Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

तस्मात्कुरु प्रसादं नो यथा स्याद्दारुणं विषम् । नो चेद्वयं गमिष्यामः सर्वलोक पराभवम्

Transliteration

tasmātkuru prasādaṃ no yathā syāddāruṇaṃ viṣam | no cedvayaṃ gamiṣyāmaḥ sarvaloka parābhavam

Translation

ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡು, ಭಯಂಕರ ವಿಷವು ಉದ್ಭವಿಸದಂತೆ ಇರಲಿ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಮುಂದೆ ಪರಾಭವಗೊಂಡು ನಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆವು.

Word by Word

• तस्मात्: therefore, from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात/सम्बन्धसूचक), अपादानार्थे/हेतौ; ‘therefore/from that’

• कुरु: do, grant
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular), परस्मैपदम्

• प्रसादम्: favor, grace
• प्रसादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• नः: to us, for us
• नः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचनस्य एन्क्लिटिक-रूपम्; ‘of us/to us’ (contextually दत्तिसम्बन्धः)

• यथा: so that, as
• यथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (उपमान/प्रकारवाचक), ‘so that/as’

• स्यात्: may be, might become
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदम्

• दारुणम्: terrible, cruel
• दारुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (viṣam इति विशेष्यस्य)

• विषम्: poison
• विषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नः: for us
• नः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचनस्य एन्क्लिटिक-रूपम्; ‘for us’

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: अव्यय (शर्त/निबन्धन), ‘if’

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुषार्थे सर्वनाम, प्रथमा (Nominative), बहुवचन

• गमिष्यामः: we will go
• गमिष्यामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन, परस्मैपदम्

• सर्वलोक: of all the worlds
• सर्वलोक: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: समासः कर्मधारयः; (सर्वः लोकः) इति; अत्र पराभवम् इति विशेष्यस्य विशेषणरूपेण अव्ययभावेन/पूर्वपदत्वेन प्रयुक्तम्

• पराभवम्: defeat, downfall
• पराभवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पराभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

An unspecified group petitioning Maṅkaṇaka (contextually beings affected by the curse/boon—likely serpentine beings or those fearing poison)

Tirtha Mahatmya

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A group of anxious beings plead with a powerful ascetic/holy figure, hands folded, as a dark ‘poison-cloud’ is symbolically held at bay; the setting hints at a lakeside tīrtha.

Characters & Entities

• Viṣa (poison)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When destructive consequences threaten many, humility and seeking grace are presented as the dharmic response.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The plea belongs to the same Sārasvata-hrada/Ānandeśvara tīrtha cycle narrated in this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual is described; it is a direct supplication for prasāda to avert poison.