Adhyaya 39: Discrimination of the Three Bodies and the Dharaṇī Vow: A Manual for Dvādaśī Observance

Verse 1

सत्यतपा उवाच । भगवन् द्वे शरीरे तु इति यत्परिकीर्तितम् । तन्मे कथय भेदं वै के ते ब्रह्मविदां वर ॥ ३९.१ ॥

ಸತ್ಯತಪಾ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಭಗವನ್, ‘ಎರಡು ದೇಹಗಳು’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರ ಭೇದವನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ।”

Verse 2

दुर्वासा उवाच । न द्वे त्रीणि शरीराणि वाच्यं तद्विपरीतकम् । विभोगायतनं चैव त्रिशरीराणि प्राणिनाम् ॥ ३९.२ ॥

ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು—‘ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ದೇಹಗಳಿವೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಬಾರದು; ಅದರ ವಿರುದ್ಧವೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಮೂರು ದೇಹಗಳಿವೆ; ಅವೇ ಕರ್ಮಫಲಾನುಭವದ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನಗಳು.

Verse 3

प्रागवस्थमधर्माख्यं परिज्ञानविवर्जितम् । अपरं सव्रतं तद्धि ज्ञेयमत्यन्तधार्मिकम् ॥ ३९.३ ॥

ಪೂರ್ವಾವಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದದ್ದು ‘ಅಧರ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ವಿವೇಕಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ್ದು. ಆದರೆ ನಂತರದ ಸ್ಥಿತಿ ವ್ರತಾಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 4

धर्माधर्मोपभोगाय यत् तृतीयमतीन्द्रियम् । तत्त्रिभेदं विनिर्दिष्टं ब्रह्मविद्भिर्विचक्षणैः । यातना धर्मभोगश्च भुक्तिश्चेति त्रिभेदकम् ॥ ३९.४ ॥

ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳ ಫಲಾನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತವಾದ ಆ ಮೂರನೇ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ ವಿವೇಕಿಗಳು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ—(1) ಯಾತನಾ, (2) ಧರ್ಮಭೋಗ, (3) ಭುಕ್ತಿ—ಎಂದು ತ್ರಿವಿಧ.

Verse 5

यस्तु भावः पुरा ह्यासीत् प्राणिनो निघ्नतः स वै । तत्पापाख्यं शरीरं ते पापसंज्ञं तदुच्यते ॥ ३९.५ ॥

ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಭಾವವೇ, ನಿನಗಾಗಿ ‘ಪಾಪ’ ಎಂಬ ದೇಹವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ‘ಪಾಪಸಂಜ್ಞ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

इदानीं शुभवृत्तिं तु कुर्वतस्तप आर्जवम् । अपरं धर्मरूपं तु शरीरं ते व्यवस्थितम् । तेन वेदपुराणानि ज्ञातुमर्हस्यसंशयम् ॥ ३९.६ ॥

ಈಗ ನೀನು ಶುಭವೃತ್ತಿ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆರ್ಜವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ನಿನಗಾಗಿ ಧರ್ಮರೂಪವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮೂಲಕ ನೀನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅರ್ಹನು.

Verse 7

यदाष्टकं संपरिवर्तते पुमां- स्तदा त्र्यवस्थः परिकीर्त्यते तु वै । गताष्टवर्गस्त्रिगतः सदा शुभः स्थिरो भवेदात्मनि निश्चयात्मवान् ॥ ३९.७ ॥

ಮಾನವನಲ್ಲಿ ‘ಅಷ್ಟಕ’ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾದಾಗ, ಆಗ ನಿಜವಾಗಿ ತ್ರಿವಿಧ ಸ್ಥಿತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟವರ್ಗವನ್ನು ದಾಟಿ ತ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದವನು ಸದಾ ಶುಭನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

यदा पञ्च पुनः पञ्च पञ्च पञ्चापि संत्यजेत् । एकमार्गस्तदा ब्रह्म शाश्वतं लभते नरः ॥ ३९.८ ॥

ಮಾನವನು ‘ಐದು’, ಮತ್ತೆ ‘ಐದು’, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಐದುಗಳ ಐದು’ವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ, ಏಕಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

सत्यतपा उवाच । भगवन् यदि विज्ञानं शरीरं नोपजायते । तदा केन प्रकारेण परं ब्रह्मोपलभ्यते ॥ ३९.९ ॥

ಸತ್ಯತಪಾ ಹೇಳಿದರು— ಭಗವನ್, ವಿವೇಕಜ್ಞಾನಮಯ ಶರೀರವು ಉದ್ಭವಿಸದಿದ್ದರೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 10

दुर्वासा उवाच । कर्मकाण्डं ज्ञानमूलं ज्ञानं कर्मादिकं तथा । एतयोरन्तरं नास्ति यथाश्ममृदयोर्मुने ॥ ३९.१० ॥

ದುರ್ವಾಸಾ ಹೇಳಿದರು— ಕರ್ಮಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನವೇ ಮೂಲ; ಜ್ಞಾನವೂ ಕರ್ಮಾದಿಗಳಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಓ ಮುನೇ, ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ನಿಜವಾದ ಬೇಧವಿಲ್ಲ— ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ (ಭೇದದಂತೆ).

Verse 11

कर्मकाण्डं चतुर्भेदं ब्राह्मणादिषु कीर्तितम् । तत्र वेदोक्तकर्माणि त्रयः कुर्वन्ति नित्यशः । त्रिशुश्रूषामथैकस्तु एषा वेदोदिता क्रिया ॥ ३९.११ ॥

ಕರ್ಮಕಾಂಡವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು ನಿತ್ಯವಾಗಿ ವೇದೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಆ ಮೂವರಿಗೆ ಶುಶ್ರೂಷೆ (ಸೇವೆ) ಮಾಡುತ್ತಾನೆ— ಇದೂ ವೇದವಿಧಿತ ಕ್ರಿಯೆಯೇ.

Verse 12

एतान् धर्मानवस्थाय ब्रह्मणोपास्तिं रोचते । तस्य मुक्तिर्भवेन्नूनं वेदवादरतस्य च ॥ ३९.१२ ॥

ಈ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಉಪಾಸನೆ ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ; ವೇದವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಅವನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 13

सत्यतपा उवाच । यदेतत् परमं ब्रह्म त्वया प्रोक्तं महामुने । तस्य रूपं न जानन्ति योगिनोऽपि महात्मनः ॥ ३९.१३ ॥

ಸತ್ಯತಪಾ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮಹಾಮುನೇ! ನೀವು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಯೋಗಿಗಳೂ ಸಹ ತಿಳಿಯರು.

Verse 14

अनाममसगोत्रं च अमूर्तं मूर्तिवर्जितम् । कथं स ज्ञायते ब्रह्म संज्ञानामविवर्जितम् । तस्य संज्ञां कथय मे वेदमागविवस्थिताम् ॥ ३९.१४ ॥

ಹೆಸರುಗೂ ಗೋತ್ರಕ್ಕೂ ರಹಿತ, ಅಮೂರ್ತವೂ ಮೂರ್ತಿವರ್ಜಿತವೂ ಆದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು? ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸಂಜ್ಞೆ-ನಾಮಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವರ್ಜಿತವೂ ಅಲ್ಲ. ವೇದಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಅದರ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 15

दुर्वासा उवाच । यदेतत् परमं ब्रह्म वेदव्यासेषु पठ्यते । स देवः पुण्डरीकाक्षः स्वयं नारायणः परः ॥ ३९.१५ ॥

ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಸಪ್ರಣೀತ ಉಪದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲ್ಪಡುವ ಪರಬ್ರಹ್ಮವೇ ಆ ದೇವನು ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ; ಅವನೇ ಸ್ವಯಂ ಪರನಾರಾಯಣನು.

Verse 16

स यज्ञैर्विविधैरिष्टैर्दानैर्दत्तैश्च सत्तम । प्राप्यते परमो देवः स्वयं नारायणो हरिः ॥ ३९.१६ ॥

ಓ ಸತ್ತಮಾ! ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೀಡಿದ ದಾನಗಳಿಂದಲೂ, ಆ ಪರಮ ದೇವನು—ಸ್ವಯಂ ನಾರಾಯಣ ಹರಿ—ಪ್ರಾಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

सत्यतपा उवाच । भगवन् बहुवित्तेन ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः । प्राप्यते पुण्यकृद्भिर्हि क्वचिद्यज्ञः कथञ्चन । तेन प्राप्तेन भगवान् लभ्यते दुःखतो हरिः ॥ ३९.१७ ॥

ಸತ್ಯತಪಾ ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಭಗವನ್! ಅಪಾರ ಧನದಿಂದಲೂ ವೇದಪಾರಂಗತ ಋತ್ವಿಜರಿಂದಲೂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಯಜ್ಞವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾವುದೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ದೊರೆತದ್ದರಿಂದ ದುಃಖಹಾರಿ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ನಿಜವಾಗಿ ಲಭ್ಯನಾಗುವನೇ?

Verse 18

वित्तेन च विना दानं दातुं विप्र न शक्यते । विद्यमानेऽपि न मतिः कुटुम्बासक्तचेतसः । तस्य मोक्षः कथं ब्रह्मन् सर्वथा दुर्लभो हरिः ॥ ३९.१८ ॥

ಧನವಿಲ್ಲದೆ, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ದಾನ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಧನ ಇದ್ದರೂ ಕುಟುಂಬಾಸಕ್ತಚಿತ್ತನಿಗೆ ದಾನಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಥವನಿಗೆ, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಮೋಕ್ಷ ಹೇಗೆ ಸಿಗುವುದು? ಅವನಿಗೆ ಹರಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದುರ್ಳಭನು.

Verse 19

अल्पायासेन लभ्येत येन देवः सनातनः । तन्मे सामान्यतो ब्रूहि सर्ववर्णेषु यद्भवेत् ॥ ३९.१९ ॥

ಅಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸನಾತನ ದೇವನು ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ನನಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿ— ಅದು ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತಿರಲಿ.

Verse 20

दुर्वासा उवाच । कथयामि परं गुह्यं रहस्यं देवनिर्मितम् । धरण्या यत्कृतं पूर्वं मज्जन्त्या तु रसातले ॥ ३९.२० ॥

ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು— ದೇವನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹಿಂದೆ ಧರಣಿ ರಸಾತಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಾಡಿದುದನ್ನು.

Verse 21

पृथिव्याः पार्थिवो भावः सलिले नातिरेचितः । तस्मिन् सलिलमग्ने तु पृथिवी प्रायाद्रसातलम् ॥ ३९.२१ ॥

ಭೂಮಿಯ ಪಾರ್ಥಿವ (ಘನ) ಸ್ವಭಾವವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಆ ನೀರೇ ಮಿತಿಮೀರಿಯಾಗಿ ಮುಳುಗಿಸಿದಾಗ ಭೂಮಿ ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಇಳಿದುಹೋಯಿತು.

Verse 22

सा भूतधारिणी देवी रसातलगता शुभा । आराधयामास विभुं देवं नारायणं परम् । उपवासव्रतैर्देवी नियमैश्च पृथग्विधैः ॥ ३९.२२ ॥

ಸರ್ವಭೂತಧಾರಿಣಿಯಾದ ಆ ಶುಭ ದೇವಿ ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಉಪವಾಸವ್ರತಗಳೂ ವಿವಿಧ ನಿಯಮಗಳೂ ಮೂಲಕ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪರಮದೇವ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದಳು।

Verse 23

कालेन महता तस्याः प्रसन्नो गरुडध्वजः । उज्जहार स्थितौ चेमां स्थापयामास सोऽव्ययः ॥ ३९.२३ ॥

ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಗರುಡಧ್ವಜ (ವಿಷ್ಣು) ಅವಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ತನ್ನ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಆ ಅವ್ಯಯನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು।

Verse 24

सत्यतपा उवाच । कोऽसौ धरन्या सञ्चीर्ण उपवासो महामुने । कानि व्रतानि च तथा एतन्मे वक्तुमर्हसि ॥ ३९.२४ ॥

ಸತ್ಯತಪಾ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಮುನಿ, ಭೂಮಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ಉಪವಾಸ ಯಾವುದು? ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವ ಯಾವ ವ್ರತಗಳಿವೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ।

Verse 25

दुर्वासा उवाच । यदा मार्गशिरे मासि दशम्यां नियतात्मवान् । कृत्वा देवार्चनं धीमानग्निकार्यं यथाविधि ॥ ३९.२५ ॥

ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ದಶಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯತಾತ್ಮನಾದ ವಿವೇಕಿ ದೇವಾರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯ (ಹೋಮ) ಆಚರಿಸಬೇಕು…

Verse 26

शुचिवासाः प्रसन्नात्मा हव्यं अन्नं सुसंस्कृतम् । भुक्त्वा पञ्चपदं गत्वा पुनः शौचं तु पादयोः ॥ ३९.२६ ॥

ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಹವ್ಯಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಅನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಿ, ಐದು ಹೆಜ್ಜೆ ನಡೆದು, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಪಾದಗಳ ಶೌಚ (ಶುದ್ಧಿ) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 27

कृत्वाऽष्टाङ्गुलमात्रं तु क्षीरवृक्षसमुद्भवम् । भक्षयेद् दन्तकाष्ठं तु तत आचम्य यत्नतः ॥ ३९.२७ ॥

ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಎಂಟು ಅಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣದ ದಂತಕಾಷ್ಠವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಚವೆಯಬೇಕು; ನಂತರ ಯತ್ನದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 28

स्पृष्ट्वा द्वाराणि सर्वाणि चिरं ध्यात्वा जनार्दनम् । शङ्खचक्रगदापाणिं किरीटिं पीतवाससम् ॥ ३९.२८ ॥

ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಕಿರೀಟಧಾರಿ, ಪೀತವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 29

प्रसन्नवदनं देवं सर्वलक्षणलक्षितम् । ध्यात्वा पुनर्जलं हस्ते गृहीत्वा भानुं जनार्दनम् ॥ ३९.२९ ॥

ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾದ, ಎಲ್ಲಾ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತನಾದ ದೇವನನ್ನು ಪುನಃ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಭಾನು ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು।

Verse 30

ध्यात्वा अर्ध्यं दापयेत् तस्य करतोयेन मानवः । एवमुच्चारयेद् वाचं तस्मिन् काले महामुने ॥ ३९.३० ॥

ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಮಾನವನು ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಓ ಮಹಾಮುನೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಂತ್ರವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 31

एकादश्यां निराहारः स्थित्वाहमपरेऽहनि । भोक्ष्यामि पुण्डरीकाक्ष शरणं मे भवाच्युत ॥ ३९.३१ ॥

ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿ ಇದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನ ನಾನು ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಓ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಓ ಅಚ್ಯುತ, ನೀನೇ ನನಗೆ ಶರಣಾಗು।

Verse 32

एवमुक्त्वा ततो रात्रौ देवदेवस्य सन्निधौ । जपन्नारायणायेति स्वपेत् तत्र विधानतः ॥ ३९.३२ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ದೇವದೇವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ‘ನಾರಾಯಣಾಯ ನಮಃ’ ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಬೇಕು।

Verse 33

ततः प्रभाते विमले नदीं गत्वा समुद्रगाम् । इतरां वा तडागं वा गृहे वा नियतात्मवान् ॥ ३९.३३ ॥

ನಂತರ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಗಾಮಿಯಾದ ನದಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಜಲಾಶಯ/ಕೆರೆಗೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಮನೆಯಲ್ಲೇ—ನಿಯತಮನಸ್ಸಿನವನು (ಸ್ನಾನ-ಶುದ್ಧಿ) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 34

आनीय मृत्तिकां शुद्धां मन्त्रेणानेन मानवः । धारणं पोषणं त्वत्तो भूतानां देवि सर्वदा । तेन सत्येन मे पापं यावन्मोचय सुव्रते ॥ ३९.३४ ॥

ಶುದ್ಧ ಮಣ್ಣನ್ನು ತಂದು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು—“ಹೇ ದೇವಿ! ಭೂತಗಳ ಧಾರಣೆಯೂ ಪೋಷಣೆಯೂ ಸದಾ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ. ಆ ಸತ್ಯಬಲದಿಂದ, ಹೇ ಸುವ್ರತೇ, ನನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಉಳಿದಷ್ಟೂ ವಿಮೋಚಿಸು.”

Verse 35

ब्रह्माण्डोदरतीर्थानि करैः स्पृष्टानि देव ते । तेनैमां मृत्तिकां स्पृष्ट्वा मा लभामि त्वयोदिताम् ॥ ३९.३५ ॥

ಹೇ ದೇವಾ! ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೋದರದಲ್ಲಿರುವ ತೀರ್ಥಗಳು ನಿನ್ನ ಕೈಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸ್ಪೃಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನೀನು ಹೇಳಿದ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯಲಿ।

Verse 36

त्वयि सर्वे रसाः नित्याः स्थिताः वरुण सर्वदा । तेनैमां मृत्तिकां प्लाव्य पूतां कुरु ममाचिरम् ॥ ३९.३६ ॥

ಹೇ ವರುಣಾ! ಎಲ್ಲಾ ರಸಗಳು ನಿತ್ಯವೂ ಸದಾ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಣ್ಣನ್ನು ಜಲದಿಂದ ಪ್ಲಾವಿಸಿ, ನನ್ನಿಗಾಗಿ ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸು।

Verse 37

एवं मृदं तथा तोयं प्रसाद्यात्मानमालभेत् । त्रिः कृत्वा शेषमृदया कुण्डमालिख्य वै जले ॥ ३९.३७ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಣ್ಣನ್ನೂ ನೀರನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ತನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ, ಉಳಿದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುಂಡವನ್ನು (ವಿಧಿಪಾತ್ರ) ರೇಖಿಸಬೇಕು.

Verse 38

ततस्तत्र नरः सम्यक् चक्रवर्त्युपचारतः । स्नात्वा चावश्यकं कृत्वा पुनर्देवगृहं व्रजेत् ॥ ३९.३८ ॥

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದಂತೆ ಯಥೋಚಿತ ಉಪಚಾರ-ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಅಗತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಪುನಃ ದೇವಗೃಹಕ್ಕೆ (ಮಂದಿರಕ್ಕೆ) ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 39

तत्राराध्य महायोगिं देवं नारायणं प्रभुम् । केशवाय नमः पादौ कटिं दामोदराय च ॥ ३९.३९ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಯೋಗಿ ದೇವಪ್ರಭು ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ (ಅಂಗನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ) ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು—‘ಕೇಶವಾಯ ನಮಃ’ (ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ‘ದಾಮೋದರಾಯ ನಮಃ’ (ಕಟಿಯಲ್ಲಿ)।

Verse 40

ऊरुयुग्मं नृसिंहाय उरः श्रीवत्सधारिणे । कण्ठं कौस्तुभनाथाय वक्षः श्रीपतये तथा ॥ ३९.४० ॥

‘ನೃಸಿಂಹಾಯ’ ಎಂದು ಊರುಯುಗ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ‘ಶ್ರೀವತ್ಸಧಾರಿಣೇ’ ಎಂದು ಉರಸ್ಸನ್ನು. ‘ಕೌಸ್ತುಭನಾಥಾಯ’ ಎಂದು ಕಂಠವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಶ್ರೀಪತಯೇ’ ಎಂದು ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 41

त्रैलोक्यविजयायेति बाहू सर्वात्मने शिरः । रथाङ्गधारिणे चक्रं शंकरायेति वारिजम् ॥ ३९.४१ ॥

‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯಾಯ’ ಎಂದು ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ‘ಸರ್ವಾತ್ಮನೇ’ ಎಂದು ಶಿರಸ್ಸನ್ನು. ‘ರಥಾಂಗಧಾರಿಣೇ’ ಎಂದು ಚಕ್ರವನ್ನು, ಮತ್ತು ‘ಶಂಕರಾಯ’ ಎಂದು ವಾರಿಜ (ಕಮಲ)ವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 42

गम्भीरायेति च गदामम्भोजं शान्तिमूर्त्तये । एवमभ्यर्च्य देवेशं देवं नारायणं प्रभुम् ॥ ३९.४२ ॥

“ಗಂಭೀರಾಯ ನಮಃ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶಾಂತಿಮೂರ್ತಿಗೆ ಗದೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ದೇವೇಶ್ವರನಾದ ಪ್ರಭು ನಾರಾಯಣ ದೇವರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು।

Verse 43

पुनस्तस्याग्रतः कुम्भान् चतुरः स्थापयेद् बुधः । जलपूर्णान् समाल्यांश्च सितचन्दनलेपितान् ॥ ३९.४३ ॥

ಮತ್ತೆ ಅದರ ಮುಂದೆ ಜ್ಞಾನಿಯು ನಾಲ್ಕು ಕುಂಭಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು—ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದವು, ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವು, ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಚಂದನಲೇಪಿತವು।

Verse 44

चूतपल्लवसग्रीवान् सितवस्त्रावगुण्ठितान् । स्थगितान् ताम्रपात्रैश्च तिलपूर्णैः सकाञ्चनैः ॥ ३९.४४ ॥

ಅವುಗಳ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಮಾವಿನ ಪಲ್ಲವಗಳು ಇರಲಿ, ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರಲಿ, ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿ—ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ।

Verse 45

चत्वारस्ते समुद्रास्तु कलशाः परिकीर्तिताः । तेषां मध्ये शुभं पीठं स्थापयेद्वस्त्रगर्भितम् ॥ ३९.४५ ॥

ಆ ನಾಲ್ಕು ಕಲಶಗಳನ್ನು ‘ಸಮುದ್ರಗಳು’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗಿಟ್ಟ ಶುಭ ಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 46

तस्मिन् सौवर्णरौप्यं वा ताम्रं वा दारवं तथा । अलाभे सर्वपात्राणां पालाशं पात्रमिष्यते ॥ ३९.४६ ॥

ಆ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವು ಚಿನ್ನದದಾಗಲಿ, ಬೆಳ್ಳಿಯದಾಗಲಿ, ತಾಮ್ರದದಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಮರದದಾಗಲಿ ಇರಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಪಾತ್ರಗಳು ದೊರಕದಿದ್ದರೆ ಪಲಾಶಮರದ ಪಾತ್ರವೂ ಅಂಗೀಕಾರ್ಯ।

Verse 47

तोयपूर्णं तु तत्कृत्वा तस्मिन् पात्रे ततो न्यसेत् । सौवर्णं मत्स्यरूपेण कृत्वा देवं जनार्दनम् । वेदवेदाङ्गसंयुक्तं श्रुतिस्मृतिविभूषितम् ॥ ३९.४७ ॥

ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ನಂತರ ಅದೇ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ದೇವ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು—ವೇದ-ವೇದಾಂಗಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾಗಿ.

Verse 48

तत्रानेकविधैर्भक्षैः फलैः पुष्पैश्च शोभितम् । गन्धधूपैश्च वस्त्रैश्च अर्चयित्वा यथाविधि ॥ ३९.४८ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ; ಸುಗಂಧ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧವಾಗಿ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 49

रसातलगता वेदा यथा देव त्वयाहृताः । मत्स्यरूपेण तद्वन्मां भवानुद्धर केशव ॥ एवमुच्चार्य तस्याग्रे जागरं तत्र कारयेत् ॥ ३९.४९ ॥

“ಹೇ ದೇವಾ! ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದ ವೇದಗಳನ್ನು ನೀವು ಮತ್ಸ್ಯರೂಪ ಧರಿಸಿ ಹೇಗೆ ಉದ್ಧರಿಸಿದಿರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಕೇಶವ! ನನ್ನನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸಿರಿ.” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 50

यथाविभवसारेण प्रभाते विमले तथा । चतुर्णां ब्राह्मणानां च चतुरो दापयेद् घटान् ॥ ३९.५० ॥

ಶುದ್ಧವಾದ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ನಾಲ್ಕು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಘಟಗಳು (ಜಲಕಲಶಗಳು) ದಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 51

पूर्वं तु बह्वृचे दद्याच्छन्दोगे दक्षिणं तथा । यजुःशाखान्विते दद्यात् पश्चिमं घटमुत्तमम् । उत्तरं कामतो तद्यादेष एव विधिः स्मृतः ॥ ३९.५१ ॥

ಪೂರ್ವದ ಭಾಗವನ್ನು ಬಹ್ವೃಚ (ಋಗ್ವೇದಿ)ಗೆ ನೀಡಬೇಕು; ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗವನ್ನು ಛಾಂದೋಗ (ಸಾಮವೇದಿ)ಗೆ. ಯಜುಃಶಾಖಾನ್ವಿತ (ಯಜುರ್ವೇದಿ)ಗೆ ಪಶ್ಚಿಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಘಟವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಉತ್ತರದ ಭಾಗವನ್ನು ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ನೀಡಬಹುದು—ಇದೇ ವಿಧಿ ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 52

ऋग्वेदः प्रीयतां पूर्वे सामवेदस्तु दक्षिणे । यजुर्वेदः पश्चिमतो अथर्वश्चोत्तरेण तु ॥ ३९.५२ ॥

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಮವೇದನು; ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಯಜುರ್ವೇದನು; ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಥರ್ವವೇದನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 53

अनेन क्रमयोगेन प्रीयतामिति वाचयेत् । मत्स्यरूपं च सौवर्णमाचार्याय निवेदयेत् ॥ ३९.५३ ॥

ಈ ಕ್ರಮಯೋಗದಂತೆ ‘ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಪಠಿಸಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಮೀನು ರೂಪದ ಸ್ವರ್ಣವಸ್ತುವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 54

गन्धधूपादिवस्त्रैश्च सम्पूज्य विधिवत् क्रमात् । यस्त्विमं सरहस्यं च मन्त्रं चैवोपपादयेत् । विधानं तस्य वै दत्त्वा फलं कोटिगुणोत्तरम् ॥ ३९.५४ ॥

ಗಂಧ, ಧೂಪ, ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಪೂಜಿಸಿ, ಯಾರು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅದರ ರಹಸ್ಯসহ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರಿಗೆ ನಿಗದಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ—ಅದರ ಫಲವು ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 55

प्रतिपद्य गुरुं यस्तु मोहाद् विप्रतिपद्यते । स जन्मकोटि नरके पच्यते पुरुषाधमः । विधानस्य प्रदाता यो गुरुरित्युच्यते बुधैः ॥ ३९.५५ ॥

ಗುರುವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಕೂಡ ಮೋಹದಿಂದ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗುವವನು ಅಧಮಪುರುಷನು; ಅವನು ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ನರಕದಲ್ಲಿ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಧಾನವನ್ನು ನೀಡುವವನೇ ‘ಗುರು’ ಎಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 56

एवं दत्त्वा विधानॆन द्वादश्यां विष्णुमर्च्य च । विप्राणां भोजनं कुर्याद् यथाशक्त्या सदक्षिणम् ॥ ३९.५६ ॥

ಈ ರೀತಿ ವಿಧಾನದಂತೆ ದಾನ ನೀಡಿ, ದ್ವಾದಶಿ ದಿನ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 57

ताम्रपात्रैश्च सतीलैः स्थगितान् कारयेद् घटान् । तत्र सज्जलपात्रस्थं ब्राह्मणाय कुटुम्बिने ॥ ३९.५७ ॥

ತಾಮ್ರಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಎಳ್ಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಘಟಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಜಲಭರಿತ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಗೃಹಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 58

देवं दद्यान्महाभागस्ततो विप्रांश्च भोजयेत् । भूरीणा परमान्नेन ततः पश्चात् स्वयं नरः । भुञ्जीत सहितो बालैर्वाग्यतः संयतेन्द्रियः ॥ ३९.५८ ॥

ಭಾಗ್ಯವಂತನು ಮೊದಲು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಿ; ನಂತರ ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನ್ನದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಲಿ. ಬಳಿಕ ತಾನೇ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಭುಂಜಿಸಲಿ, ವಾಕ್ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿ.

Verse 59

अनेन विधिना यस्तु धरणीव्रतकृन्नरः । तस्य पुण्यफलं चाग्र्यं शृणु बुद्धिमतां वर ॥ ३९.५९ ॥

ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಧರಣೀ-ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ನರನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೇಳು, ಹೇ ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

Verse 60

यदि वक्त्रसहस्राणि भवन्ति मम सुव्रत । आयुश्च ब्रह्मणस्तुल्यं भवेद्यदि महाव्रत ॥ ३९.६० ॥

ಹೇ ಸುವ್ರತನೇ, ನನಗೆ ಸಾವಿರ ಮುಖಗಳಿದ್ದರೂ, ಹೇ ಮಹಾವ್ರತನೇ, ನನ್ನ ಆಯುಷ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದರೂ—

Verse 61

तदानीमस्य धर्मस्य फलं कथयितुं भवेत् । तथाप्युद्देशतो ब्रह्मन् कथयामि शृणुष्व तत् ॥ ३९.६१ ॥

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಧರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಆದರೂ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 62

दश सप्त दश द्वे च अष्टौ चत्वार एव च । लक्षायुतानि चत्वारि एकस्थं स्याच्चतुर्युगम् ॥ ३९.६२ ॥

ಹತ್ತು, ಹದಿನೇಳು, ಹತ್ತು, ಎರಡು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಂಟು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು—ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅಯುತಗಳ ಈ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ಚತುರ್ಯುಗ (ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಸಮೂಹ) ಆಗುತ್ತದೆ।

Verse 63

तैरेकसप्ततियुगं भवेन्मन्वन्तरं मुने । चतुर्दशाहो ब्राह्मस्तु तावती रात्रिरिष्यते ॥ ३९.६३ ॥

ಅದೇ ಗಣನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಓ ಮುನೇ, ಒಂದು ಮನ್ವಂತರವು ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಯುಗಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ। ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನವು ಹದಿನಾಲ್ಕು (ಅಂತಹ) ಮನ್ವಂತರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅಷ್ಟೇ ಅವಧಿಯ ರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 64

एवं त्रिंशद्दिनो मासस्ते द्वादश समाः स्मृताः । तेषां शतं ब्रह्मणस्तु आयुर्नास्त्यत्र संशयः ॥ ३९.६४ ॥

ಈ ರೀತಿ ತಿಂಗಳು ಮുപ്പತ್ತು ದಿನಗಳೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷ. ಅಂಥ ವರ್ಷಗಳ ನೂರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಯುಷ್ಯ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 65

यः सकृद्द्वादशीमेतामनेन विधिना क्षिपेत् । स ब्रह्मलोकमाप्नोति तत्कालं चैव तिष्ठति ॥ ३९.६५ ॥

ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಈ ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತವನ್ನು ಯಾರು ಒಂದೇ ಸಲವಾದರೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 66

ततो ब्रह्मोपसंहारे तल्लयं तिष्ठते चिरम् । पुनः सृष्टौ भवेद् देवो वैराजानां महातपाः ॥ ३९.६६ ॥

ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮೋಪಸಂಹಾರರೂಪ ಮಹಾಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆ ಲಯಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಂಗುತ್ತಾನೆ। ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ಆ ದೇವನು ವೈರಾಜರ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 67

ब्रह्महत्यादिपापानि इह लोककृतान्यपि । अकामे कामतो वापि तानि नश्यन्ति तत्क्षणात् ॥ ३९.६७ ॥

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದವುಗಳಾದರೂ—ಅಕಾಮವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೂ—(ಆ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ) ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 68

इह लोके दरिद्रो यो भ्रष्टराज्योऽथ वा नृपः । उपोष्य तां विधानॆन स राजा जायते ध्रुवम् ॥ ३९.६८ ॥

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದರಿದ್ರನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಭ್ರಷ್ಟನಾದ ರಾಜನಾಗಿರಲಿ—ಆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 69

वन्ध्या नारी भवेद्या तु अनेन विधिना शुभा । उपोष्यति भवेत् तस्याः पुत्रः परमधार्मिकः ॥ ३९.६९ ॥

ವಂಧ್ಯೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಶುಭಳಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಅವಳಿಗೆ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 70

अगम्यागमनं येन कृतं जानाति मानवः । स इमं विधिमासाद्य तस्मात् पापाद् विमुच्यते ॥ ३९.७० ॥

ನಿಷಿದ್ಧಸಂಗಮ (ಅಗಮ್ಯಾಗಮನ) ಮಾಡಿದ್ದೇನೆಂದು ತಿಳಿದಿರುವ ಮಾನವನು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೆ ಆ ಪಾಪದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 71

ब्रह्मक्रियाया लोभेन बहुवर्षकृतेन च । उपोष्येमां सकृद् भक्त्या वेदसंस्कारमाप्नुयात् ॥ ३९.७१ ॥

ಬ್ರಹ್ಮಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲೋಭದಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದರೂ—ಈ ವ್ರತಕ್ಕಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ವೇದಸಂಸ್ಕಾರರೂಪ ಶುದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 72

किमत्र बहुनोक्तेन न तदस्ति महामुने । अप्राप्यं प्राप्यते नैव पापं वा यन्न नश्यति ॥ ३९.७२ ॥

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಅಪ್ರಾಪ್ಯವೆಂದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ—ಅದು ಪಡೆಯದೆ ಉಳಿಯದು; ನಾಶವಾಗದ ಪಾಪವೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 73

अनेन विधिना ब्रह्मन् स्वयमेव ह्युपोषिता । धरण्या मग्नया तात नात्र कार्या विचारणा ॥ ३९.७३ ॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಉಪವಾಸವು ಸ್ವಯಂವೇ ನೆರವೇರಿದೆ. ತಾತಾ, ಭೂಮಿ ಮುಳುಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 74

अदीक्षिताय नो देयं विधानं नास्तिकाय च । देवब्रह्मद्विषे वापि न श्राव्यं तु कदाचन । गुरुभक्ताय दातव्यं सद्यः पापप्रणाशनम् ॥ ३९.७४ ॥

ದೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು; ನಾಸ್ತಿಕನಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ದ್ವೇಷಿಸುವವರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಬಾರದು. ಗುರುಭಕ್ತನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಬೇಕು; ಇದು ತಕ್ಷಣ ಪಾಪನಾಶಕ।

Verse 75

इह जन्मनि सौभाग्यं धनं धान्यं वरस्त्रियः । भवन्ति विविधा यस्तु उपोष्य विधिना ततः ॥ ३९.७५ ॥

ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಧನ, ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸ್ತ್ರೀಯರು (ಸಹಚರಿಯರಾಗಿ) ವಿವಿಧವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 76

य इमं श्रावयेद् भक्त्या द्वादशीकल्पमुत्तमम् । श्रृणोति वा स पापैस्तु सर्वैरेव प्रमुच्यते ॥ ३९.७६ ॥

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಉತ್ತಮ ದ್ವಾದಶೀ-ಕಲ್ಪವನ್ನು ಪಠಣ ಮಾಡಿಸುವವನು—ಅಥವಾ ಕೇಳುವವನು—ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।