Adhyaya 40

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । यदेषा भवता प्रोक्ता ब्राह्मी तत्र महाशिला । मोक्षदा सर्वजंतूनां तथा पातकनाशिनी

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಹೇಳಿದ ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ‘ಬ್ರಾಹ್ಮೀ’ ಮಹಾಶಿಲೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ?

Verse 2

सा कथं स्थापिता तत्र किंप्रभावा च सूतज । एतन्नो ब्रूहि निःशेषं न हि तृप्यामहे वयम्

ಓ ಸೂತಪುತ್ರನೇ! ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದರ ಪ್ರಭಾವವೇನು? ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಮಗೆ ನಿಃಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳು; ನಾವು ಇನ್ನೂ ತೃಪ್ತರಾಗಿಲ್ಲ.

Verse 3

सूत उवाच । ब्रह्मलोकनिविष्टस्य ब्रह्मणोऽ व्यक्तजन्मनः । पुराऽभून्महती चिन्ता तीर्थयात्रासमुद्भवा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ, ಅವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ವಿಷಯದಿಂದ ಮಹತ್ತರ ಚಿಂತೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 4

सर्वेषामेव देवानां संति तीर्थानि भूतले । मुक्त्वा मां तन्मया कार्यं तीर्थमेकं धरातले

(ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು:) “ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರಿಗೂ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ; ನಾನು ಮಾತ್ರ ವಂಚಿತನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಧರೆಯ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ತೀರ್ಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.”

Verse 5

यत्र त्रिकालमासाद्य कर्म संध्यासमुद्भवम् । मर्त्यलोकं समासाद्य करोमि तदनंतरम्

ಅಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕಾಲ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೇರಿ ಸಂಧ್ಯಾಜನ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು (ಸಂಧ್ಯಾವಂದನಾದಿ) ಆಚರಿಸುವೆನು; ಅನಂತರ ಮತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವೆನು।

Verse 6

तथान्यदपि यत्किञ्चित्कर्म धर्म्यं हितावहम् । तत्करोमि यथान्येऽपि चक्रुर्देवाः शिवादयः

ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮ್ಯವೂ ಹಿತಕರವೂ ಆದ ಇನ್ನಾವುದೇ ಕರ್ಮವಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡುವೆನು; ಶಿವಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಮಾಡಿದಂತೆ।

Verse 7

न स्वर्गेऽस्ति हि कृत्यानामधिकारोऽत्र कश्चन । शुभानां कर्मणामेव केवलं भुज्यते फलम्

ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವೂ ಅಧಿಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಶುಭಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 8

तस्माद्यत्र धरापृष्ठे शिलेयं निपतिष्यति । त्रिसंध्यं तत्र गन्तव्यमनुष्ठानार्थमेव हि

ಆದುದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಈ ಶಿಲೆ ಬೀಳುವುದೋ, ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೇ ಹೋಗಬೇಕು—ಅನುಷ್ಠಾನಾರ್ಥಮಾತ್ರವೇ।

Verse 9

एवमुक्त्वा सुविस्तीर्णां शिलां तामा सनोद्भवाम् । प्रचिक्षेप धरापृष्ठं समुद्दिश्य पितामहः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸನೋದ್ಭವವಾದ, ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಆ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಅದರ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಎಸೆದನು।

Verse 10

अथ सा पतिता भूमौ सर्वरत्नमयी शिला । चमत्कारपुरे क्षेत्रे सर्वक्षेत्रमहोदये

ಆಮೇಲೆ ಸರ್ವರತ್ನಮಯವಾದ ಆ ಶಿಲೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು—ಸರ್ವಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹೋದಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಚಮತ್ಕಾರಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ।

Verse 11

तत आगत्य लोकेशः स्वयमेव धरातलम् । तत्क्षेत्रं वीक्षयामास व्याप्तं तीर्थैः समन्ततः

ನಂತರ ಲೋಕೇಶನು ಸ್ವತಃ ಧರಾತಲಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ತೀರ್ಥಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 12

ततः पुण्यतमे देशे दृष्ट्वा तां समुपस्थिताम् । शिलामानंदमापन्नः प्रोवाच तदनन्तरम्

ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಾದ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಶಿಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 14

सलिलेन विना यस्मान्न क्रिया संप्रवर्तते । तस्मादत्र मया कार्यः शुचितोयो महाह्रदः

ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಶುದ್ಧಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾಹ್ರದವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು।

Verse 15

ततः संचिंतयामास स्वसुतां च सरस्वतीम् । जन संस्पर्शभीत्या च पातालतलवाहिनीम्

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—ಜನಸ್ಪರ್ಶದ ಭಯದಿಂದ ಪಾತಾಳತಲಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವವಳನ್ನು।

Verse 16

अथ भूमितलं भित्त्वा प्रादुर्भूता महानदी । तां शिलाममलैस्तोयैः क्षालयन्ती समंततः

ಆಗ ಭೂಮಿತಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಮಹಾನದಿಯು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ, ನಿರ್ಮಲ ಜಲಗಳಿಂದ ಆ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ತೊಳೆಯತೊಡಗಿತು।

Verse 18

ब्रह्मोवाच । त्वयात्रैव सदा स्थेयं शिलायां मम संनिधौ । संध्यात्रयेऽपि त्वत्तोयैर्येन कृत्यं करोम्यहम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸದಾ, ಈ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ, ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ತ್ರಿಸಂಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ನಿನ್ನ ಜಲಗಳಿಂದ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 19

तथा ये मानवाः स्नानं करिष्यंति जले तव । ते यास्यंति परां सिद्धिं दुर्लभां देवा मानुषैः

ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಮಾನವರು, ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಮಾನವರಿಗೆಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 20

सरस्वत्युवाच । अहं कन्या सुरश्रेष्ठ पातालतलवाहिनी । जनस्पर्शभयाद्भीता नागच्छामि महीतले

ಸರಸ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ಕನ್ಯೆ; ಪಾತಾಳತಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವವಳು. ಜನಸ್ಪರ್ಶದ ಭಯದಿಂದ ಭೂಮಿತಲಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 21

तवादेशोऽन्यथा नैव मया कार्यः कथंचन । एवं मत्वा सुरश्रेष्ठ यद्युक्तं तत्समाचर

ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾರೆ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಓ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಯುಕ್ತವಾದುದನ್ನೇ ಆಚರಿಸು।

Verse 22

ब्रह्मोवाच । तवार्थे कल्पयिष्यामि स्थानेऽत्रैव महाह्रदम् । अगम्यं सर्वमर्त्यानां तत्र त्वं स्थातुमर्हसि

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನಿನ್ನ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಾನು ಮಹಾಹ್ರದವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವೆನು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಗಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಯುಕ್ತ.

Verse 23

एवमुक्त्वा स देवेशश्चखान च महाह्रदम् । ततः सरस्वती तत्र स्वस्थानमकरो दथ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವೇಶ್ವರನು ಆ ಮಹಾಹ್ರದವನ್ನು ತೋಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ನಂತರ ಸರಸ್ವತೀ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.

Verse 24

ततो दृष्टिविषान्सर्पानादिदेश पितामहः । युष्माभिः सर्वदा स्थेयं ह्रदेस्मिञ्छासनान्मम

ನಂತರ ಪಿತಾಮಹನು ದೃಷ್ಟಿವಿಷಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು—‘ನನ್ನ ಶಾಸನದಿಂದ ನೀವು ಸದಾ ಈ ಹ್ರದದಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು.’

Verse 25

यथा सरस्वतीं मर्त्या न स्पृशंति कथंचन । भवद्भिः सर्वथा कार्यं तथा पन्नगसत्तमाः

‘ಮನುಷ್ಯರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಂತೆ—ಹೇ ಪನ್ನಗಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.’

Verse 26

सूत उवाच । एवं ब्रह्मा व्यवस्थाप्य तत्र क्षेत्रे सरस्वतीम् । तां च चित्रशिलां मध्ये ब्रह्मलोकं जगाम ह

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವಳನ್ನು ಚಿತ್ರಶಿಲೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 27

अथ मंकणकोनाम महर्षिः संशितव्रतः । क्षेत्रे तत्र समायातो विषविद्याविचक्षणः

ಅಂದು ಮಂಕಣಕನೆಂಬ ಮಹರ್ಷಿ—ದೃಢವ್ರತಧಾರಿ, ವಿಷವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ—ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದನು।

Verse 28

सक्रमाद्भ्रममाणस्तु तस्मिन्सर्पाभिरक्षिते । तं मुनिं वेष्टयामासुर्बबन्धुश्चैव पाशकैः

ಆದರೆ ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಸಂಚರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಆ ನಾಗಗಳು ಮುನಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪಾಶಗಳಂತೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿದವು।

Verse 29

सोऽपि विद्याबलात्सर्पान्निर्विषांस्तांश्चकारह । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा कृत्वा च पितृतर्पणम् । निष्क्रांतः सलिलात्तस्मात्कृतकृत्यो मुदान्वितः

ಅವನು ಸಹ ವಿದ್ಯಾಬಲದಿಂದ ಆ ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿಷಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಪಿತೃತರ್ಪಣ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆ ಜಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು—ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿ ಆನಂದಭರಿತನಾಗಿ।

Verse 30

ततश्चक्रे मुनिर्यावत्सम्यक्कुशपरिग्रहम् । दर्भाग्रेणास्य हस्ताग्रं पाटितं तावदेव हि

ನಂತರ ಮುನಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಮುಂದಾದನು; ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದರ್ಭದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಗ್ರದಿಂದ ಅವನ ಕೈಯ ತುದಿ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 31

अथ तस्मात्क्षताज्जातस्तस्य शाकरसो महान् । तं दृष्ट्वा स विशेषेण हर्षितो विस्मयान्वितः

ಆಗ ಆ ಗಾಯದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮಹಾನ್ ಶರ್ಕರಾರಸದಂತೆ ಹರಿವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ವಿಸ್ಮಯಭರಿತನಾದನು।

Verse 32

सिद्धोऽहमिति विज्ञाय नृत्यं चक्रे ततः परम् । ब्राह्मीं शिलां समारुह्य आनंदाश्रुपरिप्लुतः

“ನಾನು ಸಿದ್ಧನಾದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅವನು ನಂತರ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಆನಂದಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೋಯ್ದನು.

Verse 33

अथैवं नृत्यमानस्य मुनेस्तस्य महात्मनः । लास्यं चक्रे ततः सर्वं जगत्स्थावरजंगमम्

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಮುನಿ ಹೀಗೆ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ಸ್ಥಾವರ ಹಾಗೂ ಜಂಗಮ—ಅವನೊಡನೆ ಲಾಸ್ಯಮಾಡತೊಡಗಿತು.

Verse 34

चमत्कारपुरं कृत्स्नं भग्नं नष्टा द्विजोत्तमाः । प्रासादैर्ध्वंसितैस्तत्र हाहाकारो महानभूत्

ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಮತ್ಕಾರಪುರ ಭಗ್ನವಾಯಿತು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ನಾಶರಾದರು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸಾದಗಳು ಧ್ವಂಸವಾದುದರಿಂದ ಮಹಾ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 35

ततो देवगणाः सर्वे तद्दृष्ट्वा तस्य चेष्टितम् । लास्यस्य वारणार्थाय प्रोचुर्वृषभवाहनम्

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು ಅವನ ಆ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಲಾಸ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ವೃಷಭವಾಹನನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 36

अनेन नृत्यमानेन जगत्स्थावरजंगमम् । नृत्यं करोति देवेश तस्माद्गत्वा निवारय

“ಇವನು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ಸ್ಥಾವರ ಹಾಗೂ ಜಂಗಮ—ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವೇಶ, ನೀವು ಹೋಗಿ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಿರಿ.”

Verse 37

नान्यः शक्तः सुरश्रेष्ठ मुनिमेनं कथंचन । निषेधयितुमीशान ततः कुरु जगद्धितम्

ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ! ಈ ಮುನಿಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತಡೆಯಲು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಈಶಾನ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀನೇ ಕಾರ್ಯಮಾಡು.

Verse 38

अथ तेषां वचः श्रुत्वा भगवान्वृषभध्वजः । कृत्वा रूपं द्विजेंद्रस्य तत्सकाशमुपाद्रवत्

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು.

Verse 39

अब्रवीच्च मुने कस्मात्त्वयैतन्नृत्यतेऽधुना । तस्मात्कार्यं वदाशु त्वं परं कौतूहलं हि नः

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನೇ! ನೀನು ಈಗ ಈ ರೀತಿ ಏಕೆ ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ಕಾರಣವನ್ನು ಬೇಗ ಹೇಳು; ನಮಗೆ ಮಹಾ ಕೌತೂಹಲವಾಗಿದೆ.

Verse 40

एवमुक्तः स विप्रेंद्रः शंकरेण द्विजोत्तमाः । हस्तं संदर्शयामास तस्य शाकरसान्वितम्

ಶಂಕರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು; ಅದು ಅದ್ಭುತ ‘ಶಾಕರಸ’ದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 41

किं नपश्यसि मे ब्रह्मन्कराच्छाकरसो महान् । संजातः क्षतवक्त्रेण तस्मात्सिद्धिरुपस्थिता

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ನೀನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೇ? ನನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಮಹಾನ್ ‘ಶಾಕರಸ’ ಉಂಟಾಗಿದೆ—ಬಾಯಿಯ ಗಾಯದಿಂದ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಸಮೀಪಿಸಿದೆ.

Verse 42

एतस्मात्कारणाद्विप्र नृत्यमेतत्करोम्यहम् । आनंदं परमं प्राप्य सिद्धिजं सिद्धसत्तम

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ನಾನು ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಸಿದ್ಧಿಜನ್ಯ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದು, ಹೇ ಸಿದ್ಧಸತ್ತಮ।

Verse 43

एवं तु वदतस्तस्य भगवान्वृषभध्वजः । अंगुष्ठं ताडयामास स्वांगुल्यग्रेण तत्क्षणात्

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಾನ್ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಬೆರಳಿನ ತುದಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಅಂಗುಷ್ಠವನ್ನು ತಟ್ಟಿದನು/ಆಘಾತಿಸಿದನು।

Verse 44

निश्चक्राम ततो भस्म हिमस्फटिकसंनिभम् । क्षताग्रात्सहसा तस्य महाविस्मयकारकम्

ನಂತರ ಅವನ ಗಾಯದ/ಗುರುತುಗಳ ತುದಿಯಿಂದ ಸಹಸಾ ಹಿಮಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ ಭಸ್ಮ ಹೊರಬಂದಿತು; ಅದು ಮಹಾ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಕವಾಯಿತು।

Verse 45

ततः प्रोवाच तं विप्रं स देवो द्विजसत्तमाः । यस्यांगुष्ठाग्रतो मह्यं निष्क्रांतं भस्म पांडुरम्

ನಂತರ ಆ ದೇವನು ಆ ವಿಪ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ, ನನ್ನ ಅಂಗುಷ್ಠದ ಅಗ್ರದಿಂದ ಪಾಂಡುರ (ಬಿಳಿ) ಭಸ್ಮ ಹೊರಬಂದಿದೆ.”

Verse 46

तथाप्यहं मुनिश्रेष्ठ न नृत्यं कर्तुमुत्सहे । त्वं पुनर्नृत्यसे कस्मादपि शाकरसेक्षणात्

ಆದರೂ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಉತ್ಸಾಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ನೀನು ಶಾಕರಸವನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಏಕೆ ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತೀಯ?

Verse 47

विरामं कुरु तस्मात्त्वं नृत्यादस्माद्विगर्हितात् । तपः क्षरति विप्रेन्द्र नृत्यगीताद्द्विजन्मनः

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಈ ನಿಂದಿತ ನೃತ್ಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ, ದ್ವಿಜನ ತಪಸ್ಸು ನೃತ್ಯಗಾನಗಳಿಂದ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 49

अब्रवीत्त्वामहं मन्ये नान्यं देवान्महेश्वरात् । तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा न स्यात्तपःक्षतिः

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹೇಶ್ವರನಿಗಿಂತ ಮೇಲಾದ ಬೇರೆ ದೇವರು ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡು, ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ.

Verse 50

श्रीभगवानुवाच । तपस्ते मत्प्रसादेन वृद्धिं शस्यति नित्यशः । स्थानेऽत्र भवता सार्धमहं स्थास्यामि सर्वदा

ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸು ನಿತ್ಯವೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗುವುದು. ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರುವೆನು.

Verse 51

आनन्दितेन भवता प्रार्थितोऽहं यतो मुने । आनन्देश्वरसंज्ञस्तु ख्यातिं यास्यामि भूतले । एतत्पुरं च मे नाम्ना आनन्दाख्यं भविष्यति

ಓ ಮುನೇ, ಆನಂದಭಾವದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ‘ಆನಂದೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾಗುವೆನು. ಈ ನಗರವೂ ನನ್ನ ನಾಮದಿಂದ ‘ಆನಂದಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು.

Verse 52

एवमुक्त्वा महादेवो गतश्चादर्शनं ततः । सोऽपि मंकणकस्तत्र तपस्तेपे मुनीश्वरः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹಾದೇವನು ನಂತರ ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಅಂತರಧಾನನಾದನು. ಅಲ್ಲಿ ಮುನೀಶ್ವರ ಮಂಕಣಕನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು.

Verse 54

तस्मात्कुरु प्रसादं नो यथा स्याद्दारुणं विषम् । नो चेद्वयं गमिष्यामः सर्वलोक पराभवम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡು, ಭಯಂಕರ ವಿಷವು ಉದ್ಭವಿಸದಂತೆ ಇರಲಿ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಮುಂದೆ ಪರಾಭವಗೊಂಡು ನಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆವು.

Verse 55

मंकणक उवाच । अनृतं न मया प्रोक्तं स्वैरेणापि कदाचन । तस्मादेवंविधाः सर्वे जलसर्पा भविष्यथ

ಮಂಕಣಕನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಎಂದಿಗೂ, ಸ್ವೈರದಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಇಂತಹ ಜಲಸರ್ಪಗಳಾಗುವಿರಿ.

Verse 56

सूत उवाच । ततःप्रभृति संजाता जलसर्पा महीतले । तद्वद्रूपा द्विजिह्वाश्च केवलं विषवर्जिताः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಸರ್ಪಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಅವು ಅದೇ ರೂಪದವು, ದ್ವಿಜಿಹ್ವೆಗಳು, ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಷರಹಿತವು.

Verse 57

अथ तस्मिन्ह्रदे मर्त्याः स्नात्वा सारस्वते शुभे । स्पृष्ट्वा चित्रशिलां तां च प्रयांति परमां गतिम्

ನಂತರ ಆ ಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಶುಭ ಸಾರಸ್ವತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಆ ಚಿತ್ರಶಿಲೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 58

अथ भीतः सहस्राक्षो गत्वा देवं पितामहम् । यमेन सहितस्तूर्णं प्रोवाचेदं वचस्तदा

ಆಗ ಭೀತನಾದ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ) ತ್ವರಿತವಾಗಿ ದೇವ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು; ಯಮನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಆಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 59

त्वत्प्रसादात्समुद्वीक्ष्य गच्छंति मनुजा दिवम् । पितामह महातीर्थं यत्त्वया विहितं क्षितौ । सारस्वतं नरास्तत्र स्नात्वा यांति त्रिविष्टपम्

ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅದನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾನವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಪಿತಾಮಹ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆ ಮಹಾತೀರ್ಥ ‘ಸಾರಸ್ವತ’; ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರು ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 60

अपि पापसमाचाराः सर्वधर्मबहिष्कृताः । तत्र स्नात्वा शिलां स्पृष्ट्वा तदैवायांति सद्गतिम्

ಪಾಪಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾದವರಾದರೂ—ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಆ ಪವಿತ್ರ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 61

यम उवाच । अप्रमाणं विभो कर्म संप्रयातं ममोचितम् । शुभाशुभपरिज्ञानं सर्वेषामेव देहिनाम्

ಯಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪ್ರಭು! ನನಗೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ತವ್ಯವು ಈಗ ಅಪಾರವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವೇಚಿಸಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ.

Verse 62

तस्मात्त्यज त्वं मां देव यद्वा तत्तीर्थमुत्तमम् । यत्प्रभावाज्जनैर्हीनाः संजाता नरका मम

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು; ಇಲ್ಲವೇ ಆ ಉತ್ತಮ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕು. ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನನ್ನ ನರಕಗಳು ಜನರಿಲ್ಲದೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿವೆ.

Verse 63

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा यमस्य प्रपितामहः । प्राह पार्श्वस्थितं शक्रं तत्तीर्थं नय संक्षयम्

ಯಮನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪ್ರಪಿತಾಮಹನು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಶಕ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಾಶಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು.”

Verse 64

ततः शक्रो ह्रदं गत्वा पूरयामास पांसुभिः । ह्रदं सारस्वतं तं च तां च चित्रशिलां द्विजाः

ಅನಂತರ ಶಕ್ರನು ಹ್ರದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ಧೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದನು—ಆ ಸಾರಸ್ವತ ಹ್ರದವನ್ನೂ, ಆ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಶಿಲೆಯನ್ನೂ ಸಹ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ।

Verse 65

अद्यापि मनुजः सम्यक्त स्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । यः करोति तपश्चर्यां स शीघं सिद्धिमाप्नुयात्

ಇಂದಿಗೂ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆ ಮಾಡುವವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 66

सोऽपि मंकणकस्तत्र सार्द्धं देवेन शंभुना । तिष्ठत्यद्यापि विप्रेंद्र पूरितं चैव पांसुभिः

ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಆ ಮಂಕಣಕನೂ ದೇವ ಶಂಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಆ ಸ್ಥಳವು ಧೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿಯೇ ಇದೆ।

Verse 67

लिंगं मंकणकन्यस्तं तत्रास्ति सुमहोदयम् । तत्स्पृष्ट्वा मानवाः पापैर्मुच्यंते द्विजसत्तमाः

ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಮಂಕಣಕನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಿಮೆಯ ಲಿಂಗವಿದೆ; ಅದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಮಾನವರು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 68

माघ शुक्लचतुर्दश्यां यस्तं पूजयते नरः । स पापैरपि संयुक्तः शिवलोके महीयते

ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆ (ಲಿಂಗವನ್ನು) ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವರು।

Verse 93

अथ ते पन्नगाः प्रोचुः प्रणिपत्य मुनीश्वरम् । भगवन्निर्विषाः सर्वे वयं हि भवता कृताः

ಆಗ ಆ ಪನ್ನಗಗಳು ಮುನೀಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದರು— “ಭಗವನ್! ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ವಿಷರಹಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.”