Adhyaya 6

Verse 1

अगस्त्य उवाच । तस्मात्संगमतो विप्र पश्चिमे दिक्तटे स्थितम् । सीताकुण्डमितिख्यातं सर्वकामफलप्रदम्

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಆ ಸಂಗಮದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ತಟದಲ್ಲಿ ‘ಸೀತಾಕುಂಡ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 2

यत्र स्नात्वा नरो विप्र सर्वपापैः प्रमुच्यते । सीतया किल तत्कुण्डं स्वयमेव विनिर्मितम् । रामेण वरदानाच्च महाफलनिधीकृतम्

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕುಂಡವನ್ನು ಸೀತಾದೇವಿಯೇ ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮನ ವರದಾನದಿಂದ ಅದು ಮಹಾಫಲಗಳ ನಿಧಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 3

श्रीराम उवाच । शृणु सीते प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भुवि यादृशम् । त्वत्कुण्डस्यास्य सुभगे त्वत्प्रीत्या कथयाम्यहम्

ಶ್ರೀರಾಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೀತೇ! ಕೇಳು; ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಈ ಕುಂಡದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವು ಹೇಗಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಹೇ ಸುಭಗೇ! ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನಾನು ಇದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 4

अत्र स्नानं च दानं च जपो होमस्तपोऽथवा । सर्वमक्षयतां याति विधानेन शुचिस्मिते

ಹೇ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ! ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ ಅಥವಾ ತಪಸ್ಸು—ಯಾವುದನ್ನೇ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 5

मार्गकृष्णचतुर्दश्यां तत्र स्नानं विशेषतः । सर्वपापहरं देवि सर्वदा स्नायिनां नृणाम्

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವು ವಿಶೇಷ ಫಲಪ್ರದ. ಹೇ ದೇವಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ನರರ ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಅದು ಸದಾ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 6

इति रामो वरं प्रादात्सीतायै च प्रजाप्रियः । तदाप्रभृति सर्वत्र तत्तीर्थं भुवि वर्त्तते

ಹೀಗೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಿಯನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸೀತೆಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 7

सीताकुण्डमिति ख्यातं जनानां परमाद्भुतम् । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा नूनं राममवाप्नुयात्

ಅದು ‘ಸೀತಾಕುಂಡ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದು ಜನರಿಗೆ ಪರಮ ಅದ್ಭುತ. ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

तत्र स्नानेन दानेन तपसा च विशेषतः । गन्धैर्माल्यैर्धूपदीपैर्न्नानाविभवविस्तरैः । रामं संपूज्य सीतां च मुक्तः स्यान्नात्र संशयः

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ—ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ, ಮಾಲೆ, ಧೂಪ, ದೀಪ ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ಉಪಹಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನೂ ಸೀತೆಯನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿದರೆ—ಮೋಕ್ಷ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 9

मार्गे मासि च स्नातव्यं गर्भवासो न जायते । अन्यदापि नरः स्नात्वा विष्णुलोकं स गच्छति

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆಗ ಗರ್ಭವಾಸ, ಅಂದರೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮ, ಉಂಟಾಗದು. ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

विभोर्विष्णुहरेर्विप्र रम्ये पश्चिमदिक्तटे । देवश्चक्रहरिर्नाम सर्वाभीष्टफलप्रदः

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ರಮ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಭು ವಿಷ್ಣು-ಹರಿಯ ‘ಚಕ್ರಹರಿ’ ಎಂಬ ದೇವಮೂರ್ತಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಸರ್ವ ಅಭೀಷ್ಟ ಫಲಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 11

तस्य चक्रहरेर्विप्र महिमा न हि मानवैः । शक्यो वर्णयितुं धीरैरपि बुद्धिमतां वरैः

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಆ ಚಕ್ರಹರಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮಾನವರು ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಧೀರರೂ ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ವರ್ಣಿಸಲಾರರು।

Verse 12

ततः पश्चिमदिग्भागे नाम्ना पुण्यं हरिस्मृति । विष्णोरायतनं ख्यातं परमार्थफलप्रदम् । यस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते

ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಹರಿಸ್ಮೃತಿ’ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳವಿದೆ; ಅದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯತನ, ಪರಮಾರ್ಥಫಲಪ್ರದ; ಅದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 13

तयोर्दर्शनतो यांति तेषां पापानि देहिनाम् । तानि पापानि यावंति कुर्वते भुवि ये नराः

ಆ ಎರಡರ ದರ್ಶನದಿಂದ ದೇಹಿಗಳ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಎಷ್ಟೇ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಅವೆಲ್ಲವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 14

पुरा देवासुरे जाते संग्रामे भृशदारुणे । दैत्यैर्वरमदोत्सिक्तैर्देवा युधि पराजिताः

ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವರು-ಅಸುರರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾದಾಗ, ವರಗಳ ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರಾದ ದೈತ್ಯರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪರಾಜಯಗೊಳಿಸಿದರು।

Verse 15

तेषां पलायमानानां देवानामग्रणीर्हरः । संस्तभ्य चैव तान्सर्वान्पुरस्कृत्यांबुजासनम्

ದೇವತೆಗಳು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಅಗ್ರಣಿಯಾದ ಹರಿಯು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಕಮಲಾಸನ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮುಂಚೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು.

Verse 16

क्षीरोदशायिनं विष्णुं शेषपर्य्यंकशायिनम् । लक्ष्म्योपविष्टं पार्श्वे च चरणांबुजहस्तया

ಅವರು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವ, ಶೇಷಪರ್ಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕಂಡರು; ಅವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಉಪವಿಷ್ಟಳಾಗಿ, ಕೈಯನ್ನು ಅವರ ಕಮಲಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಳು.

Verse 17

नारदाद्यैर्मुनिवरैरुद्गीतगुगौरवम् । गरुडेन पुरःस्थेनानिशमंजलिना स्तुतम्

ನಾರದಾದಿ ಮುನಿವರರು ಅವರ ಗೌರವಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಗಾನಮಾಡಿದರು; ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಗರುಡನು ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧನಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 18

क्षीराब्धिजलकल्लोलमदबिन्द्वंकिताम्बरम् । तारकोत्करविस्फारतारहारविराजितम्

ಅವರು ಅವನನ್ನು ಕಂಡರು—ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಅಲೆಗಳ ಆಟದ ಛಿಟಿಕೆಬಿಂದುಗಳಂತೆ ಚುಕ್ಕೆಗಳಾದ ಅಂಬರಧಾರಿಯನ್ನು, ನಕ್ಷತ್ರಗುಚ್ಛದಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ತಾರಾಹಾರದಿಂದ ವಿರಾಜಮಾನನನ್ನು.

Verse 19

पीतांबरमतिस्मेरविकाशद्भावभावितम् । बिभ्रतं कुण्डलं स्थूलं कर्णाभ्यां मौक्तिकोज्ज्वलम्

ಅವರು ಅವನನ್ನು ಕಂಡರು—ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿಯಾಗಿ, ಮೃದುಸ್ಮಿತದ ವಿಕಸಿತ ಕాంతಿಯಿಂದ ಭಾವಿತನಾಗಿ, ಎರಡೂ ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮುತ್ತಿನ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಉಜ್ವಲನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 20

रत्नवल्लीमिव स्वच्छां श्वेतद्वीपनिवासिनीम् । किरीटं पद्मरागाणां वलयं दधतं परम्

ರತ್ನವಲ್ಲಿಯಂತೆ ಸ್ವಚ್ಛವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವೂ, ಶ್ವೇತದ್ವೀಪನಿವಾಸಿನೀ ದೇವಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ; ಅವರು ಪದ್ಮರಾಗ ಮಣಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಪರಮ ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ವಲಯವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು।

Verse 21

मित्रस्य राहुवित्रासनिवर्त्तनमिवापरम् । सकौस्तुभप्रभाचक्रं बिभ्राणं प्रवलारुणम्

ಸೂರ್ಯಶಕ್ತಿ ರಾಹುವಿನ ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಂತೆ, ಅವರು ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿಯ ಪ್ರಭೆಯ ದೀಪ್ತ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದರು; ಅದು ಪ್ರವಾಳದಂತೆ ಅರుణವರ್ಣವಾಗಿತ್ತು।

Verse 22

परां चतुर्मुखोत्पत्तिकल्पसंकल्पनामिव । शरणं स जगामाशु विनीतात्मा स्तुवन्निति

ನಂತರ ವಿನೀತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮಹಾಸಂಕಲ್ಪದಂತೆ ಉನ್ನತವಾದ ಆ ಪರಮ ಶರಣವನ್ನು ಅವನು ಶೀಘ್ರ ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 23

तस्मिन्नवसरे शंभुः सर्वदेवगणैः सह । तुष्टाव प्रयतो भूत्वा विष्णुं जिष्णुं सुरद्विषाम्

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಭು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು—ದೇವಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಅಜೇಯ ಜಿಷ್ಣುವನ್ನು।

Verse 24

ईश्वर उवाच । संसारार्णवसंतारसुपर्णसुखदायिने । मोह तीव्रतमो हारि चन्द्राय हरये नमः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಸುಖದ ಸುಪರ್ಣ (ರೆಕ್ಕೆ/ಗರುಡ) ದಾನಿಗೆ, ಮೋಹವೆಂಬ ಅತಿಘೋರ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಹರಿಸುವ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶೀತಲ ಹರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 25

स्फुरत्संविन्मणिशिखां चित्तसंगतिचंद्रिकाम् । प्रपद्ये भगवद्भक्तिमानसोद्यानवाहिनीम्

ನಾನು ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ—ಅದರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತ ಚೈತನ್ಯದ ಮಣಿ-ಜ್ವಾಲೆ ಸ್ಫುರಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ಚಂದ್ರಿಕೆ ಚಿತ್ತದ ಪಾವನ ಸಂಗಮ, ಮತ್ತು ಅದು ಹೃದಯ-ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವದಾಯಕ ವಾಹಿನಿಯಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ।

Verse 26

हेलोल्लसत्समुत्साहशक्तिं व्याप्तजगत्त्रयाम् । या पूर्वकोटिर्भावानां सत्त्वानां वैष्णवीति वा

ಆ ಶಕ್ತಿ—ಏರುತ್ತಿರುವ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕ್ರೀಡಾಮಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು—ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಸತ್ತ್ವಗಳಿಗೂ ಅವರ ಭಾವಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಗೂ ಆದಿಮೂಲವಾಗಿದ್ದು ‘ವೈಷ್ಣವೀ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 27

पवनांदोलितांभोजदलपर्वांतवर्त्तिनाम् । पततामिव जन्तूनां स्थैर्यमेका हरिस्मृतिः

ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅಲುಗಾಡುವ ಕಮಲದಳದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬೀಳುವಂತಿರುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಏಕೈಕ ಸ್ಥೈರ್ಯ—ಹರಿಸ್ಮರಣೆ ಮಾತ್ರ.

Verse 28

नमः सूर्य्यात्मने तुभ्यं संवित्किरणमालिने । हृत्कुशेशयकोषश्रीसमुन्मेषविधायिने

ಸೂರ್ಯಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಶುದ್ಧ ಸಂವಿತ್ ಕಿರಣಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಹೃದಯ-ಕಮಲದ ಮೊಗ್ಗಿನ ಕೋಶವನ್ನು ಶ್ರೀಯುತವಾಗಿ ಅರಳಿಸುವವನು.

Verse 29

नमस्तस्मै यमवते योगिनां गतये सदा । परमेशाय वै पारे महसां तमसां तथा

ಯಮಸಮಾನ ನ್ಯಾಯನಿಯಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಯೋಗಿಗಳ ಸದಾ ಪರಮಗತಿಯಾದವನು; ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು ಎರಡಕ್ಕೂ ಅತೀತನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು.

Verse 30

यज्ञाय भुक्तहविष ऋग्यजुःसामरूपिणे । नमः सरस्वतीगीतदिव्यसद्गणशालिने

ಯಜ್ಞಸ್ವರೂಪನೇ, ಹವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನೇ, ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮರೂಪಧಾರಿಯೇ; ಸರಸ್ವತಿಯ ಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ, ದಿವ್ಯ ಸತ್ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 31

शांताय धर्मनिधये क्षेत्रज्ञायामृतात्मने । शिष्ययोगप्रतिष्ठाय नमो जीवैकहेतवे । घोराय मायाविधये सहस्रशिरसे नमः

ಶಾಂತನಿಗೆ, ಧರ್ಮನಿಧಿಗೆ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನಿಗೆ, ಅಮೃತಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನಿಗೆ; ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವವನಿಗೆ; ಸಕಲ ಜೀವಗಳ ಏಕೈಕ ಮೂಲಹೇತುವಿಗೆ ನಮೋ ನಮಃ. ಮಾಯಾವಿಧಾತ, ಘೋರ, ಸಹಸ್ರಶಿರಸನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 32

योगनिद्रात्मने नाभिपद्मोद्भूतजगत्सृजे । नमः सलिलरूपाय कारणाय जगत्स्थितेः

ಯೋಗನಿದ್ರಾಸ್ವರೂಪನೇ, ನಾಭಿಪದ್ಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ; ಸಲಿಲರೂಪನೇ, ಜಗತ್ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 33

कार्यमेयाय बलिने जीवाय परमात्मने । गोप्त्रे प्राणाय भूतानां नमो विश्वाय वेधसे

ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹ್ಯನಾದ ಬಲವಂತನೇ; ಜೀವಸ್ವರೂಪನೇ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ; ಭೂತಗಳ ಗೋಪ್ತಾ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಸ್ವರೂಪನೇ—ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ವೇಧಸ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ)ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 34

दृप्ताय सिंहवपुषे दैत्यसंहारकारिणे । वीर्यायानंतमनसे जगद्भावभृते नमः

ಸಿಂಹವಪುವಿನ ದರ್ಪಶಾಲಿ, ದೈತ್ಯಸಂಹಾರಕನೇ; ಅನಂತವೀರ್ಯ, ಅನಂತಮನಸ್ಸಿನವನೇ, ಜಗದ್ಭಾವವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 35

संसारकारणाज्ञानमहासंतमसच्छिदे । अचिन्त्यधाम्ने गुह्याय रुद्रायात्युद्विजे नमः

ಸಂಸಾರಕಾರಣವಾದ ಅಜ್ಞಾನರೂಪ ಮಹಾ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಛೇದಿಸುವವನೆ, ಅಚಿಂತ್ಯ ಧಾಮಧಾರಿಯಾದ ಗುಹ್ಯಸ್ವರೂಪ ರುದ್ರನೆ—ಯಾರ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕಂಪಿಸುವರೋ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 36

शान्ताय शान्तकल्लोलकैवल्यपददायिने । सर्वभावातिरिक्ताय नमः सर्वमयात्मने

ಶಾಂತಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ಶಾಂತಿಯ ಕಲ್ಲೋಲದಂತೆ ಅಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈವಲ್ಯಪದ ನೀಡುವವನಿಗೆ; ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳಿಗೂ ಅತೀತನಾಗಿಯೂ ಸರ್ವಮಯ ಆತ್ಮನಾಗಿರುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 37

इन्दीवरदलश्यामं स्फूर्जत्किंजल्कविभ्रमम् । बिभ्राणं कौस्तुभं विष्णुं नौमि नेत्ररसायनम्

ನೀಲಕಮಲದಳದಂತೆ ಶ್ಯಾಮ, ಹೊಳೆಯುವ ಕೇಸರಗಳ ವಿಭ್ರಮದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ—ನೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಮೃತಸಮಾನ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 38

अगस्त्य उवाच । इति स्तुतः प्रसन्नात्मा वरदो गरुडध्वजः । ववर्ष दृष्टिसुधया सर्वान्देवान्कृपान्वितः । उवाच मधुरं वाक्यं प्रश्रयावनतान्सुरान्

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವರದ ಗರುಡಧ್ವಜ ಪ್ರಭು ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾದನು. ಕೃಪೆಯಿಂದ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಸುಧೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ದೇವರ ಮೇಲೂ ಸುರಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ವಂಗಿದ ಸುರರಿಗೆ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು।

Verse 39

श्रीभगवानुवाच । जानामि विबुधाः सर्वमभिप्रायं समाधितः । दैतेयैर्विक्रमाक्रान्तं पदं समरदर्पितैः

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಬುಧರೇ! ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾಗಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಸಮರದರ್ಪದಿಂದ ಮದಿಸಿದ ದೈತ್ಯರು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪದ/ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 40

सबलैर्बलहीनानां प्रतापो विजितः परैः । सांप्रतं तु विधास्यामि तपो युष्मद्बलाय वै

ಬಲವಂತರ ಎದುರು ಬಲಹೀನರ ಪ್ರತಾಪವು ಪರರಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಬಲವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ನಾನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆನು.

Verse 41

अयोध्यानगरे गत्वा करिष्ये तप उत्तमम् । गुप्तो भूत्वा भवत्तेजोविवृद्ध्यै दैत्यशान्तये

ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುವೆನು. ಗುಪ್ತನಾಗಿ ಇದ್ದು ನಿಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧಿಗೂ ದೈತ್ಯಶಮನಕ್ಕೂ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆನು.

Verse 42

भवन्तोऽपि तपस्तीव्रं कुर्वंत्वमलमानसाः । अयोध्यां प्राप्यतां देवा दैत्यनाशाय सत्वरम्

ನೀವು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿರಿ. ದೈತ್ಯನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ದೇವರುಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ತಲುಪಲಿ.

Verse 43

अगस्त्य उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे देवान्देवो गरुडवाहनः । अयोध्यामागतः क्षिप्रं चकार तप उत्तमम्

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು— ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಗರುಡವಾಹನನಾದ ದೇವನು ದೇವತೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ನಂತರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

Verse 44

गुप्तो भूत्वा यदा विद्वन्सुरतेजोभिवृद्धये । तेन गुप्तहरिर्नाम देवो विख्यातिमागतः

ಓ ವಿದ್ವನ್, ದೇವತೆಗಳ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅವರು ಗುಪ್ತನಾಗಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ, ಆ ದೇವನು ‘ಗುಪ್ತಹರಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 45

आगतस्य हरेः पूर्वं यत्र हस्ततलाच्च्युतम् । सुदर्शनाख्यं तच्चक्रं तेन चक्रहरिः स्मृतः

ಹರಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಅವರ ಕರತಲದಿಂದ ‘ಸುದರ್ಶನ’ ಎಂಬ ಚಕ್ರವು ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವರು ‘ಚಕ್ರ-ಹರಿ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 46

तयोर्दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते । हरस्तेन प्रभावेण देवाः प्रबलतेजसः

ಆ ಇಬ್ಬರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅದೇ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಬಲ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು।

Verse 47

जित्वा दैत्यान्रणैः सर्वान्संप्राप्य स्वपदान्यथ । रेजिरे विपुलानंदैरसुरानार्दयंस्ततः

ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದು, ದೇವರುಗಳು ಅಪಾರ ಆನಂದದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು; ನಂತರ ಅಸುರರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದರು।

Verse 48

ततः सर्वे समेत्याशु बृहस्पतिपुरस्सराः । देवाः सर्वेऽनमन्मौलिमालार्च्चित पदाम्बुजम् । हरिं द्रष्टुमथागच्छन्नयोध्यायां समुत्सुकाः

ನಂತರ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸೇರಿ, ತಮ್ಮ ಕಿರೀಟಗಳ ಮೇಲೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ಪದ್ಮಪಾದಗಳಿರುವ ಹರಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದರು।

Verse 49

आगत्य च ततः श्रुत्वा नानाविधगुणादरम् । भावैः पुण्यैः समभ्यर्च्य नत्वा प्रांजलयस्तदा । हरिमेकाग्रमनसा ध्यायन्तो ध्याननिष्ठिताः

ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಅವರ ನಾನಾವಿಧ ಗುಣಗಳ ಮೇಲಿನ ಆದರವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪುಣ್ಯಭಾವಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ, ಕೈಮುಗಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ ಧ್ಯಾನನಿಷ್ಠರಾದರು।

Verse 50

तानागतान्समालोक्य पदभक्त्या कृतानतीन् । प्रसन्नः प्राह विश्वात्मा पीतवासा जनार्दनः

ಅವರ ಆಗಮನವನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಾದಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದವರನ್ನು ಕಂಡು, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ ವಿಶ್ವಾತ್ಮ ಜನಾರ್ದನನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 51

श्रीभगवानुवाच । भोभो देवा भवन्तश्च चिराद्दिष्टयाद्यसंगताः । अधुना भवतामिच्छां कां करोमि सुरा अहम् । तद्ब्रूत त्वरिता मह्यं किं विलंबेन निर्भयाः

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು— “ಓ ಓ ದೇವರೇ! ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಭಾಗ್ಯವಶಾತ್ ಇಂದು ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಿರಿ. ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಯಾವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ? ನಿರ್ಭಯರಾಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ—ವಿಳಂಬ ಏಕೆ?”

Verse 52

देवा ऊचुः । भगवन्देवदेवेश त्वया संप्रति सर्वशः । सर्वं समभवत्कार्यं निष्पन्नं वै जगत्पते

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು— “ಭಗವನ್, ದೇವದೇವೇಶ! ನಿಮ್ಮಿಂದ ಈಗ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವೆಲ್ಲ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ, ಎಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಪನ್ನವಾಗಿದೆ।”

Verse 53

तथापि सर्वदा भाव्यं नित्यं देव त्वया विभो । अस्मद्रक्षार्थमत्रैव विजितेन्द्रियवर्त्मना

“ಆದರೂ, ಹೇ ವಿಭೋ ದೇವ! ಇಂದ್ರಿಯಜಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದು, ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀವು ಸದಾ ನಿತ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಬೇಕು।”

Verse 54

एवमेव सदा कार्यं शत्रुपक्षविनाशनम्

“ಹೀಗೆಯೇ ಸದಾ ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ ವಿನಾಶವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।”

Verse 55

श्रीभगवानुवाच । एवमेतत्करिष्यामि भवतामरिसंजयम् । श्रीमतां तेजसो वृद्धिं करिष्यामि सदासुराः । कथेयं च सदा ख्यातिं लोके यास्यति चोत्तमाम्

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—“ತಥಾಸ್ತು; ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯವನ್ನು ನಾನು ಸಾಧಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ದೇವರೇ, ಶ್ರೀಮಂತರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ; ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಉನ್ನತ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.”

Verse 56

अयं नाम्ना गुप्तहरिर्देवो भुवनविश्रुतः । मदीयं परमं गुह्यं स्थानं ख्यातिं समेष्यति

“ಈ ದೇವನು ‘ಗುಪ್ತ-ಹರಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಭುವನವೆಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವನು; ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಥಳವು ನನ್ನ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ ಧಾಮವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.”

Verse 57

अत्र यः प्राणिनां श्रेष्ठः पूजायज्ञजपादिकम् । करोति परया भक्त्या स याति परमां गतिम्

“ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ, ಯಜ್ಞ, ಜಪಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.”

Verse 58

अत्र यः कुरुते दानं यथाशक्त्या जितेन्द्रियः । स स्वर्गमतुलं प्राप्य न शोचति कदाचन

“ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅತುಲ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದು ಎಂದಿಗೂ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 59

अत्र मत्प्रीतये देवाः प्राणिभिर्धर्मकांक्षिभिः । दातव्या गौः प्रयत्नेन सवत्सा विधिपूर्वकम्

“ಹೇ ದೇವರೇ, ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಜೀವಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕರುಸಹಿತ ಗೋವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.”

Verse 60

स्वर्णशृंगी रौप्यखुरी वस्त्रद्वयसमावृता । कांस्योपदोहना ताम्रपृष्ठी बहुगुणान्विता

ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಶೃಂಗಗಳೂ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಖುರಗಳೂಳ್ಳವಳು; ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾದವಳು; ಕಂಚಿನ ದೋಹನಪಾತ್ರವಿಟ್ಟು, ತಾಮ್ರಪೃಷ್ಠಳಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸದುಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದವಳು।

Verse 61

रत्नपुच्छा दुग्धवती घंटाभरणभूषिता । अर्चिता गंधपुष्पाद्यैः सुप्रसन्नाऽमृतप्रजा

ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಪೂಚ್ಛೆಯುಳ್ಳವಳು, ದುಧದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾದವಳು, ಘಂಟಾ-ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತಳಾದವಳು; ಗಂಧ-ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿತಳಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ, ಅಮೃತಸಮಾನ ಸಂತಾನವಳ್ಳವಳು।

Verse 62

द्विजाय वेदविज्ञाय गुणिने निर्मलात्मने । विष्णुभक्ताय विदुषे आनृशंस्यरताय च

ವೇದವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಗುಣವಂತ, ನಿರ್ಮಲಾತ್ಮನಾದ ದ್ವಿಜನಿಗೆ; ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಾದ, ವಿದ್ಯಾವಂತನಾದ, ಕರುಣೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾದವನಿಗೆ (ದಾನ) ನೀಡಬೇಕು।

Verse 63

ब्राह्मणाय च गौर्देया सर्वत्रसुखमश्नुते । न देया द्विजमात्राय दातारं सोऽवपातयेत्

ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೇ ಗೋವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ದಾತನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೇವಲ ಹೆಸರಿನ ‘ದ್ವಿಜ’ನಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು—ಅವನು ದಾತನನ್ನು ಪತನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 64

मत्प्रीतयेऽत्र दातव्या निर्मलेनांतरात्मना

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ, ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಲಗೊಳಿಸಿ, ಈ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 65

स्नातं यैश्च विशुद्ध्यर्थमत्र मद्भक्तितत्परैः । तेषां स्वर्गतयो नित्यं मुक्तिः करतले स्थिता

ಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿ ನಿತ್ಯ ನಿಶ್ಚಿತ; ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವು ಸದಾ ಅವರ ಕರತಲದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 66

तथा चक्रहरेः पीठे मत्प्रीत्यै दानमुत्तमम् । जपहोमादिकं चापि कर्त्तव्यं यत्नतो नरैः

ಅದೇ ರೀತಿ ಚಕ್ರಹರಿಯ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನೀಡುವ ದಾನವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ; ಮತ್ತು ಜನರು ಜಪ, ಹೋಮ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಯತ್ನದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 67

भवन्तोऽपि विधानेन यात्रां कुर्वंतु सत्तमाः । अस्माद्गुप्तहरेः स्थानान्निकटे संगमे शुभे

ನೀವು ಕೂಡ, ಹೇ ಸತ್ತಮರೇ, ವಿಧಾನದಂತೆ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ—ಈ ಗುಪ್ತಹರಿಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಶುಭ ಸಂಗಮದ ಬಳಿ।

Verse 68

प्रत्यग्भागे गोप्रताराद्योजनत्रयसंमिते । घर्घरांबुतरंगिण्या सरयूः संगता यतः

ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಗೋಪ್ರತಾರದಿಂದ ಮೂರು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಅಲೆಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಿಯುವ ಘರ್ಘರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸರಯೂ ಸಂಗಮಿಸುವ ಸ್ಥಳವಿದೆ।

Verse 69

अत्र स्नात्वा विधानेन द्रष्टव्योऽत्र प्रयत्नतः । देवो गुप्तहरिर्नाम सर्वकामार्थसिद्धिदः

ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಾನದಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಯತ್ನದಿಂದ ‘ಗುಪ್ತಹರಿ’ ಎಂಬ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆತನು ಎಲ್ಲ ಕಾಮ್ಯಾರ್ಥಗಳ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು।

Verse 70

अगस्त्य उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे देवः पीताम्बरधरोऽच्युतः । देवा अपि विधानेन कृत्वा यात्रां प्रयत्नतः । अयोध्यायां स्थिता नित्यं हरेर्गुणविमोहिताः

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ ಅಚ್ಯುತ ದೇವರು ಅಂತರ್ಧಾನರಾದನು. ದೇವರೂ ಸಹ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಯಾತ್ರೆ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಹರಿಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ವಿಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ನೆಲೆಸಿದರು.

Verse 71

तदाप्रभृति विप्रेंद्र तत्स्थानं भुवि पप्रथे । कार्तिक्यां तु विशेषेण यात्रा सांवत्सरी भवेत्

ಆ ಕಾಲದಿಂದ, ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಆ ಸ್ಥಳವು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 72

विभोर्गुप्तहरेस्तत्र संगमस्नानपूर्विका । गोप्रतारे च तीर्थेऽस्मिन्सरयूघर्घराश्रिते । स्नात्वा देवोऽर्चनीयोऽयं सर्वकामफलप्रदः

ಅಲ್ಲಿ ವಿಭುವಾದ ಗುಪ್ತಹರಿಗಾಗಿ ಸಂಗಮಸ್ನಾನದಿಂದ ವಿಧಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಯೂ–ಘರ್ಘರಾ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಗೋಪ್ರತಾರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಈ ದೇವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು; ಇವನು ಸರ್ವಕಾಮಫಲಪ್ರದನು.

Verse 73

तथा चक्रहरेर्यात्रा कर्त्तव्या सुप्रयत्नतः । मार्गशार्षस्य विशदे पक्षे हरितिथौ नरैः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಚಕ್ರಹರಿಯ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನೂ ಜನರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು—ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಹರಿತಿಥಿಯ ದಿನದಲ್ಲಿ.

Verse 74

एवं यः कुरुते यात्रां विष्णुलोके स मोदते

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುವವನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 75

श्रीसूत उवाच । एवमुक्त्वा तु विरते मुनौ कलशजन्मनि । कृष्णद्वैपायनो व्यासः पुनराह सविस्मयः

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಕಲಶಜನ್ಮನಾದ ಮುನಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮೌನವಾದ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ವ್ಯಾಸನು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 76

व्यास उवाच । अत्याश्चर्य्यमयीं ब्रह्मन्कथामेतां तपोधन । उक्तवानसि येनैतत्साश्चर्य्यं मम मानसम्

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಹೇ ತಪೋಧನ! ನೀನು ಈ ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಮಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೀ; ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ।

Verse 77

विस्तरेण मम ब्रूहि माहात्म्यं परमाद्भुतम्

ಈ ಪರಮಾದ್ಭುತ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 78

शृणु संगममाहात्म्यं विप्रेंद्र परमाद्भुतम् । स्कन्ददेवाच्छ्रुतं सम्यक्कथयामि तथा तव

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಈ ಪರಮಾದ್ಭುತ ಸಂಗಮ-ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಸ್ಕಂದದೇವನಿಂದ ನಾನು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ನಿನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 79

दशकोटिसहस्राणि दशकोटिशतानि च । तीर्थानि सरयूनद्या घर्घरोदकसंगमे । निवसंति सदा विप्र स्कन्दादवगतं मया

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಸರಯೂ ನದಿಯ ಘರ್ಘರಾ ಜಲಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ದಶಕೋಟಿ ಸಹಸ್ರಗಳೂ ದಶಕೋಟಿ ಶತಗಳೂ ಆದ ತೀರ್ಥಗಳು ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ—ಇದು ನಾನು ಸ್ಕಂದದೇವನಿಂದ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 80

देवतानां सुराणां च सिद्धानां योगिनां तथा । ब्रह्मविष्णुशिवानां च सान्निध्यं सर्वदा स्थितम्

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳೂ ಸುರರರೂ, ಸಿದ್ಧರೂ ಯೋಗಿಗಳೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ಶಿವರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವು ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.

Verse 81

तस्मिन्संगमसलिले नरः स्नात्वा समाहितः । संतर्प्य पितृदेवांश्च दत्त्वा दानं स्वशक्तितः

ಆ ಸಂಗಮದ ಜಲದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 82

हुत्वा वैष्णवमंत्रेण शुचिर्यत्फलमाप्नुयात् । तदिहैकमना विप्र शृणु यत्कथयामि ते

ವೈಷ್ಣವಮಂತ್ರದಿಂದ ಹೋಮಾಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಶುದ್ಧನು ಪಡೆಯುವ ಫಲ ಯಾವದೋ—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಏಕಾಗ್ರಮನದಿಂದ ಕೇಳು; ನಾನು ಹೇಳುವುದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅದೇ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 83

अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य च । कुरुक्षेत्रे महाक्षेत्रे राहुग्रस्ते दिवाकरे

ಈ ಪುಣ್ಯವು ಸಹಸ್ರ ಅಶ್ವಮೇಧಗಳಿಗೂ ಶತ ವಾಜಪೇಯ ಯಾಗಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ—ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ, ರಾಹು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗ್ರಸಿಸುವ (ಗ್ರಹಣ) ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೂ.

Verse 84

सुवर्णदाने यत्पुण्यमहन्यहनि तद्भवेत्

ಸುವರ್ಣದಾನದಿಂದ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯ ಯಾವದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 85

अमावास्यां पौर्णमास्यां द्वादश्योरुभयोरपि । अयने च व्यतीपाते स्नानं वैष्णवलोकदम्

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಪೂರ್ಣಿಮೆ, ಎರಡೂ ದ್ವಾದಶಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಯನ ಮತ್ತು ವ್ಯತೀಪಾತ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ವೈಷ್ಣವ ಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 86

तिष्ठेद्युगसहस्रं तु पादेनैकेन यः पुमान् । विधिवत्संगमे स्नायात्पौष्यां तदविशेषतः

ಯಾವ ಪುರುಷನು ಒಂದೇ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ನಿಂತರೂ, ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿನ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲದಿಂದ ಅದು ಭಿನ್ನವಲ್ಲ.

Verse 87

लंबतेऽवाक्छिरा यस्तु युगानामयुतं पुमान् । स्नातानां शुचिभिस्तोयैः संगमे प्रयतात्मनाम्

ಯಾವ ಪುರುಷನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ನೇತಾಡಿದರೂ, ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಿಯಮಿಷ್ಠರ ಶುದ್ಧ ಜಲಸ್ನಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಮೀರಲಾರನು.

Verse 88

व्युष्टिर्भवति या पुंसां न सा क्रतुशतैरपि

ಈ ಪುಣ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಭಾತಸಮಾನ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತಿ, ನೂರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ದೊರೆಯದು.

Verse 89

पौषे मासि विशेषेण स्नानं बहुफलप्रदम्

ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನವು ಬಹುಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 90

पौषे मासि विशेषेण यः कुर्यात्स्नानमादृतः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा वर्णसंकरः । स याति ब्रह्मणः स्थानं पुनरावृत्तिवर्जितम्

ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಅಥವಾ ವರ್ಣಸಂಕರನಾದರೂ—ಪುನರಾವೃತ್ತಿರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 91

पौषे मासे तु यो दद्याद्घृताढ्यं दीपमुत्तमम् । विधिवच्छ्रद्धया विप्र शृणु तस्यापि यत्फलम्

ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾರು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೀಪವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ದಾನಮಾಡುವನೋ—ಓ ವಿಪ್ರ, ಅವನ ಫಲವನ್ನೂ ಕೇಳು।

Verse 92

नानाजन्मार्जितं पापं स्वल्पं बह्वपि वा भवेत् । तत्सर्वं नश्यति क्षिप्रं तोयस्थं लवणं यथा

ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪ—ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಲಿ ಬಹಳವಾಗಲಿ—ಎಲ್ಲವೂ ಶೀಘ್ರ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಕರಗುವಂತೆ।

Verse 93

आयुरारोग्यमैश्वर्यं संततीः सौख्यमुत्तमम् । प्राप्नोति फलदं नित्यं दीपदः पुण्यभाङ्नरः

ದೀಪದಾನ ಮಾಡುವ ಪುಣ್ಯವಂತನು ನಿತ್ಯವೂ ಫಲಪ್ರದ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ದೀರ್ಘಾಯು, ಆರೋಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಖ।

Verse 94

यस्तु शुक्लत्रयोदश्यां पौषेऽत्र प्रयतो व्रती । जागरं कुरुते धीरः स गच्छेद्भवनं हरेः

ಪೌಷದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ನಿಯಮದಿಂದ ವ್ರತಸ್ಥನಾಗಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವ ಧೀರನು ಹರಿಯ ಭವನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 95

जागरं विदधद्रात्रौ दीपं दत्त्वा तु सर्वशः । होमं च कारयेद्विप्रो नियतात्मा शुचिव्रतः

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ದೀಪದಾನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಿಯತಾತ್ಮನಾಗಿ ಶುದ್ಧವ್ರತದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಹೋಮವನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 96

वैष्णवो विष्णुपूजां च कुर्वञ्छृण्वन्हरेः कथाम् । गीतवादित्रनृत्यैश्च विष्णुतोषणकारकैः । कथाभिः पुण्ययुक्ताभिर्जागृयाच्छर्वरीं नरः

ವೈಷ್ಣವನು ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಹರಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಗೀತ-ವಾದ್ಯ-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪುಣ್ಯಯುಕ್ತ ಕಥಾಪ್ರವಚನಗಳಿಂದ ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲ ಜಾಗರಿಸಬೇಕು।

Verse 97

ततः प्रभाते विमले स्नात्वा विधिवदादरात् । विष्णुं संपूज्य विप्रांश्च देयं स्वर्णादि शक्तितः

ನಂತರ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಸಂಪೂಜಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಸ್ವರ್ಣಾದಿ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 98

स्वर्णं चान्नं च वासांसि यो दद्याच्छ्रद्धयाऽन्वितः । संगमे विधिवद्विद्वान्स याति परमां गतिम्

ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸ್ವರ್ಣ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 99

वर्षेवर्षे तु कर्तव्यो जागरः पुण्यतत्परैः

ಪುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದವರು ವರ್ಷೇವರ್ಷೆ ಜಾಗರಣವನ್ನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 100

हरिः पूज्यो द्विजाः सम्यक्संतोष्याः शक्तितो नरैः । तेन विष्णोः परा तुष्टिः पापानि विफलानि च । भवंति निर्विषाः सर्पा यथा तार्क्ष्यस्य दर्शनात्

ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಜನರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು. ಅದರಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಪರಮವಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳು ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತವೆ. ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ) ದರ್ಶನದಿಂದ ಸರ್ಪಗಳು ನಿರ್ವಿಷವಾಗುವಂತೆ, ಪಾಪಶಕ್ತಿಯೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 101

तत्र स्नातो दिवं याति अत्र स्नातः सुखी भवेत

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಈ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 102

त्रिषु लोकेषु ये केचित्प्राणिनः सर्व एव ते । तर्प्यमाणाः परां तृप्तिं यांति संगमजैर्जलैः

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ತರ್ಪಣವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಸಂಗಮಜನ್ಯ ಜಲಗಳಿಂದ ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

Verse 103

भूतानामिह सर्वेषां दुःखोपहतचेतसाम् । गतिमन्वेषमाणानां न संगमसमा गतिः

ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ, ನಿಜವಾದ ಗತಿ/ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಂಗಮದ ಸಮಾನವಾದ ಗತಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 104

सप्तावरान्सप्तपरान्पुरुषश्चात्मनासह । पुंसस्तारयते सर्वान्संगमे स्नानमाचरन्

ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಪುರುಷನು ತನ್ನೊಡನೆ ಏಳು ತಲೆಮಾರು ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಮತ್ತು ಏಳು ತಲೆಮಾರು ಉತ್ತರಜರನ್ನು—ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 105

जात्यंधैरिह ते तुल्यास्तथा पंगुभिरेव च । समेत्यात्र च न स्नान्ति सरयूघर्घरसंगमे

ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕೂಡ ಸರಯೂ–ಘರ್ಘರಾ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದವರು ಜನ್ಮಾಂಧರಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕುಂಟರಂತೆ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 106

वर्णानां ब्राह्मणो यद्वत्तथा तीर्थेषु संगमः । सरयूघर्घरायोगे वैष्णवस्थो नरः सदा

ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನೋ, ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗಮವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಸರಯೂ–ಘರ್ಘರಾ ಯೋಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನರನು ಸದಾ ವೈಷ್ಣವಭಾವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 107

अत्र स्नानेन दानेन यथा शक्त्या जितेंद्रियः । होमेन विधिपुक्तेन नरः स्वर्गमवाप्नुयात्

ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಸ್ನಾನ-ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಹೋಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ನರನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 108

नरो वा यदि वा नारी विधिवत्स्नानमाचरेत् । स्वर्गलोकनिवासो हि भवेत्तस्य न संशयः

ನರನಾಗಲಿ ನಾರಿಯಾಗಲಿ—ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನಿಗೆ/ಅವಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸ ನಿಶ್ಚಿತ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 109

यथा वह्निर्दहेत्सर्वं शुष्कमार्द्रमथापि वा । भस्मीभवंति पापानि तत्समागममज्जनात्

ಬೆಂಕಿ ಒಣದನ್ನೂ ತೇವದನ್ನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಹಿಸುವಂತೆ, ಆ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪಗಳು ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 110

एकतः सर्वतीर्थानि नानाविधिफलानि वै । सरयूघर्घरोत्पन्नसंगमस्त्वधिको भवेत्

ಒಂದು ಕಡೆ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ ನಾನಾವಿಧ ವಿಧಿಗಳ ಫಲಗಳೂ ಇವೆ; ಆದರೂ ಸರಯೂ–ಘರ್ಘರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಸಂಗಮವು ಅವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 111

सर्वतीर्थावगाहस्य फलं यादृक्स्मृतं श्रुतौ । तादृक्फलं नृणां सम्यग्भवेत्संगममज्जनात्

ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸರ್ವತೀರ್ಥಸ್ನಾನ’ಕ್ಕೆ ಹೇಳಿರುವ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಈ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 112

गोप्रताराभिधं तीर्थमपरं वर्ततेऽनघ । सन्निधौ संगमस्यैव महापातकनाशनम्

ಓ ನಿರಪರಾಧಿಯೇ, ‘ಗೋಪ್ರತಾರಾ’ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅದು ಈ ಸಂಗಮದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 113

यत्र स्नानेन दानेन न शोचति नरः क्वचित् । गोप्रतारसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

ಎಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಂದಿಗೂ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಗೋಪ್ರತಾರೆಯ ಸಮಾನ ತೀರ್ಥವು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು।

Verse 114

वाराणस्यां यथा विद्वन्वर्त्तते मणिकर्णिका । उज्जयिन्यां यथा विप्र महाकालनिकेतनम्

ಓ ವಿದ್ಯಾವಂತನೇ, ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ, ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಲನ ನಿಕೇತನವು ಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವಂತೆ—

Verse 115

नैमिषे चक्रवापी तु यथा तीर्थतमा स्मृता । अयोध्यायां तथा विप्र गोप्रताराभिधं महत्

ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವಾಪೀ ಯಥಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥತಮವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಗೋಪ್ರತಾರಾ ಎಂಬ ಮಹಾತೀರ್ಥವು ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿದೆ।

Verse 116

यत्र रामाज्ञया विद्वन्साकेतनगरीजनाः । अवापुः स्वर्गमतुलं निमज्ज्य परमांभसि

ಅಲ್ಲಿ, ಹೇ ವಿದ್ಯಾವಂತನೇ, ರಾಮಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸಾಕೇತನಗರದ ಜನರು ಆ ಪರಮ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಅತುಲ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 117

व्यास उवाच । अवापुस्ते कथं स्वर्गं साकेतनगरीजनाः । कथं च राघवो विद्वन्नेतत्कथय सुव्रत

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಸಾಕೇತನಗರದ ಆ ಜನರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು? ಹಾಗೆಯೇ ರಾಘವನು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿದನು? ಹೇ ವಿದ್ಯಾವಂತನೇ, ಹೇ ಸುವ್ರತನೇ, ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 118

अगस्त्य उवाच । सावधानः शृणु मुने कथामेतां सुविस्तरात् । यथाजगाम रामोऽसौ स्वर्गं स च पुरीजनः

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಕೇಳು; ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಆ ರಾಮನು ಹೇಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ನಗರದ ಜನರೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋದರು।

Verse 119

पुरा रामो विधायैव देवकार्य्यमतंद्रितः । स्वर्गं गंतुं मनश्चक्रे भ्रातृभ्यां सह वीरधीः

ಹಿಂದೆ ರಾಮನು ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅತಂದ್ರಿತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ವೀರಧೀರನಾಗಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು।

Verse 120

ततो निशम्य चारेण वानराः कामरूपिणः । ऋक्षगोपुच्छरक्षांसि समुत्पेतुरनेकशः

ಆಗ ಗೂಢಚಾರರಿಂದ ಆ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳಿ, ಕಾಮರೂಪಧಾರಿಗಳಾದ ವಾನರಸಮೂಹಗಳು, ಕರಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಗೋಪುಚ್ಛ-ರಾಕ್ಷಸರು ಅನೇಕವಾಗಿ ಎದ್ದು ಹೊರಟರು।

Verse 121

देवगंधर्वपुत्राश्च ऋषिपुत्राश्च वानराः । रामक्षयं विदित्वा तु सर्व एव समागताः

ದೇವ-ಗಂಧರ್ವರ ಪುತ್ರರೂ, ಋಷಿಗಳ ಪುತ್ರರೂ ಆದ ವಾನರರು, ರಾಮನ ಪ್ರಸ್ಥಾನಕಾಲ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಸಮಾಗಮಿಸಿದರು।

Verse 122

ते राममनुगत्योचुः सर्वे वानरयूथपाः । तवानुगमने राजन्संप्राप्ताः स्म इहानघ

ರಾಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ವಾನರಯೂಥಪತಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ರಾಜನೇ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ; ಓ ಅನಘನೇ!”

Verse 123

यदि राम विनास्माभिर्गच्छेस्त्वं पुरुषर्षभ । सर्वे खलु हताः स्याम दण्डेन महता नृप

“ಓ ರಾಮ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ನಮ್ಮಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗಿದರೆ, ಓ ನೃಪನೇ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾದಂಡದಿಂದ ಹತರಾದವರಂತೆ ಆಗುವೆವು।”

Verse 125

यावत्प्रजा धरिष्यंति तावदेव विभीषण । कारयस्व महद्राज्यं लंकां त्वं पालयिष्यसि

“ಓ ವಿಭೀಷಣ, ಪ್ರಜೆಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ ಈ ಮಹಾರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸು; ನೀನು ಲಂಕೆಯನ್ನು ಆಳಿ ರಕ್ಷಿಸುವೆ।”

Verse 126

शाधि राज्यं च खल्वेतन्नान्यथा मे वचः कुरु । प्रजास्त्वं रक्ष धर्मेण नोत्तरं वक्तुमर्हसि

ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀನೇ ಆಳು; ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಏನೂ ಮಾಡಬೇಡ. ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರತಿವಾದ ಹೇಳಲು ನೀನು ಅರ್ಹನಲ್ಲ.

Verse 127

एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो हनुमंतमथाब्रवीत् । वायुपुत्र चिरं जीव मा प्रतिज्ञां वृथा कृथाः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ (ರಾಮ) ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—ಓ ವಾಯುಪುತ್ರ, ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗಿರು; ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಿರಲಿ.

Verse 128

यावल्लोका वदिष्यंति मत्कथां वानरर्षभ । तावत्त्वं धारय प्राणान्प्रतिज्ञां प्रतिपालयन्

ಓ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ! ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಥೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುವವರೆಗೆ ನೀನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಧರಿಸು; ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ.

Verse 129

मैन्दश्च द्विविदश्चैव अमृतप्राशनावुभौ । यावल्लोका धरिष्यंति तावदेतौ धरिष्यतः

ಮೈಂದ ಮತ್ತು ದ್ವಿವಿದ—ಇಬ್ಬರೂ ಅಮೃತಪಾನಿಗಳು—ಲೋಕಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸಹ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವರು.

Verse 130

पुत्रपौत्राश्च येऽस्माकं तान्रक्षन्त्विह वानराः । एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थः सर्वानथ च वानरान् । मया सार्धं प्रयातेति तदा तान्राघवोऽब्रवीत्

ನಮ್ಮ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಾನರರು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ (ರಾಮ) ಎಲ್ಲ ವಾನರರಿಗೆ—ನನ್ನೊಡನೆ ಹೊರಡಿರಿ—ಎಂದು ರಾಘವನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 131

प्रभातायां तु शर्वर्य्यां पृथुवक्षा महाभुजः । रामः कमलपत्राक्षः पुरोधसमथाब्रवीत्

ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಭಾತವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿಶಾಲವಕ್ಷ, ಮಹಾಬಾಹು, ಕಮಲಪತ್ರನೇತ್ರ ಶ್ರೀರಾಮನು ಆಗ ತನ್ನ ಪುರೋಹಿತನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 132

अग्निहोत्राणि यांत्वग्रे दीप्यमानानि सर्वशः । वाजपेयातिरात्राणि निर्यातु च ममाग्रतः

ನನ್ನ ಮುಂದಾಗಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಗ್ನಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಲಿ; ವಾಜಪೇಯ ಮತ್ತು ಅತಿರಾತ್ರ ಯಾಗಗಳೂ ನನ್ನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ।

Verse 133

ततो वसिष्ठस्तेजस्वी सर्वं निश्चित्य चेतसा । चकार विधिवत्कर्म महाप्रास्थानिकं विधिम्

ನಂತರ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವಶಿಷ್ಠರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಹಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 134

ततः क्षौमाम्बरधरो ब्रह्मचर्यसमन्वितः । कुशानादाय पाणिभ्यां महाप्रस्थानमुद्यतः

ನಂತರ ಕ್ಷೌಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 135

न व्याहरच्छुभं किंचिदशुभं वा नरेश्वरः । निष्क्रम्य नगरात्तस्मात्सागरादिव चंद्रमाः

ನರೇಶ್ವರನು ಶುಭವೂ ಅಶುಭವೂ ಯಾವುದನ್ನೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟು, ಸಾಗರದಿಂದ ಉದಯಿಸುವ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 136

रामस्य सव्यपार्श्वे तु सपद्मा श्रीः समाश्रिता । दक्षिणे ह्रीर्विशालाक्षी व्यवसायस्तथाग्रतः

ರಾಮನ ಎಡಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಧಾರಿಣಿ ಶ್ರೀ ನೆಲೆಸಿದ್ದಳು; ಬಲಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲನೇತ್ರೆ ಹ್ರೀ (ಲಜ್ಜೆ) ಇದ್ದಳು; ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸಾಯ (ದೃಢ ಪ್ರಯತ್ನ) ಸಾಗಿತು.

Verse 137

नानाविधायुधान्यत्र धनुर्ज्याप्रभृतीनि च । अनुव्रजंति काकुत्स्थं सर्वे पुरुष विग्रहाः

ಅಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸು-ಜ್ಯೆ ಮೊದಲಾದ ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳು ಪುರುಷರೂಪ ಧರಿಸಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು; ಎಲ್ಲವೂ ದೇಹಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ನಡೆದವು.

Verse 138

वेदो ब्राह्मणरूपेण सावित्री सव्यदक्षिणे । ओंकारोऽथ वषङ्कारः सर्वे रामं तदाऽव्रजन्

ವೇದವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು; ಸಾವಿತ್ರಿ ಎಡ-ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಓಂಕಾರ ಮತ್ತು ವಷಟ್ಕಾರ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಆಗ ರಾಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.

Verse 139

ऋषयश्च महात्मानः सर्वे चैव महीधराः । अनुगच्छन्ति काकुत्स्थं स्वर्गद्वारमुपस्थितम्

ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು; ಅವನ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರವೇ ಉಪಸ್ಥಿತವಾದಂತೆ ಇತ್ತು.

Verse 140

तथानुयांति काकुत्स्थमंतःपुरगताः स्त्रियः । सवृद्धाबालदासीकाः सपर्षद्द्वाररक्षकाः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಂತಃಪುರದ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು—ವೃದ್ಧರು, ಮಕ್ಕಳು, ದಾಸಿಯರು, ಸಭಾಸದ-ಪರಿಚಾರಕರು ಮತ್ತು ದ್ವಾರರಕ್ಷಕರೊಡನೆ.

Verse 141

सान्तःपुरश्च भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ । रामं व्रजंतमागम्य रघुवंशमनुव्रताः

ಅಂತಃಪುರಸಹಿತನಾದ ಭರತನು ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು. ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನನ್ನು ಸೇರಿ, ರಘುವಂಶದ ಧರ್ಮವ್ರತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವನ ಹಿಂದೆ ನಡೆದುಹೋದನು.

Verse 142

ततो विप्रा महात्मानः साग्निहोत्राः समंततः । सपुत्रदाराः काकुत्स्थमनुगच्छति सर्वशः

ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು—ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಪಾಲಕರು—ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.

Verse 143

मंत्रिणो भृत्ययुक्ताश्च सपुत्राः सहबांधवाः । सर्वे ते सानुगाश्चैव ह्यनु गच्छंति राघवम्

ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಸಹ ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ, ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ—ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಅನುಚರರೊಡನೆ ರಾಘವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.

Verse 144

ततः सर्वाः प्रकृतयो हृष्टपुष्टजनावृताः । गच्छंतमनुगच्छंतिराघवं गुणरंजिताः

ನಂತರ ಹರ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ಜನಸಮೂಹದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು, ಅವನ ಗುಣಗಳಿಂದ ರಂಜಿತರಾಗಿ, ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾಘವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.

Verse 145

तथा प्रजाश्च सकलाः सपुत्राश्च सवबांधवाः । राघवस्यानुगाश्चासन्दृष्ट्वा विगतकल्मषम्

ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು—ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ—ಕಲ್ಮಷರಹಿತನಾದ ರಾಘವನನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದರು.

Verse 146

स्नाताः शुक्लाम्बरधराः सर्वे प्रयतमानसाः । कृत्वा किलकिलाशब्दमनुयाताश्च राघवम्

ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಿಯತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹರ್ಷಘೋಷ ಮಾಡುತ್ತ ರಾಘವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು।

Verse 147

न कश्चित्तत्र दीनोऽभून्न भीतो नातिदुःखितः । प्रहृष्टा मुदिताः सर्वे वभूवुः परमाद्भुताः

ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ದೀನರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಭಯಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅತಿದುಃಖಿತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷಿತರು, ಆನಂದಿತರು—ಅದು ಪರಮಾದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯ.

Verse 148

द्रष्टुकामाश्च निर्वाणं राज्ञो जनपदास्तथा । संप्राप्तास्तेऽपि दृष्ट्वैव नभोमार्गेण चक्रिणम्

ರಾಜನ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಜನಪದಗಳ ಜನರೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು; ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರ ಉದ್ದೇಶವೂ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು।

Verse 149

ऋक्षवानररक्षांसि जनाश्च पुरवासिनः । आगत्य परया भक्त्या पृष्ठतः समुपाययुः

ಋಕ್ಷರು, ವಾನರರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಹಾಗೂ ನಗರವಾಸಿ ಜನರು ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದು, ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ (ರಾಘವನ) ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿದರು।

Verse 150

तानि भूतानि नगरे ह्यन्तर्धानगतान्यपि । राघवं तेऽप्यनुययुः स्वर्गद्वारमुपस्थितम्

ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳು—ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಂಡವರೂ ಸಹ—ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರ ಎದುರು ನಿಂತಾಗ ರಾಘವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು।

Verse 151

यानि पश्यंति काकुत्स्थं स्थावराणि चराणि च । सत्त्वानि स्वर्गगमने मतिं कुर्वंति तान्यपि

ಸ್ಥಾವರವಾಗಲಿ ಚರವಾಗಲಿ ಯಾವ ಸತ್ತ್ವಗಳು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವೋ, ಅವುಗಳೂ ಸ್ವರ್ಗಗಮನದ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿದವು.

Verse 152

नासीत्सत्त्वमयोध्यायां सुसूक्ष्ममपि किंचन । यद्राघवं नानुयाति स्वर्गद्वारमुपस्थितम्

ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸತ್ತ್ವವೂ ಸಹ, ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ರಾಘವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸದೆ ಉಳಿದುದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

Verse 153

अथार्द्धयोजनं गत्वा नदीं पश्चान्मुखो ययौ । सरयूं पुण्यसलिलां ददर्श रघुनंदनः

ನಂತರ ಅರ್ಧಯೋಜನ ದೂರ ಹೋಗಿ, ನದಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮುಖಮಾಡಿದನು; ರಘುನಂದನನು ಪುಣ್ಯಜಲಭರಿತ ಸರಯೂ ನದಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು.

Verse 154

अथ तस्मिन्मुहूर्ते तु ब्रह्मा लोकपितामहः । सर्वैः परिवृतो देवैरृषिभिश्च महात्मभिः । आययौ तत्र काकुत्स्थं स्वर्गद्वारमुपस्थितम्

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳೂ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳೂ ಸುತ್ತುವರಿದವರಾಗಿ, ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನು ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 155

विमानशतकोटीभिर्दिव्याभिः सर्वतो वृतः । दीपयन्सर्वतो व्योम ज्योतिर्भूतमनुत्तमम्

ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳ ಶತಕೋಟಿಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ, ಸರ್ವತ್ರ ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಅನುತ್ತಮ ಜ್ಯೋತಿಪುಂಜಸ್ವರೂಪನಾದನು.

Verse 156

स्वयंप्रभैश्च तेजोभिर्महद्भिः पुण्यकर्मभिः । पुण्या वाता ववुस्तत्र गन्धवंतः सुखप्रदाः

ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭ ಮಹತ್ತಾದ ತೇಜಸ್ಸುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು; ಸುಗಂಧಭರಿತ, ಸುಖಪ್ರದ ಪವಿತ್ರ ವಾಯುಗಳು ಬೀಸಿದವು।

Verse 157

सपुण्यपुष्पवर्षं च वायुयुक्तं महाजवम् । गन्धर्वैरप्सरोभिश्च तस्मिन्सूर्यौपस्थितः

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾವೇಗದ ಗಾಳಿಯೊಡನೆ ಪವಿತ್ರ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು (ಗೌರವಾರ್ಥ) ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಾದರು।

Verse 158

शरयूसलिलं रामः पद्भ्यां स समुपास्पृशत् । ततो ब्रह्मा सुरैर्युक्तः स्तोतुं समुपचक्रमे

ನಂತರ ರಾಮನು ತನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಶರಯೂ ಜಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು; ತದನಂತರ ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 159

त्वं हि लोकपतिर्देव न त्वां जानाति कश्चन । अहं ते वै विशालाक्ष भूतपूर्वपरिग्रहः

ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನೇ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ನಿನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಯಾರೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯರು। ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಾ! ನಾನು ನಿನ್ನವನೇ—ಪೂರ್ವದಿಂದಲೇ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿನ್ನ ಸೇವಕನು।

Verse 160

त्वमचिंत्यं महद्भूतमक्षयं लोकसंग्रहे । यामिच्छसि महावीर्य तां तनुं प्रविश स्वकाम्

ನೀನು ಅಚಿಂತ್ಯ, ಮಹತ್ತಾದ, ಅಕ್ಷಯ ತತ್ತ್ವ—ಲೋಕಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು। ಹೇ ಮಹಾವೀರ್ಯಾ! ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನೀನು ಬಯಸುವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸು।

Verse 161

पितामहस्य वचनादिदमेवाविशत्स्वयम् । सुदिव्यं वैष्णवं तेजः संसारं स सहानुजः । ततो विष्णुतनुन्देवाः पूजयन्तः सुरोत्तमम्

ಪಿತಾಮಹನ ವಚನದಿಂದ ಆ ಪರಮ ದಿವ್ಯ ವೈಷ್ಣವ ತೇಜಸ್ಸು ಸ್ವಯಂ, ಅನುಜಸಹಿತವಾಗಿ, ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಆಗ ದೇವರುಗಳು ದೇವೋತ್ತಮನಾದ ಆ ವಿಷ್ಣುತನುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.

Verse 162

साध्या मरुद्गणाश्चैव सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः । ये च दिव्या ऋषिगणा गन्धर्वाप्सरसस्तथा । सुपर्णा नागयक्षाश्च दैत्यदानवराक्षसाः

ಸಾಧ್ಯರು, ಮರುದ್ಗಣಗಳು, ಇಂದ್ರಸಹಿತ ದೇವಸಮೂಹ—ಮುಂದೆ ಅಗ್ನಿ; ದಿವ್ಯ ಋಷಿಗಣ; ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು; ಸುಪರ್ಣರು, ನಾಗರು, ಯಕ್ಷರು; ಹಾಗೆಯೇ ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರೂ—

Verse 163

देवाः प्रहृष्टा मुदिताः सर्वे पूर्णमनोरथाः । साधुसाध्विति ते सर्वे त्रिदिवस्था बभाषिरे

ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು; ಎಲ್ಲರ ಮನೋರಥಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದವು. ತ್ರಿದಿವದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ‘ಸಾಧು! ಸಾಧು!’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.

Verse 164

अथ विष्णुर्महातेजाः पितामहमुवाच ह । एषां लोकं जनौघानां दातुमर्हसि सुव्रत

ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವಿಷ್ಣು ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಸುವ್ರತ! ಈ ಜನಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಕಲ್ಯಾಣಮಯ ಲೋಕವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತ.”

Verse 165

इमे तु सर्वे मत्स्नेहादायाताः सर्वमानवाः । भक्ताश्च भक्तिमन्तश्च त्यक्तात्मानोऽपि सर्वशः

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ—ಭಕ್ತರು, ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಆತ್ಮಸಮರ್ಪಿತರೂ ಹೌದು.

Verse 166

तच्छ्रुत्वा विष्णुकथितं सर्वलोकेश्वरोऽब्रवीत् । लोकं सन्तानिकं नाम संस्थास्यंति हि मानवाः

ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಮಾನವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ‘ಸಂತಾನಿಕ’ ಎಂಬ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು।

Verse 167

स्वर्गद्वारेऽत्र वै तीर्थे राममेवानुचिन्तयन् । प्राणांस्त्यजति भक्त्या वै स संतानं परं लभेत्

ಇಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ರಾಮನನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವನು ಪರಮ ‘ಸಂತಾನಿಕ’ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 168

सर्वे संतानिकंनाम ब्रह्मलोकादनन्तरम् । वानराश्च स्वकां योनिं राक्षसाश्चापि राक्षसीम्

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದ ನಂತರದ ‘ಸಂತಾನಿಕ’ ಎಂಬ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ವಾನರರು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟ ಯೋನಿಯನ್ನು, ರಾಕ್ಷಸರು ಕೂಡ ರಾಕ್ಷಸೀ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 169

यस्या विनिःसृता ये वै सुरासुरतनूद्भवाः । आदित्यतनयश्चैव सुग्रीवः सूर्यमण्डलम्

ಅದರಿಂದ (ಸರಯೂ/ಗೋಪ್ರತಾರ) ದೇವ-ಅಸುರ ದೇಹಜಾತರಾದವರು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಆದಿತ್ಯನ ಪುತ್ರ ಸುಗ್ರೀವನು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದೊಡನೆ ಪ್ರಕಟನಾದನು।

Verse 170

ऋषयो नागयक्षाश्च प्रयास्यन्ति स्वकारणम् । तथा ब्रुवति देवेशे गोप्रतारमुपस्थितम्

ದೇವೇಶನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಋಷಿಗಳು, ನಾಗರು, ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹೊರಡುವರು; ಆಗ ‘ಗೋಪ್ರತಾರ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವು ಅವರ ಮುಂದೆ ಉಪಸ್ಥಿತವಾಯಿತು।

Verse 171

तज्जलं सरयूं भेजे परिपूर्णं ततो जलम् । अवगाह्य जलं सर्वे प्राणांस्त्यक्त्वा प्रहृष्टवत्

ಆ ಜಲವು ಸರಯೂನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ, ನದಿಯ ಜಲವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.

Verse 172

मानुषं देहमुत्सृज्य ते विमानान्यथारुहन् । तिर्यग्योनिगता ये च प्रविश्य सरयूं तदा

ಮಾನವ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವರು ನಂತರ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಏರಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ (ಪಶುಯೋನಿಯಲ್ಲಿ) ಜನಿಸಿದವರೂ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಯೂಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 173

देहत्यागं च ते तत्र कृत्वा दिव्यवपुर्द्धराः । तथान्यान्यपि सत्त्वानि स्थावराणि चराणि च

ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ದಿವ್ಯ ವಪುವನ್ನು ಧರಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಸತ್ತ್ವಗಳೂ—ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಚರ—ಆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದವು.

Verse 174

प्राप्य चोत्तमदेहं वै देवलोकमुपागमन् । तस्मिंस्तत्र समापन्ने वानरा ऋक्षराक्षसाः । तेऽपि प्रविविशुः सर्वे देहान्निक्षिप्य वै तदा

ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ವಾನರರು, ಋಕ್ಷರು (ಕರಡಿಗಳು), ರಾಕ್ಷಸರೂ ಸಹ—ಎಲ್ಲರೂ—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

Verse 175

तदा स्वर्गं गताः सर्वे स्मृत्वा लोकगुरुं विभुम् । जगाम त्रिदशैः सार्द्धं रामो हृष्टो महामतिः

ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಲೋಕಗುರುವಾದ ವಿಭು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಮಹಾಮತಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ಹರ್ಷದಿಂದ ತ್ರಿದಶರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 176

अतस्तद्गोप्रताराख्यं तीर्थं विख्यातिमागतम् । गोप्रतारे परो मोक्षो नान्यतीर्थेषु विद्यते

ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಗೋಪ್ರತಾರ’ ಎಂಬ ಆ ತೀರ್ಥವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಇಂತಹ ಮೋಕ್ಷ ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 177

जन्मान्तरशतैर्विप्र योगोऽयं यदि लभ्यते । मुक्तिर्भवति तत्त्वेकजन्मना लभ्यते न वा

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಈ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರವೇ ದೊರೆಯುವುದಾದರೆ, ಮುಕ್ತಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ತತ್ತ್ವಸ್ಥಿತಿ ಒಂದೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಯೇ, ಇಲ್ಲವೇ?

Verse 178

गोप्रतारे न सन्देहो हरिर्भक्त्या सुनिष्ठितः । एकेन जन्मनान्योऽपि योगमोक्षं च विन्दति

ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿ ಅಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಒಂದೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನೂ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ—ಎರಡನ್ನೂ—ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 179

गोप्रतारे नरो विद्वान्योऽपि स्नाति सुनिश्चितः । विशत्यसौ परं स्थानं योगिनामपि दुर्लभम्

ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾವಂತನು ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ದುರ್ಳಭವಾದ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 180

कार्तिक्यां च विशेषेण स्नातव्यं विजितेन्द्रियैः । कार्तिके मासि विप्रर्षे सर्वे देवाः सवासवाः । स्नातुमायान्त्ययोध्यायां गोप्रतारे विशेषतः

ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠ! ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲೇ.

Verse 181

गोप्रतारसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । यत्र प्रयागराजोऽपि स्नातुमायाति कार्तिके

ಗೋಪ್ರತಾರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥವು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು; ಅಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥರಾಜ ಪ್ರಯಾಗವೂ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.

Verse 182

निष्पापः कलुषं त्यक्त्वा शुक्लांगः सितकंचुकः । शुद्ध्यर्थं साधुकामोऽसौ प्रयागे मुनिसत्तमः

ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ, ಕಲ್ಮಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶುಭ್ರಾಂಗನಾಗಿ ಶುಭ್ರವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ, ಶುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸತ್ಕಾಮನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.

Verse 183

यानि कानि च तीर्थानि भूमौ दिव्यानि सुव्रत । कार्तिक्यां तानि सर्वाणि गोप्रतारे वसन्ति वै

ಹೇ ಸುವ್ರತ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಾವ ಯಾವ ದಿವ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳಿದೆಯೋ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಕಾರ್ತಿಕಿಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 184

गोप्रतारे जपो होमः स्नानं दानं च शक्तितः । सर्वमक्षयतां याति श्रद्धया नियमव्रतम्

ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಜಪ, ಹೋಮ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದಾನ—ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ—ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿಯಮವ್ರತವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 185

कार्तिके प्राप्य तद्यन्ति तीर्थानि सकलान्यपि । गोप्रतारं गमिष्यामः पापं त्यक्तुमितीच्छया

ಕಾರ್ತಿಕ ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತವೆ—‘ಪಾಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಗೋಪ್ರತಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ’ ಎಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ.

Verse 186

गोप्रतारे कृतं स्नानं सर्वपापप्रणाशनम् । गोप्रतारे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा गुप्तहरिं विभुम् । सर्वपापैः प्रमुच्येत नात्र कार्या विचारणा

ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ನಾನವು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವಿಭುವಾದ ‘ಗುಪ್ತಹರಿ’ಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

Verse 187

विष्णुमुद्दिश्य विप्राणां पूजनं च विशेषतः । कर्त्तव्यं श्रद्धया युक्तैः स्नानपूर्वं यतव्रतैः

ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಪ್ರರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ, ನಿಯಮವ್ರತಧಾರಿಗಳು ಮೊದಲು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 189

अन्नं बहुविधं हेम वासांसि विविधानि च । दातव्यानि हरेः प्राप्त्यै भक्त्या परमया युतैः

ಹರಿಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಬಹುವಿಧ ಅನ್ನ, ಹಿರಣ್ಯ (ಚಿನ್ನ) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 190

सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे नर्मदायां शशिग्रहे । तुलादानस्य यत्पुण्यं तदत्र दीपदानतः

ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾತೀರದಲ್ಲಿ ತುಲಾದಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವು—ಇಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನದಿಂದಲೇ ಅದೇ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 191

घृतेन दीपको यस्य तिलतैले न वा पुनः । ज्वलते मुनिशार्दूल हयमेधेन तस्य किम्

ಓ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ! ಯಾರ ದೀಪವು ತುಪ್ಪದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯಿಂದಾಗಲಿ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ, ಅವನಿಗೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಏನು?

Verse 192

तेनेष्टं क्रतुभिः सर्वैः कृतं तीर्थावगाहनम् । दीपदानं कृतं येन कार्त्तिके केशवाग्रतः

ಕಾರ್ತ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೇಶವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಸರ್ವ ಕ್ರತುಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದಂತೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 193

नानाविधानि तीर्थानि भुक्तिमुक्तिप्रदानि च । गोप्रतारस्य तान्यत्र कलां नार्हंति षोडशीम्

ಭೋಗ-ಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ನಾನಾವಿಧ ತೀರ್ಥಗಳಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ಅವು ಗೋಪೃತಾರ ಮಹಿಮೆಯ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 194

स्वर्णमल्पं च यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे । शुभां गतिमवाप्नोति ह्यग्निवच्चैव दीप्यते

ವೇದಪಾರಂಗತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಚಿನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಶುಭಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 195

गोप्रताराभिधे तीर्थे त्रिलोकीविश्रुते द्विज । दत्त्वान्नं च विधानेन न स भूयोऽभिजायते

ಓ ದ್ವಿಜನೇ! ತ್ರಿಲೋಕವಿಖ್ಯಾತವಾದ ಗೋಪೃತಾರ ಎಂಬ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 196

तत्र स्नानं तु यः कुर्याद्विप्रान्संतर्पयेन्नरः । सौत्रामणेश्च यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವವನು, ಸೌತ್ರಾಮಣಿ ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 197

एकाहारस्तु यस्तिष्ठेन्मासं तत्र यतव्रतः । यावज्जीवकृतं पापं सहसा तस्य नश्यति

ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಯತವ್ರತನಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಸಂಚಿತ ಪಾಪವು ಸಹಸಾ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 198

अग्निप्रवेशं ये कुर्युर्गोप्रतारे विधानतः । ते विशंति पदं विष्णोर्निःसंदग्धं तपोधन

ಹೇ ತಪೋಧನ! ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವವರು ದಗ್ಧರಾಗದೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 199

कुर्वंत्यनशनं येऽत्र विष्णुभक्त्या सुनिश्चिताः । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೃಢನಿಶ್ಚಯಗೊಂಡು ಅನಶನ (ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗದವರೆಗೆ ಉಪವಾಸ) ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಕೋಟಿಶತ ಕಲ್ಪಗಳಾದರೂ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 200

अर्चयेद्यस्तु गोविंदं गोप्रतारे हि मानवः । दशसौवर्णिकं पुण्यं गोप्रतारे प्रकथ्यते

ಹೇ ಮಾನವ! ಗೋಪ್ರತಾರ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಅರ್ಚನೆಯ ಫಲವು ಹತ್ತು ಸ್ವರ್ಣದಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 201

अग्निहोत्रफलो धूपो गोविंदस्य समर्पितः । भूमिदानेन सदृशं गंधदानफलं स्मृतम्

ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಧೂಪವು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಗಂಧದಾನದ ಫಲವು ಭೂಮಿದಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 202

अत्यद्भुतमिदं विद्वन्स्थानमेतत्प्रकीर्तितम् । कार्त्तिक्यां तु विशेषेण अत्र स्नात्वा शुचिव्रतः

ಓ ವಿದ್ಯಾವಂತನೇ! ಈ ಸ್ಥಳವು ಅತ್ಯದ್ಭುತವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಚಿವ್ರತ ಆಚರಿಸುವವನು…