Adhyaya 85
Chapter 85: Suvarṇasya Janma ca Pradāna-Phalam (The Origin of Gold and the Merit of Gifting)
Upa-parva: Dāna-Dharma (Suvarṇa-pradāna) Instructional Cycle
Bhīṣma recounts Vasiṣṭha’s narration to Jāmadagnya. The chapter opens with an account of a primordial sacrificial setting in which deities, sages, and even Vedic components appear in personified form. A sequence follows in which Brahmā’s emitted seed falls, is gathered and offered into fire, and from this sacrificial processing arise beings and differentiated guṇic conditions (sattva/tejas/tamas) across the cosmos. Competing claims over progeny are resolved by assigning lineal affiliations: Bhṛgu becomes associated with Varuṇa, Aṅgiras with Agni, and Kavi with Brahmā, followed by catalogues of their descendants as prajāpati-like progenitors. The discourse then pivots to a normative conclusion: suvarṇa is presented as ‘Agni’s offspring’ and thus ritually substitutable in fire-contexts; giving gold to learned recipients is said to neutralize faults and secure auspicious destinations. Specific timing instructions are supplied—dawn, midday, and evening—each linked to distinct purificatory or attainment outcomes. The chapter closes with a brief phala-style summation: Paraśurāma gives gold to vipras and is released from impurity; the listener (a king) is urged to do likewise for ethical purification.
Chapter Arc: भीष्म युधिष्ठिर से कहते हैं कि इस विषय में एक प्राचीन इतिहास सुनो—गौओं और श्री (लक्ष्मी) का अद्भुत संवाद, जहाँ स्वयं समृद्धि देवी आश्रय की याचना करती हैं। → लक्ष्मी मनोहर रूप धारण कर गौसमूह में प्रवेश करती हैं; गौएँ उनके तेज और सौंदर्य से विस्मित होकर पूछती हैं—तुम कौन हो, कहाँ से आई हो, और अब कहाँ जाओगी? लक्ष्मी प्रत्युत्तर में संकेत देती हैं कि वे दुर्लभ हैं, फिर भी यहाँ उनका स्वागत नहीं हो रहा—क्या गौएँ उन्हें स्वीकारेंगी? → लक्ष्मी गौओं से स्पष्ट प्रार्थना करती हैं कि वे उन्हें अपने भीतर निवास दें; गौएँ उत्तर देती हैं कि उनके शरीर में कोई ‘कुत्सित’ स्थान नहीं, वे पूर्णतः पवित्र हैं—फिर भी लक्ष्मी के लिए उचित निवास-स्थान का निर्णय करना होगा। → गौएँ लक्ष्मी को अपने गोबर और गोमूत्र में निवास प्रदान करती हैं—जिससे गोबर-गोमूत्र की पवित्रता, उपयोगिता और दान-धर्म में गौ के महात्म्य का प्रतिपादन होता है; भीष्म इस प्रसंग को गोदान और गौ-सेवा के धर्म-तत्त्व से जोड़कर समापन करते हैं।
Shlokas
Verse 1
ऑपन--+ह< बक। है २ >> द्रयशीतितमो< ध्याय: लक्ष्मी और गौओंका संवाद तथा लक्ष्मीकी प्रार्थनापर गौओंके द्वारा गोबर और गोमूत्रमें लक्ष्मीको निवासके लिये स्थान दिया जाना युधिछिर उवाच मया गवां पुरीषं वै श्रिया जुष्टमिति श्रुतम् एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं संशयो5त्र पितामह
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: “ທ່ານປູ່ເອີຍ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນວ່າ ຂີ້ໂຄນັ້ນໄດ້ຮັບພຣະສິຣີ (ລັກສະມີ) ສະຖິດສົມພອນ. ແຕ່ໃນເລື່ອງນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຍັງມີຄວາມສົງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງຄໍາອະທິບາຍອັນແທ້ຈິງຈາກທ່ານ.”
Verse 2
भीष्म उवाच अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । गोभिननपेह संवादं श्रिया भरतसत्तम
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພັນບາຣະຕະ, ໃນເລື່ອງນີ້ດ້ວຍ ບັນດານັກຮູ້ຍົກອ້າງປະເພນີເກົ່າແກ່ອັນໜຶ່ງ—ເປັນຕໍານານເກົ່າໃນຮູບແບບສົນທະນາລະຫວ່າງ ໂຄ ແລະ ສຣີ (ໂຊກລາບ).”
Verse 3
श्री: कृत्वेह वपु: कान््तं गोमध्येषु विवेश ह । गावो5थ विस्मितास्तस्या दृष्टवा रूपस्य सम्पदम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ຄັ້ງໜຶ່ງ ສຣີ (ລັກສະມີ) ໄດ້ແປງກາຍເປັນຮູບອັນງາມສະຫງ່າ ແລ້ວເຂົ້າໄປຢູ່ກາງຝູງໂຄ. ເມື່ອໂຄທັງຫຼາຍເຫັນຄວາມສະຫງ່າງາມ ແລະຄວາມສົມບູນແຫ່ງຮູບໂສມຂອງນາງ ພວກມັນກໍຕົກຕະລຶງດ້ວຍຄວາມພິສົດອັດສະຈັນ.
Verse 4
गाव ऊचु: कासि देवि कुतो वा त्वं रूपेणाप्रतिमा भुवि । विस्मिता: सम महाभागे तव रूपस्य सम्पदा
ໂຄທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: “ໂອ ເທວີ, ເຈົ້າແມ່ນໃຜ ແລະມາຈາກໃສ? ໃນແຜ່ນດິນນີ້ບໍ່ມີໃຜຈະເທົ່າທຽມເຈົ້າໃນຄວາມງາມ. ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາສູງ, ພວກເຮົາຕົກຕະລຶງຍິ່ງນັກດ້ວຍຄວາມສະຫງ່າງາມແຫ່ງຮູບກາຍຂອງເຈົ້າ.”
Verse 5
इच्छाम त्वां वयं ज्ञातुं का त्वं क्व च गमिष्यसि । तत्त्वेन वरवर्णाभे सर्वमेतद् ब्रवीहि न:
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ພວກເຮົາປາດຖະນາຮູ້ເຈົ້າຢ່າງແທ້ຈິງ—ເຈົ້າແມ່ນໃຜ ແລະຈະໄປທີ່ໃດ. ໂອ ນາງຜູ້ມີຜິວພັນງາມ ແລະສີສັນປະເສີດ ຈົ່ງບອກພວກເຮົາໃຫ້ຊັດເຈນຕາມຄວາມເປັນຈິງ».
Verse 6
श्रीरवाच लोककान्तास्मि भद्ठ व: श्रीर्नामाहं परिश्रुता । मया दैत्या: परित्यक्ता विनष्टा: शाश्वती: समा:
ພຣະສຣີ (ລັກສະມີ) ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ຄວາມສຸກສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ພວກເຈົ້າ. ຂ້າແມ່ນຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງໂລກທັງປວງ ແລະເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກວ້າງຂວາງໃນນາມ ‘ສຣີ’. ເມື່ອຂ້າລະທິ້ງພວກໄດຕະຍະ ພວກນັ້ນກໍພິນາດໄປຕະຫຼອດການອັນຍາວນານ».
Verse 7
मयाभिपणन्ना देवाश्ष मोदन्ते शाश्व॒ती: समा: । इन्द्रो विवस्वान् सोमश्न विष्णुरापोडग्निरेव च
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອພວກເທວະດາໄດ້ພຶ່ງພາຂ້າ ພວກເຂົາກໍຊື່ນບານຕະຫຼອດປີອັນຍາວນານ. ອິນທຣະ, ວິວັດສະວັນ (ພຣະອາທິດ), ໂສມະ (ພຣະຈັນ), ວິສນຸ, ເທວະແຫ່ງນ້ຳ, ແລະ ອັກນິ—ທັງປວງ—ລ້ວນມີຄວາມຜາສຸກຕໍ່ເນື່ອງ ເພາະຢູ່ໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງຂ້າ».
Verse 8
मयाभिपन्ना: सिध्यन्ते ऋषयो देवतास्तथा । यान् नाविशाम्यहं गावस्ते विनश्यन्ति सर्वश:
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ພວກລຶສີ ແລະ ເທວະດາ ກໍບັນລຸຄວາມສຳເລັດໄດ້ ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອມີຂ້າໜຸນສົ່ງ. ໂອ ຝູງງົວ, ຜູ້ໃດທີ່ຂ້າບໍ່ເຂົ້າໄປໃນກາຍຂອງເຂົາ ຜູ້ນັ້ນຈະພິນາດຢ່າງສິ້ນເຊີງ».
Verse 9
धर्मश्चार्थश्ष कामश्न मया जुष्टा: सुखान्विता: । एवंप्रभावं मां गावो विजानीत सुखप्रदा:,धर्म, अर्थ और काम मेरा सहयोग पाकर ही सुखद होते हैं; अतः सुखदायिनी गौओ! मुझे ऐसे ही प्रभावसे सम्पन्न समझो
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ທັມມະ, ອັດຖະ, ແລະ ກາມະ ຈະເປັນທີ່ນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກໄດ້ ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອມີຂ້າຮ່ວມສົ່ງເສີມ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຝູງງົວຜູ້ໃຫ້ຄວາມສຸກ, ຈົ່ງຮູ້ເຖິງຂ້າວ່າມີອຳນາດແລະອິດທິພົນເຊັ່ນນີ້».
Verse 10
इच्छामि चापि युष्मासु वस्तुं सर्वासु नित्यदा । आगत्य प्रार्थये युष्मान् श्रीजुष्टा भवताथ वै
ພີດສະມະ (Bhīṣma) ກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າກໍປາຖະໜາຈະພັກອາໄສຢູ່ໃນພວກເຈົ້າທຸກຄົນຕະຫຼອດເວລາ. ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງມາຫາແລະວອນຂໍ: ຈົ່ງຮັບຂ້າພະເຈົ້າເປັນທີ່ພຶ່ງ, ແລ້ວຈະໄດ້ປະດັບດ້ວຍ ສຣີ (Śrī)—ຄວາມຮັ່ງມີ, ສິຣິມົງຄຸນ ແລະ ໂຊກດີອັນເທວະ»។
Verse 11
गाव ऊचु: अध्रुवा चपला च त्वं सामान्या बहुभि: सह । न त्वामिच्छाम भद्ठरं ते गम्यतां यत्र रंस्यसे
ຝູງງົວກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວີ! ເຈົ້າບໍ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ວຸ່ນວາຍ, ບໍ່ເຄີຍຢູ່ປັກຖານທີ່ໃດ. ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ເຈົ້າເປັນຂອງຮ່ວມກັບຄົນຫຼາຍ; ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາບໍ່ປາຖະໜາເຈົ້າ. ຂໍໃຫ້ຄວາມດີຈົ່ງບັງເກີດແກ່ເຈົ້າ—ໄປບ່ອນທີ່ເຈົ້າຈະຢູ່ຢ່າງພໍໃຈ»។
Verse 12
वपुष्मन्त्यो वयं सर्वा: किमस्माकं त्वयाद्य वै यथेष्टं गम्यतां तत्र कृतकार्या वयं त्वया
ພີດສະມະ (Bhīṣma) ກ່າວວ່າ: «ພວກເຮົາທຸກຕົວຮ່າງກາຍດີ ແຂງແຮງ ແລະ ອຸດົມສົມບູນ; ມື້ນີ້ພວກເຮົາຈະຕ້ອງການເຈົ້າອັນໃດ? ໄປບ່ອນໃດກໍໄດ້ຕາມໃຈເຈົ້າ. ແຕ່ພຽງແຕ່ເຈົ້າປາກົດຕົວຕໍ່ໜ້າພວກເຮົາ ກໍເຮັດໃຫ້ວຽກຂອງພວກເຮົາສຳເລັດ; ພວກເຮົານັບວ່າພໍໃຈແລ້ວ»។
Verse 13
भगवती लक्ष्मीकी गौओंसे आश्रयके लिये प्रार्थना श्रीस्वाच किमेतद् व: क्षमं गावो यन्मां नेहाभिनन्दथ । नमां सम्प्रति गृह्नीध्वं कस्माद् वै दुर्लभां सतीम्
ສຣີ (ລັກສະມີ) ກ່າວວ່າ: «ຝູງງົວເອີຍ, ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ມັນສົມຄວນແລ້ວບໍ ທີ່ພວກເຈົ້າຢູ່ນີ້ບໍ່ຕ້ອນຮັບຂ້າພະເຈົ້າ? ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ບໍລິສຸດ ແລະ ເປັນມົງຄຸນ, ຍາກຈະໄດ້ພົບ; ແຕ່ເປັນຫຍັງໃນຍາມນີ້ພວກເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ຮັບຂ້າພະເຈົ້າ?»
Verse 14
सत्यं च लोकवादो<यं लोके चरति सुव्रता: । स्वयं प्राप्ते परिभवों भवतीति विनिशक्ष॒य:
ພີດສະມະ (Bhīṣma) ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຝູງງົວຜູ້ຮັກສາວິນັຍອັນປະເສີດ, ຄຳເວົ້າທີ່ແຜ່ຫຼາຍໃນໂລກນີ້ແມ່ນຈິງ: ‘ຜູ້ໃດໄປຫາເຮືອນຄົນອື່ນໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບເຊີນ ຍ່ອມພົບການບໍ່ເຄົາລົບແນ່ນອນ’—ນີ້ແມ່ນຂໍ້ສະຫຼຸບອັນແນ່ຊັດ»។
Verse 15
महठुग्रं तपः कृत्वा मां निषेवन्ति मानवा: । देवदानवगन्धर्वा: पिशाचोरगराक्षसा:,देवता, दानव, गन्धर्व, पिशाच, नाग, राक्षस और मनुष्य बड़ी उग्र तपस्या करके मेरी सेवाका सौभाग्य प्राप्त करते हैं
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ເມື່ອໄດ້ປະພຶດຕະປະ (tapas) ອັນໃຫຍ່ແລະຮຸນແຮງແລ້ວ ມະນຸດທັງຫຼາຍກໍມາສະແຫວງຫາແລະຮັບໃຊ້ຂ້າ; ແມ່ນດຽວກັນ ເທວະ, ອະສຸຣ, ຄັນທະວະ, ພິສາຈ, ນາກ ແລະ ຣາກສະ ກໍໄດ້ຮັບໂຊກດີໃນການຮັບໃຊ້ຂ້າ.”
Verse 16
प्रभाव एष वो गाव: प्रतिगृह्लीत मामिह । नावमन्या हाहं सौम्यास्त्रैलोक्ये सचराचरे
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຝູງງົວຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ນີ້ແມ່ນອຳນາດຂອງເຈົ້າແທ້ໆ—ທີ່ຂ້າເອງໄດ້ມາຫາເຈົ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຮັບຂ້າໄວ້ທີ່ນີ້. ໃນສາມໂລກທັງປວງ ພ້ອມທັງສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ບໍ່ມີບ່ອນໃດທີ່ຂ້າຄວນຖືກດູໝິ່ນ.”
Verse 17
गाव ऊचु: नावमन्यामहे देवि न त्वां परिभवामहे । अध्रुवा चलचित्तासि ततत्त्वां वर्जयामहे
ຝູງງົວກ່າວວ່າ: “ໂອ ເທວີ, ພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ດູໝິ່ນເຈົ້າ ແລະບໍ່ປະສົງຈະຫຍັບຫຍາມເຈົ້າ. ແຕ່ພວກເຮົາຈະຈາກເຈົ້າໄປ—ເພາະເຈົ້າບໍ່ໝັ້ນຄົງ ແລະຈິດໃຈຫວັ່ນໄຫວ; ເຈົ້າບໍ່ຢູ່ນິ່ງທີ່ໃດເລີຍ.”
Verse 18
बहुना च किमुक्तेन गम्यतां यत्र वाउ्छसि । वपुष्मन्त्यो वयं सर्वा: किमस्माकं त्वयानघे
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ຈະເວົ້າຫຼາຍໄປເພື່ອຫຍັງ? ໄປເຖິງບ່ອນທີ່ເຈົ້າປາດຖະໜາ. ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ພວກເຮົາທຸກຄົນມີກາຍທີ່ແຂງແຮງ ສົມບູນ ແລະງາມຢູ່ແລ້ວ; ພວກເຮົາຈະຕ້ອງການເຈົ້າເພື່ອຫຍັງ?”
Verse 19
श्रीझ्वाच अवज्ञाता भविष्यामि सर्वलोकस्य मानदा: । प्रत्याख्यानेन युष्माकं प्रसाद: क्रियतां मम
ສຣີ (ລັກສະມີ) ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຝູງງົວຜູ້ໃຫ້ກຽດແກ່ຜູ້ອື່ນ, ຖ້າເຈົ້າປະຕິເສດແລະລະທິ້ງຂ້າ ຂ້າຈະກາຍເປັນຜູ້ຖືກເມີນເຉີຍ ແລະຖືກດູໝິ່ນໂດຍໂລກທັງປວງ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງເມດຕາຂ້າ—ຈົ່ງຮັບຂ້າໄວ້ດ້ວຍພຣະກຸນ.”
Verse 20
महाभागा भवत्यो वै शरण्या: शरणागताम् । परित्रायन्तु मां नित्यं भजमानामनिन्दिताम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ນາງທັງຫຼາຍຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ, ພວກເຈົ້າແທ້ຈິງແມ່ນທີ່ພຶ່ງຂອງຜູ້ມາຂໍພຶ່ງພາ. ຂໍໃຫ້ປົກປ້ອງຂ້ອຍເປັນນິດ—ຂ້ອຍຜູ້ມາຂໍພຶ່ງພາພວກເຈົ້າ, ຜູ້ບູຊາພວກເຈົ້າ, ແລະຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ຮັບຂ້ອຍໄວ້ ແລະປະທານການຄຸ້ມຄອງ»។
Verse 21
माननामहमिच्छामि भवत्य: सततं शिवा: । अप्येकांगेष्वधो वस्तुमिच्छामि च सुकुत्सिते
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍປາຖະໜາກຽດຕິຈາກພວກເຈົ້າ. ພວກເຈົ້າເປັນມົງຄຸນຢູ່ເສມອ ແລະມຸ່ງຫວັງຄວາມຜາສຸກຂອງທຸກຜູ້. ແມ່ນແຕ່ຖ້າໄດ້ບ່ອນຢູ່ພຽງສ່ວນໜຶ່ງໃນກາຍຂອງພວກເຈົ້າ—ຢູ່ຂ້າງລຸ່ມ ໃນບ່ອນທີ່ຖືກດູໝິ່ນ ແລະບໍ່ບໍລິສຸດ—ຂ້ອຍກໍຍັງປາຖະໜາຈະຢູ່ທີ່ນັ້ນ»។
Verse 22
न वो<स्ति कुत्सितं किंचिदंगेष्वालक्ष्यतेडनघा: । पुण्या: पवित्रा: सुभगा ममादेशं प्रयच्छथ
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ຂ້ອຍບໍ່ເຫັນສິ່ງໃດທີ່ຕໍ່າຕ້ອຍ ຫຼືບໍ່ສົມຄວນໃນອະວະຂອງພວກເຈົ້າເລີຍ. ພວກເຈົ້າເປັນຜູ້ມີບຸນ, ບໍລິສຸດ, ແລະເປັນມົງຄຸນ; ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ປະທານການອະນຸຍາດຕາມຄຳສັ່ງຂອງຂ້ອຍ»។
Verse 23
एवमुक्तास्ततो गाव: शुभा: करुणवत्सला: । सम्मन्त्रय सहिता: सर्वा: श्रियमूचुर्नराधिप
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອນາງລັກສະມີໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ຝູງງົວອັນເປັນມົງຄຸນ—ຜູ້ເປັນຮູບແທນແຫ່ງຄວາມເມດຕາກະລຸນາ ແລະຄວາມອ່ອນໂຍນດຸດແມ່—ໄດ້ຊຸມນຸມກັນທັງໝົດ, ປຶກສາຫາລືເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວ, ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວກັບນາງລັກສະມີອີກຄັ້ງ. (ໂອ ພະຣາຊາ, ນີ້ແມ່ນຂະນະທີ່ຝູງງົວຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍເມດຕາ ແລະຄວາມຫ່ວງໃຍຕໍ່ທຳມະ, ກຽມຕອບຮັບຮ່ວມກັນ.)
Verse 24
अवश्यं मानना कार्या तवास्माभिय्यशस्विनि । शकृन्मूत्रे निवस त्वं पुण्यमेतद्धि नः शुभे
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ນາງຜູ້ມີກຽດຊື່ອັນໂດດເດັ່ນ, ພວກເຮົາຈຳເປັນຕ້ອງໃຫ້ກຽດແກ່ເຈົ້າ. ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຈົ່ງພຳນັກຢູ່ໃນຂີ້ງົວ ແລະນ້ຳປັດສະວະງົວຂອງພວກເຮົາ; ເພາະສອງສິ່ງນີ້ ເປັນຂອງຊຳລະລ້າງອັນສູງສຸດຕາມທີ່ພວກເຮົາເຊື່ອ»។
Verse 25
श्रीर्वाच दिष्ट्या प्रसादो युष्माभि: कृतो मे<नुग्रहात्मक: । एवं भवतु भद्रें व: पूजितास्मि सुखप्रदा:
ພຣະສຣີ (ລັກສະມີ) ກ່າວວ່າ: «ໂດຍໂຊກດີ ພວກເຈົ້າໄດ້ສະແດງຄວາມເມດຕາກະລຸນາອັນປະເສີດແກ່ຂ້າ—ເປັນອະນຸເຄາະທີ່ແທ້ຈິງ. ຂໍໃຫ້ເປັນໄປຕາມນັ້ນ; ຂໍໃຫ້ຄວາມສຸກສະຫງົບແລະຄວາມເຈຣິນມີແກ່ພວກເຈົ້າ. ເພາະພວກເຈົ້າໄດ້ໃຫ້ກຽດແກ່ຂ້າ ຂ້າຈະເປັນຜູ້ປະທານຄວາມສຸກໃຫ້ພວກເຈົ້າ»។ ໃນບົດເລື່ອງ ລັກສະມີຍອມຮັບການຕ້ອນຮັບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຂອງຝູງງົວ ແລະສັນຍາວ່າຈະຢູ່ກັບພວກມັນ ເພື່ອໃຫ້ເປັນມງຄົງ ແລະນໍາພາຄວາມຮັ່ງມີ.
Verse 26
एवं कृत्वा तु समयं श्रीगोंभि: सह भारत । पश्यन्तीनां ततस्तासां तत्रैवान््तरधीयत,भरतनन्दन! इस प्रकार गौओंके साथ प्रतिज्ञा करके लक्ष्मीजी उनके देखते-देखते वहाँसे अन्तर्धान हो गयीं
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໄດ້ເຮັດຂໍ້ຕົກລົງກັບຝູງງົວແລ້ວ ໂອ ພາຣະຕະ, ພຣະສຣີ (ລັກສະມີ) ກໍຫາຍລັບໄປຈາກບ່ອນນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ງົວທັງຫຼາຍຍັງຈ້ອງມອງຢູ່—ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນບານແຫ່ງວົງສາພາຣະຕະ»។
Verse 27
एवं गोशकृतः: पुत्र माहात्म्यं तेडनुवर्णितम् । माहात्म्यं च गवां भूय: श्रूयतां गदतो मम,बेटा! इस तरह मैंने तुमसे गोबरका माहात्म्य बतलाया है। अब पुनः गौओंका माहात्म्य बतला रहा हूँ, सुनो
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ, ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຂ້າໄດ້ພັນລະນາໃຫ້ເຈົ້າຟັງເຖິງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງສິ່ງທີ່ເກີດຈາກງົວ (ຂີ້ງົວ). ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງອີກຄັ້ງ ເມື່ອຂ້າຈະກ່າວເຖິງສິລິລາດອັນຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ຂອງຝູງງົວເອງ»។
Verse 81
इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें गोदानविषयक इक्यासीवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ບົດທີ 81 ວ່າດ້ວຍການຖວາຍງົວ (go-dāna) ໃນພາກວ່າດ້ວຍທຳແຫ່ງທານ ອັນຢູ່ໃນອະນຸສາສະນະປະວະ ຂອງມະຫາພາຣະຕະອັນສັກສິດ ກໍສິ້ນສຸດລົງ. ສູດປິດທ້າຍນີ້ຍ້ຳວ່າ ທານ—ໂດຍສະເພາະການຖວາຍງົວ—ແມ່ນຖືກຈັດວາງເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຢ່າງມີລະບຽບຂອງການສອນທຳ.
Verse 82
इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि श्रीगोसंवादो नाम दयशीतितमो<्ध्याय:
ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໃນມະຫາພາຣະຕະອັນສັກສິດ ພາຍໃນອະນຸສາສະນະປະວະ—ໂດຍສະເພາະໃນພາກວ່າດ້ວຍທຳແຫ່ງທານ—ບົດທີ 85 ຊື່ວ່າ «ສົນທະນາອັນສັກສິດວ່າດ້ວຍງົວ» ກໍສິ້ນສຸດລົງ.
Verse 226
वसेयं यत्र वो देहे तन्मे व्याख्यातुमर्ह थ । निष्पाप गौओ! वास्तवमें तुम्हारे अंगोंमें कहीं कोई कुत्सित स्थान नहीं दिखायी देता। तुम परम पुण्यमयी
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ພວກເຈົ້າບອກຂ້ອຍໃຫ້ແຈ້ງຊັດ ວ່າຂ້ອຍຈະຢູ່ອາໄສໃນຮ່າງກາຍຂອງພວກເຈົ້າໄດ້ທີ່ໃດ. ໂອ ງົວຜູ້ບໍ່ມີບາບ! ແທ້ຈິງແລ້ວ ຂ້ອຍບໍ່ເຫັນບ່ອນໃດທີ່ຕໍ່າຊ້າ ຫຼືບໍ່ບໍລິສຸດ ໃນອະວະຍະວະຂອງພວກເຈົ້າເລີຍ. ພວກເຈົ້າເປັນຜູ້ມີບຸນອັນສູງສຸດ ບໍລິສຸດ ແລະເປັນມງຄົດ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ອະນຸຍາດແກ່ຂ້ອຍ ແລະຊີ້ບອກໃຫ້ແຈ້ງ ບ່ອນໃນຮ່າງກາຍຂອງພວກເຈົ້າທີ່ຂ້ອຍຈະຢູ່ໄດ້».
Frequently Asked Questions
The chapter prescribes suvarṇa-dāna—gifting gold, particularly to qualified learned recipients—as a disciplined charitable act associated with purification from faults and the acquisition of auspicious merit.
Gold is framed as arising in relation to Agni (and thus as ‘Agni’s offspring’), making it symbolically continuous with sacrificial fire and suitable for ritual substitution/association when fire is absent or as an offering-linked gift.
Yes. The narrative reports that Jāmadagnya, instructed by Vasiṣṭha, donates gold to vipras and is released from impurity, followed by an explicit exhortation that a king should likewise give abundant gold to obtain release from moral fault.