Adhyaya 242

Verse 1

ऋषय ऊचुः । नारद उवाच । अष्टादश प्रकृतयः का वदस्व पितामह । वृत्तिस्तासां च को धर्मः सर्वं विस्तरतो मम

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು. ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪಿತಾಮಹ! ಅಷ್ಟಾದಶ ಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಯಾವುವು ಎಂದು ಹೇಳಿ; ಅವುಗಳ ಜೀವನವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವೇನು—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.

Verse 2

ब्रह्मोवाच । मज्जन्माभूद्भगवतो नाभिपंकजकोशतः । स्वकालपरिमाणेन प्रबुद्धस्य जगत्पतेः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಜಗತ್ಪತಿ ಭಗವಂತನ ನಾಭಿ-ಪದ್ಮಕೋಶದಿಂದ ನನ್ನ ಜನ್ಮವಾಯಿತು; ಆತನು ಸ್ವಕಾಲಪರಿಮಾಣದಂತೆ ಪ್ರಬುದ್ಧನಾದಾಗ.

Verse 3

ततो बहुतिथे काले केशवेन पुरा स्मृतः । स्रष्टुकामेन विविधाः प्रजा मनसि राजसीः

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ ಪುರಾತನ ಕೇಶವನು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು; ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಜೋಗುಣಪ್ರೇರಿತ ವಿವಿಧ ಪ್ರಜೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 4

अहं कमलजस्तत्र जातः पुत्रश्चतुर्मुखः । उदरं नाभिनालेन प्रविश्याथ व्यलोकयम्

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಮಲಜನಾಗಿ, ಚತುರ್ಮುಖ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದೆನು; ನಂತರ ನಾಭಿನಾಳದ ಮೂಲಕ ಉದರದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿದೆನು।

Verse 5

तत्र ब्रह्मांडकोटीनां दर्शनं मेऽभवत्पुनः । विस्मयाच्चिंतयानस्य सृष्ट्यर्थमभिधावता

ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನನಗೆ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ದರ್ಶನವಾಯಿತು; ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದೆನು।

Verse 6

निर्गम्य पुनरेवाहं पद्मनालेन यावता । बहिरागां विस्मृतं तत्सर्वं सृष्ट्यर्थकारणम्

ನಂತರ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪದ್ಮನಾಳದ ಮೂಲಕ ಹೊರಬಂದೆನು; ಹೊರಗೆ ಬಂದಾಗ ಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥಕಾರಣವಾದ ಆ ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಮರೆತುಹೋಯಿತು।

Verse 7

पुनरेव ततो गत्वा प्रजाः सृष्ट्वा चतुर्विधाः । नाभिनालेन निर्गत्य विस्मृतेनांतरात्मना

ಮತ್ತೆ ನಾನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಪ್ರಜைகளை ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ನಾಭಿನಾಳದಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮ ಮರೆವಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು.

Verse 8

तदाहं जडवज्जातो वागुवाचाशरीरिणी । तपस्तप महाबुद्धे जडत्वं नोचितं तव

ಆಗ ನಾನು ಜಡನಂತೆ ಆಯಿತೆ; ಆಗ ದೇಹವಿಲ್ಲದ ವಾಣಿ ಹೇಳಿತು—“ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು; ನಿನಗೆ ಈ ಜಡತ್ವ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.”

Verse 9

दशवर्षसहस्राणि ततोऽहं तप आस्थितः । पुनराकाशजा वाणी मामुवाचाविनश्वरा

ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದೆ. ಮತ್ತೆ ಆಕಾಶಜನ್ಯ ಅವಿನಾಶಿ ವಾಣಿ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿತು.

Verse 10

वेदरूपाश्रिता पूर्वमाविर्भूता तपोबलात् । ततो भगवताऽदिष्टः सृज त्वं बहुधा प्रजाः

ಹಿಂದೆ ವೇದರೂಪವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾನು ತಪೋಬಲದಿಂದ ಪ್ರಕಟನಾದೆ. ನಂತರ ಭಗವಂತನ ಆದೇಶದಿಂದ—“ನೀನು ಬಹು ವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರಜಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು” ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶನ ದೊರಕಿತು.

Verse 11

राजसं गुणमाश्रित्य भूतसर्गमकल्मषम् । मनसा मानसी सृष्टिः प्रथमं चिंतिता मया

ರಾಜಸ ಗುಣವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾನು ಕಲ್ಮಷರಹಿತವಾದ ನಿರ್ಮಲ ಭೂತಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದೆ; ಮೊದಲಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದೆ.

Verse 12

ततो वै ब्राह्मणा जाता मरीच्यादिमुनीश्वराः । तेषां कनीयांस्त्वं जातो ज्ञानवेदांतपारगः

ಆಮೇಲೆ ಮರುೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಮುನೀಶ್ವರರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ನೀನು ಕನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಜ್ಞಾನ-ವೇದಾಂತಪಾರಗನಾದ ಮಹಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 13

कर्मनिष्ठाश्च ते नित्यं सृष्ट्यर्थं सततोद्यताः । निर्व्यापारो विष्णुभक्त एकांतब्रह्मसेवकः

ಅವರು ನಿತ್ಯವೂ ಕರ್ಮನಿಷ್ಠರಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಾರ್ಥ ಸದಾ ಉದ್ಯತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನೀನು ನಿರ್ವ್ಯಾಪಾರ—ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತ, ಏಕಾಂತ ಬ್ರಹ್ಮಸೇವಕನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 14

निर्ममो निरहंकारो मम त्वं मानसः सुतः । क्रमान्मया तु तेषां वै वेदरक्षार्थमेव च

ಮಮಕಾರವೂ ಅಹಂಕಾರವೂ ಇಲ್ಲದ ನೀನು ನನ್ನ ಮಾನಸಪುತ್ರನು. ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ನೇಮಿಸಿದೆ—ವೇದರಕ್ಷಣಾರ್ಥವೇ.

Verse 15

प्रथमा मानसी सृष्टिर्द्विजात्यादिर्विनिर्मिता । ततोहमांगिकीं सृष्टिं सृष्टवांस्तत्र नारद

ಮೊದಲು ಮಾನಸಸೃಷ್ಟಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು; ಅದರಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ಮೊದಲಾದವರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ನಂತರ, ಓ ನಾರದ, ನಾನು ಆಂಗಿಕ (ಶಾರೀರಿಕ) ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

Verse 16

मुखाच्च ब्राह्मणा जाता बाहुभ्यः क्षत्रिया मम । वैश्या ऊरुसमुद्भूताः पद्भ्यां शूद्रा बभूविरे

ನನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಜನಿಸಿದರು, ಭುಜಗಳಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು; ಊರುಗಳಿಂದ ವೈಶ್ಯರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು, ಪಾದಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರರು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದರು.

Verse 17

अनुलोमविलोमाभ्य ांक्रमाच्च क्रमयोगतः । शूद्रादधोऽधो जाताश्च सर्वे पादतलोद्भवाः

ಅನುಲೋಮ–ವಿಲೋಮ ಸಂಯೋಗಗಳ ಕ್ರಮಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಲೂ, ಆ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಕ್ರಮಯೋಗದಿಂದಲೂ, ಶೂದ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಕೆಳಕೆಳವಾಗಿ ಇತರರು ಜನಿಸಿದರು—ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪಾದತಲೋದ್ಭವರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

ताः सर्वास्तु प्रकृतयो मम देहांशसंभवाः । नारद त्वं विजानीहि तासां नामानि वच्मि ते

ಆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕೃತಿಗಳು ನನ್ನದೇ ದೇಹಾಂಶಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಹೇ ನಾರದ, ನೀನು ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೋ; ಈಗ ನಾನು ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 20

वृत्तिरध्यापनाच्चैव तथा स्वल्पप्रतिग्रहात् । विप्रः समर्थस्तपसा यद्यपि स्यात्प्रतिग्रहे

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಜೀವನವೃತ್ತಿ ಅಧ್ಯಾಪನದಿಂದಲೂ ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ದಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಇರಬೇಕು; ತಪೋಬಲದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದರೂ ಸಹ.

Verse 21

तथापि नैव गृह्णीयात्तपोरक्षा यतः सदा । वेदपाठो विष्णुपूजा ब्रह्मध्यानमलोभता

ಆದರೂ ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ತಪಸ್ಸಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಸದಾ ಅಗತ್ಯ—ವೇದಪಾಠ, ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆ, ಬ್ರಹ್ಮಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಅಲೋಭತೆ (ಲೋಭರಹಿತತೆ) ಮೂಲಕ.

Verse 22

अक्रोधता निर्मलत्वं क्षमासारत्वमार्यता । क्रियातत्परता दानक्रिया सत्यादिभिर्गुणैः

ಕ್ರೋಧರಹಿತತೆ, ನಿರ್ಮಲತೆ, ಕ್ಷಮೆಯೇ ಸಾರವಾದ ಸ್ವಭಾವ, ಆರ್ಯಾಚರಣೆ, ಧರ್ಮಕ್ರೀಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರತೆ, ದಾನಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ (ಅವನು) ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

भूषितो यो भवेन्नित्यं स विप्र इति कथ्यते । क्षत्रियेण तपः कार्यं यजनं दानमेव च

ಯನು ನಿತ್ಯವೂ ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ ಅವನೇ ‘ವಿಪ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು, ಯಜ್ಞ ನಡೆಸಬೇಕು, ದಾನ ಕೊಡಬೇಕು.

Verse 24

वेदपाठो विप्रभक्तिरेषां शस्त्रेण जीवनम् । स्त्रीबालगोब्राह्मणार्थे भूम्यर्थे स्वामिसंकटे

ಅವರಿಗೆ (ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ) ವೇದಪಾಠವೂ ವಿಪ್ರಭಕ್ತಿಯೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವರ ಜೀವನ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ—ಸ್ತ್ರೀ, ಬಾಲ, ಗೋ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸಂಕಟ ಬಂದಾಗ।

Verse 25

संप्रतिशरणं चैव पीडितानां च शब्दिते । आर्तत्राणपरा ये च क्षत्रिया ब्रह्मणा कृताः

ಪೀಡಿತರು ಆర్తವಾಗಿ ಕೂಗಿದಾಗ ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಆಶ್ರಯವಾಗಬೇಕು. ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಆರ್ಥರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 26

धनवृद्धिकरो वैश्यः पशुपालः कृषीवलः । रसादीनां च विक्रेता देवब्राह्मणपूजकः

ವೈಶ್ಯನು ಧನವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವವನು—ಪಶುಪಾಲಕ, ಕೃಷಿಕ, ರಸಾದಿ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರ, ಹಾಗೂ ದೇವ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪೂಜಕನು.

Verse 27

अर्थवृद्धिकरो व्याजा यज्ञकर्मादिकारकः । दानमध्ययनं चेति वैश्यवृत्तिरुदाहृता

ಅವನು ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಾದಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ; ದಾನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ—ಇದೇ ವೈಶ್ಯವೃತ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 28

एतान्येव ह्यमंत्राणि शूद्रः कारयते सदा । नित्यं षड्दैवतं श्राद्धं हन्तकारोऽग्नि तर्पणम्

ಇವೇ ಮಂತ್ರರಹಿತ ಕರ್ಮಗಳು; ಶೂದ್ರನು ಸದಾ ಮಾಡಿಸಬಹುದು—ಷಡ್ದೈವತಸಂಬಂಧಿತ ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಹುತಕಾರ ಅಗ್ನಿಗೆ ತರ್ಪಣವೂ.

Verse 29

देवद्विजातिभक्तिश्च नमस्कारेण सिद्ध्यति । शूद्रोऽपि प्रातरुत्थाय कृत्वा पादाभिवंदनम्

ದೇವರ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರ ಪ್ರತಿಯ ಗೌರವ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಶೂದ್ರನೂ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎದ್ದು ಪಾದಾಭಿವಂದನ ಮಾಡಿ ಈ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

विष्णुभक्तिमयाञ्श्लोकान्पठन्विष्णुत्वमाप्नुयात् । वार्षिकव्रतकृन्नित्यं तिथिवाराधिदैवतः

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ವಿಷ್ಣುಸಾನ್ನಿಧ್ಯ (ವಿಷ್ಣುತ್ವ) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ರತ ಮಾಡುವವನು ತಿಥಿ-ವಾರಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರಂತರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

अन्नदः सर्वजीवानां गृहस्थः शूद्र ईरितः । अमंत्राण्यपि कर्माणि कुर्वन्नेव हि मुच्यते

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವ ಗೃಹಸ್ಥನನ್ನೇ (ಸೇವಾಭಾವದಿಂದ) ಶೂದ್ರನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವನು ಮಂತ್ರರಹಿತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 32

चातुर्मास्यव्रतकरः शूद्रोऽपि हरितां व्रजेत् । शिल्पी च नर्तकश्चैव काष्ठकारः प्रजापतिः

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಶೂದ್ರನೂ ಹರಿತಲೋಕವನ್ನು (ಮಂಗಳಮಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು) ಪಡೆಯಬಹುದು; ಹಾಗೆಯೇ ಶಿಲ್ಪಿ, ನೃತ್ಯಗಾರ ಮತ್ತು ಕಾಷ್ಠಕಾರ (ಬಡಗಿ)—ಇವು ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸಂಬಂಧಿತ ವೃತ್ತಿಗಳೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 33

वर्धकिश्चित्रकश्चैव सूत्रको रजकस्तथा । गच्छकस्तन्तुकारश्च चक्रिकश्चर्मकारकः

ಹಾಗೆಯೇ ಬಡಗಿ, ಚಿತ್ರಕಾರ, ದರ್ಜೀ ಮತ್ತು ತೊಳೆಯುವವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೊರೆ ಹೊರುವವನು, ನೇಕಾರ, ಚಕ್ರ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಚರ್ಮಕಾರನೂ (ಇಲ್ಲಿ) ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 34

सूनिको ध्वनिकश्चैव कौल्हिको मत्स्यघातकः । औनामिकस्तु चंडालः प्रकृत्याष्टादशैव ते

ಕಸಾಯಿ, ಡೋಲುಗಾರ/ವಾದ್ಯಕಾರ, ಕೌಲ್ಹಿಕ ಮತ್ತು ಮೀನು ಕೊಲ್ಲುವವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಔನಾಮಿಕನು ಚಂಡಾಲನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟನು—ಪ್ರಕೃತಿವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಇವರು ಹದಿನೆಂಟು.

Verse 35

शिल्पिकः स्वर्णकारकश्च दारुकः कांस्यकारकः । काडुकः कुम्भकारश्च प्रकृत्या उत्तमाश्च षट्

ಶಿಲ್ಪಿ, ಸ್ವರ್ಣಕಾರ, ಮರಕೆಲಸದವನು, ಕಾಂಸ್ಯಕಾರ, ಕಾಡುಕ ಮತ್ತು ಕುಂಭಕಾರ—ಪ್ರಕೃತಿವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಇವರು ಆರು ‘ಉತ್ತಮ’ರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 36

खरवाह्युष्ट्रवाही हयवाही तथैव च । गोपाल इष्टिकाकारो अधमाधमपञ्चकम्

ಕತ್ತೆ ಓಡಿಸುವವನು, ಒಂಟೆ ಓಡಿಸುವವನು, ಕುದುರೆ ಓಡಿಸುವವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಪಾಲ ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮಾಡುವವನು—ಈ ಐವರು ‘ಅಧಮರಲ್ಲಿಯೂ ಅಧಮ’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 37

रजकश्चर्मकारश्च नटो बुरुड एव च । कैवर्त्तमेदभिल्लाश्च सप्तैते अन्त्यजाः स्मृताः

ತೊಳೆಯುವವನು, ಚರ್ಮಕಾರ, ನಟ/ನರ್ತಕ ಮತ್ತು ಬುರುಡ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೈವರ್ತ್ತ, ಮೇದ, ಭಿಲ್ಲ—ಈ ಏಳು ‘ಅಂತ್ಯಜ’ರೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 38

यो यस्य हीनो वर्णेन स चाष्टादशमो नरः । सर्वासां प्रकृतीनां च उत्तमा मध्यमाः समाः

ಯಾರು ಯಾರ ವರ್ಣದಿಂದ ಹೀನನಾಗಿರುವನೋ, ಅವನು ಈ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾದಶಮ ಪುರುಷನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಉತ್ತಮ’ ಹಾಗೂ ‘ಮಧ್ಯಮ’ ಇವು ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 39

भेदास्त्रयः समाख्याता विज्ञेयाः स्मृतिनिर्णयात् । शिल्पिनः सप्त विज्ञेया उत्तमाः समुदाहृताः

ಸ್ಮೃತಿನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಕಾರ ಮೂರು ಭೇದಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ವಿಧದ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡಬೇಕು; ಅವರು ‘ಉತ್ತಮರು’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 40

स्वर्णकृत्कंबुकश्चैव तन्दुलीपुष्पलावकः । तांबूली नापितश्चैव मणिकारश्च सप्तधा

ಅವರು ಏಳು ವಿಧ—ಸ್ವರ್ಣಕಾರ, ಶಂಖಕಾರ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವವನು, ಲಾವಾ/ಬಾಡಿಸಿದ ಧಾನ್ಯ ನೀಡುವವನು, ತಾಂಬೂಲ ಮಾರುವವನು, ನಾಪಿತ (ಕ್ಷೌರಿಕ), ಮತ್ತು ಮಣಿಕಾರ (ರತ್ನಕಾರ)।

Verse 41

न स्नानं देवताहोमस्तपोनियम एव च । न स्वाध्यायवषट्कारौ न च शुद्धिर्विवाहिता

ಇವರಿಗೆ ಸ್ನಾನವಿಧಿಯ ಬಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ, ದೇವತಾಹೋಮವೂ ಇಲ್ಲ, ತಪೋನಿಯಮಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ವಷಟ್ಕಾರಸಹಿತ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವೂ ಇಲ್ಲ, ವಿವಾಹಸಂಬಂಧ ಶುದ್ಧಿವಿಧಾನವೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.

Verse 42

एतासां प्रकृतीनां च गुरुपूजा सदोदिता । विप्राणां प्राकृतो नित्यं दानमेव परो विधिः

ಈ ಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಗುರುಪೂಜೆ ಸದಾ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹವರಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಿತ್ಯ ದಾನಮಾಡುವುದೇ ಪರಮ ವಿಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 43

सर्वेषामेव वर्णानामाश्रमाणां महामुने । सर्वासां प्रकृतीनां च विष्णुभक्तिः सदा शुभा

ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಸಹ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿ ಸದಾ ಶುಭಕರವಾದುದು.

Verse 44

इति ते कथितं सर्वं यथाप्रकृतिसंभवम् । कथां शृणु महापुण्यां शूद्रः शुद्धिमगाद्यथा

ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು. ಈಗ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು—ಶೂದ್ರನು ಹೇಗೆ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು ಎಂಬುದು.

Verse 45

इदं पुराणं परमं पवित्रं विशुद्धधीर्यस्तु शृणोति वा पठेत् । विधूय पापानि पुरार्जितानि स याति विष्णोर्भवनं क्रियापरः

ಈ ಪುರಾಣವು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ. ಶುದ್ಧ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಅಥವಾ ಪಠಿಸುವವನು, ಹಿಂದಿನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಧರ್ಮಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 242

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्येऽष्टादशप्रकृतिकथनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ-ನಾರದ ಸಂವಾದದ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅಷ್ಟಾದಶ ಪ್ರಕೃತಿ-ಕಥನ’ ಎಂಬ 242ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.