Adhyaya 279

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सिद्धौषधानि नामाष्ट्सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथैकोनाशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सर्वरोगहराण्यौषधानि धन्वन्तरिर् उवाच शारीरमानमागन्तुसहजा व्याधयो मताः शारीरा ज्वरकुष्ठाद्या क्रोधाद्या मानसा मताः

ດັ່ງນີ້ໃນ ອັກນິມະຫາປຸຣານະ ຈົບລົງບົດທີ 279 ຊື່ “Siddhauṣadhāni” (ຢາສຳເລັດ/ຢາທີ່ບັນລຸ). ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 280: “ຢາທີ່ກຳຈັດໂລກທັງປວງ”. ທ່ານ ທັນວັນຕະຣິ ກ່າວວ່າ: “ໂລກໄພຖືກຈັດວ່າເປັນໂລກທາງກາຍ ແລະມີສອງປະເພດ—ໂລກທີ່ເກີດຈາກພາຍນອກ (āgantuka) ແລະ ໂລກແຕ່ກຳເນີດ (sahaja). ໂລກທາງກາຍມີໄຂ້, kuṣṭha (ໂລກເຮື້ອນ/ເລັບປຣະຊີ) ແລະອື່ນໆ; ໂລກທາງໃຈຖືກເຫັນວ່າເກີດຈາກຄວາມໂກດ ແລະອາການກິເລດທຳນອງນັ້ນ.”

Verse 2

आगन्तवो विघातोत्था सहजाः क्षुज्जरादयः शारीरागन्तुनाशाय सूर्यवारे घृतं गुडम्

ໂລກໄພມີຫຼາຍປະເພດ: ທີ່ມາຈາກພາຍນອກ (āgantava), ທີ່ເກີດຈາກການກະທົບ/ບາດເຈັບ (vighāta-uttha), ແລະ ແຕ່ກຳເນີດ (sahaja) ເຊັ່ນ ຄວາມຫິວ, ໄຂ້ ແລະອື່ນໆ. ເພື່ອທຳລາຍໂລກກາຍທີ່ເກີດຈາກພາຍນອກ ໃນວັນອາທິດ ຄວນໃຫ້ ນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ແລະ ນ້ຳຕານອ້ອຍກ້ອນ (jaggery).

Verse 3

लवणं सहिरण्यञ्च विप्रायापूपमर्पयेत् चन्द्रे चाभ्यङ्गदो विप्रे सर्वरोगैः प्रमुच्यते

ຄວນນຳເກືອ ພ້ອມທັງຄຳ ແລະ ອາປູປະ (apūpa) ເປັນເຄັກຫວານ ໄປຖວາຍແກ່ພຣາຫມັນ. ແລະໂດຍການຖວາຍຂອງຂວັນເປັນນ້ຳມັນທາ/ຂີ້ເຜິ້ງທາ ອັນເກືອບກັບພຣະຈັນ (Candra) ແກ່ພຣາຫມັນ ຜູ້ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກໂລກໄພທັງປວງ.

Verse 4

तैलं शनैश् चरे दद्यादाश्विने गोरसान्नदः घृतेन पयसा लिङ्गं संस्नाप्य स्याद्रुगुज्झितः

ໃນເດືອນອາສວິນ (Āśvina) ຄວນບໍລິຈາກນ້ຳມັນໃນວັນເສົາ ແລະ ຖວາຍອາຫານທີ່ປຸງຈາກຜະລິດຕະພັນຈາກງົວ (ນົມ, ນົມສົ້ມ, ghee ແລະອື່ນໆ). ເມື່ອອາບສົງລິງຄະຂອງພຣະສິວະ (Śiva-liṅga) ດ້ວຍ ghee ແລະນົມ ຜູ້ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກໂລກໄພ.

Verse 5

गायत्र्या हावयेद्वह्नौ दूर्वान्त्रिमधुराप्लुताम् यस्मिन् भे व्याधिमाप्नोति तस्मिन् स्नानं बलिः शुभे

ເມື່ອສະດຸດສະດອງຄາຖາ ກາຍະຕຣີ (Gāyatrī) ແລ້ວ ຄວນຖວາຍຫຍ້າດູຣວາ (dūrvā) ທີ່ຊຸມດ້ວຍຂອງຫວານສາມຢ່າງ ລົງໃນໄຟສັກສິດ. ໃນນັກສັດຕຣະ (nakṣatra) ໃດທີ່ໂລກໄພໄດ້ບັງເກີດ ໃນເວລານັກສັດຕຣະນັ້ນ ຄວນອາບນ້ຳຊຳລະ ແລະ ຖວາຍບາລິ (bali) ອັນເປັນມົງຄຸນ.

Verse 6

मानसानां रुजादीनां विष्णोः स्तोत्रं हरं भवेत् वातपित्तकफा दोषा धातवश् च तथा शृणु

ສຳລັບຄວາມທຸກທາງໃຈ ເຊັ່ນ ຄວາມເຈັບປວດ ແລະອາການອື່ນໆ ບົດສັນລະເສີນພຣະວິສນຸ (Viṣṇu) ເປັນຜູ້ຂັບໄລ່ທຸກຂ໌. ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງເຖິງ ໂດສະ (doṣa) ຄື vāta, pitta, kapha ແລະ ທາດຸ (dhātu) ຂອງຮ່າງກາຍດ້ວຍ.

Verse 7

भुक्तं पक्वाशयादन्नं द्विधा याति च सुश्रुत अंशेनैकेन किट्टद्वं रसताञ्चापरेण च

ໂອ ສຸສຣຸຕະ, ອາຫານທີ່ກິນແລ້ວ ເມື່ອໄປຮອດ «ປັກວາຊະຍະ» (ບ່ອນຍ່ອຍອາຫານສ່ວນທ້າຍ/ບໍລິເວນລໍາໄສ້ໃຫຍ່) ຈະແບ່ງເປັນສອງ: ສ່ວນໜຶ່ງເປັນຂີ້ເຫຍື້ອ (ກິດຕະ) ແລະອີກສ່ວນໜຶ່ງເປັນສານອາຫານ (ຣະສະ).

Verse 8

किट्टभागो मलस्तत्र विन्मूत्रस्वेददूषिकाः नासामलङ्कर्णमलं तथा देहमलञ्च यत्

ໃນນັ້ນ ສ່ວນຂີ້ເຫຍື້ອ (ກິດຕະ) ເອີ້ນວ່າ «ມະລະ»: ຄື ອຸຈາລະ, ປັດສະວະ, ເຫື່ອ ແລະສິ່ງປົ່ນເປື້ອນອື່ນໆ; ອີກທັງຂີ້ມູກ, ຂີ້ຫູ, ແລະຄວາມສົກປົ່ນຂອງຮ່າງກາຍທັງປວງ.

Verse 9

रसभागाद्रसस्तत्र समाच्छोणिततां व्रजेत् मांसं रक्तत्तितो मेदो मेदसो ऽस्थ्नश् च सम्भवः

ຈາກສ່ວນໜຶ່ງຂອງຣະສະ (ນ້ໍາຫຼ້ຽງອາຫານ) ຣະສະນັ້ນກາຍເປັນເລືອດ; ຈາກເລືອດເກີດເນື້ອ; ຈາກເນື້ອເກີດໄຂມັນ; ແລະຈາກໄຂມັນເກີດກະດູກ.

Verse 10

अस्थ्नो मज्जा ततः शुक्रं शुकाद्रागस्तथौजसः देशमार्तिं बलं शक्तिं कालं प्रकृतिमेव च

ຈາກກະດູກເກີດໄຂກະດູກ; ຈາກນັ້ນເກີດນ້ໍາເຊື້ອ. ຈາກນ້ໍາເຊື້ອ (ເກີດ) ຣາກະ (ຄວາມຕິດພັນ/ຄວາມກໍາໜັດ) ແລະ ໂອຈັສ (ແກ່ນພະລັງຊີວິດ) ດ້ວຍ. ຄວນພິຈາລະນາອີກທັງ ຖິ່ນທີ່, ອາການເຈັບໄຂ້, ກໍາລັງ, ຄວາມສາມາດ, ກາລະ (ລະດູ/ອາຍຸ) ແລະ ປະກຣິຕິ (ສັນດານຮ່າງກາຍ).

Verse 11

ज्ञात्वा चिकित्सतं कुर्याद्भेषजस्य तथा बलम् तिथिं रिक्तान्त्यजेद् भौमं मन्दभन्दारुणोग्रकम्

ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງສະພາບແລ້ວ ແພດຄວນເລີ່ມການຮັກສາ ແລະຄວນກໍານົດກໍາລັງ/຤ິດຂອງຢາກ່ອນ. ຄວນຫຼີກລ້ຽງ «ຣິກຕາ ຕິຖິ» (ວັນຈັນທຣະທີ່ວ່າງ) ແລະວັນອັງຄານ (ພະອັງຄານ/Bhauma) ທີ່ຖືວ່າ ອ່ອນຊ້າ, ຂັດຂວາງ, ໂຫດຮ້າຍ ແລະຮຸນແຮງ ສໍາລັບການເລີ່ມການບໍາບັດ.

Verse 12

हरिगोद्विजचन्द्रार्कसुरादीन् प्रतिपूज्य च शृणु मन्त्रमिमं विद्वन् भेषजारम्भमाचरेत्

ເມື່ອໄດ້ບູຊາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບແກ່ ຮະຣິ (ວິສນຸ), ງົວ, ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ພຣາຫມັນ), ດວງຈັນ, ດວງອາທິດ ແລະ ເທວະທັງຫຼາຍແລ້ວ, ໂອ ຜູ້ຮູ້, ຈົ່ງຟັງມັນຕຣານີ້; ແລ້ວຈຶ່ງຄວນເລີ່ມການບໍລິການຢາຮັກສາ.

Verse 13

ब्रह्मदक्षाश्विरुद्रेन्द्रभूचन्द्रार्कानिलानलाः ऋषयश् चौषधिग्रामा भूतसङ्घाश् च पान्तु ते

ຂໍໃຫ້ ພຣະພຣະຫມາ, ທັກສະ, ອັສວິນ, ຣຸທຣະ, ອິນທຣະ, ແຜ່ນດິນ, ດວງຈັນ, ດວງອາທິດ, ລົມ ແລະ ໄຟ—ພ້ອມດ້ວຍ຤ິສີທັງຫຼາຍ, ຝູງພືດຢາ, ແລະ ຝູງສັດມີຊີວິດ—ຈົ່ງປົກປ້ອງເຈົ້າ.

Verse 14

रसायनमिवर्षीणां देवानाममृतं यथा सुधेवोत्तमनागानां भैषज्यमिदमस्तु ते

ຂໍໃຫ້ຢານີ້ເປັນດັ່ງ ຣະສາຍະນະ ຂອງ຤ິສີທັງຫຼາຍ, ເປັນດັ່ງ ອະມຣິຕະ (ນ້ຳອະມະຕະ) ຂອງເທວະ, ແລະເປັນດັ່ງ ສຸທາ (ອຳບຣົຊຽ) ຂອງນາກຜູ້ສູງສຸດ—ເປັນຢາແທ້ແກ່ເຈົ້າ.

Verse 15

वातश्लेष्मातको देशो बहुवृक्षो बहूदकः अनूपड्तिबिख्यातो जाङ्गलस्तद्विवर्जितः

ດິນແດນທີ່ວາຕະ ແລະ ສເລສະມັນ (ກະຟະ) ເດັ່ນ ແມ່ນດິນແດນທີ່ມີຕົ້ນໄມ້ຫຼາຍ ແລະ ນ້ຳອຸດົມ; ຮູ້ຈັກກັນດີວ່າ ອະນູປະ (ດິນຊຸ່ມ/ບຶງ). ສ່ວນ ຈາງກະລະ (ແຫ້ງ/ກັນດານ) ແມ່ນກົງກັນຂ້າມ.

Verse 16

किञ्चिद्वृक्षोदको देशस् तथा साधारणः स्मृतः जाङ्गलः पित्तबहुलो मध्यः साधारणः स्मृतः

ດິນແດນທີ່ມີຕົ້ນໄມ້ ແລະ ນ້ຳພຽງເລັກນ້ອຍ ກໍຖືກຈັດວ່າ «ສາທາຣະນະ» (ປານກາງ). ດິນແດນຈາງກະລະ (ແຫ້ງກັນດານ) ເປັນທີ່ເພີ່ມພິດຕະ; ດິນແດນ «ມັດຍະ» (ກາງ) ຖືກນັບວ່າ ສາທາຣະນະ.

Verse 17

रूक्ष्मः शीतश् चलो वायुः पित्तमुष्णं कटुत्रयम् स्थिराम्लस्निग्धमधुरं बलाशञ्च प्रचक्षते

ເຂົາອະທິບາຍ ວາຍຸ (ວາຕະ) ວ່າ ແຫ້ງ, ເຢັນ, ແລະ ເຄື່ອນໄຫວ; ພິດຕະ ວ່າ ຮ້ອນ ແລະ ມີລັກສະນະດ້ວຍລົດເຜັດສາມປະການ; ແລະ ບະລະ/ສເລສະມັນ (ກະຟະ) ວ່າ ໝັ້ນຄົງ, ສົ້ມ, ມັນນຸ່ມ, ແລະ ຫວານ.

Verse 18

वृद्धिः समानैर् एतेषां विपरीतैर् विपर्ययः रसाः स्वाद्वम्ललवणाः श्लेष्मला वायुनाशनाः

ໂດຊາເຫຼົ່ານີ້ເພີ່ມຂຶ້ນດ້ວຍປັດໃຈທີ່ມີຊະນິດດຽວກັນ ແລະ ຖືກກັບຄືນ (ບັນເທົາ) ໂດຍສິ່ງທີ່ຕົກກັນຂ້າມ. ລົດຫວານ, ສົ້ມ, ແລະ ເຄັມ ເປັນຕົວສົ່ງເສີມກະຟະ ແລະ ບັນເທົາວາຕະ.

Verse 19

कटुतिक्तकषायाश् च वातलाः श्लेष्मनाशनाः कट्वम्ललवणा ज्ञेयास् तथा पित्तविवर्धनाः

ລົດເຜັດ, ຂົມ, ແລະ ຝາດ (ກະສາຍ) ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າ ເຮັດໃຫ້ວາຕະກຳເລີຍ ແລະ ທຳລາຍສເລສະມັນ (ກະຟະ). ອີກທັງ ລົດເຜັດ, ສົ້ມ, ແລະ ເຄັມ ຄວນຮູ້ວ່າ ເປັນຕົວເພີ່ມພິດຕະ.

Verse 20

तिक्तस्वादुकषायाश् च तथा पित्तविनाशनाः रसस्यैतद्गुणं नास्ति विपाकस्यैतदिष्यते

ລົດຂົມ, ຫວານ, ແລະ ຝາດ (ກະສາຍ) ກໍເປັນຕົວທຳລາຍພິດຕະເຊັ່ນກັນ. ນີ້ບໍ່ໄດ້ນັບເປັນຄຸນສົມບັດຂອງລົດ (rasa) ໂດຍຕົວມັນເອງ; ແຕ່ຖືວ່າເປັນຄຸນສົມບັດຂອງວິປາກະ (vipāka) ຫຼັງການຍ່ອຍ.

Verse 21

वीर्योष्णाः कफवातघ्नाः शीताः पित्तविनाशनाः प्रभावतस् तथा कर्म ते कुर्वन्ति च सुश्रुत

ສານທີ່ມີພະລັງງານຮ້ອນ (uṣṇa-vīrya) ບັນເທົາກະຟະ ແລະ ວາຕະ; ສານທີ່ມີພະລັງງານເຢັນ (śīta-vīrya) ທຳລາຍພິດຕະ. ແລະໂດຍອຳນາດຈຳເພາະ (prabhāva) ພວກມັນຍັງກະທຳກິດຂອງຕົນຕາມຄວາມເໝາະ, ໂອ ສຸສຣຸຕ.

Verse 22

शिशिरे च वसन्ते च निदाघे च तथा क्रमात् चयप्रकोपप्रशमाः कफस्य तु प्रकीर्तिताः

ໃນລະດູໜາວ, ລະດູບ່ອນໃບໄມ້ຜຸດ, ແລະລະດູຮ້ອນ ຕາມລໍາດັບນັ້ນ ໄດ້ກ່າວເຖິງຂັ້ນ «ສະສົມ», «ກໍ່ກວນ/ກໍ່ກໍາເລີຍ», ແລະ «ສົງບົບ» ຂອງຄະຟະ (Kapha)។

Verse 23

निदाघवर्षारात्रौ च तथा शरदि सुश्रुत चयप्रकोपप्रशमाः पवनस्य प्रकीर्तिताः

ໃນລະດູຮ້ອນ (ນິດາຄະ), ລະດູຝົນ (ວັດສາ), ໃນຕອນກາງຄືນ (ຣາຕຣິ), ແລະໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ (ຊະຣັດ) ສຸສຣຸຕະໄດ້ອະທິບາຍຂັ້ນ «ສະສົມ», «ກໍ່ກວນ», ແລະ «ສົງບົບ» ຂອງວາຕະ (Pavana)។

Verse 24

मेघकाले च शरदि हेमन्ते च यथाक्रमात् चयप्रकोपप्रशमास् तथा पित्तस्य कीर्तिताः

ສໍາລັບປິຕຕະ (Pitta) ເຊັ່ນກັນ ສະພາບຕາມລໍາດັບ—«ສະສົມ», «ກໍ່ກວນ/ເພີ່ມພູນ», ແລະ «ສົງບົບ»—ໄດ້ກ່າວວ່າເກີດໃນລະດູເມກຄຸ້ມ, ໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ, ແລະໃນລະດູໜາວ ຕາມລໍາດັບ।

Verse 25

वर्षाद्यो विसर्गस्तु हेमन्ताद्यास् तथा त्रयः शिशिराद्यास् तथादानं ग्रीष्मान्ता ऋतवस्त्रयः

ກຸ່ມລະດູ 3 ທີ່ເລີ່ມຈາກລະດູຝົນ ເອີ້ນວ່າ «ວິສັກຄະ» (Visarga)؛ ເຊັ່ນດຽວກັນ ກຸ່ມ 3 ທີ່ເລີ່ມຈາກເຮມັນຕະ (Hemanta) ກໍຖືກຈັດໄວ້; ກຸ່ມ 3 ທີ່ເລີ່ມຈາກຊິຊິຣະ (Śiśira) ເອີ້ນວ່າ «ອາດານະ» (Ādāna)। ດັ່ງນັ້ນ ກຸ່ມລະດູແບບສາມໆ ຖືກນັບໄປຈົນສິ້ນສຸດທີ່ກຣີສະມະ (Grīṣma)។

Verse 26

सौम्यो विसर्गस्त्वादानमाग्नेयं परिकीर्तितम् वर्षादींस्त्रीनृतून् सोमश् चरन् पर्यायशो रसान्

«ວິສັກຄະ» (ການປ່ອຍ/ການໃຫ້) ຖືກປະກາດວ່າເປັນສະໂມຍ (ລັກສະນະແຫ່ງຈັນທຣາ) ແລະ «ອາດານະ» (ການດຶງເອົາ/ການຖອນ) ຖືກກ່າວວ່າເປັນອາກເນຍ (ລັກສະນະແຫ່ງໄຟ)។ ໂສມະ (Soma) ເຄື່ອນໄປຕາມລໍາດັບ ຜ່ານສາມລະດູທີ່ເລີ່ມຈາກລະດູຝົນ ແລະດ້ວຍນັ້ນ ຣະສະ (rasas) ຫຼືສານະສົມບັດປະຈໍາລະດູ ກໍຖືກດໍາເນີນໄປຕາມລໍາດັບອັນຖືກຕ້ອງ।

Verse 27

जनयत्यम्ललवणमधुरांस्त्रीन् यथाक्रमम् शिशिरादीनृतूनर्कश् चरन् पर्ययशो रसान्

ເມື່ອພະອາທິດເຄື່ອນຜ່ານລະດູການ ເລີ່ມຈາກ Śiśira (ທ້າຍລະດູໜາວ) ກໍ່ໃຫ້ເກີດລົດຊາດສາມຢ່າງຕາມລຳດັບ: ສົ້ມ, ເຄັມ, ຫວານ।

Verse 28

विवर्धयेत्तथा तिक्तकषायकटुकान् क्रमात् यथा रजन्यो वर्धन्ते वलमेकं हि वर्धते

ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ຄວນເພີ່ມຂຶ້ນທີລະນ້ອຍລົດຊາດຂົມ (tikta), ຝາດ/ຝືດ (kaṣāya) ແລະ ເຜັດ (kaṭuka) ຕາມລຳດັບ ໃຫ້ doṣa (ທາດກຳເນີດໂລກ) ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຄວບຄຸມ; ເພາະສິ່ງທີ່ຄວນເພີ່ມມີພຽງຢ່າງດຽວ—ກຳລັງ/ຄວາມແຂງແຮງຂອງກາຍ।

Verse 29

क्रमशो ऽथ मनुष्याणां हीयमानासु हीयते रात्रिभुक्तदिनानाञ्च वयसश् च तथैव च

ດັ່ງນັ້ນ ສຳລັບມະນຸດ ເມື່ອຄືນແລະວັນທີ່ໄດ້ຜ່ານໄປ (ຖືກໃຊ້ໄປ) ຄ່ອຍໆຫຼຸດລົງ ອາຍຸຂອງຄົນກໍຫຼຸດລົງຕາມນັ້ນເຊັ່ນກັນ।

Verse 30

आदिमध्यावसानेषु कफपित्तसमीरणाः प्रकोपं यान्ति कोपादौ काले तेषाञ्चयः स्मृतः

ໃນຕອນເລີ່ມ, ຕອນກາງ ແລະ ຕອນສິ້ນສຸດ (ຂອງວົງຈອນເວລາທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ) kapha, pitta ແລະ vāta (samīraṇa) ຈະຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ກຳເນີດຄວາມກຳເລີບ; ແລະໃນຊ່ວງຕົ້ນຂອງໄລຍະນັ້ນ ກ່າວກັນວ່າມີການສະສົມຂອງພວກມັນ।

Verse 31

प्रकोपोत्तरके काले शमस्तेषां प्रकीर्तितः अदिभोजनतो विप्र तथा चाभोजनेन च

ໂອ ພຣາຫມະນ, ການສົງບົບ/ການລະງັບຂອງ doṣa ເຫຼົ່ານັ້ນ ຖືກກ່າວວ່າເກີດໃນໄລຍະຫຼັງຈາກການກຳເລີບຂອງພວກມັນ—ໂດຍການກິນເກີນ (ati-bhojana) ແລະເຊັ່ນດຽວກັນ ໂດຍການງົບອາຫານ/ບໍ່ກິນ (a-bhojana)។

Verse 32

रोगा हि सर्वे जायन्ते वेगोदीरणधारणैः अन्नेन कुक्षेर्द्वावंशावेकं पानेन पूरयेत्

ແທ້ຈິງ ໂລກທັງປວງເກີດຈາກການບັງຄັບໃຫ້ເກີດ ຫຼືການກົດຂີ່ຄວາມຢາກທາງທໍາມະຊາດຂອງຮ່າງກາຍ. ຄວນເຕີມທ້ອງໃຫ້ອາຫານ 2 ສ່ວນ ແລະນ້ໍາດື່ມ 1 ສ່ວນ.

Verse 33

आश्रयं पवनादीनां तथैकमवशेषयेत् व्याधेर् निदानस्य तथा विपरीतमथौषधम्

ຄວນກໍານົດອາສຣະຍະ (āśraya) ຄືຖານທີ່ພັກພິງຂອງ vāta ແລະ doṣa ອື່ນໆ; ເມື່ອປະເມີນແລ້ວ ໃຫ້ຊີ້ອອກສິ່ງທີ່ເຫຼືອເປັນປັດໃຈຕັດສິນ. ສໍາລັບໂລກ ກໍໃຫ້ຮູ້ນິດານ (nidāna) ແລະນໍາໃຊ້ຢາ (auṣadha) ທີ່ຕົງກັນຂ້າມ (viparīta) ກັບມັນ.

Verse 34

कर्तव्यमेतदेवात्र मया सारं प्रकीर्तितम् नाभेरूर्ध्वमधश् चैव गुदश्रोण्योस्तथैव च

ນີ້ເທົ່ານັ້ນແມ່ນສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດໃນທີ່ນີ້; ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວສາລະສໍາຄັນໄວ້ແລ້ວ. (ໃຫ້ນໍາໄປໃຊ້) ເທິງແລະລຸ່ມສະດື, ແລະທີ່ບໍລິເວນຮູທະວານ ແລະສະໂພກ/ອຸ່ງເຊີງກໍເຊັ່ນກັນ.

Verse 35

बलाशपित्तवातानां देहे स्थानं प्रकीर्तितं तथापि सर्वगाश् चैते देहे वायुर्विशेषतः

ໄດ້ກ່າວເຖິງຖານທີ່ຢູ່ໃນຮ່າງກາຍຂອງ Bala (Śleṣman/kapha), Pitta ແລະ Vāta ແລ້ວ. ແຕ່ແທ້ຈິງ ທັງໝົດນີ້ແຜ່ຊາຍໄປທົ່ວຮ່າງກາຍ—ໂດຍສະເພາະ Vāta ຍິ່ງແຜ່ຊາຍຫຼາຍ.

Verse 36

देहस्य मध्ये हृदयं स्थानं तन्मनसः स्मृतम् कृशो ऽल्पकेशश् चपलो बहुवाग्विषमानलः

ໃນກາງຮ່າງກາຍ ຫົວໃຈຖືກກ່າວວ່າເປັນຖານຂອງຈິດ (manas) ນັ້ນ. (ຄົນແບບນີ້) ຜອມ, ຜົມນ້ອຍ, ກະວົນກະວາຍ, ເວົ້າຫຼາຍ, ແລະໄຟຍ່ອຍອາຫານ (agni) ບໍ່ສະໝໍ້າເສມ.

Verse 37

व्योमगश् च तथा स्वप्ने वातप्रकृतिरुच्यते अकालपलितः क्रोधी प्रस्वेदी मधुरप्रियः

ຜູ້ໃດໃນຄວາມຝັນເຄື່ອນໄຫວຜ່ານທ້ອງຟ້າ ຖືກກ່າວວ່າມີທາດວາຕະ (Vāta) ເປັນປະກະຕິ; ຜູ້ນັ້ນຜົມຫງອກກ່ອນໄວ, ໂກດງ່າຍ, ເຫື່ອອອກຫຼາຍ, ແລະມັກລົດຫວານ।

Verse 38

स्वप्ने च दीप्तिमत्प्रेक्षी पित्तप्रकृतिरुच्यते दृढाङ्गः स्थिरचित्तश् च सुप्रभः स्निग्धसूर्धजः

ຜູ້ໃດແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມຝັນກໍເຫັນພາບສະຫວ່າງໄສດັ່ງໄຟ ຖືກກ່າວວ່າມີທາດປິຕຕະ (Pitta) ເປັນປະກະຕິ. ລ່າງກາຍແຂງແຮງ, ຈິດໃຈໝັ້ນຄົງ, ຜິວພັນສົດໃສ, ແລະຜົມກັບໜວດມີຄວາມມັນນຸ່ມ।

Verse 39

शुद्धाम्बुदर्शी स्वप्ने च कफप्रकृतिको नरः तामसा राजसाश् चैव सात्विकाश् च तथा स्मृताः

ຜູ້ຊາຍທີ່ໃນຄວາມຝັນເຫັນນ້ຳບໍລິສຸດ ເປັນຄົນມີທາດກະຟະ (Kapha) ເປັນປະກະຕິ; ແລະນິມິດແຫ່ງຄວາມຝັນເຫຼົ່ານີ້ກໍຖືກເຂົ້າໃຈຕາມຄຸນະສາມ: ຕາມະສະ (tāmasa), ຣາຈະສະ (rājasika), ແລະ ສາດຕະວິກະ (sāttvika) ເຊັ່ນກັນ।

Verse 40

मनुष्या मुनिर्शादूल वातपित्तकफात्मकाः रक्तपित्तं व्यवायाच्च गुरुकर्मप्रवर्तनैः

ໂອ ເຈົ້າຜູ້ເປັນເສືອໃນບັນດາມຸນີ, ມະນຸດທັງຫຼາຍຖືກປະກອບດ້ວຍ ວາຕະ, ປິຕຕະ, ແລະ ກະຟະ. ໂຣກທີ່ເອີ້ນວ່າ ຣັກຕະປິຕຕະ (raktapitta) ອັນເປັນການເລືອດໄຫຼເນື່ອງຈາກເລືອດກຳເນີດຜິດ ເກີດຈາກການເສບກາມ ແລະຈາກການກະທຳວຽກໜັກຫນ່ວງ।

Verse 41

कदन्नभोजनाद्वायुर्देहे शोकाच्च कुप्यति विदाहिनां तथोल्कानामुष्णान्नाध्वनिसेविनां

ໃນຮ່າງກາຍ ວາຍຸ (Vāyu/ວາຕະ) ຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ກຳເນີດກຳເລີຍໂດຍການກິນອາຫານຕ່ຳຄຸນນະພາບຫຼືບໍ່ເໝາະ ແລະໂດຍຄວາມໂສກເສົ້າ; ເຊັ່ນດຽວກັນໃນຜູ້ທີ່ກິນຂອງເຜັດຮ້ອນ/ແຜດໄໝ້, ຜູ້ທີ່ຖືກຄວາມຮ້ອນຫຼືໄຟ, ຜູ້ທີ່ກິນອາຫານຮ້ອນ, ແລະຜູ້ທີ່ເດີນທາງຫຼາຍເກີນໄປ।

Verse 42

पित्तं प्रकोपमायाति भयेन च तथा द्विज अत्यम्बुपानगुर्वन्नभोजिनां भुक्तशायिनाम्

ໂອ ທ່ານຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ດວິຊະ) ພິດຕະ (pitta) ຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ກໍ່ກຳເລີບໂດຍຄວາມຢ້ານ; ເຊັ່ນດຽວກັນໃນຜູ້ດື່ມນ້ຳເກີນ, ກິນອາຫານໜັກ, ແລະນອນທັນທີຫຼັງກິນ.

Verse 43

श्लेकेष्माप्रकोपमायाति तथा ये चालसा जनाः वाताद्युत्थानि रोगाणि ज्ञात्वा शाम्यानि लक्षणैः

ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ກະພະ/ເສລດສະມັນ (śleṣman/kapha) ກໍ່ກຳເລີບໃນຄົນຂີ້ຄ້ານ; ແລະເມື່ອຮູ້ຈັກໂລກທີ່ເກີດຈາກ ວາຕະ (vāta) ແລະໂດຊະອື່ນໆ ກໍຄວນປະຄອງໃຫ້ສົງບົບຕາມອາການຈຳເພາະຂອງມັນ.

Verse 44

अस्थिभङ्गः कषायत्वमास्ये शुष्कास्यता तथा जृम्भणं लोमहर्षश् च वातिकव्याधिलक्षणम्

ຮູ້ສຶກຄືກະດູກແຕກ, ລົດຝາດຝືນ (astringent) ໃນປາກ, ປາກແຫ້ງ, ຫາວບໍ່ຢຸດ, ແລະຂົນລຸກຊູ່—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນອາການຈຳເພາະຂອງໂລກປະເພດ ວາຕະ (vāta).

Verse 45

नखनेत्रशिराणान्तु पीतत्वं कटुता मुखे तृष्णा दाहोष्णता चैव पित्तव्याधिनिदर्शनम्

ເລັບ, ຕາ, ແລະເສັ້ນເລືອດມີສີເຫຼືອງ, ລົດເຜັດ-ຂົມໃນປາກ, ກະຫາຍນ້ຳ, ອາການແສບໄໝ້, ແລະຄວາມຮ້ອນເກີນ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນເຄື່ອງຊີ້ບອກຂອງໂລກທີ່ເກີດຈາກ ພິດຕະ (pitta) ກຳເລີບ.

Verse 46

आलस्यञ्च प्रसेकश् च गुरुता मधुरास्यता उष्णाभिलाषिता चेति श्लैष्मिकव्याधिलक्षणम्

ຄວາມເຉື່ອຍຊາ, ນ້ຳລາຍຫຼາຍ, ຄວາມໜັກໜ່ວງ, ລົດຫວານໃນປາກ, ແລະຄວາມປາຖະໜາຄວາມອົບອຸ່ນ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນອາການຈຳເພາະຂອງໂລກທີ່ເກີດຈາກ ກະພະ (kapha/śleṣma).

Verse 47

स्निग्धोष्णमन्नमभ्यङ्गस्तैलपानादि वातनुत् आज्यं क्षीरं सिताद्यञ्च चन्द्ररश्म्यादि पित्तनुत्

ອາຫານທີ່ມີນ້ຳມັນແລະອົບອຸ່ນ, ການນວດດ້ວຍນ້ຳມັນ, ແລະວິທີເຊັ່ນການດື່ມນ້ຳມັນ ຊ່ວຍບັນເທົາ ວາຕະ (Vāta). ກີ (ghee), ນົມ, ນ້ຳຕານ ແລະອື່ນໆ, ພ້ອມທັງວິທີເຢັນເຊັ່ນແສງຈັນ ແລະລະບົບເຢັນຄ້າຍກັນ ຊ່ວຍບັນເທົາ ປິຕຕະ (Pitta).

Verse 48

सक्षौद्रं त्रिफलातैलं व्यायामादि कफापहम् सर्वरोगप्रशान्त्यै स्यद्विष्णोर्ध्यानञ्च पूजनम्

ນ້ຳມັນຕຣິຟະລາ (Triphala) ປົນນ້ຳເຜິ້ງ, ພ້ອມທັງການອອກກຳລັງກາຍ ແລະວິທີທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຊ່ວຍຂັບ ກະຟະ (Kapha). ເພື່ອໃຫ້ໂລກທັງປວງສົງບົບ ຍັງກຳນົດໃຫ້ພິຈາລະນາສະມາທິຕໍ່ ພຣະວິສນຸ (Viṣṇu) ແລະການບູຊາພຣະອົງດ້ວຍ.