັ່ງນັ້ນ ກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ; ກອດລູກໄວ້ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳເຫຼົ່ານີ້।

Verse 91

सत्पात्रेण त्वया पुत्र तारितोऽहं महात्मना । भयेभ्यो मुनयस्त्राता येन सद्धर्मचारिणः ॥

ໂອ ລູກເອີຍ—ຜູ້ຄວນແກ່ການຮັບກຽດ ແລະ ມີໃຈໃຫຍ່—ໂດຍເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຖືກຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນ; ແລະໂດຍເຈົ້າ ບັນດາລະສີຜູ້ປະພຶດທຳອັນແທ້ ຖືກປົກປ້ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວທັງປວງ।

Verse 92

मत्पूर्वैः ख्यातिमानीतं मया विस्तारितं पुनः । पराक्रमवता वीर त्वया तद्वहुलीकृतम् ॥

ກຽດຊື່ສຽງທີ່ບັນພະບຸລຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້ານຳມາ ແລະ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຂະຫຍາຍອີກຄັ້ງ—ໂອ ວິລະບຸລຸດຜູ້ມີຄວາມກ້າຫານ—ເຈົ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ມັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂຶ້ນອີກ।

Verse 93

यदुपात्तं यशः पित्रा धनं वीर्यमथापि वा । तन्न हापयते यस्तु स नरो मध्यमः स्मृतः ॥

ຜູ້ໃດບໍ່ເຮັດໃຫ້ສິ່ງທີ່ໄດ້ມາຈາກພໍ່ຕົນຫຼຸດຖອຍ—ຈະເປັນກຽດຊື່ສຽງ, ຊັບສິນ, ຫຼື ຄວາມກ້າຫານກໍຕາມ—ຜູ້ນັ້ນຖືກນັບວ່າເປັນຄົນຊັ້ນກາງ।

Verse 94

तद्वीर्यादधिकं यस्तु पुनरन्यत् स्वशक्तितः । निष्पादयति तं प्राज्ञाः प्रवादन्ति नरोत्तमम् ॥

ແຕ່ຜູ້ໃດທີ່ໂດຍກຳລັງຂອງຕົນ ສາມາດສຳເລັດສິ່ງເພີ່ມເຕີມ ແລະ ຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າຄວາມກ້າຫານທີ່ສືບທອດມາ—ບັນດາຜູ້ຮູ້ຈຶ່ງປະກາດວ່າ ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຄົນດີທີ່ສຸດ।

Verse 95

यः पिता समुपात्तानि धनवीर्ययशांसि वै । न्यूनतां नयति प्राज्ञास्तमाहुः पुरुषाधमम् ॥

ຜູ້ໃດເຮັດໃຫ້ຊັບສິນ, ຄວາມກ້າຫານ, ແລະ ກຽດຊື່ສຽງທີ່ໄດ້ມາຈາກພໍ່ຕົນເສື່ອມຖອຍ—ບັນດາຜູ້ຮູ້ເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າ ຄົນຕ່ຳທີ່ສຸດ।

Verse 96

तन्मया ब्राह्मणत्राणं कृतमासीद्यथा त्वया । पातालगमनं यच्च यच्चासुरविनाशनम् ॥

ສໍາລັບຂ້ອຍເຊັ່ນກັນ ການປົກປ້ອງພວກພຣາຫມັນໄດ້ສໍາເລັດ ເຫມືອນທີ່ເຈົ້າໄດ້ເຮັດ; ແລະຍັງມີການລົງໄປປາຕາລາ ແລະການທໍາລາຍອະສຸຣະດ້ວຍ.

Verse 97

एतदप्यधिकं वत्स तेन त्वं पुरुषोत्तमः । तद्धन्योऽस्म्य बाल त्वमहमेव गुणाधिकम् ॥

ນີ້ແຫຼະ ລູກເອີຍ ຍິ່ງພິເສດກວ່ານັ້ນອີກ; ດັ່ງນັ້ນເຈົ້າແມ່ນຜູ້ຊາຍທີ່ດີທີ່ສຸດ. ດັ່ງນັ້ນຂ້ອຍໄດ້ຮັບພອນ—ໂອ ເດັກນ້ອຍ—ເພາະເຈົ້າເຫນືອກວ່າຜູ້ອື່ນໃນຄຸນທໍາ (ແລະດ້ວຍນັ້ນ ຊື່ສຽງຂອງຂ້ອຍກໍເພີ່ມຂຶ້ນ)។

Verse 98

त्वां पुत्रमीदृशं प्राप्य श्लाघ्यः पुण्यवतामपि । न स पुत्रकृतां प्रीतिं मन्ये प्राप्नोति मानवः ॥

ໄດ້ລູກຊາຍເຊັ່ນເຈົ້າ ຜູ້ໃດກໍກາຍເປັນຜູ້ຄວນຖືກສັນລະເສີນ ແມ່ນແຕ່ໃນຫມູ່ຜູ້ມີຄຸນງາມ. ຂ້ອຍບໍ່ເຊື່ອວ່າຊາຍຄົນໜຶ່ງຈະໄດ້ຮັບຄວາມປິຕິຍິນດີອັນເກີດຈາກລູກ (ແບບນີ້) ໂດຍທາງອື່ນ.

Verse 99

पुत्रेण नातिशयितो यः प्रज्ञादानविक्रमैः । धिग्जन्म तस्य यः पित्रा लोके विज्ञायते नरः ॥

ຊາຍຄົນໃດທີ່ລູກຊາຍບໍ່ອາດເກີນເຂົາໃນປັນຍາ ການໃຫ້ທານ ແລະຄວາມກ້າຫານ—ຂໍໃຫ້ເກີດຄວາມອັບອາຍແກ່ການເກີດຂອງຊາຍນັ້ນ ຜູ້ທີ່ໂລກຮູ້ຈັກແຕ່ໂດຍອາໄສພໍ່ຂອງຕົນ.

Verse 100

यः पुत्रात् ख्यातिमभ्येति तस्य जन्म सुजन्मनः । आत्मना ज्ञायते धन्यो मध्यः पितृपितामहैः ॥

ຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ຊື່ສຽງໂດຍອາໄສລູກຊາຍ ການເກີດຂອງຜູ້ນັ້ນແມ່ນການເກີດທີ່ດີ. ຜູ້ນັ້ນຖືກຮູ້ຈັກວ່າເປັນຜູ້ມີພອນ ແລະຍືນຢູ່ດ້ວຍກຽດສັກສີໃນສາຍສືບລະຫວ່າງພໍ່ ແລະບັນພະບຸລຸດປູ່ຍ່າ.

Verse 101

मातृपक्षेण मात्रा च ख्यातिमेति नराधमः । तत् पुत्र धनवीर्यैस्त्वं विवर्धस्व सुखेन च ॥

ໂດຍຝ່າຍແມ່ ແລະໂດຍແມ່ເອງ ຊາຍຜູ້ຕໍ່າສຸດກໍຍັງໄດ້ຊື່ສຽງ. ດັ່ງນັ້ນ ລູກເອີຍ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເຈຣິນດ້ວຍຊັບສິນ ແລະຄວາມກ້າຫານ ພ້ອມທັງຄວາມສຸກ.

Verse 102

गन्धर्वतनया चेयं मा त्वया वै वियुज्यताम् । इति पित्रा बहुविधं प्रियं उक्तः पुनः पुनः ॥

“ນາງນີ້ແມ່ນລູກສາວຂອງຄົນກັນທະວະ; ຢ່າແຍກຈາກນາງເລີຍ.” ດັ່ງນັ້ນ ພໍ່ໄດ້ກ່າວຄໍາຮັກໃຄ່ຫຼາຍປະການແກ່ເຂົາ ຊໍ້າໆ.

Verse 103

परिष्वज्य स्वमावासं सभार्यः स विसर्जितः । स तया भार्यया सार्धं रेमे तत्र पितुः पुरे ॥

ເມື່ອໄດ້ກອດເຂົາແລ້ວ ກໍຖືກອະນຸຍາດໃຫ້ກັບໄປຍັງທີ່ພັກຂອງຕົນ ພ້ອມກັບພັນລະຍາ. ທີ່ນັ້ນ ໃນເມືອງຂອງພໍ່ ເຂົາໄດ້ຢູ່ຢ່າງສຸກສະບາຍກັບນາງ.

Verse 104

अन्येषु च तथोद्यान-वन-पर्वतसानुषु । श्वश्रू-श्वसुरयोः पादौ प्रणिपत्य च सा शुभा । प्रातः प्रातस्ततस्तेन सह रेमे सुमध्यमā ॥

ແລະໃນສະຖານທີ່ອື່ນໆດ້ວຍ—ສວນ, ປ່າ, ແລະຊາຍເຂົາ—ນາງຜູ້ເປັນມງຄຸນນັ້ນ ໄດ້ກົ້ມກາບທີ່ພະບາດຂອງແມ່ຜົວແລະພໍ່ຜົວທຸກເຊົ້າ; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ນາງຜູ້ເອວບາງກໍໄດ້ສຳລານກັບເຂົາ.