Adhyaya 68

Verse 1

ईश्वर उवाच । इति प्रोक्तानि ते देवि वक्त्रलिंगानि पंच वै । अथ ते संप्रवक्ष्यामि यत्र गौर्यास्तपो वनम् । स्थानं महाप्रभावं हि सुरसिद्धनिषेवितम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ಐದು ವಕ್ತ್ರಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಗೌರಿಯ ತಪೋವನ ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅದು ಮಹಾಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ.

Verse 2

सोमेशात्पूर्वदिग्भागे षष्टिधन्वंतरे स्थितम् । यत्र देव्या तपस्तप्तं सत्या वै पूर्वजन्मनि

ಸೋಮೇಶನ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಅರವತ್ತು ಧನುಷ್ಯದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸತೀರೂಪದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.

Verse 3

कृत्वा च प्रणयात्कोपं मया सार्द्धं वरानने । प्रभासक्षेत्रमासाद्य संस्थिता सा तपस्विनी

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಪ್ರಣಯದಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಆ ತಪಸ್ವಿನಿ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದಳು।

Verse 4

देव्युवाच । किमर्थं सा परित्यज्य सती त्वां तपसि स्थिता । कस्मिन्स्थाने स्थिता देवी एतन्मे विस्तराद्वद

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು— ಸತಿಯು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾದಳು? ಆ ದೇವಿ ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಳು? ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 5

ईचरौवाच । पुराऽसीस्त्वं महादेवि श्यामवर्णा मनस्विनी । नामार्थं च मया प्रोक्ता कालीति रहसि स्थिता

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣಳಾಗಿ ದೃಢಮನಸ್ಸಿನವಳಾಗಿದ್ದೆ. ನೀನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಗ ನಿನ್ನ ನಾಮಾರ್ಥವನ್ನು ‘ಕಾಳಿ’ ಎಂದು ನಾನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು।

Verse 6

सा श्रुत्वा विस्मयं वाक्यं भृशं रोषपरायणा । अब्रवीत्परुषं वाक्यं भृकुटी कुटिलानना

ಆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ರೋಷಪರಾಯಣಳಾದಳು. ಭ್ರೂಕುಟಿಯನ್ನು ವಕ್ರಗೊಳಿಸಿ ಕಠೋರ ಮುಖದಿಂದ ಕಟುವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 7

यस्मात्कालीत्यहं प्रोक्ता त्वया शंभोऽतिविप्लवात् । तस्माद्यास्यामि गौरीति भविष्यामि च यत्र हि

ಹೇ ಶಂಭೋ! ಅತಿವಿಪ್ಲವದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೀನು ನನಗೆ ‘ಕಾಳಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೊರಟು ‘ಗೌರಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗುವೆ—ನಾನು ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವೆನೋ, ಅಲ್ಲಿ തന്നെ।

Verse 8

एवमुक्त्वा महाभागा सखीगणसमावृता । गत्वा प्रभासक्षेत्रं सा प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम् । गौरीश्वरेति विख्यातं पूजयंती विधानतः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿಯಾದ ದೇವಿ ಸಖೀಗಣದಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ‘ಗೌರೀಶ್ವರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಅದನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದಳು।

Verse 9

ततो लिंगसमीपस्था एकपादे स्थिता सती । लिंगमाराधयंती सा चकार सुमहत्तपः

ನಂತರ ಲಿಂಗದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಸತಿ ಒಂದು ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿ ನಿಂತಳು. ಲಿಂಗವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು।

Verse 10

पंचाग्निसाधिका देवी ग्रीष्म जाप्यपरायणा । वर्षास्वाकाशशयना हेमंते सलिलाशया

ದೇವಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು; ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಜಪದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದಳು. ವರ್ಷಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಾದ ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ ಶಯನಿಸಿದಳು, ಹಿಮಂತದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿದಳು।

Verse 11

यथा यथा तपो वृद्धिं याति तस्या महाप्रभा । तथातथा शरीरस्य गौरत्वं प्रतिपद्यते

ಅವಳ ಮಹಾಪ್ರಭೆಯ ತಪಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಹೇಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾದಿತೋ, ಹಾಗೆ ಹಾಗೆ ಅವಳ ದೇಹವು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೌರವರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು।

Verse 12

कालेन महता गौरी सर्वांगेणाथ साऽभवत् । ततो विहस्य भगवानुवाच शशिशेखरः

ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಅವಳು ಸರ್ವಾಂಗದಿಂದ ಗೌರಿಯಾದಳು. ಆಗ ಶಶಿಶೇಖರನಾದ ಭಗವಾನ್ ನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 13

गौरीति च मुहुर्वाक्यमुत्तिष्ठ व्रज मन्दिरम् । वरं वरय कल्याणि यत्ते मनसि वर्त्तते

ಅವನು ಮರುಮರು “ಗೌರೀ” ಎಂದು ಕರೆದು ಹೀಗೆಂದನು— “ಎದ್ದು, ನಿನ್ನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ (ನಿವಾಸಕ್ಕೆ) ಹೋಗು. ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನೇ ವರವಾಗಿ ಆರಿಸು.”

Verse 14

गौर्युवाच । यो मामत्र स्थितां पश्येन्नारी वा पुरुषोऽथ वा । स भूयात्सुतसौभाग्यैः सप्तजन्मानि संयुतः

ಗೌರೀ ಹೇಳಿದರು— “ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ಯಾರು—ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ—ದರ್ಶನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಏಳು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಸಂತಾನ-ಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗುವರು.”

Verse 15

गीतवाद्यादिकं नृत्यं यः कुर्यात्पुरतो मम । तस्यान्वये न दौर्भाग्यं भूयात्तव प्रसादतः

“ನನ್ನ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಗೀತ, ವಾದ್ಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವವನು ಯಾರು ಆಗಿರಲಿ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವು ಎಂದಿಗೂ ಉಂಟಾಗದು.”

Verse 16

मया प्रतिष्ठितं लिंगं पूर्वमभ्यर्च्य मां ततः । पूजयिष्यति यो भक्त्या स यास्यति परं पदम्

“ಮೊದಲು ನಾನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಿದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುವನು.”

Verse 17

गौरीश्वरेति विख्यातं नाम तस्य भवेत्प्रभो । तथेत्यहं प्रतिज्ञाय तत्र स्थाने स्थितो ऽभवम्

“ಪ್ರಭೋ, ಅದರ ಖ್ಯಾತ ನಾಮ ‘ಗೌರೀಶ್ವರ’ವಾಗಿರಲಿ.” ಎಂದು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ನಾನು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆನು.

Verse 18

देव्या सह महादेवि प्रहृष्टेनांतरात्मना । अद्यापि अयने प्राप्ते उत्तरे दक्षिणेऽपि वा

ಓ ಮಹಾದೇವಿ! ಇಂದಿಗೂ ಉತ್ತರಾಯಣವಾಗಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾಯಣವಾಗಲಿ ಬಂದಾಗ, ನಾನು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ (ಅಲ್ಲಿ) ಬರುತ್ತೇನೆ.

Verse 19

गौरींस्थानं समभ्येति तत्र देव गुणैर्युतः । तस्मिन्नहनि यस्तत्र विशिष्टानि फलानि च । संप्रयच्छति विप्रेभ्यस्तस्य पुत्रा भवंति च

ಅವನು ಗೌರಿಯ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ದೈವಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ದಿನವೇ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಫಲಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನಿಗೆ ಪುತ್ರರೂ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 20

पुत्रहीना तु या नारी नालिकेरं प्रयच्छति । पुत्रं सा लभते शीघ्रं सबलं लक्षणान्वितम्

ಪುತ್ರಹೀನಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಅವಳು ಶೀಘ್ರವೇ ಬಲಿಷ್ಠನೂ ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತನೂ ಆದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 21

घृतेन दीपकं तत्र या नारी संप्रयच्छति । रक्तवर्त्त्या महादेवि यावत्तस्यैव तंतव

ಓ ಮಹಾದೇವಿ! ಅಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೀಪವನ್ನು ಕೆಂಪು ಬತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯಿಗೆ—ಆ ಬತ್ತಿಯ ತಂತುಗಳು ಇರುವವರೆಗೂ…

Verse 22

तावज्जन्मांतराण्येव सा सौभाग्यमवाप्नुयात्

ಅಷ್ಟೇ ಜನ್ಮಾಂತರಗಳವರೆಗೆ ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 23

या नृत्यं कुरुते तत्र भक्त्या परमया युता । आरोग्यसुखसौभाग्यैः संयुक्ता सा भवेच्चिरम्

ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆರೋಗ್ಯ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ ಇರುತ್ತಾಳೆ।

Verse 24

तत्रांते सुमहत्कुडं तीर्थं स्वच्छोदपूरितम् । यः स्नानमाचरेत्तत्र मुच्यते सर्वपातकैः

ಅಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಮಹಾ ತೀರ್ಥಕುಂಡವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 25

यः श्राद्धं कुरुते तत्र पितॄनुद्दिश्य भक्तितः । स याति परमं स्थानं पितृभिः सह पुण्यभाक्

ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪುಣ್ಯವಂತನಾಗಿ ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं तत्र समाचरेत् । गीतवाद्यादिभिर्नृत्यै रात्रौ कुर्वीत जागरम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಗೀತ, ವಾದ್ಯ, ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗರಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 27

दंपत्योः परिधानं च तत्र देयं सदक्षिणम् । यश्चैतत्पठते नित्यं तृतीयायां विशेषतः । पार्वत्याः पुरतो देवि स सौभाग्यमवाप्नुयात्

ಅಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ವಸ್ತ್ರದಾನವನ್ನು ಯಥೋಚಿತ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಯಾರು ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೃತೀಯಾ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ—ಹೇ ದೇವಿ, ಪಾರ್ವತಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 28

शृणुयाद्वाऽपि यो भक्त्या सम्यग्भक्तिपरायणः । सोऽपि सौभाग्यमाप्नोति यावज्जीवं न संशयः

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರ ಮಾಡಿದವನೂ, ನಿಜ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನೂ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 68

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गौरीतपोवनमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टषष्टितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ ಶ್ಲೋಕಸಂಹಿತೆಯ ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ಗೌರೀತಪೋವನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.