Adhyaya 10

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे सुन्दरकाण्डवर्णनं नाम नवमो ऽध्यायः अथ दशमो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनं नाराद उवाच रामोक्तश्चाङ्गदो गत्वा रावणं प्राह जानकी दीयतां राघवायाशु अन्यथा त्वं मरिष्यसि

ດັ່ງນັ້ນ ໃນອັກນິປຸຣານະ ພາກຣາມາຍະນະ ບົດທີ 9 ຊື່ «ການພັນລະນາສຸນດະຣະການດະ» ໄດ້ສິ້ນສຸດ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 10 «ການພັນລະນາອະວະຕານຂອງພຣະສີຣາມ». ນາຣະດະກ່າວວ່າ: ຕາມຄໍາສັ່ງຂອງຣາມ ອັງກະດະໄປຫາຣາວະນະ ແລະປະກາດວ່າ «ຈົ່ງມອບຊານະກີໃຫ້ຣາຄະວະໂດຍໄວ; ບໍ່ຊັ້ນເຈົ້າຈະຕາຍ».

Verse 2

रावणो हन्तुमुद्युक्तः सङ्ग्रामोद्धतराक्षसः रामायाह दशग्रीवो युद्धमेकं तु मन्यते

ຣາວະນະ ຜູ້ຮ້ອນແຮງດ້ວຍສົງຄາມ ແລະມຸ່ງຈະຂ້າ ຣັກສະສະທີ່ຖືກຍຸດທະກະຕຸ້ນ ໄດ້ກ່າວແກ່ພຣະຣາມະວ່າ: «ດະສະກຣີວ (ສິບຄໍ) ເຫັນວ່າ ການປະຈັນໜ້ານີ້ແມ່ນສົງຄາມຕັດສິນຄັ້ງດຽວ»।

Verse 3

रामो युद्धाय तच् छ्रुत्वा लङ्कां सकपिराययौ वानरो हनूमान् मैन्दो द्विविदो जाम्बवान्नलः

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາມະກໍອອກໄປເພື່ອຍຸດທະ ແລະເຄື່ອນທັບໄປຫາລັງກາ ພ້ອມກອງວານະຣະ—ຮະນູມານ, ໄມນດະ, ດວິວິດະ, ຈາມບະວານ, ແລະ ນະລະ।

Verse 4

नीलस्तारोङ्गदो धूम्रः सुषेणः केशरी गयः पनसो विनतो रम्भः शरभः क्रथनो बली

ນີລະ, ຕາຣະ, ອັງກະດະ, ທູມຣະ, ສຸເສນະ, ເກສະຣີ, ກະຍະ, ປະນະສະ, ວິນະຕະ, ຣັມພະ, ສະຣະພະ, ກຣະຖະນະ, ແລະ ບະລີ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນນາມ (ອັນສັກສິດ/ຄຸ້ມຄອງ)។

Verse 5

गवाक्षो दधिवक्त्रश् च गवयो गन्धमादनः एते चान्ये च सुग्रीव एतैर् युक्तो ह्य् असङ्ख्यकैः

ກະວາກສະ, ດະທິວັກຕຣະ, ກະວະຍະ, ແລະ ກັນທະມາດະນະ—ເຫຼົ່ານີ້ ແລະອື່ນໆ ໂອ ສຸກຣີວະ, ລ້ວນຮ່ວມກັນກັບກອງວານະຣະອັນນັບບໍ່ຖ້ວນ।

Verse 6

रक्षसां वानराणाञ्च युद्धं सङ्कुलमाबभौ राक्षसा वानरान् जघ्नुः शरशक्तिगदादिभिः

ສົງຄາມລະຫວ່າງຣັກສະສະ ແລະ ວານະຣະ ກາຍເປັນການປະທະທີ່ອັດແໜ້ນ ແລະສັບສົນວຸ່ນວາຍ. ຣັກສະສະໄດ້ຟັນຟາດວານະຣະດ້ວຍລູກສອນ, ຫອກຊັກຕິ, ຄອນກະບອງ, ແລະອາວຸດອື່ນໆ।

Verse 7

वानरा राक्षसाञ् जघ्नुर् नखदन्तशिलादिभिः हस्त्यश्वरथपादातं राक्षसानां बलं हतं

ພວກວານະຣາໄດ້ຂ້າພວກຣາກຊະສະດ້ວຍເລັບ, ແຂ້ວ, ຫີນ ແລະອື່ນໆ; ແລະກອງທັບຣາກຊະສະ—ພ້ອມຊ້າງ, ມ້າ, ລົດຮົບ, ແລະທະຫານຍ່າງ—ຖືກທໍາລາຍສິ້ນເຊີງ.

Verse 8

हनूमान् गिरिशृङ्गेण धूम्राक्षमबधीद्रिपुम् अकम्पनं प्रहस्तञ्च युध्यन्तं नील आबधीत्

ຮານູມານໄດ້ຂ້າສັດຕູ ທູມຣາກຊະ ດ້ວຍຍອດພູ; ແລະນີລາໄດ້ຟັນລົງອະກັມປະນະ ແລະພຣະຫັດຕະ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາກໍາລັງຮົບພັນ.

Verse 9

इन्द्रजिच्च्छरबन्धाच्च विमुक्तौ रामलक्ष्मणौ तार्क्षसन्दर्शनाद्वाणैर् जघ्नतू राक्षसं बलम्

ເມື່ອພົ້ນຈາກການຜູກມັດດ້ວຍລູກສອນຂອງອິນດຣະຈິດ ພຣະຣາມ ແລະພຣະລັກຊະມະນະ ໄດ້ໃຊ້ລູກສອນທີ່ມີ຤ິດດ້ວຍການເຫັນປະຈັກຂອງຕາຣກຊະ (ກະຣຸດ) ຂ້າກອງທັບຣາກຊະສະ.

Verse 10

रामः शरैर् जर्जरितं रावणञ्चाकरोद्रणे रावनः कुम्भकर्णञ्च बोधयामास दुःखितः

ໃນສະໜາມຮົບ ພຣະຣາມໄດ້ຍິງລູກສອນຈົນຣາວະນະແຕກຊໍາ; ແລະຣາວະນະຜູ້ເສົ້າໂສກ ໄດ້ປຸກກຸມພະກັນນະຂຶ້ນດ້ວຍ.

Verse 11

कुम्भकर्णः प्रबुद्धो ऽथ पीत्वा घटसहस्रकम् मद्यस्य महिषादीनां भक्षयित्वाह रावणम्

ແລ້ວກຸມພະກັນນະທີ່ຕື່ນຂຶ້ນ ໄດ້ດື່ມເຫຼົ້າເປັນພັນໄຫ; ແລະຫຼັງຈາກກິນຄວາຍ ແລະສັດອື່ນໆ ແລ້ວ ຈຶ່ງກ່າວກັບຣາວະນະ.

Verse 12

सीताया हरणं पापं कृतन्त्वं हि गुरुर्यतः अतो गच्छामि युद्धाय रामं हन्मि सवानरम्

The abduction of Sītā is a sin; for the Lord of Death (Kṛtānta) is indeed a stern teacher. Therefore I go to battle—I shall slay Rāma together with the monkeys.

Verse 13

इत्युक्त्वा वानरान् सर्वान् कुम्भकर्णो ममर्द ह गृहीतस्तेन सुग्रीवः कर्णनासं चकर्त सः

Having said this, Kumbhakarṇa then crushed all the monkeys. Seized by him, Sugrīva cut off his ears and nose.

Verse 14

कर्णनासाविहीनो ऽसौ भक्षयामास वानरान् रामो ऽथ कुम्भकर्णस्य बाहू चिच्छेद शायकैः

Deprived of his ears and nose, he (Kumbhakarṇa) began devouring the monkeys. Then Rāma severed Kumbhakarṇa’s arms with arrows.

Verse 15

ततः पादौ ततश्छित्वा शिरो भूमौ व्यपातयत् अथ कुम्भो निकुम्भश् च मकराक्षश् च राक्षसः

Then, after cutting off his feet, he caused his head to fall upon the ground. Thereupon (appeared/advanced) the rākṣasas Kumbha and Nikumbha, and also Makarākṣa.

Verse 16

महोदरो महापार्श्वो मत्त उन्मत्तराक्षसः प्रघसो भासकर्णश् च विरूपाक्षश् च संयुगे

In the battle were (the warriors) Mahodara, Mahāpārśva, Matta, Unmattarākṣasa, Praghasa, Bhāsakarṇa, and Virūpākṣa.

Verse 17

देवान्तको नरान्तश् च त्रिशिराश्चातिकायकः रामेण लक्ष्मणेनैते वानरैः सविभीषणैः

ເທວານຕະກະ ແລະ ນະຣານຕະກະ, ຕຣິສິຣະ ແລະ ອະຕິກາຍະ—ນັກຮົບຜູ້ກ້າເຫຼົ່ານີ້ ຖືກພຣະຣາມ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ ປະຫານ ພ້ອມກອງວານະຣະ ແລະ ວິພີສະນະ.

Verse 18

युध्यमानास्तया ह्य् अन्ये राक्षसा भुवि पातिताः इन्द्रजिन्मायया युध्यन् रामादीन् सम्बबन्ध ह

ແທ້ຈິງແລ້ວ, ໃນຂະນະທີ່ຕໍ່ສູ້ກັບນາງ ຣາກສະສະອື່ນໆ ຖືກຟັນລົງກັບພື້ນດິນ; ແລະ ອິນທຣະຈິດ ຮົບດ້ວຍອຳນາດມາຍາ ໄດ້ຜູກມັດພຣະຣາມ ແລະ ຜູ້ອື່ນໆ.

Verse 19

वरदत्तैर् नागबाणैः ओषध्या तौ विशल्यकौ विशल्ययाब्रणौ कृत्वा मारुत्यानीतपर्वते

ໂດຍອາໄສສະໝຸນໄພຮັກສາ, ພຣະອົງໄດ້ຖອນລູກສອນນາກທີ່ໄດ້ຮັບດ້ວຍພອນ, ເຮັດໃຫ້ນັກຮົບທັງສອງພົ້ນຈາກລູກສອນທີ່ຝັງຢູ່; ແລະດ້ວຍສະໝຸນໄພ “ວິສະລະຍາ” ກໍເຮັດໃຫ້ບາດແຜຫາຍ—ເຫດການນີ້ເກີດຂຶ້ນເທິງພູທີ່ມາຣຸຕິ (ຮະນຸມານ) ນຳມາ.

Verse 20

हनूमान् धारयामास तत्रागं यत्र संस्थितः निकुम्भिलायां होमादि कुर्वन्तं तं हि लक्ष्मणः

ທີ່ນັ້ນ ຮະນຸມານໄດ້ກັ້ນໄວ້ລາວ ຢູ່ຈຸດທີ່ລາວປະຈຳການ; ແທ້ຈິງແລ້ວ, ພຣະລັກສະມະນະໄດ້ກັ້ນຜູ້ນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ລາວກຳລັງປະກອບພິທີໂຮມ ແລະ ພິທີອື່ນໆ ຢູ່ນິກຸມພິລາ.

Verse 21

शरैर् इन्द्रजितं वीरं युद्धे तं तु व्यशातयत् रावणः शोकसन्तप्तः सीतां हन्तुं समुद्यतः

ໃນສົງຄາມ ພຣະອົງໄດ້ຍິງລູກສອນປະຫານວີຣະບຸລຸດ ອິນທຣະຈິດ. ຣາວະນະ ຖືກເຜົາໄໝ້ດ້ວຍຄວາມໂສກ ແລ້ວລຸກຂຶ້ນ ມຸ່ງຫມາຍຈະຂ້າ ສີຕາ.

Verse 22

अविन्ध्यवारितो राजा रथस्थः सबलो ययौ इन्द्रोक्तो मातली रामं रथस्थं प्रचकार तम्

ພະຣາຊາຜູ້ບໍ່ຖືກຂັດຂວາງ ແລະບໍ່ຖືກຫ້າມປ້ອງ ໄດ້ເຄື່ອນໄປຂ້າງໜ້າ ຢືນຢູ່ເທິງລົດສົງຄາມ ພ້ອມກຳລັງພົນ. ແລ້ວມາຕະລີ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງອິນທຣາ ໄດ້ຈັດໃຫ້ພະຣາມປະທັບເທິງລົດນັ້ນ.

Verse 23

रामरावणयोर्युद्धं रामरावणयोरिव रावणो वानरान् हन्ति मारुत्याद्याश् च रावणम्

ສົງຄາມລະຫວ່າງພະຣາມ ແລະ ຣາວະນະ ເປັນດັ່ງການປະລະມືອັນລືອຊາຂອງພະຣາມກັບຣາວະນະ. ຣາວະນະຂ້າວານະຣາ ແລະ ມາຣຸຕີ (ຮານຸມານ) ກັບພວກອື່ນໆ ກໍຕີກັບຣາວະນະເຊັ່ນກັນ.

Verse 24

रामः शस्त्रैस्तमस्त्रैश् च ववर्ध जलदो यथा तस्य ध्वजं स चिच्छेद रथमश्वांश् च सारथिम्

ພະຣາມພຸ້ງອອກດ້ວຍອາວຸດ ແລະ ອັດສະຕຣາ ດັ່ງເມກຝົນທີ່ພອງໂຕ. ແລ້ວພະອົງຕັດທຳລາຍທຸງຂອງສັດຕູ ລົດສົງຄາມ ມ້າ ແລະ ສາຣະຖີ (ຄົນຂັບລົດ).

Verse 25

धनुर्बाहूञ्छिरांस्येव उत्तिष्ठन्ति शिरांसि हि पैतामहेन हृदयं भित्वा रामेण रावणः

ແທ້ຈິງແລ້ວ ຫົວທີ່ຖືກຕັດຂາດ ກໍລຸກຂຶ້ນອີກ ດັ່ງແຂນທີ່ຖືຄັນທະນູ. ແຕ່ເມື່ອພະຣາມໃຊ້ອາວຸດໄພຕາມະຫະ ຈອກທະລຸຫົວໃຈຂອງລາວ ຣາວະນະຈຶ່ງລົ້ມລົງໃນທີ່ສຸດ.

Verse 26

भूतले पातितः सर्वै राक्षसै रुरुदुः स्त्रियः आश्वास्य तञ्च संस्कृत्य रामाज्ञप्तो विभीषणः

ເມື່ອລາວຖືກທຸບລົງສູ່ພື້ນດິນ ບັນດາຍິງທັງຫຼາຍກໍຮ້ອງໄຫ້ ໂດຍມີພວກຣາກຊະສະທັງປວງລ້ອມຢູ່. ແລ້ວວິພີຊະນະ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພະຣາມ ໄດ້ປອບໃຈພວກນາງ ແລະປະກອບພິທີສົບຕາມທຳນຽມອັນຖືກຕ້ອງໃຫ້ແກ່ລາວ.

Verse 27

हनूमतानयद्रामः सीतां शुद्धां गृहीतवान् रामो वह्नौ प्रविष्टान्तां शुद्धामिन्द्रादिभिः स्तुतः

ພຣະຣາມໃຫ້ຮານຸມານນຳນາງສີຕາມາ ແລະຮັບນາງເປັນຜູ້ບໍລິສຸດ. ພຣະຣາມຜູ້ຖືກອິນທຣາ ແລະເທວະອື່ນໆ ສັນລະເສີນ ໄດ້ຮັບນາງສີຕາຜູ້ເຂົ້າໄຟ ແລະອອກມາບໍລິສຸດ.

Verse 28

ब्रह्मणा दशरथेन त्वं विष्णू राक्षसमर्दनः इन्द्रोर्चितो ऽमृतवृष्ट्या जीवयामास वानरान्

ພຣະພຣະຫມາ ແລະທົສະຣະຖະ ໄດ້ສັນລະເສີນພຣະອົງ—ພຣະວິສນຸ ຜູ້ທຳລາຍຣາກສະ. ອິນທຣາໄດ້ບູຊາພຣະອົງ ແລະໃຫ້ວານະຣາຟື້ນຄືນຊີວິດ ດ້ວຍຝົນແຫ່ງອະມຣິຕະ.

Verse 29

नागपशैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुहृन्निवारित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रामेण पूजिता जग्मुर् युद्धं दृष्ट्वा दिवञ्च ते रामो विभीषणायादाल् लङ्कामभ्यर्च्य वानरान्

ໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກພຣະຣາມ ພວກເຂົາກໍອອກເດີນທາງ; ເມື່ອໄດ້ເຫັນສົງຄາມແລ້ວ ພວກເຂົາກໍໄປສູ່ສະຫວັນດ້ວຍ. ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມໄດ້ປະກອບພິທີອະພິເສກແກ່ລັງກາຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະມອບພວກວານະຣາໃຫ້ວິພີຊະນະ.

Verse 30

ससीतः पुष्पके स्थित्वा गतमार्गेण वै गतः दर्शयन् वनदुर्गाणि सीतायै हृष्टमानसः

ພຣະຣາມພ້ອມນາງສີຕາ ປະທັບນັ່ງໃນລົດຟ້າພຸສະປະກະ ແລະເດີນທາງຕາມເສັ້ນທາງເກົ່າທີ່ເຄີຍຜ່ານ. ດ້ວຍໃຈຍິນດີ ພຣະອົງໄດ້ຊີ້ໃຫ້ນາງສີຕາເຫັນປ້ອມປະການໃນປ່າຕາມທາງ.

Verse 31

भरद्वाजं नमस्कृत्य नन्दिग्रामं समागतः भरतेन नतश्चागाद् अयोध्यान्तत्र संस्थितः

ພຣະຣາມໄດ້ນົບນ້ອມພຣະ຤ິສີພາຣະດວາຊ ແລ້ວມາຮອດນັນດິກຣາມ. ເມື່ອພຣະພາຣະຕະໄດ້ກົ້ມນົບພຣະອົງແລ້ວ ພຣະຣາມຈຶ່ງໄປສູ່ອະໂຍທະຍາ ແລະປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

Verse 32

वसिष्ठादीन्नमस्कृत्य कौशल्याञ्चैव केकयीम् सुमित्रां प्राप्तराज्यो ऽथ द्विजादीन् सो ऽभ्यपूजयत्

ເມື່ອໄດ້ນ້ອມນະມັດສະການ ວະສິດຖະ ແລະຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ອື່ນໆ ພ້ອມທັງນະມັດສະການ ເກົາສະລະຍາ, ໄກເກຍີ, ແລະ ສຸມິຕຣາ ແລ້ວ ເມື່ອໄດ້ຮັບລາຊະອານາຈັກ ທ່ານກໍໄດ້ຖວາຍການຄາລະວະແກ່ພຣາຫມັນ ແລະຜູ້ອື່ນໆຕາມຄວນ।

Verse 33

वासुदेवं स्वमात्मानम् अश्वमेधैर् अथायजत् सर्वदानानि स ददौ पालयामास सः प्रजाः

ຕໍ່ມາ ທ່ານໄດ້ບູຊາ ວາສຸເທວະ—ຜູ້ເປັນອາດຕະມະຂອງຕົນເອງ—ດ້ວຍພິທີອັດສະວະເມດະ; ທ່ານໄດ້ໃຫ້ທານທຸກປະເພດ ແລະປົກປ້ອງປະຊາຊົນຂອງທ່ານ।

Verse 34

पुत्रवद्धर्मकामादीन् दुष्टनिग्रहणे रतः सर्वधर्मपरो लोकः सर्वशस्या च मेदिनी नाकालमरणञ्चासीद् रामे राज्यं प्रशासति

ເມື່ອພຣະຣາມະປົກຄອງລາຊະອານາຈັກ ພຣະອົງໄດ້ຖະນຸຖະນອມ ທຳມະ ແລະ ກາມະ (ພ້ອມທັງເປົ້າໝາຍອື່ນໆ) ດັ່ງບິດາດູແລລູກ; ແລະພຣະອົງມຸ່ງໝັ້ນໃນການຫ້າມປາມ ແລະລົງໂທດຄົນຊົ່ວ. ປະຊາຊົນຕັ້ງຢູ່ໃນທຳທັງປວງ, ແຜ່ນດິນໃຫ້ຜົນພືດທຸກຊະນິດ, ແລະບໍ່ມີການຕາຍກ່ອນກຳນົດ।