Adhyaya 241

Verse 1

ईश्वर उवाच । एतत्ते पूजनं विष्णोः षोडशोपायसंभवम् । कथितं यद्द्विजः कृत्वा प्राप्नोति परमं पदम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹದಿನಾರು ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ನೆರವೇರುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಈ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ ದ್ವಿಜನು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

तथा च क्षत्रियविशां करणान्मुक्तिरुत्तमा । शूद्राणां नाधिकारोऽस्मिन्स्त्रीणां नैव कदाचन

ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರು ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ; ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಕೂಡ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 3

कार्तिकेय उवाच । शूद्राणां च तथा स्त्रीणां धर्मं विस्तरतो वद । केन मुक्तिर्भवेत्तेषां कृष्णस्याराधनं विना

ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಶೂದ್ರರ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ. ಕೃಷ್ಣಾರಾಧನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ?

Verse 4

ईश्वर उवाच । सच्छूद्रैरपि नो कार्या वेदाक्षरविचारणा । न श्रोतव्या न पठ्या च पठन्नरकभाग्भवेत्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಸಚ್ಚೂದ್ರರೂ ಸಹ ವೇದಾಕ್ಷರಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು, ಪಠಿಸಬಾರದು; ಪಠಿಸುವವನು ನರಕಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 5

पुराणानां नैव पाठः श्रवणं कारयेत्सदा । स्मृत्युक्तं सुगुरोर्ग्राह्यं न पाठः श्रवणादिकम्

ಪುರಾಣಗಳ ಪಠಣವೋ ಶ್ರವಣವೋ ಸದಾ ಮಾಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ಸದುಗುರುವರಿಂದಲೇ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು—ಕೇವಲ ಪಠಣ-ಶ್ರವಣಾದಿ ಅಲ್ಲ.

Verse 6

स्कंद उवाच । सच्छूद्राः के समाख्यातास्तांश्च विस्तरतो वद । के संतः के च शूद्राश्च सच्छूद्रा नामतश्च के

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—‘ಸಚ್ಚೂದ್ರ’ ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? ಅವರನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ. ಯಾರು ಸಂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರು ಶೂದ್ರರು, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಸಚ್ಚೂದ್ರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಯಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು?

Verse 7

ईश्वर उवाच । धर्मोढा यस्य पत्नी स्यात्स सच्छूद्र उदाहृतः । समानकुलरूपा च दशदोषविवर्जिता

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ವಿವಾಹಿತಳಾದ ಪತ್ನಿ ಯಾರಿಗಿದೆಯೋ ಅವನು ‘ಸಚ್ಚೂದ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆ ಸಮಾನಕುಲ-ರೂಪವಳಾಗಿ, ದಶದೋಷವಿವರ್ಜಿತಳಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 8

उद्वोढा वेदविधिना स सच्छूद्रः प्रकीर्तितः । अक्लीवाऽव्यंगिनी शस्ता महारोगाद्यदूषिता

ವೇದವಿಧಾನದಂತೆ ವಿವಾಹಿತನಾದವನು ‘ಸಚ್ಚೂದ್ರ’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾಗುತ್ತಾನೆ. (ಪತ್ನಿ) ಶ್ಲಾಘನೀಯಳಾಗಿ—ಕ್ಲೀಬತ್ವರಹಿತಳಾಗಿ, ಅವ್ಯಂಗಿನಿಯಾಗಿ, ಮಹಾರೋಗಾದಿಗಳಿಂದ ಅದೂಷಿತಳಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 9

अनिंदिता शुभकला चक्षुरोगविवर्जिता । बाधिर्यहीना चपला कन्या मधुरभाषिणी

ಆ ಕನ್ಯೆ ನಿಂದಾರಹಿತಳು, ಶುಭಕಲೆಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ನಳು, ನೇತ್ರರೋಗವಿಲ್ಲದಳು; ಬಧಿರತ್ವರಹಿತಳು, ಚುರುಕಾದಳು, ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವಳಾಗಿರಲಿ।

Verse 10

दूषणैर्दशभिर्हीना वेदोक्तविधिना नरैः । विवाहिता च सा पत्नी गृहिणी यस्य सर्वदा

ಹತ್ತು ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾಗಿ, ವೇದೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಹಿರಿಯರಿಂದ ವಿವಾಹಿತಳಾದ ಆಕೆ, ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಸದಾ ನಿಜವಾದ ಗೃಹಿಣಿಯೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ।

Verse 11

सच्छूद्रः स तु विज्ञेयो देवादीनां विभागकृत् । पुण्यकार्येषु सर्वेषु प्रथमं सा प्रकीर्तिता

ದೇವಾದಿಗಳಿಗೆ ಯಥೋಚಿತ ಪಾಲನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸುವವನೇ ‘ಸಚ್ಚೂದ್ರ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಿಣಿ (ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮ) ಪ್ರಥಮವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 12

तया सुविहितो धर्मः संपूर्णफलदायकः । चातुर्मास्ये विशेषेण तया सह गुणाधिकः

ಅವಳ (ಪತ್ನಿಯ) ಜೊತೆ ಸುಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದ ಧರ್ಮವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗುಣಫಲದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 13

भार्यारतिः शुचिर्भृत्यादीनां पोषणतत्परः । श्राद्धादिकारको नित्यमिष्टापूर्त्तप्रसाधकः

ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ರತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಶುಚಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭೃತ್ಯ-ಆಶ್ರಿತರ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ; ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಇಷ್ಟ-ಪೂರ್ತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸುವವನೇ ಆದರ್ಶ ಗೃಹಸ್ಥನು।

Verse 14

नमस्कारान्तमन्त्रेण नामसंकीर्तनेन च । देवा स्तस्य च तुष्यन्ति पंचयज्ञादिकैः शुभैः

ನಮಸ್ಕಾರಾಂತ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ದಿವ್ಯ ನಾಮಸಂಕೀರ್ತನೆಯಿಂದಲೂ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಶುಭವಾದ ಪಂಚಯಜ್ಞಾದಿ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದಲೂ ಅವರು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 15

स्नानं च तर्पणं चैव वह्निहोमोऽप्यमंत्रकः । ब्रह्मयज्ञोऽतिथेः पूजा पंचयज्ञान्न संत्यजेत्

ಸ್ನಾನ, ತರ್ಪಣ, ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಗ್ನಿಹೋಮ, ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ (ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ/ಪಠಣ) ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಪೂಜೆ—ಈ ಪಂಚಯಜ್ಞ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು।

Verse 16

कार्यं स्त्रीभिश्च शूद्रैश्च ह्यमंत्रं पंचयज्ञकम् । पंचयज्ञैश्च संतुष्टा यथैषां पितृदेवताः

ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಶೂದ್ರರೂ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಪಂಚಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಆ ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಅವರ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳು ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸಂತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 17

तथा पतिव्रतायाश्च पतिशुश्रूषया सदा । पतिव्रताया देहे तु सर्वे देवा वसंति हि

ಹಾಗೆಯೇ ಪತಿವ್ರತೆಯ ನಿರಂತರ ಪತಿ-ಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ, ಆ ಪತಿವ್ರತೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 18

अतस्ताभ्यां समेताभ्यां धर्मादीनां समागमः । यदोभयोर्मते पृष्टे संतुष्टाः पितृदेवताः

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದಾದಾಗ ಧರ್ಮಾದಿ ಗುಣಗಳ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಗಮವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರ ಸಹಮತದಿಂದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳು ಸಂತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 19

कार्यादीनां च सर्वेषां संगमस्तत्र नित्यदा । चातुर्मास्ये समायाते विष्णुभक्त्या तयोः शिवम्

ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಕರ್ಮಗಳೂ ಶುಭವಾಗಿ ಸಂಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಬಂದಾಗ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಶಿವಂ—ಮಂಗಳ-ಕಲ್ಯಾಣ—ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 20

समानजातिसंभूता पत्नी यस्य धृता भवेत् । पूर्वो भर्त्ताऽर्द्धभागी स्याद्द्वितीयस्य न किंचन

ಯಾವನಾದರೂ ತನ್ನದೇ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಧರ್ಮಫಲಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಭರ್ತಾ ಅರ್ಧಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ದ್ವಿತೀಯಭರ್ತನಿಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 21

अर्थकार्याधिकारोऽस्यास्तेन धर्मार्धधारिणी । स्वंस्वं कृतं सदैव स्यात्तयोः कर्म शुभाशुभम्

ಅವಳಿಗೆ ಧನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಧರ್ಮದ ಅರ್ಧಭಾರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ಮಾಡಿದುದು ಸದಾ ಅವನದೇ—ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ ಕರ್ಮ ಸ್ವಕೀಯವೇ.

Verse 22

याऽनुगच्छति भर्तारं मृतं सुतपसा द्विज । साध्वी सा हि परिज्ञेया तया चोद्ध्रियते कुलम्

ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಯಾರು ಕಠೋರ ಪತಿವ್ರತ-ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೃತ ಭರ್ತನನ್ನೂ ಅನುಗಮಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಅವಳೇ ಸಾಧ್ವಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವಳಿಂದ ಕುಲವು ಉದ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 23

अन्यजातेर्मृतस्याथ धृता वापि विवाहिता । वैश्वानरस्य मार्गेण सा तमुद्धरते पतिम्

ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಪುರುಷನು ಮೃತನಾದ ನಂತರವೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅಥವಾ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ, ವೈಶ್ವಾನರ-ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಆಕೆ ಆ ಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬಲ್ಲಳು.

Verse 24

यथा जलाच्च जंबालः कृष्यते धार्मिकैर्नृभिः । एवमुद्धरते साध्वी भर्त्तारं याऽनुग च्छति

ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಾದ ಪುರುಷರು ನೀರಿನಿಂದ ಕೆಸರನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆದಂತೆ, ಭರ್ತಾರನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಪತಿವ್ರತಾ ಸಾಧ್ವಿ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 25

अन्यजातिसमुद्भूता अन्येन विधृता यदि । तावुभौ धर्मकार्येषु संत्याज्यौ नित्यदा मतौ

ಬೇರೆ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ತ್ಯಾಜ್ಯರೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ।

Verse 26

स्वंस्वं कर्म प्रकुरुतः सत्कर्म जं स्वकं फलम् । तस्माद्वरिष्ठा हीना वा सत्कुल्या शूद्रसंभवैः

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ತನ್ನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಕರ್ಮಫಲವೂ ತನ್ನದೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಉನ್ನತಳಾಗಲಿ ಹೀನಳಾಗಲಿ, ಸತ್ಕುಲಜಾತ ಸ್ತ್ರೀ ಶೂದ್ರಸಂಭವರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರಿ.

Verse 27

धृता न कार्या सा पत्नी यत्करोति न वर्द्धते । तया सह कृतं पुण्यं वर्द्धते दशधोत्तरम्

ಯಾವ ಪತ್ನಿಯು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಫಲವೃದ್ಧಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಆದರೆ ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯವು ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 28

अनन्ततृप्तिदं नैव तत्सुतैरपि वा तथा । क्रयक्रीता च या कन्या दासी सा परिकीर्तिता

ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅನಂತ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವಳ ಪುತ್ರರಿಂದಲೂ ಹಾಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಲೆಕೊಟ್ಟು ಖರೀದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ‘ದಾಸಿ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 29

सच्छूद्रस्याधिकारे सा कदाचिन्नैव जायते । या कन्या स्वयमुद्यम्य पित्रा दत्ता वराय च

ತಂದೆಯೇ ಸ್ವಯಂ ಮುಂದಾಗಿ ವರನಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿದ ಆ ಕನ್ಯೆ ಎಂದಿಗೂ ಸತ್ಸೂದ್ರನ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 30

विवाहविधिनोदूढा पितृदेवार्थसाधिनी । सुलक्षणा विनीता सा विवेकादिगुणा शुभा

ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ವಿವಾಹಿತಳಾದ ಅವಳು ಪಿತೃ-ದೇವಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುತ, ವಿನಯಶೀಲ, ನಿಯಮಬದ್ಧ, ವಿವೇಕಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ ಮಂಗಳಮಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 31

सच्चरित्रा पतिपरा सा तेभ्यो दातुमर्हति । विशुद्धकुलजा कन्या धर्मोढा धर्मचारिणी

ಸಚ್ಚರಿತ್ರೆ, ಪತಿಪರಾಯಣಳಾದ ಅವಳು ಅವರಿಗೆ (ವಿವಾಹಾರ್ಥ) ದಾನಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯಳು. ವಿಶುದ್ಧಕುಲಜನಿತ ಕನ್ಯೆ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ವಿವಾಹಿತಳಾಗಿ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 32

सा पुनाति कुलं सर्वं मातृतः पितृतस्तथा । एष एव मया प्रोक्तः सच्छूद्राणां परो विधिः

ಅವಳು ಮಾತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಪಿತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಸ್ತ ಕುಲವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದೇ ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಸತ್ಸೂದ್ರರಿಗೆ ಪರಮ ವಿಧಿ.

Verse 33

अधोजातिसमुद्भूता सच्छूद्रात्क्रमहीनजा । विवाहो दशधा तेषां दशधा पुत्रता भवेत्

ಅಧೋಜಾತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ, ಸತ್ಸೂದ್ರನಿಂದಲೂ ಕ್ರಮಭ್ರಷ್ಟವಾಗಿ ಜನಿಸಿದವರಿಗೂ ವಿವಾಹವು ದಶವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪುತ್ರತ್ವವೂ ದಶವಿಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 34

चत्वार उत्तमाः प्रोक्ता विवाहा मुनिसत्तम । शेषाः सर्वप्रकृतिषु कथिताश्च पुराविदैः

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಾಲ್ಕು ವಿವಾಹಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಉಳಿದವುಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪುರಾತನ ಪರಂಪರಾವಿದರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 35

प्राजापत्यस्तथा ब्राह्मो दैवार्षो चातिशोभना । गांधर्वश्चासुरश्चैव राक्षसश्च पिशाचकः

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮ; ಹಾಗೆಯೇ ದೈವ ಮತ್ತು ಆರ್ಷ—ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ. ಜೊತೆಗೆ ಗಾಂಧರ್ವ, ಆಸುರ, ರಾಕ್ಷಸ ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚ—ಇವುಗಳೂ ವಿವಾಹಭೇದಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 36

प्रातिभो घातनश्चेति विवाहाः कथिता दश । एते हि हीनजातीनां विवाहाः परिकीर्तिताः

‘ಪ್ರಾತಿಭ’ ಮತ್ತು ‘ಘಾತನ’—ಇಂತೆ ವಿವಾಹಗಳು ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳೇ ಹೀನಜಾತಿಗಳ ವಿವಾಹರೂಪಗಳೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 37

औरसः क्षेत्रजश्चैव दत्तः कृत्रिम एव च । गूढोत्पन्नोऽपविद्धश्च कानीनश्च सहोढजः

ಪುತ್ರರ ಭೇದಗಳು—ಔರಸ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ, ದತ್ತಕ, ಕೃತ್ರಿಮ; ಹಾಗೆಯೇ ಗೂಢೋತ್ಪನ್ನ, ಅಪವಿದ್ಧ, ಕಾನೀನ, ಸಹೋಢಜ—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 38

क्रीतः पौनर्भवश्चापि पुत्रा दशविधाः स्मृताः । औरसादपि हीनाश्च तेऽपि तेषां शुभावहाः

ಕ್ರೀತ ಮತ್ತು ಪೌನರ್ಭವವೂ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ಇಂತೆ ಪುತ್ರರು ಹತ್ತು ವಿಧ. ಔರಸನಿಗಿಂತ ಹೀನರಾದರೂ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ ಶುಭಫಲಕರರು.

Verse 39

अष्टादशमिता नीचाः प्रकृतानां यथातथा । विधिनैव क्रिया नैव स्मृति मार्गोऽपि नैव च

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಂಡರೂ ನೀಚರು ಹದಿನೆಂಟು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಯನುಸಾರ ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲ; ಸ್ಮೃತಿನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 41

न दानस्य क्षयो लोके श्रद्धया यत्प्रदीयते । अश्रद्धयाऽशुचितया दानं वैरस्यकारणम्

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೀಡಿದ ದಾನವು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯವಾಗದು. ಆದರೆ ಅಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಅಂತರಂಗ ಅಶುಚಿತೆಯಿಂದ ನೀಡಿದ ದಾನವು ವೈರಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 42

अहिंसादि समादिष्टो धर्मस्तासां महाफलः । चातुर्मास्ये विशेषेण त्रिदिवेशादिसेवया

ಅವರಿಗೆ ಅಹಿಂಸಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಮಹಾಫಲದಾಯಕ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ, ದೇವೇಂದ್ರಾದಿ ದಿವ್ಯರ ಭಕ್ತಿಸೇವೆಯಿಂದ.

Verse 43

सुदर्शनैस्तथा धर्मः सेव्यते ह्यविरोधिभिः । सच्छूद्रैर्दानपुण्यैश्च द्विजशुश्रूषणादिभिः

ಸ್ಪಷ್ಟದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ, ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದವರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಸತ್ಶೂದ್ರರೂ ದಾನಪುಣ್ಯಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ದ್ವಿಜಶುಶ್ರೂಷೆ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಂದ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 44

वृत्तिश्च सत्यानृतजा वाणिज्यव्यव हारजा । अशीतिभागमारद्याद्व्याजाद्वार्धुषिकः शते

ಜೀವಿಕೆ ಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯ ಮಿಶ್ರ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದಲೂ, ವಾಣಿಜ್ಯ-ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಬಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಲಕೊಡುವವನು ನೂರಕ್ಕೆ ಎಂಭತ್ತನೇ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 45

सपादभागवृद्धिस्तु क्षत्त्रियादिषु गृह्यते । एवं न बन्धो भवति पातकस्य कदाचन

ಕ್ಷತ್ರಿಯಾದಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಾವು ಭಾಗದ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಪಾಪಬಂಧನ ಎಂದಿಗೂ ಉಂಟಾಗದು.

Verse 46

प्रातःकर्म सुरेशानां मध्याह्ने द्विजसेवनम् । अपराह्णेऽथ कार्याणि कुर्वन्मर्त्यः सुखी भवेत्

ಪ್ರಾತಃ ದೇವಾಧಿಪತಿಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಿ. ನಂತರ ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಲೋಕಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸುಖಿಯಾಗುವನು.

Verse 47

गृहस्थैश्च सदा भाव्यं यावज्जीवं क्रियापरैः । पंचयज्ञरतैश्चैवातिथिद्विजसुपूजकैः

ಗೃಹಸ್ಥರು ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಸದಾ ಸತ್ಕ್ರಿಯಾಪರರಾಗಿರಬೇಕು; ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ರತರಾಗಿ ಅತಿಥಿ ಹಾಗೂ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 48

विष्णुभक्तिरतैश्चैव वेदमन्त्रविपाठकैः । सततं दानशीलैश्च दीनार्तजनवत्सलैः

ಅವರು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರತರಾಗಿ, ವೇದಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ, ಸದಾ ದಾನಶೀಲರಾಗಿದ್ದು, ದೀನಾರ್ತಜನರ ಮೇಲೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

Verse 49

क्षमादिगुणसंयुक्तैर्द्वादशाक्षरपूजकैः । षडक्षरमहोद्गारपरमानन्दपूरितैः

ಕ್ಷಮಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ಷಡಕ್ಷರ ಮಹಾಮಂತ್ರವನ್ನು ಮಹೋಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 50

सदपत्यैः सदाचारैः सतां शुश्रूषणैरपि । विमत्सरैः सदा स्थेयं तापक्लेशविवर्जितैः

ಸತ್ಪುತ್ರರು, ಸದಾಚಾರ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ಶುಶ್ರೂಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಅಸೂಯಾರಹಿತನಾಗಿ ತಾಪ-ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು.

Verse 51

प्रव्रज्यावर्जनैरेवं सच्छूद्रैर्धर्मतत्परैः । तोषणं सर्वभूतानां कार्यं वित्तानुसारतः

ಹೀಗೆ ಅಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಲೆದಾಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿರುವ ಸಚ್ಚೂದ್ರರು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

Verse 52

सदा विष्णुशिवादीनां ये भक्तास्ते नराः सदा । देववद्दिवि दीव्यंति चातुर्मास्ये विशेषतः

ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಭಕ್ತಿಯಿರುವವರು—ಅಂತಹ ಭಕ್ತರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತದಿಂದ ದೇವರಂತೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 241

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्यान ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये तपोऽधिकारे सच्छूद्रकथनंनामैकचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದೊಳಗಿನ ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ–ನಾರದ ಸಂವಾದದ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ತಪೋऽಧಿಕಾರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಸಚ್ಚೂದ್ರಕಥನ’ ಎಂಬ ಎರಡು ನೂರು ನಲವತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.