Adhyaya 180
Ādi Parva, Adhyāya 180 — Svayaṃvara-Virodha and Pāṇḍava Parākrama (Draupadī Episode)
Upa-parva: Svayaṃvara–Saṃrambha (Draupadī Svayaṃvara Aftermath Episode)
Vaiśaṃpāyana reports that when Drupada intends to give the maiden (Draupadī) to a brāhmaṇa (the successful contender in disguise), the assembled kings react with anger, interpreting the act as an affront to their status and to svayaṃvara convention. They articulate a rationale grounded in kṣatriya prerogative: selection in svayaṃvara is traditionally for kṣatriyas, and a brāhmaṇa is described as lacking adhikāra in this context. Some voices escalate toward punitive intent against Drupada, while another strand of argument introduces restraint: even if the brāhmaṇa acted from youth or greed, he should not be harmed, and the kings profess that their resources exist for brāhmaṇa welfare—framing non-violence toward brāhmaṇas as a dharmic boundary. The kings then surge forward armed, seeking to seize Drupada; Drupada, alarmed, seeks refuge among brāhmaṇas. As the kings advance like charging elephants, the Pāṇḍava brothers (notably Arjuna and Bhīma) move to resist them. Bhīma uproots a tree and wields it as an improvised weapon, standing near Arjuna in a defensive posture. Observing these extraordinary feats, Dāmodara (Kṛṣṇa) speaks to Halāyudha (Balarāma), identifying Arjuna by his distinctive bowmanship and Bhīma by his superhuman strength. Kṛṣṇa further infers the presence of the Pāṇḍavas and Pṛthā (Kuntī) as survivors of the lac-house fire; Balarāma expresses satisfaction upon hearing that their paternal aunt has been rescued along with the Kuru princes.
Chapter Arc: और्व ऋषि अपने भीतर धधकते क्रोध को ‘अरणि में छिपी अग्नि’ की तरह बताते हैं—वह व्यर्थ नहीं जाएगा, पर उसे किस दिशा में छोड़ा जाए, यही संकट है। → पितर (पूर्वज) और्व को रोकते हैं: क्रोध का निरर्थक प्रतिज्ञा बन जाना भी अधर्म है, और क्रोध को सह लेना भी तभी सार्थक है जब वह त्रिवर्ग (धर्म-अर्थ-काम) की रक्षा करे। वे स्मरण कराते हैं कि पाप को रोकने वाला यदि समर्थ होकर भी न रोके, तो वह भी उसी पाप का भागी होता है। और्व के भीतर न्याय-प्रतिशोध और लोक-रक्षा का द्वंद्व तीव्र होता जाता है। → और्व स्वीकार करते हैं कि उनका क्रोध लोकों को भस्म कर सकता है; वे स्वयं को ‘लोकानामीश्वर’ के समान समर्थ मानते हुए भी पितरों के वचन से बँधने को कठिन बताते हैं—और फिर निर्णायक क्षण में उस क्रोधाग्नि को बडवानल (समुद्र की अग्नि) के रूप में समुद्र में त्याग देते हैं, ताकि विनाश का वेग लोकों पर न टूटे। → क्रोध का ‘निष्फल’ होना नहीं, उसका ‘नियमन’ होता है: और्व प्रतिशोध की ऊर्जा को विश्व-विनाश से हटाकर एक नियंत्रित, दूरस्थ रूप में स्थापित करते हैं। पितरों की शिक्षा—पाप-निरोध, सामर्थ्य की जिम्मेदारी, और क्रोध का धर्म-संगत उपयोग—स्थिर हो जाती है।
Shlokas
Verse 1
जज बक। अकाल एकोनाशीरत्याधिेकशततमो< ध्याय: ऑऔर्व और पितरोंकी बातचीत तथा और्वका अपनी क्रोधाग्निको बडवानलरूपसे समुद्रमें त्यागना ऑर्व उवाच उक्तवानस्मि यां क्रोधात् प्रतिज्ञां पितरस्तदा । सर्वलोकविनाशाय न सा मे वितथा भवेत्
Aurva ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພິຕຣະທັງຫຼາຍ (ບັນພະບຸລຸດຜູ້ເປັນລິດສີ), ໃນຍາມໂກດ ຂ້ອຍເຄີຍປະຕິຍານໄວ້ເພື່ອທໍາລາຍໂລກທັງປວງ. ຄໍາປະຕິຍານນັ້ນຂອງຂ້ອຍ ບໍ່ຄວນເປັນຄໍາເທັດ»។
Verse 2
वृथारोषप्रतिज्ञो वै नाहं भवितुमुत्सहे । अनिस्तीर्णो हि मां रोषो देहेदग्निरिवारणिम्
ອູຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍບໍ່ອາດຍອມໃຫ້ຕົນເອງເປັນຜູ້ທີ່ຄວາມໂກດແລະຄໍາສັດປະຕິຍານກາຍເປັນໄຮ້ຜົນ. ຖ້າຄວາມໂກດຂອງຂ້ອຍບໍ່ຖືກນໍາໄປໃຫ້ສໍາເລັດຕາມຈຸດໝາຍ ຄວາມເດືອດດານທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ປ່ອຍນັ້ນຈະເຜົາຂ້ອຍ ເຫມືອນໄຟເຜົາໄມ້ອະຣະນິ.»
Verse 3
यो हि कारणत:ः क्रोध॑ संजातं क्षन्तुमर्हति । नालं स मनुज: सम्यक् त्रिवर्ग परिरक्षितुम्
ອູຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດທີ່ອົດທົນຄວາມໂກດທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍເຫດບາງຢ່າງ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ສາມາດປົກປັກຮັກສາເປົ້າໝາຍສາມປະການແຫ່ງຊີວິດ—ທຳມະ, ອັດຖະ, ກາມະ—ໃຫ້ຖືກຕ້ອງໄດ້.» ຕໍ່ມາ ມະຫາມຸນີ ປາຣາຊະຣະ ໃນຂະນະປະກອບພິທີບູຊາອັນກວ້າງໃຫຍ່ ແລະລະລຶກເຖິງການຖືກຂ້າຂອງພໍ່ຂອງຕົນ ຄື ຊັກຕິ ຢູ່ເລື້ອຍໆ ກໍເລີ່ມເຜົາພວກຣາກຊະສະ—ທັງຄົນເຖົ້າແລະເດັກນ້ອຍ.
Verse 4
अशिष्टानां नियन्ता हि शिष्टानां परिरक्षिता । स्थाने रोष: प्रयुक्त: स्यान्नूपै: सर्वजिगीषुभि:
ອູຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ຄວາມໂກດເມື່ອນໍາໃຊ້ໃນເວລາອັນສົມຄວນ—ໂດຍສະເພາະສໍາລັບກະສັດຜູ້ປາຖະໜາຊະນະທົ່ວທັງ—ຈະເປັນເຄື່ອງຂັດຂວາງຜູ້ບໍ່ມີລະບຽບ ແລະເປັນເກາະປ້ອງກັນຜູ້ມີວິໄນແລະຜູ້ຊອບທໍາ.» ດັ່ງນັ້ນ ວະສິດຖະ ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຫ້າມເຂົາຈາກການຂ້າພວກຣາກຊະສະ ເພາະໄດ້ຕັ້ງໃຈວ່າ: «ຂໍຢ່າໃຫ້ຂ້ອຍເຮັດໃຫ້ຄໍາປະຕິຍານຄັ້ງທີສອງຂອງເຂົາແຕກຫັກ.»
Verse 5
अश्रौषमहमूरुस्थो गर्भशय्यागतस्तदा । आसवं मातृवर्गस्थ भगूणां क्षत्रियैर्वथे
ອູຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ເມື່ອຂ້ອຍນອນຢູ່ໃນຄັນ ພັກຢູ່ເທິງຂາຂອງແມ່ ຂ້ອຍກໍຍັງໄດ້ຍິນຊັດເຈນສຽງຮ້ອງໄຫ້ອັນເຈັບປວດຂອງແມ່ໆແຫ່ງຕະກູນພຣຶກຸ ເມື່ອພວກກະສັດຊັດຕຣິຍະຂ້າຟັນພວກເຂົາ. ແລະໃນພິທີບູຊານັ້ນ ຕໍ່ໜ້າໄຟສັກສິດສາມກອງທີ່ລຸກໂຊນ ມະຫາມຸນີ ປາຣາຊະຣະ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟກອງທີສີ່—ຮຸ່ງໂຮງແລະນ່າກົວ.»
Verse 6
संहारो हि यदा लोके भृगूणां क्षत्रियाधमै: । आगर्भोच्छेदनात् क्रान्तस्तदा मां मन्युराविशत्
ອູຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໃນໂລກນີ້ ພວກກະສັດຊັດຕຣິຍະທີ່ຕໍ່າຊ້າທີ່ສຸດ ເລີ່ມການກຳຈັດຕະກູນພຣຶກຸ ຈົນກະທັ້ງຟັນລົງໄປຫາເດັກນ້ອຍທີ່ຍັງຢູ່ໃນຄັນ ຄວາມໂກດກໍເຂົ້າມາສູ່ຂ້ອຍ. ແລະເມື່ອພິທີບູຊາອັນບໍລິສຸດນັ້ນ ຖືກຖວາຍໂດຍບຸດຂອງຊັກຕິ (ປາຣາຊະຣະ) ໄຟບູຊາກໍລຸກໂຊນຮຸນແຮງ ຈົນທ້ອງຟ້າທັງໝົດສະຫວ່າງໄສ ເຫມືອນແສງຕາເວັນເມື່ອເມກຝົນຈາກໄປ.»
Verse 7
सम्पूर्णकोशा: किल मे मातर: पितरस्तथा । भयात् सर्वेषु लोकेषु नाधिजग्मु: परायणम्
ອູຣະວະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ແມ່ຂອງຂ້າ—ຜູ້ທີ່ຄັນເຕັມ—ແລະພໍ່ຂອງຂ້າດ້ວຍ, ເພາະຄວາມຢ້ານກົວ ໄດ້ພາກັນພະເນຈອນໄປທົ່ວທຸກໂລກ ແຕ່ກໍບໍ່ພົບທີ່ພຶ່ງໃດເລີຍ. ຕໍ່ມາ ບັນດາລະສີທັງຫມົດທີ່ນັ້ນ ເລີ່ມຈາກວະສິດຖະ ໄດ້ເຫັນລະສີຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍເຕຊະວິນຍານ ດັ່ງພຣະອາທິດອົງທີສອງ»។
Verse 8
तान् भूगूणां यदा दारान् वक्रिन्नाभ्युपपद्यत । माता तदा दधारेयमूरुणैकेन मां शुभा
ອູຣະວະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອບໍ່ມີຜູ້ປົກປ້ອງໃດໆ ສໍາລັບພັນລະຍາຂອງພວກພຣຶກຸ, ແມ່ຜູ້ປະເສີດຂອງຂ້າໄດ້ຊ່ອນຂ້າໄວ້ໃນຂາອ່ອນຂ້າງໜຶ່ງຂອງນາງ. ຕໍ່ມາ ເມື່ອຮູ້ວ່າການໃຫ້ພິທີສັດຣະນັ້ນສິ້ນສຸດ ສໍາລັບຄົນອື່ນແມ່ນຍາກຢ່າງຍິ່ງ, ລະສີອັດຣິຜູ້ມີປັນຍາກວ້າງໃຫຍ່ ໄດ້ມາທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາໃຫ້ສັດຣະນັ້ນຖືກປິດສິ້ນ»។
Verse 9
प्रतिषेद्धा हि पापस्य यदा लोकेषु विद्यते । तदा सर्वेषु लोकेषु पापकृन्नोपपद्यते
ອູຣະວະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ຕາບໃດທີ່ໃນບັນດາໂລກຍັງມີຜູ້ຫ້າມປາບຄວາມຊົ່ວ, ຕາບນັ້ນຜູ້ກໍ່ບາບຈະບໍ່ອາດຄອບງໍາໄດ້ທົ່ວທຸກໂລກ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ໂອ ອາຣຈຸນ ຜູ້ພິຊິດສັດຕູ, ພຸລັດສະຕະ, ພຸລະຫະ, ກຣະຕຸ ແລະ ມະຫາກຣະຕຸ ກໍໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນ ເພື່ອປາຖະໜາຮັກສາຊີວິດຂອງພວກຣາກສະສ»។
Verse 10
यदा तु प्रतिषेद्धारं पापों न लभते क्वचित् | तिष्ठन्ति बहवो लोकास्तदा पापेषु कर्मसु
ອູຣະວະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ແຕ່ເມື່ອຄົນຊົ່ວບໍ່ພົບຜູ້ໃດເລີຍທີ່ຈະຫ້າມປາບ, ເມື່ອນັ້ນຜູ້ຄົນຈໍານວນຫຼາຍຈະຍຶດຕິດຢູ່ໃນການກະທໍາບາບ. ເພາະເມື່ອຄວາມຜິດບໍ່ຖືກຢັບຢັ້ງ ມັນຈະແຜ່ລາມໃນຝູງຊົນ»។
Verse 11
जानन्नपि च यः पापं शक्तिमान् न नियच्छति । ईश: सन् सो$पि तेनैव कर्मणा सम्प्रयुज्यते
ອູຣະວະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີອໍານາດ ຖ້າຮູ້ຢູ່ແລ້ວວ່າເປັນບາບ ແຕ່ບໍ່ຫ້າມປາບ, ເຖິງຈະເປັນຜູ້ຄອບຄອງຕົນເອງ ກໍຍັງຖືກຜູກພັນດ້ວຍກຳນັ້ນເອງ. ບອກຂ້າມາ ລູກນ້ອຍຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ: ພິທີຂອງເຈົ້າດໍາເນີນໄປໂດຍບໍ່ມີອຸປະສັກຫຼື? ແລະເຈົ້າມີຄວາມຍິນດີແທ້ບໍ ຫຼັງຈາກຂ້າພວກຣາກສະສະເຫຼົ່ານີ້ທັງຫມົດ ຜູ້ບໍ່ມີຜິດໃນເລື່ອງນີ້ ເພາະພວກເຂົາບໍ່ຮູ້ຫຍັງເລີຍກ່ຽວກັບການຕາຍຂອງພໍ່ເຈົ້າ?»
Verse 12
राजभिश्रेश्वरैश्वेव यदि वै पितरो मम । शक्तैर्न शकितास्त्रातुमिष्टं मत्वेह जीवितम्
ອໍຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ບັນພະບຸລຸດຂອງຂ້າ ກໍບໍ່ອາດຖືກປົກປ້ອງໄດ້ໂດຍກະສັດ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ—ແມ່ນວ່າພວກເຂົາມີອໍານາດ—ເພາະພວກເຂົາເຫັນວ່າຊີວິດໃນໂລກນີ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງທຸກຄົນ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າຈຶ່ງໂກດແຄ້ນຕໍ່ໂລກທັງປວງ. ຂ້າມີກໍາລັງທີ່ຈະລົງໂທດພວກເຂົາ; ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າບໍ່ອາດຍອມຕາມຄໍາຂໍຂອງພວກເຈົ້າໃນເລື່ອງນີ້ໄດ້. ແຕ່ (ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ຕອບວ່າ): ‘ລູກເອີຍ, ເຈົ້າບໍ່ຄວນເຮັດໃຫ້ເກີດການທໍາລາຍສາຍພັນອັນໃຫຍ່ນີ້ແບບນີ້. ລູກຮັກ, ຄວາມຮຸນແຮງແບບນີ້ ບໍ່ເຄີຍຖືກເຫັນວ່າເປັນທໍາຂອງພຣາຫມັນຜູ້ບໍາເພັນຕະປະ.’»
Verse 13
अत एषामहं क़ुद्धो लोकानामी श्वरो हाहम् । भवतां च वचो नालमहं समभिवर्तितुम्
ອໍຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າຈຶ່ງໂກດແຄ້ນຕໍ່ໂລກທັງປວງ—ອ້າຍ! ທັງໆທີ່ຂ້າເປັນເຈົ້າແຫ່ງພວກມັນ. ຂ້າບໍ່ອາດຍອມຕາມຄໍາຂໍຂອງພວກເຈົ້າໄດ້. ພະຣາຊະຣະ, ການຂົ່ມໃຈ ແລະ ຄວາມສະຫງົບ ແມ່ນທໍາອັນສູງສຸດ; ຈົ່ງປະພຶດຕາມນັ້ນ. ເຈົ້າເປັນພຣາຫມັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ແຕ່ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດຈຶ່ງກະທໍາອະທໍານີ້?»
Verse 14
ममापि चेद् भवेदेवमी श्वरस्य सतो महत् | उपेक्षमाणस्य पुनर्लोकानां किल्बिषाद् भयम्
ອໍຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຂ້າ—ແມ່ນວ່າມີອໍານາດ—ຖ້າຂ້າຢືນເບິ່ງຢ່າງເຉື່ອນເຉື່ອຍ ໃນຂະນະທີ່ຜູ້ຄົນກະທໍາຄວາມຜິດອັນໃຫຍ່ນີ້ ຂ້າກໍຈະກົດກັງວົນຕໍ່ບາບໄດ້. ແລະເຈົ້າດ້ວຍ, ຜູ້ຮູ້ທໍາ, ບໍ່ຄວນລໍ້າເກີນຂອບເຂດທີ່ ສັກຕິ ວາງໄວ້. ກໍບໍ່ຖືກຕ້ອງທີ່ເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ສາຍພັນຂອງຂ້າພິນາດແບບນີ້.»
Verse 15
यश्चायं मन्युजो मेडग्निलोकानादातुमिच्छति । दहेदेष च मामेव निगृहीत: स्वतेजसा
ອໍຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ໄຟນີ້ ເກີດຈາກຄວາມໂກດ ປາດຖະໜາຈະຍຶດແລະກົບກືນໂລກທັງປວງ. ຖ້າຂ້າຂັດຂວາງມັນ ມັນຈະຫັນກັບມາຫາຂ້າ ແລະເຜົາຂ້າໃຫ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າ ດ້ວຍລັດສະຫມີຂອງມັນເອງ. ເພາະວ່າ, ໂອ ວະສິດຖະ, ເຫດຮ້າຍນັ້ນໃນຄາວນັ້ນ ເກີດຂຶ້ນແທ້ໆເນື່ອງຈາກຄໍາສາບຂອງ ສັກຕິ; ລາວອອກຈາກໂລກນີ້ໄປສູ່ສະຫວັນ ໂດຍຄວາມຜິດຂອງຕົນເອງ—ໃນເລື່ອງນີ້ ບໍ່ມີຄວາມຜິດຕໍ່ຣາກຊະສະແຕ່ຢ່າງໃດ.»
Verse 16
भवतां च विजानामि सर्वलोकहितेप्सुताम् । तस्माद् विधध्व॑ यच्छेयो लोकानां मम चेश्वरा:
ອໍຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າກໍຮູ້ວ່າພວກເຈົ້າມຸ່ງຫາປະໂຫຍດແກ່ໂລກທັງປວງ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ບັນພະບຸລຸດຜູ້ມີອໍານາດ, ຈົ່ງກະທໍາສິ່ງທີ່ດີທີ່ສຸດ—ທັງເພື່ອໂລກເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ເພື່ອຂ້າເອງ.» «ໂອ ມຸນີ, ບໍ່ມີຣາກຊະສະໃດສາມາດກິນພວກເຂົາໄດ້; ແຕ່ໂດຍການກະທໍາຂອງຕົນເອງເທົ່ານັ້ນ ພວກເຂົາໄດ້ເຫັນຄວາມຕາຍຂອງຕົນໃນຄາວນັ້ນ—ເກີດຈາກຜົນທີ່ອອກມາຈາກຕົນເອງນັ້ນ.»
Verse 17
पितर ऊचु. य एष मन्युजस्तेडग्निलोंकानादातुमिच्छति । अप्सु तं मुज्च भद्रं ते लोका हाप्सु प्रतिष्ठिता:
ພວກປິຕຣິ (ບັນພະບຸລຸດ) ກ່າວວ່າ: «ໂອ ອໍຣະວະ! ໄຟທີ່ເກີດຈາກຄວາມໂກດຂອງເຈົ້າ ທີ່ປາດຖະໜາຈະເຜົາຜານໂລກທັງປວງ—ຈົ່ງປ່ອຍມັນລົງໃນນ້ຳ. ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີຄວາມສຸກ; ເພາະໂລກທັງຫຼາຍຕັ້ງຢູ່ເທິງນ້ຳ. ໃນເລື່ອງນີ້ ປະຣາຊະຣະ, ວິສະວາມິດຣະ ແລະ ພະຣາຊາ ກັລມາສະປາດ ເປັນແຕ່ຜູ້ຊ່ວຍເຫດ; ກຳມະຊະຕາເປັນຫຼັກໃນການຕາຍຂອງບັນພະບຸລຸດເຈົ້າ. ບັດນີ້ພໍ່ຂອງເຈົ້າ ສັກຕິ ໄດ້ຂຶ້ນສູ່ສະຫວັນ ແລະ ຊື່ນບານຢູ່ທີ່ນັ້ນ».
Verse 18
आपोमया: सर्वरसा: सर्वमापोमयं जगत् | तस्मादप्सु विमुञ्चेम॑ क्रोधाग्निं द्विजसत्तम
ອໍຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ລົດຊາດທັງປວງເກີດຈາກນ້ຳ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ໂລກທັງໝົດກໍຖືກເຂົ້າໃຈວ່າເປັນການແປຮູບຂອງນ້ຳ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ ຈົ່ງປ່ອຍໄຟແຫ່ງຄວາມໂກດນີ້ລົງໃນນ້ຳ. ແລະບຸດທັງຫຼາຍຂອງມະຫາມຸນີ ວະສິດຖະ ຜູ້ອ່ອນກວ່າ ສັກຕິ—ໂອ ມະຫາມຸນີ—ລ້ວນຮ່ວມກັນດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ແລະ ຊື່ນບານກັບເທວະດາ».
Verse 19
अयं तिष्ठतु ते विप्र यदीच्छसि महोदधौ । मन्युजोग्निर्दहन्नापो लोका ह्यापोमया: स्मृता:
ອໍຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ຖ້າເຈົ້າປາດຖະໜາ ໃຫ້ໄຟແຫ່ງຄວາມໂກດນີ້ຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ, ເຜົານ້ຳໃຫ້ຮ້ອນໄຫມ້; ເພາະໂລກທັງຫຼາຍຖືກຈື່ຈຳວ່າປະກອບດ້ວຍນ້ຳ. ໂອ ມະຫາມຸນີ, ທັງໝົດນີ້ ວະສິດຖະ ຮູ້ຢູ່ແລ້ວ. ແລະ ໂອ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງສັກຕິ, ພິທີນີ້ທີ່ມຸ່ງກຳຈັດຣາກຊະສະ ສຳລັບນັກຕະປະ ແມ່ນສິ່ງທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້ແຕ່ເຫດກ່ອນ; ເຈົ້າເປັນແຕ່ເຄື່ອງມື. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງລະທິ້ງຍັດນີ້; ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີຄວາມສຸກ ແລະ ໃຫ້ສະຕຣະນີ້ຈົບລົງຕາມຄວນ».
Verse 20
एवं प्रतिज्ञा सत्येयं तवानघ भविष्यति । न चैवं सामरा लोका गमिष्यन्ति पराभवम्
ອໍຣະວະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີບາບ, ເມື່ອເຮັດດັ່ງນີ້ ຄຳປະຕິຍານຂອງເຈົ້າຈະເປັນຈິງ, ແລະໂລກທັງຫຼາຍພ້ອມທັງເທວະດາຈະບໍ່ຕົກສູ່ຄວາມພິນາດ. ແລະເຈົ້າ—ໂອ ຜູ້ສືບສາຍວະສິດຖະ—ໃນພິທີນີ້ເປັນແຕ່ເຫດປະກອບ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງລະທິ້ງສະຕຣະຍັດນີ້; ຂໍໃຫ້ຄວາມດີເປັນຂອງເຈົ້າ—ໃຫ້ພິທີນີ້ຈົບລົງຕາມຄວນ.»
Verse 21
वसिष्ठ उवाच ततस्तं क्रोधजं तात और्वोडग्निं वरुणालये । उत्ससर्ज स चैवाप उपयुद्धक्ते महोदधौ
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ, ຕໍ່ມາ ອໍຣະວະ ໄດ້ປ່ອຍໄຟທີ່ເກີດຈາກຄວາມໂກດນັ້ນລົງໃນທີ່ພຳນັກຂອງວະຣຸນະ—ຄືມະຫາສະໝຸດ. ໃນທະເລໃຫຍ່ນັ້ນ ມັນຍັງຄົງດື່ມນ້ຳ ແລະ ລຸກໂຊນໄຟຢູ່».
Verse 22
महद्धयशिरो भूत्वा यत् तद् वेदविदो विदुः । तमग्निमुद्गिरद् वक्त्रात् पिबत्यापो महोदधौ
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ສິ່ງນັ້ນທີ່ຜູ້ຮູ້ເວດາຮັບຮູ້ ໄດ້ກາຍເປັນຮູບ ‘ຫົວແມ່ມ້າ’ ອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ຈາກປາກຂອງມັນ ມັນພົ່ນໄຟນັ້ນອອກຢູ່ເລື້ອຍໆ ແລະດື່ມນ້ຳແຫ່ງມະຫາສະຫມຸດ. ແລ້ວໄຟທີ່ສະສົມໄວ້ເພື່ອຍັດຍະ ເພື່ອທຳລາຍຣາກຊະສະທັງປວງ ຖືກປ່ອຍອອກໃນປ່າໃຫຍ່ທາງເໜືອ ໃກ້ພູຫິມາລະຍະ».
Verse 23
तस्मात् त्वमपि भद्ठं ते न लोकान् हन्तुमरहसि । पराशर परॉल्लोकान् जानउज्ञानवतां वर
ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າດ້ວຍ—ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີຄວາມສຸກສະຫວັດ—ບໍ່ຄວນປາຖະໜາຈະທຳລາຍໂລກທັງປວງ. ໂອ ປະຣາຊະຣະ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ຮູ້, ເຈົ້າເຂົ້າໃຈເລື່ອງໂລກຫຼັງຢ່າງແທ້ຈິງ; ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ສົມຄວນທີ່ເຈົ້າຈະນຳຄວາມພິນາດມາໃສ່ສັດທັງປວງ. ເພາະວ່າ ຈົນທຸກມື້ນີ້ ໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ໄຟນັ້ນຍັງຖືກເຫັນຊ້ຳໆ ໃນແຕ່ລະລະດູການ ກິນຜານຣາກຊະສະ, ຕົ້ນໄມ້, ແລະແມ່ນແຕ່ຫີນດ້ວຍ.
Verse 178
इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपव॑के अन्तर्गत चैत्ररथपर्वमें और्वक्रोधनिवारण-विषयक एक सौ अठहत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດບົດທີ 178 ໃນອາດິປະວະ ແຫ່ງ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ», ພາຍໃນພາກໄຈຕຣະຣະຖະ, ວ່າດ້ວຍການປະລະງັບ ແລະການຄວບຄຸມຄວາມໂກດຂອງອໍຣະວະ.
Verse 179
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि चैत्ररथपर्वण्यौर्वोपाख्याने एकोनाशीत्यधिकशततमो< ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາຍໃນອາດິປະວະ—ໂດຍສະເພາະໃນພາກໄຈຕຣະຣະຖະ—ເຣື່ອງອຸປາຄະຍານະຂອງອໍຣະວະ ສິ້ນສຸດລົງໃນບົດທີ 179.
Verse 180
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि चैत्ररथपर्वण्यौवोपाख्याने अशीत्यधिकशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດບົດທີ 180 ໃນອາດິປະວະ ແຫ່ງ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ», ພາຍໃນພາກໄຈຕຣະຣະຖະ, ໃນເຣື່ອງທີ່ເອີ້ນວ່າ ຕຳນານອໍວາ (Auvā).
Frequently Asked Questions
The chapter stages a dharma-saṅkaṭa between enforcing kṣatriya protocol (svayaṃvara as a kṣatriya institution) and maintaining dharmic restraint toward brāhmaṇas (non-violability and reverence), even when political honor feels threatened.
The narrative implies that social order depends not only on asserting rights but also on limiting retaliation: dharma operates through boundaries (who may be punished, how far honor-claims may go) and through strategic recourse to legitimate protective institutions (śaraṇa among brāhmaṇas).
No explicit phalaśruti appears in the supplied verses; instead, the chapter functions as narrative meta-commentary by using recognition (Kṛṣṇa and Balarāma identifying the Pāṇḍavas) to signal the epic’s larger providential and dynastic continuity.