Adhyaya 10

Verse 1

ययातिरुवाच । केदारं श्रूयते ब्रह्मन्पर्वते च हिमाचले । गंगा तस्माद्विनिष्क्रान्ता प्रविष्टा पूर्वसागरम्

ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಹಿಮಾಚಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕೇದಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಿಂದ ಗಂಗಾ ಹೊರಟು ಪೂರ್ವ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 2

तथा सरस्वती देवी चूतवृक्षाद्विनिर्गता । पश्चिमं सागरं प्राप्ता गृहीत्वा वडवानलम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ ಚೂತವೃಕ್ಷದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ವಡವಾನಲವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಾಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

Verse 3

कथमत्र समायातः केदारश्चात्र कौतुकम् । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि विचित्रं मम भूसुर

ಕೇದಾರ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಂದನು, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಅದ್ಭುತ ಕೌತುಕವೇನು? ಹೇ ಪೂಜ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಇದು ನನಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । सत्यमेतन्महाराज यन्नोऽत्र परिपृच्छसि । शृणुष्वावहितो भूत्वा यथा जातं श्रुतं तु वै

ಪುಲಸ್ತ್ಯರು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಮಹಾರಾಜನೇ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸತ್ಯ. ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳು; ನಡೆದಂತೆ ಮತ್ತು ಕೇಳಿಬಂದಂತೆ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 5

गंगाद्यानि च तीर्थानि केदाराद्या दिवौकसः । मया सह पुरा देवाः शक्राद्या नृपसत्तमाः

ಗಂಗಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕೇದಾರಾದಿ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ದೇವಗಣ— ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರಾದಿ ದೇವರುಗಳು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು.

Verse 6

ब्रह्माणं प्रति राजेन्द्र गताः सर्वे महर्षयः । सर्वे तत्र कथाश्चक्रुर्धर्म्या नाना पृथक्पृथक्

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಾನಾವಿಧ ಧರ್ಮ್ಯ ಕಥಾ-ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

Verse 7

समुदाये च देवानां सर्वतीर्थानि पार्थिव । क्षेत्राण्युप स्थितान्येव वनान्युपवनानि च

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ! ದೇವತೆಗಳು ಸಮೂಹವಾಗಿ ಸೇರಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದವು; ಜೊತೆಗೆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ವನಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವನಗಳೂ ಇದ್ದವು.

Verse 8

ततः कथाप्रसंगेन इन्द्रः प्राह चतुर्मुखम् । कौतुकेन समायुक्तः पप्रच्छ नृपसत्तम

ನಂತರ ಕಥಾಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು. ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮ, ಅವನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 9

इन्द्र उवाच । भगवन्पुण्यमाहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि सांप्रतम् । प्रमाणं चैव सर्वेषां कृतादीनां पृथग्विधम्

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್! ನಾನು ಈಗ ಪುಣ್ಯದ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೃತಾದಿ ಎಲ್ಲ ಯುಗಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿರಿ.

Verse 10

ब्रह्मोवाच । लक्षं सप्तदश प्रोक्तं युगमानं सुराधिप । अष्टाविंशतिभिः सार्द्धं सहस्रैः कृतमुच्यते

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುರಾಧಿಪ! ಯುಗಮಾನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೃತಯುಗವು ಹದಿನೇಳು ಲಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಸೇರಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 11

लक्षद्वादशभिः प्रोक्तं युगं त्रेताभिसंज्ञितम् । षण्णवत्यधिकैश्चैव सहस्रैः परिमाणितम्

ತ್ರೇತಾ ಎಂಬ ಯುಗವು ಹನ್ನೆರಡು ಲಕ್ಷವೆಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ತೊಂಬತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 12

लक्षाण्यष्टौ चतुःषष्टिसहस्रैः परिकीर्तितम् । ततो वै द्वापरं नाम युगं देवप्रकीर्तितम्

ಮುಂದೆ ದೇವರಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ದ್ವಾಪರ ಎಂಬ ಯುಗವು ಎಂಟು ಲಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಅರವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೊಡನೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 13

लक्षैश्चतुर्भिर्विख्यातो द्वात्रिंशद्भिः कलिस्तथा । सहस्रैश्च सुरश्रेष्ठ युगमानमितीरितम्

ಓ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಕಲಿಯುಗವು ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಮുപ്പತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೊಡನೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಹೀಗೆ ಯುಗಮಾನದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 14

चतुष्पदः कृते धर्मः शुक्लवर्णो जनार्दनः । न दुर्भिक्षं न च व्याधिस्तस्मिन्भवति वै क्वचित्

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ; ಜನಾರ್ದನನು ಶುಕ್ಲ ವರ್ಣದ ದಿವ್ಯ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ದುರ್ಭಿಕ್ಷವಿಲ್ಲ, ರೋಗವೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 15

क्रियते च तदा धर्मो नाकाले मरणं नृणाम् । लांगलेन विना सस्यं भूरिक्षीराश्च धेनवः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಕಾಲಮರಣವಿಲ್ಲ. ನೇಗಿಲಿಲ್ಲದೇ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಸುಗಳು ಅಪಾರ ಹಾಲನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ।

Verse 16

कामः क्रोधो भयं लोभो मत्सरश्चाभ्यसूयता । तस्मिन्युगे सहस्राक्ष न भवंति कदाचन

ಹೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನೇ! ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಭಯ, ಲೋಭ, ಮತ್ಸರ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಸೂಯೆ—ಇವು ಎಂದಿಗೂ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 17

ततस्त्रेतायुगे जातस्त्रिपादो धर्म एव च । चिरायुषो नरास्तस्मिन्रक्तवर्णो जनार्दनः

ನಂತರ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ತ್ರಿಪಾದವಾಗಿ (ಮೂರು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ) ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರು ಚಿರಾಯುಷಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ರಕ್ತವರ್ಣನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

तस्मिन्यज्ञाः प्रवर्त्तंते प्राणिनामिष्टदायिनः । न कामादिप्रवृत्तिश्च तस्मिन्संजायते नृणाम्

ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಗಳು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ; ಅವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಾಮಾದಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 19

तपसा ब्रह्मचर्येण स्नानैर्दानैः पृथग्विधैः । तथा यज्ञैर्जपैर्होमैस्तत्र वृत्तिर्भवेन्नृणाम्

ಅಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಜೀವನವೃತ್ತಿ ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ದಾನಗಳಿಂದ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಜ್ಞ, ಜಪ, ಹೋಮಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Verse 20

ततस्तु द्वापरं नाम तृतीयं युग मुच्यते । द्विपदो धर्मः सञ्जातः पीतवर्णो जनार्द्दनः

ನಂತರ ಮೂರನೇ ಯುಗವನ್ನು ‘ದ್ವಾಪರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ದ್ವಿಪಾದವಾಗಿ (ಎರಡು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ಪೀತವರ್ಣನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

फलाकांक्षाप्रवृत्तानि जपयज्ञतपांसि च । सत्यानृतान्वितो लोको द्वापरे सुरसत्तम

ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಜಪ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಲೋಕವು ಸತ್ಯಾಸತ್ಯಗಳಿಂದ ಮಿಶ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 22

तत्रान्योन्यं महीपाला युयुधुर्वसुधातले । सुपूताश्च दिवं यांति यज्ञैरिष्ट्वा जनार्दनम्

ಅಲ್ಲಿ ಭೂಪಾಲರು ಭೂತಳದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಸುಪವಿತ್ರರಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 23

ततः कलियुगं घोरं चतुर्थं तु प्रव र्त्तते । एकपादो भवेद्धर्मः संत्रस्तो नित्यपूजने

ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭೀಕರ ಕಲಿಯುಗವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮವು ಏಕಪಾದವಾಗುತ್ತದೆ, ನಿತ್ಯಪೂಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಸಂತ್ರಸ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 24

कृष्णवर्णो भवेद्विष्णुः पापाधिक्यं प्रवर्तते । माया च मत्सरश्चैव कामः क्रोधस्तथा भयम्

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಕೃಷ್ಣವರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಪಾಪಾಧಿಕ್ಯವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಮಾಯೆ, ಮತ್ಸರ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಭಯವೂ ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 25

अर्थलुब्धास्तथा भूपा लोभमोहशतान्विताः । अल्पायुषो नरास्तत्र अल्पसस्या च मेदिनी

ರಾಜರು ಧನಲೋಭಿಗಳಾಗಿ, ಲೋಭ-ಮೋಹಗಳ ನೂರಾರು ರೂಪಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಭೂಮಿಯೂ ಅಲ್ಪಸಸ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 26

अल्पक्षीरास्तथा गावः सत्यहीना द्विजातयः । तत्र मायाविनो लोका जैह्व्यौपस्थ्यपरायणाः

ಹಸುಗಳು ಅಲ್ಪ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ; ದ್ವಿಜರು ಸತ್ಯವಿಹೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಾಯಾವಿಗಳಾಗಿ, ಜಿಹ್ವಾಸುಖ ಮತ್ತು ಕಾಮಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 27

सत्यहीनास्तथा पापा भविष्यंति कलौ युगे । तत्र षोडशमे वर्षे नराः पलितकुन्तलाः

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸತ್ಯವಿಹೀನರಾಗಿ ಪಾಪಪರಾಯಣರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಪುರುಷರ ಕೂದಲು ಬಿಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 28

नार्यो द्वादशमे वर्षे भविष्यंति सुगर्भिताः । भविष्यति क्रमाद्वर्णसंकरश्च सुराधिप

ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹನ್ನೆರಡನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಮೇಣ, ಹೇ ಸೂರಾಧಿಪ, ವರ್ಣಸಂಕರ—ವರ್ಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣ-ಗೊಂದಲ—ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 29

एकाकारा भविष्यंति सर्ववर्णाश्रमाश्च वै । नाशं यास्यंति यज्ञाश्च कुलधर्मः सनातनः

ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಗಳು ಒಂದೇ ರೂಪವಾಗಿ, ಭೇದವಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತವೆ. ಯಜ್ಞಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಕುಲಧರ್ಮವಾದ ಸನಾತನವೂ ಕ್ಷಯಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 30

व्यर्थानि तत्र तीर्थानि म्लेच्छस्पृष्टानि सर्वशः । भविष्यंति सुरश्रेष्ठ प्रभावरहितानि च

ಆಗ ತೀರ್ಥಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮ್ಲೇಚ್ಛಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಕಲుషಿತವಾಗಿ ಫಲಹೀನವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೇ ಸೂರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವು ದಿವ್ಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

Verse 31

एतच्छ्रुत्वा ततो वाक्यं ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । तत्र स्थितानि तीर्थानि ब्रह्माणमिदमब्रुवन्

ಅವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದ ತೀರ್ಥಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 32

तीर्थान्यूचुः । कथं वयं भविष्यामः संप्राप्ते दारुणे कलौ । स्थानं नो ब्रूहि देवेश स्थातव्यं च सदैव हि

ತೀರ್ಥಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಭಯಾನಕ ಕಲಿಯುಗ ಬಂದಾಗ ನಾವು ಹೇಗೆ ಉಳಿಯುವೆವು? ದೇವೇಶ, ನಾವು ಸದಾ ನೆಲೆಸಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು।

Verse 33

ब्रह्मोवाच । अर्बुदः पर्वतश्रेष्ठः कलिस्तत्र न विद्यते । अतस्तत्र च गंतव्यं तीर्थैरायतनैः सह

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅರ್ಬುದನು ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ; ಅಲ್ಲಿ ಕಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೀರ್ಥಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಆಯತನ-ಧಾಮಗಳೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 34

अपि कृत्वा महत्पापमर्बुदं प्रेक्षते तु यः । कलिदोषविनिर्मुक्तः स यास्यति परां गतिम्

ಮಹಾಪಾಪ ಮಾಡಿದವನಾದರೂ ಅರ್ಬುದವನ್ನು ನೋಡುವವನು ಕಲಿದೋಷಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 35

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रो ब्रह्मलोकं गतो नृप । ततः सर्वाणि तीर्थानि गतानि च कलौ युगे

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೃಪ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ನಂತರ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು (ಆ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ) ತೆರಳಿದವು।

Verse 36

भूमावर्बुदशैलेन्द्रे संस्थितानि कलेर्भयात् । गंगा सरस्वती चैव यमुना पुष्कराणि च

ಕಲಿಯ ಭಯದಿಂದ ಗಂಗಾ, ಸರಸ್ವತಿ, ಯಮುನಾ ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಕರ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತರಾಜ ಅರ್ಭುದದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವು।

Verse 37

कुरुक्षेत्रं प्रभासं च ब्रह्मावर्तं तथैव च । तिस्रःकोट्योऽर्द्धकोटिश्च यानि तीर्थानि भूतले

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಪ್ರಭಾಸ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ತ—ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಮೂರು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ (ಇಲ್ಲಿ) ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 38

तेषां वासश्च सञ्जातः पर्वतेऽर्बुदसंज्ञिके । एवं तत्र समापन्ना गंगा चैव सरस्वती

ಅವರ ವಾಸಸ್ಥಾನ ‘ಅರ್ಭುದ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯೂ ಸರಸ್ವತಿಯೂ ಸಹ ಆಗಮಿಸಿದವು।

Verse 39

तत्र शांता नराः सम्यक्परं निर्वाणमाप्नुयुः । श्राद्धं कृत्वा महाराज स्वर्गे यांति च पूर्वजाः

ಅಲ್ಲಿ ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದ ಜನರು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಜ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಪೂರ್ವಜರೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 40

शृणु तत्राभवत्पूर्वं यदाश्चर्यं महामते । ऋषिर्मंकणकोनाम सरस्वत्यास्तटे स्थितः

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಕೇಳು—ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಸಂಭವಿಸಿತು: ಮಂಕಣಕ ಎಂಬ ಋಷಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ತಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 41

तपस्तेपे सुधर्मात्मा कामक्रोधविवर्जितः । तस्यैवं वर्तमानस्य क्षुतमासीत्कदाचन

ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಕಾಮಕ್ರೋಧವರ್ಜಿತನಾಗಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಇರುವ ವೇಳೆ ಒಮ್ಮೆ ಅವನಿಗೆ ಹಸಿವು ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 42

पित्तं प्रपतितं तत्र तच्च रक्तमयं बभौ । तद्दृष्ट्वाऽतीव हृष्टः स मंकणर्षिर्बभूव ह

ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಿತ್ತವು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಅದು ರಕ್ತಮಯವಾದಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಮಂಕಣ ಋಷಿ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು.

Verse 43

सिद्धोऽहमिति विज्ञाय ततो नृत्यं चकार सः । तस्यैवं वर्तमानस्य जगत्स्थावरजंगमम्

“ನಾನು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅವನು ನೃತ್ಯಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿದಾಗ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು (ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು).

Verse 44

तत्र संक्षोभमापन्नं सागरा अपि चुक्षुभुः । गृहकृत्यानि संत्यज्य सर्वे विस्मयमा गताः

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಸಂಕ್ಷೋಭ ಉಂಟಾಯಿತು; ಸಾಗರಗಳೂ ಸಹ ಕುದಿಯುವಂತೆ ಕುದಿದವು. ಗೃಹಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 45

तस्यैवं नृत्यमानस्य सर्वे लोका नृपोत्तम । ननृतुः पार्थिवश्रेष्ठ प्रभावात्तस्य सन्मुनेः

ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ಅವನು ಹೀಗೆ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವಶ್ರೇಷ್ಠ, ಆ ಪವಿತ್ರ ಮುನಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳೂ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದವು.

Verse 46

ततो देवगणाः सर्वे गत्वा कामनिषूदनम् । यथाऽयं नृत्यते नैव तथा कुरु महेश्वर

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು ಕಾಮನಿಷೂದನನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ಇವನು ಇನ್ನು ಹೀಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡದಂತೆ ಉಪಾಯ ಮಾಡು।”

Verse 47

अथ ब्राह्मणरूपेण शंभुनोक्तो द्विजोत्तमः । त्वया ब्रह्मंस्तपस्तप्तमधुना नृत्यते कथम्

ನಂತರ ಶಂಭು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದೆಯಲ್ಲ; ಈಗ ನೃತ್ಯ ಹೇಗೆ?”

Verse 48

मंकण उवाच । किं न पश्यसि हे ब्रह्मन्रक्तं पित्तं च मे स्थितम् । संजातं सिद्धिमापन्नो रक्तं पित्तं यतो मम

ಮಂಕಣನು ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನೀನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೇ? ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರಕ್ತವೂ ಪಿತ್ತವೂ ಇದೆ. ಇದು ಉಂಟಾದ ಕಾರಣ ನಾನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತೇನೆ।”

Verse 49

एतस्मात्कारणाद्धर्षाद्द्विज नृत्यं करोम्यहम् । एवमुक्तस्ततस्तेन देवदेवो महेश्वरः

“ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಹರ್ಷದಿಂದ ನಾನು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.” ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದಾಗ, ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 50

तर्जन्या ताडयामास स्वांगुष्ठं नृपसत्तम । ततोंगुष्ठाद्विनिष्क्रांतं भस्म वै बिसपांडुरम्

ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮ, ಅವನು ತರ್ಜನಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಅಂಗುಷ್ಠವನ್ನು ತಟ್ಟಿದನು; ಆಗ ಆ ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಕಮಲತಂತುವಿನಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ ಭಸ್ಮ ಹೊರಬಂದಿತು.

Verse 51

ततो मंकणकं प्राह पश्य विप्र करान्मम । शुभ्रं भस्म विनिष्क्रांतं पश्य मे द्विज कौतुकम्

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಮಂಕಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ವಿಪ್ರ, ನೋಡು; ನನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಶುಭ್ರ ಭಸ್ಮ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಓ ದ್ವಿಜ, ನನ್ನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನೋಡು.”

Verse 52

पुलस्त्य उवाच । तद्दृष्ट्वा विस्मितो विप्रो ज्ञात्वा तं वृषभध्वजम् । जानुभ्यामवनिं गत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು; ಅವನನ್ನು ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಶಿವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 53

मंकण उवाच । नूनं भवान्महादेवः साक्षाद्दृष्टः प्रसीद मे । निश्चितं त्वं मया ज्ञात एतन्मे हृदि वर्तते

ಮಂಕಣನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀವು ಮಹಾದೇವನೇ; ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ. ನಾನು ನಿಮಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಈ ನಿಶ್ಚಯ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.”

Verse 54

नान्यस्यायं प्रभावश्च त्वया यो मे प्रदर्शितः । मां समुद्धर देवेश कृपां कृत्वा महेश्वर

“ನೀವು ನನಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಈ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತಾರಿಗೂ ಸೇರದು. ಓ ದೇವೇಶ, ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು; ಓ ಮಹೇಶ್ವರ, ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು.”

Verse 55

श्रीमहादेव उवाच । सम्यग्ज्ञातोऽस्मि विप्रेन्द्र त्वयाऽहं नात्र संशयः । वरं वरय भद्रं ते नृत्याधिक्यं यतः कृतम्

ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದೀಯ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಯಾಕೆಂದರೆ ನೀನು ಅತ್ಯಧಿಕ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದೀಯ.”

Verse 56

मंकण उवाच । येऽत्र स्नानं प्रकुर्वंति सरस्वत्यां समाहिताः । त्वत्प्रसादात्फलं तेषां राजसूयाश्वमेधयोः

ಮಂಕಣನು ಉವಾಚ—ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ರಾಜಸೂಯ ಹಾಗೂ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 57

श्रीमहादेव उवाच । येऽत्र स्नानं करिष्यंति सरस्वत्यां समाहिताः । ते यास्यंति परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

ಶ್ರೀಮಹಾದೇವ ಉವಾಚ—ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಜರಾ-ಮರಣವರ್ಜಿತ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರುವರು.

Verse 58

अत्र गंगासरस्वत्योः संगमे लोकविश्रुते । श्राद्धं कुर्युर्द्विजश्रेष्ठ ते यास्यंति परां गतिम्

ಲೋಕವಿಶ್ರುತವಾದ ಈ ಗಂಗಾ-ಸರಸ್ವತಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುವರೋ ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.

Verse 59

सुवर्णं येऽत्र दास्यंति यथाशक्त्या द्विजोत्तमे । सर्व पापविनिर्मुक्तास्ते यास्यन्ति परां गतिम्

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಯಥಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸುವರ್ಣದಾನ ಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.

Verse 60

इत्युक्त्वांतर्दधे राजन्देवदेवो महेश्वरः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ, ಹೇ ರಾಜನ್, ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು.