Adhyaya 192

Verse 1

सूत उवाच । अथ श्रुत्वा महानादं वाद्यानां समुपस्थितम् । नारदः सम्मुखः प्रायाज्ज्ञात्वा च जननीं निजाम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ಸಮುಪಸ್ಥಿತರಾದ ವಾದ್ಯಗಳ ಮಹಾನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾರದನು ತನ್ನ ಜನನಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನೇರವಾಗಿ ಸಮ್ಮುಖಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದನು।

Verse 2

प्रणिपत्य स दीनात्मा भूत्वा चाश्रुपरिप्लुतः । प्राह गद्गदया वाचा कण्ठे बाष्पसमावृतः

ಅವನು ಪ್ರಣಿಪಾತ ಮಾಡಿ ದೀನಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದು, ಕಂಠವು ಬಾಷ್ಪದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರಲು ಗದ್ಗದ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 3

आत्मनः शापरक्षार्थं तस्याः कोपविवृद्धये । कलिप्रियस्तदा विप्रो देवस्त्रीणां पुरः स्थितः

ತನ್ನನ್ನು ಶಾಪದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವಳ ಕೋಪವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಆ ವೇಳೆ ಕಲಿಪ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ದೇವಸ್ತ್ರೀಯರ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತನು।

Verse 4

मेघगम्भीरया वाचा प्रस्खलंत्या पदेपदे । मया त्वं देवि चाहूता पुलस्त्येन ततः परम्

ಮೋಡದಂತೆ ಗಂಭೀರವಾದ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ಪದೇಪದೇ ತಡವರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ದೇವಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ; ಅದರ ನಂತರ ಪುಲಸ್ತ್ಯನೂ (ನಿನ್ನನ್ನು) ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು।”

Verse 5

स्त्रीस्वभावं समाश्रित्य दीक्षाकालेऽपि नागता

ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನೆಪಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಕೆ ದೀಕ್ಷಾಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.

Verse 6

ततो विधेः समादेशाच्छक्रेणान्या समाहृता । काचिद्गोपसमुद्भूता कुमारी देव रूपिणी

ನಂತರ ವಿಧಾತೃ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮತ್ತೊಂದು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕರೆತಂದನು—ಗೋಪಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ, ಅವಿವಾಹಿತೆ, ದೇವರೂಪಿಣಿ.

Verse 7

गोवक्त्रेण प्रवेश्याथ गुह्यमार्गेण तत्क्षणात् । आकर्षिता महाभागे समानीताथ तत्क्षणात्

ಹಸುವಿನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಗುಪ್ತಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಆಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಕೂಡಲೇ (ವಿಧಿಗೆ) ಕರೆತರಲಾಯಿತು.

Verse 8

सा विष्णुना विवाहार्थं ततश्चैवानुमोदिता । ईश्वरेण कृतं नाम गायत्री च तवानुगम्

ನಂತರ ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿಷ್ಣು ಅವಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಈಶ್ವರನು ಅವಳಿಗೆ ‘ಗಾಯತ್ರೀ’ ಎಂಬ ನಾಮವಿಟ್ಟು, ನಿನ್ನ ಅನುಗಾಮಿನಿಯಾಗಿರಲಿ ಎಂದನು.

Verse 9

ब्राह्मणैः सकलैः प्रोक्तं ब्राह्मणीति भवत्वियम् । अस्माकं वचनाद्ब्रह्मन्कुरु हस्तग्रहं विभो

ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಹೇಳಿದರು—‘ಇವಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಲಿ.’ ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಮ್ಮ ವಚನದಂತೆ, ಓ ವಿಭೋ, ಅವಳ ಹಸ್ತಗ್ರಹಣ (ವಿವಾಹಕರ್ಮ) ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 10

देवैः सर्वैः स सम्प्रोक्तस्ततस्तां च वराननाम् । ततः पत्न्युत्थधर्मेण योजयामास सत्वरम्

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿತನಾದ ಅವನು ಆ ಸುಮುಖಿ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಪತ್ನೀಜನ್ಯ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು।

Verse 11

किं वा ते बहुनोक्तेन पत्नीशालां समागता । रशना योजिता तस्या गोप्याः कट्यां सुरेश्वरि

ಇನ್ನೇನು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು? ಅವಳನ್ನು ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ (ಪತ್ನೀಶಾಲೆಗೆ) ಕರೆತರಲಾಯಿತು; ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರಿ, ಆ ಗೋಪಿಯ ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ರಶನಾ-ಕರಧನಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು।

Verse 12

तद्दृष्ट्वा गर्हितं कर्म निष्क्रांतो यज्ञमण्डपात् । अमर्ष वशमापन्नो न शक्तो वीक्षितुं च ताम्

ಆ ಗರ್ಹಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಯಜ್ಞಮಂಡಪದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದನು; ಅಸಹನೀಯ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಲೂ ಶಕ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 13

एतज्ज्ञात्वा महाभागे यत्क्षमं तत्समाचर । गच्छ वा तिष्ठ वा तत्र मण्डपे धर्मवर्जिते

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನೇ ಆಚರಿಸು; ಬೇಕಾದರೆ ಹೋಗು, ಇಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲು—ಆ ಧರ್ಮವರ್ಜಿತ ಮಂಡಪದಲ್ಲಿ।

Verse 14

तच्छ्रुत्वा सा तदा देवी सावित्री द्विजसत्तमाः । प्रम्लानवदना जाता पद्मिनीव हिमागमे

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ, ದೇವಿ ಸಾವಿತ್ರಿಯ ಮುಖವು ಮ್ಲಾನವಾಯಿತು—ಹಿಮಾಗಮನದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಿನಿಯಂತೆ.

Verse 15

लतेव च्छिन्नमूला सा चक्रीव प्रियविच्युता । शुचिशुक्लागमे काले सरसीव गतोदका

ಅವಳು ಬೇರು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ, ಪ್ರಿಯನಿಂದ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಳಾದ ಚಕ್ರವಾಕಿಯಂತೆ; ಶುಚಿ-ಶುಕ್ಲ ಋತು ಬಂದಾಗ ನೀರು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸರೋವರದಂತೆ ಆಯಿತಳು.

Verse 16

प्रक्षीणचन्द्रलेखेव मृगीव मृगवर्जिता । सेनेव हतभूपाला सतीव गतभर्तृका

ಅವಳು ಕ್ಷೀಣ ಚಂದ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಮೃಗವಿಲ್ಲದ ಮೃಗಿಯಂತೆ; ರಾಜನು ಹತನಾದ ಸೇನೆಯಂತೆ, ಭರ್ತೃವಿಯೋಗಿಣಿ ಸತಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದಳು.

Verse 17

संशुष्का पुष्पमालेव मृतवत्सैव सौरभी । वैमनस्यं परं गत्वा निश्चलत्वमुपस्थिताम् । तां दृष्ट्वा देवपत्न्यस्ता जगदुर्नारदं तदा

ಅವಳು ಒಣಗಿದ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಯಂತೆ, ಸತ್ತ ಕರು ಹೊಂದಿದ ಹಸುವಿನಂತೆ ಇದ್ದಳು. ಪರಮ ವೈಮನಸ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ನಿಶ್ಚಲಳಾದಳು. ಅವಳನ್ನು ಹಾಗೆ ಕಂಡ ದೇವಪತ್ನಿಯರು ಆಗ ನಾರದನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 18

धिग्धिक्कलिप्रिय त्वां च रागे वैराग्यकारकम् । त्वया कृतं सर्वमेतद्विधेस्तस्य तथान्तरम्

ಧಿಕ್ಕಾರ ನಿನಗೆ, ಹೇ ‘ಕಲಿಪ್ರಿಯ’! ರಾಗ ಇರಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವವನೇ! ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೀನೇ ಮಾಡಿದ್ದೀ; ವಿಧಾತನ ಆ ವಿಧಾನದೊಳಗೂ ನೀನು ವ್ಯತ್ಯಯ ತಂದಿದ್ದೀ.

Verse 19

गौर्युवाच । अयं कलिप्रियो देवि ब्रूते सत्यानृतं वचः । अनेन कर्मणा प्राणान्बिभर्त्येष सदा मुनिः

ಗೌರಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ! ಈ ‘ಕಲಿಪ್ರಿಯ’ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯ ಮಿಶ್ರವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ಕರ್ಮದಿಂದ ಈ ಮುನಿ ಸದಾ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 20

अहं त्र्यक्षेण सावित्रि पुरा प्रोक्ता मुहुर्मुहुः । नारदस्य मुनेर्वाक्यं न श्रद्धेयं त्वया प्रिये । यदि वांछसि सौख्यानि मम जातानि पार्वति

ಹೇ ಸಾವಿತ್ರಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮರುಮರು ಹೇಳಿದ್ದನು— ‘ಪ್ರಿಯೆ, ನಾರದಮುನಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ನೀನು ನಂಬಬೇಡ. ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ, ನನ್ನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ.’

Verse 21

ततःप्रभृति नैवाहं श्रद्दधेऽस्य वचः क्वचित् । तस्माद्गच्छामहे तत्र यत्र तिष्ठति ते पतिः

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ನಾನು ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಂಬಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಪತಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೋಗೋಣ.

Verse 22

स्वयं दृष्ट्वैव वृत्तांतं कर्तव्यं यत्क्षमं ततः । नात्रास्य वचनादद्य स्थातव्यं तत्र गम्यताम्

ವಿಷಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸ್ವತಃ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡಿ, ನಂತರ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡೋಣ. ಇಂದು ಅವನ ಮಾತಿನ ಆಧಾರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು; ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗೋಣ.

Verse 23

सूत उवाच । गौर्या स्तद्वचनं श्रुत्वा सावित्री हर्षवर्जिता । मखमण्डपमुद्दिश्य प्रस्खलन्ती पदेपदे

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು— ಗೌರಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಹರ್ಷವಿಲ್ಲದವಳಾದಳು. ಯಜ್ಞಮಂಟಪದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟು, ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಜಾರಿ ತಡಬಡಿಸಿದಳು.

Verse 24

प्रजगाम द्विजश्रेष्ठाः शून्येन मनसा तदा । प्रतिभाति तदा गीतं तस्या मधुरमप्यहो

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅವಳು ಆಗ ಶೂನ್ಯಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದಳು. ಅವಳ ಮಧುರ ಗಾನವೂ ಆ ವೇಳೆಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ತೋರುವಂತಾಯಿತು.

Verse 25

कर्णशूलं यथाऽयातमसकृद्द्विजसत्तमाः । वन्ध्यवाद्यं यथा वाद्यं मृदंगानकपूर्वकम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಆ ಶಬ್ದವು ಅವಳ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಮರುಮರು ಕರ್ಣಶೂಲದಂತೆ ಚುಚ್ಚಿತು—ಮೃದಂಗ-ಆನಕಗಳ ಜೊತೆಯಿದ್ದರೂ ಅದು ವಂಧ್ಯ, ನಿರಾನಂದ ವಾದ್ಯದಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 26

प्रेतसंदर्शनं यद्वन्मर्त्यं तत्सा महासती । वीक्षितुं न च शक्रोति गच्छमाना तदा मखे

ಯಥಾ ಪ್ರೇತದರ್ಶನವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅಸಹ್ಯವೋ, ತಥಾ ಮಹಾಸತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು।

Verse 27

शृंगारं च तथांगारं मन्यते सा तनुस्थितम् । वाष्पपूर्णेक्षणा दीना प्रजगाम महासती

ಅವಳು ದೇಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಶೃಂಗಾರವನ್ನೂ ದಹಿಸುವ ಅಂಗಾರದಂತೆ ಭಾವಿಸಿದಳು. ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೀನಳಾಗಿ ಆ ಮಹಾಸತಿ ಮುಂದುವರಿದಳು।

Verse 28

ततः कृच्छ्रात्समासाद्य सैवं तं यज्ञमंडपम् । कृच्छ्रात्कारागृहं तद्वद्दुष्प्रेक्ष्यं दृक्पथं गतम्

ನಂತರ ಅವಳು ಬಹು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಅದೇ ಯಜ್ಞಮಂಡಪವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು. ಕಾರಾಗೃಹದಂತೆ ದೃಷ್ಠಿಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾಗಿ ಅದು ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿಪಥಕ್ಕೆ ಬಂತು—ನೋಡುವುದೇ ವೇದನಾದಾಯಕ।

Verse 29

अथ दृष्ट्वा तु संप्राप्तां सावित्रीं यज्ञमण्डपम् । तत्क्षणाच्च चतुर्वक्त्रः संस्थितोऽधोमुखो ह्रिया

ಸಾವಿತ್ರಿ ಯಜ್ಞಮಂಡಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ, ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತನು।

Verse 30

तथा शम्भुश्च शक्रश्च वासुदेवस्तथैव च । ये चान्ये विबुधास्तत्र संस्थिता यज्ञमंडपे

ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಶಂಭು (ಶಿವ), ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ), ವಾಸುದೇವ ಹಾಗೂ ಇತರ ದೇವಗಣರೂ ಸೇರಿ ನಿಂತಿದ್ದರು।

Verse 31

ते च ब्राह्मणशार्दूलास्त्यक्त्वा वेदध्वनिं ततः । मूकीभावं गताः सर्वे भयसंत्रस्तमानसाः

ಆ ವ್ಯಾಘ್ರಸಮಾನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೇದಘೋಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಮೌನಸ್ಥಿತರಾದರು।

Verse 32

अथ संवीक्ष्य सावित्री सपत्न्या सहितं पतिम् । कोपसंरक्तनयना परुषं वाक्यमब्रवीत्

ನಂತರ ಸಾವಿತ್ರಿ ಸಹಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಠಿಣ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 33

सावित्र्युवाच । किमेतद्युज्यते कर्तुं तव वृद्ध तमाकृते । ऊढवानसि यत्पत्नीमेतां गोपसमुद्भवाम्

ಸಾವಿತ್ರಿ ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ವೃದ್ಧನೇ, ಇಂತಹ ರೂಪಸ್ಥಿತಿಯ ನಿನಗೆ ಇದು ಹೇಗೆ ಯುಕ್ತ? ನೀನು ಗೋಪಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಈ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ವರಿಸಿದ್ದೀಯಲ್ಲಾ?

Verse 34

उभयोः पक्षयोर्यस्याः स्त्रीणां कांता यथेप्सिताः । शौचाचारपरित्यक्ता धर्मकृत्यपराङ्मुखाः

ಅವಳ ಎರಡೂ ವಂಶಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪ್ರಿಯರು ಇಷ್ಟಮಾತಾಗಿ ನಡೆದು, ಶೌಚಾಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಧರ್ಮಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 35

यदन्वये जनाः सर्वे पशुधर्मरतोत्सवाः । सोदर्यां भगिनीं त्यक्त्वा जननीं च तथा पराम्

ಯಾವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪಶುಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಗುಚಿರುತ್ತಾರೋ; ಅಲ್ಲಿ ಸಹೋದರಿ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಜನನಿಯನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 36

तस्याः कुले प्रसेवंते सर्वां नारीं जनाः पराम् । यथा हि पशवोऽश्नंति तृणानि जलपानगाः

ಅವಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನೂ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಹೋಗುವ ಪಶುಗಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯುವಂತೆ.

Verse 37

तद्वदस्याः कुलं सर्वं तक्रमश्राति केवलम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವಳ ಕುಲವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತದೆ; ಇದು ಅವರ ಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸೂಚನೆ.

Verse 38

कृत्वा मूत्रपुरीषं च जन्मभोगविवर्जितम् । नान्यज्जानाति कर्तव्यं धर्मं स्वोदरसं श्रयात्

ಜೀವನವನ್ನು ಮೂತ್ರ-ಮಲ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿ, ಜನ್ಮದ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಭೋಗವಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಪೂರಣಕ್ಕೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹಿಡಿದು ಬೇರೆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯನು.

Verse 39

अन्त्यजा अपि नो कर्म यत्कुर्वन्ति विगर्हितम् । आभीरास्तच्च कुर्वंति तत्किमेतत्त्वया कृतम्

ಇಂತಹ ನಿಂದಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಅಂತ್ಯಜರೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಆಭೀರರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನೀನು ಇದನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಿದೆ?

Verse 40

अवश्यं यदि ते कार्यं भार्यया परया मखे । त्वया वा ब्राह्मणी कापि प्रख्याता भुवनत्रये

ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ನಿನಗೆ ಪತ್ನಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರೆ, ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಯಾವುದೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯನ್ನೇ ನೀನು ವರಿಸು।

Verse 41

नोढा विधे वृथा मुण्ड नूनं धूर्तोऽसि मे मतः । यत्त्वया शौचसंत्यक्ता कन्याभावप्रदूषिता

ಹೇ ವಿಧಿನಿಯತನೇ! ವ್ಯರ್ಥ ಮುಂಡಿತನೇ! ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಧೂರ್ತನು; ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನಿಂದ ಅವಳು ಶೌಚವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕನ್ಯಾಭಾವವು ಕಲుషಿತವಾಯಿತು।

Verse 42

प्रभुक्ता बहुभिः पूर्वं तथा गोपकुमारिका । एषा प्राप्ता सुपापाढ्या वेश्याजनशताधिका

ಈ ಗೋಪಕುಮಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಅನೇಕರು ಭೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವಳು ಮಹಾಪಾಪಭಾರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ—ನೂರಾರು ವೇಶ್ಯೆಯರಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ।

Verse 43

अन्त्यजाता तथा कन्या क्षतयोनिः प्रजायते । तथा गोपकुमारी च काचित्तादृक्प्रजायते

ಅಂತ್ಯಜ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕನ್ಯೆಯೂ ಕ್ಷತಯೋನಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಬಹುದು; ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಪಕುಮಾರಿಯರಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವರು ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ।

Verse 44

मातृकं पैतृकं वंशं श्वाशुरं च प्रपातयेत् । तस्मादेतेन कृत्येन गर्हितेन धरातले

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಗರ್ಹಿತ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಮಾತೃವಂಶ, ಪಿತೃವಂಶ ಮತ್ತು ಶ್ವಶುರವಂಶವನ್ನೂ ಪತನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ನಿಂದ್ಯಕರ್ಮ।

Verse 46

पूजां ये च करिष्यंति भविष्यंति च निर्धनाः । कथं न लज्जितोसि त्वमेतत्कुर्वन्विगर्हितम्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರೂ ದರಿದ್ರರಾಗುವರು. ಇಂತಹ ನಿಂದಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ನೀನು ಹೇಗೆ ಲಜ್ಜಿಸದೆ ಇರುವೆ?

Verse 47

पुत्राणामथ पौत्राणामन्येषां च दिवौकसाम् । अयोग्यं चैव विप्राणां यदेतत्कृतवानसि

ಪುತ್ರರು, ಪೌತ್ರರು, ಇತರ ದೇವಲೋಕವಾಸಿಗಳ ಮುಂದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ—ನೀನು ಮಾಡಿದುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

Verse 48

अथ वा नैष दोषस्ते न कामवशगा नराः । लज्जंति च विजानंति कृत्याकृत्यं शुभाशुभम्

ಅಥವಾ ಇದು ನಿನ್ನ ದೋಷವಲ್ಲ; ಕಾಮವಶರಾಗದ ಜನರು ಲಜ್ಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೃತ್ಯ-ಅಕೃತ್ಯ, ಶುಭ-ಅಶುಭಗಳನ್ನು ವಿವೇಚಿಸಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 49

अकृत्यं मन्यते कृत्यं मित्रं शत्रुं च मन्यते । शत्रुं च मन्यते मित्रं जनः कामवशं गतः

ಕಾಮವಶನಾದವನು ಅಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕೃತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಿತ್ರನನ್ನು ಶತ್ರುವೆಂದು, ಶತ್ರುವನ್ನು ಮಿತ್ರನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 50

द्यूतकारे यथा सत्यं यथा चौरं च सौहृदम् । यथा नृपस्य नो मित्रं तथा लज्जा न कामिनाम्

ಜೂಜುಗಾರನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಕಳ್ಳನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹವಿಲ್ಲದಂತೆ, ರಾಜನಿಗೆ ನಿಜ ಮಿತ್ರನಿಲ್ಲದಂತೆ—ಕಾಮಾಸಕ್ತರಲ್ಲಿ ಲಜ್ಜೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 51

अपि स्याच्छीतलो वह्निश्चंद्रमा दहनात्मकः । क्षाराब्दिरपि मिष्टः स्यान्न कामी लज्जते ध्रुवम्

ಅಗ್ನಿಯೂ ಶೀತಳವಾಗಬಹುದು, ಚಂದ್ರನೂ ದಹನಸ್ವರೂಪನಾಗಬಹುದು, ಉಪ್ಪುಸಮುದ್ರವೂ ಸಿಹಿಯಾಗಬಹುದು—ಆದರೆ ಕಾಮಾಂಧನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಲಜ್ಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 52

न मे स्याद्दुखमेतद्धि यत्सापत्न्यमुपस्थितम् । सहस्रमपि नारीणां पुरुषाणां यथा भवेत्

ಸೌತೆಯು ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ನನಗೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಪುರುಷರಿಗೆ, ಹೇಳುವಂತೆ, ಸಾವಿರ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಇರಬಹುದು।

Verse 53

कुलीनानां च शुद्धानां स्वजात्यानां विशेषतः । त्वं कुरुष्व पराणां च यदि कामवशं गतः

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವಜಾತಿಯ ಕುಲೀನ ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧ ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ—ಮತ್ತೆ ಇತರರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ—ನೀನು ಕಾಮವಶನಾಗಿದ್ದರೂ ಇಂಥದು ಮಾಡಬೇಡ।

Verse 54

एतत्पुनर्महद्दुःखं यदाभीरी विगर्हिता । वेश्येव नष्टचारित्रा त्वयोढा बहुभर्तृका

ಆದರೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖವೆಂದರೆ ಆ ಆಭೀರೀ ಸ್ತ್ರೀ ಈಗ ನಿಂದಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ವೇಶ್ಯೆಯಂತೆ ಅವಳ ಚರಿತ್ರೆ ನಾಶವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ—ನಿನ್ನಿಂದ ವಿವಾಹಿತಳಾದರೂ ಅವಳನ್ನು ಬಹುಭರ್ತೃಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 55

तस्मादहं प्रयास्यामि यत्र नाम न ते विधे । श्रूयते कामलुब्धस्य ह्रिया परिहृतस्य च

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತೇನೆ—ಹೇ ವಿಧೇ, ನಿನ್ನ ಹೆಸರೂ ಕೇಳಿಸದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಮಲೋಲುಪನನ್ನು ಲಜ್ಜೆ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತದೆ, ಅವನು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಪರಿತ್ಯಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 56

अहं विडंबिता यस्मादत्रानीय त्वया विधे । पुरतो देवपत्नीनां देवानां च द्विजन्मनाम् । तस्मात्पूजां न ते कश्चित्सांप्रतं प्रकरिष्यति

ಹೇ ವಿಧೇ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದು ದೇವಪತ್ನಿಯರು, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾರೂ ನಿನ್ನ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 57

अद्य प्रभृति यः पूजां मंत्रपूजां करिष्यति । तव मर्त्यो धरापृष्ठे यथान्येषां दिवौकसाम्

ಇಂದಿನಿಂದ ಯಾರು ಮಂತ್ರಸಹಿತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರೂ ಇತರ ದಿವ್ಯಲೋಕವಾಸಿಗಳ ಸಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.

Verse 58

भविष्यति च तद्वंशो दरिद्रो दुःखसंयुतः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वापि वैश्यः शूद्रोपि चालये

ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಂಶವು ದಾರಿದ್ರ್ಯದಿಂದಲೂ ದುಃಖದಿಂದಲೂ ಯುಕ್ತವಾಗುವುದು—ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಲಿ, ವೈಶ್ಯನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಶೂದ್ರನಾಗಲಿ—ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಫಲ.

Verse 59

एषाऽभीरसुता यस्मान्मम स्थाने विगर्हिता । भविष्यति न संतानस्तस्माद्वाक्यान्ममैव हि

ಈ ಆಭೀರನ ಪುತ್ರಿ ನನ್ನದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ನನ್ನ ವಾಕ್ಯಬಲದಿಂದ ದೋಷಿಗಳಿಗೆ ಸಂತಾನವಾಗದು.

Verse 60

न पूजां लप्स्यते लोके यथान्या देवयोषितः

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಇತರ ದೇವಯೋಷಿತೆಯರಂತೆ ಗೌರವವೂ ಪೂಜೆಯೂ ದೊರೆಯದು.

Verse 61

करिष्यति च या नारी पूजा यस्या अपि क्वचित् । सा भविष्यति दुःखाढ्या वंध्या दौर्भाग्यसंयुता

ಈ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಷಿದ್ಧ ಅಥವಾ ಅಯೋಗ್ಯ ವಿಧಿಯಿಂದ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯಾದರೂ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಆಕೆ ದುಃಖಭರಿತಳಾಗಿ—ಸಂತಾನಹೀನಳಾಗಿ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯಗ್ರಸ್ತಳಾಗಿ ಆಗುವಳು.

Verse 62

पापिष्ठा नष्टचारित्रा यथैषा पंचभर्तृका । विख्यातिं यास्यते लोके यथा चासौ तथैव सा

ಈ ಮಹಾಪಾಪಿನಿ, ನಷ್ಟಚಾರಿತ್ರಳಾದ ‘ಪಂಚಭರ್ತೃಕಾ’ ಎಂದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪಕೀರ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ, ಆ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗುವಳು.

Verse 63

एतस्या अन्वयः पापो भविष्यति निशाचर । सत्यशौचपरित्यक्ताः शिष्टसंगविवर्जिताः

ಓ ನಿಶಾಚರಾ! ಅವಳ ವಂಶಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿರುವವರು ಪಾಪಿಗಳಾಗುವರು; ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌಚವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶಿಷ್ಟರ ಸಂಗದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುವರು.

Verse 64

अनिकेता भविष्यंति वंशेऽस्या गोप्रजीविनः । एवं शप्त्वा विधिं साध्वी गायत्रीं च ततः परम्

ಅವಳ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಗೋಸೇವೆ ಮಾಡಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವರು ಅನಿಕೇತರು, ಅಂದರೆ ಗೃಹಹೀನರಾಗುವರು. ಹೀಗೆ ಶಪಿಸಿ, ಆ ಸಾಧ್ವಿ ನಂತರ ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನೂ ಶಪಿಸಿದಳು.

Verse 65

ततो देवगणान्सर्वाञ्छशाप च तदा सती । भोभोः शक्र त्वयानीता यदेषा पंचभर्तृका

ಆಮೇಲೆ ಸತಿ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳನ್ನು ಶಪಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಕೇಳು, ಓ ಶಕ್ರಾ! ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ‘ಪಂಚಭರ್ತೃಕಾ’ ಇಲ್ಲಿ ತರಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.”

Verse 66

तदाप्नुहि फलं सम्यक्छुभं कृत्वा गुरोरिदम् । त्वं शत्रुभिर्जितो युद्धे बंधनं समवाप्स्यसि

ಗುರುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಈ ಶುಭಕರ್ಮವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಅದರ ಯಥಾರ್ಥ ಫಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುವೆ—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬಂಧನ (ಸೆರೆ) ಹೊಂದುವೆ।

Verse 67

कारागारे चिरं कालं संगमिष्यत्यसंशयम् । वासुदेव त्वया यस्मादेषा वै पंचभर्तृका

ಓ ವಾಸುದೇವ! ನೀನು ಈ ‘ಪಂಚಭರ್ತೃಕಾ’ ಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಳು।

Verse 68

अनुमोदिता विधेः पूर्वं तस्माच्छप्स्याम्यसंशयम् । त्वं चापि परभृत्यत्वं संप्राप्स्यसि सुदुर्मते

ವಿಧಾತೃನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸುವೆ; ಮತ್ತು ಓ ಸುದುರ್ಮತೇ, ನೀನೂ ಪರಭೃತ್ಯತ್ವ, ಅಂದರೆ ಪರಾಧೀನ ದಾಸ್ಯಸ್ಥಿತಿ, ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 69

समीपस्थोऽपि रुद्र त्वं कर्मैतद्यदुपेक्षसे । निषेधयसि नो मूढ तस्माच्शृणु वचो मम

ಓ ರುದ್ರಾ! ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನೀನು ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯ; ಓ ಮೂಢಾ, ನೀನು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 70

जीवमानस्य कांतस्य मया तद्विरहोद्भवम् । संसेवितं मृतायां ते दयितायां भविष्यति

ನಿನ್ನ ಕಾಂತನು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಅವನ ವಿರಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಭಾವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ದಯಿತೆ ಮೃತಳಾದಾಗ ಅದೇ ವಿರಹಜನ್ಯ ವೇದನೆ ನಿನಗೆ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 71

यत्र यज्ञे प्रविष्टेयं गर्हिता पंचभर्तृका । भवानपि हविर्वह्ने यत्त्वं गृह्णासि लौल्यतः

ಈ ನಿಂದಿತ ‘ಪಂಚಭರ್ತೃಕಾ’ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಹವಿರ್ವಾಹಕ ಅಗ್ನಿಯೇ! ನೀನೂ ಲೋಭವಶದಿಂದ ಹವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ।

Verse 72

तथान्येषु च यज्ञेषु सम्यक्छंकाविवर्जितः । तस्माद्दुष्टसमाचार सर्वभक्षो भविष्यसि

ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮ್ಯಕ್ ಶಂಕಾ-ಸಂಕೋಚವಿಲ್ಲದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ದುಷ್ಟಸಮಾಚಾರಿಯಾಗಿ ನೀನು ಸರ್ವಭಕ್ಷ (ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸುವವನು) ಆಗುವೆ।

Verse 73

स्वधया स्वाहया सार्धं सदा दुःखसमन्वितः । नैवाप्स्यसि परं सौख्यं सर्वकालं यथा पुरा

ಸ್ವಧಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಹಾ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸದಾ ದುಃಖಸಮನ್ವಿತನಾಗಿರುವೆ; ಹಿಂದಿನಂತೆ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಪರಮ ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರೆ।

Verse 74

एते च ब्राह्मणाः सर्वे लोभोपहतचेतसः । होमं प्रकुर्वते ये च मखे चापि विगर्हिते

ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಲೋಭದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಆಘಾತಗೊಂಡವರು—ನಿಂದಿತ ಮಖದಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡುವವರು—

Verse 75

वित्तलोभेन यत्रैषा निविष्टा पञ्चभर्तृका । तथा च वचनं प्रोक्तं ब्राह्मणीयं भविष्यति

ಧನಲೋಭದಿಂದ ಈ ‘ಪಂಚಭರ್ತೃಕಾ’ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತೋ, ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ವಚನ ಹೇಳಲಾಯಿತು—ಇದು ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀಯ’ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ) ವಿಷಯವಾಗುವುದು।

Verse 76

दरिद्रोपहतास्तस्माद्वृषलीपतयस्तथा । वेदविक्रयकर्तारो भविष्यथ न संशयः

ಆದ್ದರಿಂದ ದಾರಿದ್ರ್ಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ನೀವು ಶೂದ್ರಸ್ತ್ರೀಯರ ಪತಿಗಳಾಗುವಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ವೇದವನ್ನು ಮಾರುವವರಾಗುವಿರಿ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 77

भोभो वित्तपते वित्तं ददासि मखविप्लवे । तस्माद्यत्तेऽखिलं वित्तमभोग्यं संभविष्यति

ಹೇ ಧನಾಧಿಪತಿ! ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀನು ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಧನವು ಅಭೋಗ್ಯವಾಗಿ, ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಅಯೋಗ್ಯವಾಗುವುದು।

Verse 78

तथा देवगणाः सर्वे साहाय्यं ये समाश्रिताः । अत्र कुर्वंति दोषाढ्ये यज्ञे वै पांचभर्तृके

ಹಾಗೆಯೇ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು—ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು—ದೋಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ‘ಪಾಂಚಭರ್ತೃಕ’ ಯಜ್ಞದಲ್ಲೇ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 79

संतानेन परित्यक्तास्ते भविष्यंति सांप्रतम् । दानवैश्च पराभूता दुःखं प्राप्स्यति केवलम्

ಅವರು ಈಗ ತಮ್ಮದೇ ಸಂತಾನದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಡುವರು; ದಾನವರಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಂಡು ಕೇವಲ ದುಃಖವನ್ನೇ ಪಡೆಯುವರು।

Verse 80

एतस्याः पार्श्वतश्चान्याश्चतस्रो या व्यवस्थिताः । आभीरीति सप त्नीति प्रोक्ता ध्यानप्रहर्षिताः

ಅವಳ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತ್ರೀಯರು—‘ಆಭೀರಿ’ ಹಾಗೂ ‘ಸಪತ್ನೀ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವರು—ತಮ್ಮ ಧ್ಯಾನಭಾವದಿಂದ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 81

मम द्वेषपरा नित्यं शिवदूतीपुरस्सराः । तासां परस्परं संगः कदाचिच्च भविष्यति

ಅವರು ನಿತ್ಯವೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷಪರರು, ಶಿವದೂತಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ನಡೆಯುವವರು; ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಗವೂ ಕದಾಚಿತ್ತೇ ಸಂಭವಿಸುವುದು.

Verse 82

नान्येनात्र नरेणापि दृष्टिमात्रमपि क्षितौ । पर्वताग्रेषु दुर्गेषु चागम्येषु च देहिनाम् । वासः संपत्स्यते नित्यं सर्वभोगविवर्जितः

ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಪುರುಷನ ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರವೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳ ದುರ್ಗಮ, ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಗಮ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿತ್ಯ ವಾಸವಾಗುವುದು—ಸರ್ವಭೋಗವಿವರ್ಜಿತವಾಗಿ.

Verse 83

सूत उवाच । एवमुक्त्वाऽथ सावित्रीकोपोपहतचेतसा । विसृज्य देवपत्नीस्ताः सर्वा याः पार्श्वतः स्थिताः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಆವರಿತಚಿತ್ತಳಾದ ಸಾವಿತ್ರೀ ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಪತ್ನಿಯರನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದಳು.

Verse 84

उदङ्मुखी प्रतस्थे च वार्यमाणापि सर्वतः । सर्वाभिर्देवपत्नीभिर्लक्ष्मीपूर्वाभिरेवच

ಅವಳು ಉತ್ತರಮುಖಿಯಾಗಿ ಹೊರಟಳು; ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ—ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮುಂಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಪತ್ನಿಯರಿಂದಲೂ.

Verse 85

तत्र यास्यामि नो यत्र नामापि किल वै यतः । श्रूयते कामुकस्यास्य तत्र यास्याम्यहं द्रुतम्

ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುವೆನು, ಅಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಮಾತುರನ ಹೆಸರೂ ಸಹ ಕೇಳಿಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಾನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗುವೆನು.

Verse 86

एकश्चरणयोर्न्यस्तो वामः पर्वतरोधसि । द्वितीयेन समारूढा तस्यागस्य तथोपरि

ಅವಳು ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಎಡಪಾದವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಇನ್ನೊಂದು ಪಾದದಿಂದ ಆ ಶಿಲಾಕಡಿವಾಣದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿದಳು।

Verse 87

अद्यापि तत्पदं वामं तस्यास्तत्र प्रदृश्यते । सर्वपापहरं पुण्यं स्थितं पर्वतरोधसि

ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳ ಎಡಪಾದಚಿಹ್ನೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಆ ಪುಣ್ಯಚಿಹ್ನೆ ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 88

अपि पापसमाचारो यस्तं पूजयते नरः । सर्वपातकनिर्मुक्तः स याति परमं पदम्

ಪಾಪಾಚಾರಿಯೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಸರ್ವ ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 89

यो यं काममभि ध्याय तमर्चयति मानवः । अवश्यं समवाप्नोति यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ಮಾನವನು ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಆ ಭಾವದಿಂದ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭವಾದರೂ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 90

सूत उवाच । एवं तत्र स्थिता देवी सावित्री पर्वता श्रया । अपमानं महत्प्राप्य सकाशात्स्वपतेस्तदा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ದೇವಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಳು; ಆಗ ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಅಪಮಾನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಳು।

Verse 91

यस्तामर्चयते सम्यक्पौर्णमास्यां विशेषतः । सर्वान्कामानवाप्नोति स मनोवांछितां स्तदा

ಯಾರು ಅವಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾನೋ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೌರ್ಣಿಮೆಯಂದು—ಅವನು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದವನ್ನೂ ಸಹ, ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 92

या नारी कुरुते भक्त्या दीपदानं तदग्रतः । रक्ततंतुभिराज्येन श्रूयतां तस्य यत्फलम्

ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವಳ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬತ್ತಿ ಹಾಗೂ ತುಪ್ಪದಿಂದ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೋ, ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 93

यावन्तस्तंतवस्तस्य दह्यंते दीप संभवाः । मुहूर्तानि च यावंति घृतदीपश्च तिष्ठति । तावज्जन्मसहस्राणि सा स्यात्सौभाग्यभांगिनी

ಆ ದೀಪದ ಎಷ್ಟು ಬತ್ತಿಗಳು (ತಂತುಗಳು) ದಹನವಾಗುತ್ತವೋ, ಎಷ್ಟು ಮುಹೂರ್ತಗಳವರೆಗೆ ತುಪ್ಪದ ದೀಪ ಬೆಳಗುತ್ತದೋ—ಅಷ್ಟು ಸಹಸ್ರ ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಅವಳು ಸೌಭಾಗ್ಯಭಾಗಿನಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ।

Verse 94

पुत्रपौत्रसमोपेता धनिनी शील मंडना न दुर्भगा न वन्ध्या च न च काणा विरूपिका

ಅವಳು ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಧನವತಿಯಾಗಿ, ಶೀಲಗುಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ—ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿ ಅಲ್ಲ, ವಂಧ್ಯೆ ಅಲ್ಲ, ಕಾಣಿ ಅಲ್ಲ, ವಿರೂಪಿಣಿ ಅಲ್ಲ।

Verse 95

या नृत्यं कुरुते नारी विधवापि तदग्रतः । गीतं वा कुरुते तत्र तस्याः शृणुत यत्फलम्

ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ—ವಿಧವೆಯಾದರೂ—ಅವಳ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೋ ಅಥವಾ ಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೋ, ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 96

यथायथा नृत्यमाना स्वगात्रं विधुनोति च । तथातथा धुनोत्येव यत्पापं प्रकृतं पुरा

ಅವಳು ಹೇಗೆ ಹೇಗೆ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕದಲಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಹಾಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತಾಳೆ।

Verse 97

यावन्तो जन्तवो गीतं तस्याः शृण्वंति तत्र च । तावंति दिवि वर्षाणि सहस्राणि वसेच्च सा

ಅಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪವಿತ್ರ ಗೀತೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಜೀವಿಗಳು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅಷ್ಟು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾಳೆ।

Verse 98

सावित्रीं या समुद्दिश्य फलदानं करोति सा । फलसंख्याप्रमाणानि युगानि दिवि मोदते

ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಫಲದಾನ ಮಾಡುವವಳು, ನೀಡಿದ ಫಲಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 99

मिष्टान्नं यच्छते यश्च नारीणां च विशेषतः । तस्या दक्षिणमूर्तौ च भर्त्राढ्यानां द्विजोत्तमाः । स च सिक्थप्रमाणानि युगा नि दिवि मोदते

ಮತ್ತು ಯಾರು ಮಿಷ್ಟಾನ್ನವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ—ಅವಳ ದಕ್ಷಿಣಮುಖ ರೂಪದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅವನೂ ‘ಸಿಕ್ಥ’ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 100

यः श्राद्धं कुरुते तत्र सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । रसेनैकेन सस्येन तथैकेन द्विजोत्तमाः । तस्यापि जायते पुण्यं गयाश्राद्धेन यद्भवेत्

ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ—ಒಂದು ರಸಯುಕ್ತ ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಒಂದು ಧಾನ್ಯನಿವೇದನೆಯಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅವನಿಗೂ ಗಯಾ-ಶ್ರಾದ್ಧದ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 101

यः करोति द्विजस्तस्या दक्षिणां दिशमाश्रितः । सन्ध्योपासनमेकं तु स्वपत्न्या क्षिपितैर्जलैः

ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ಅವಳ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಛಿಟಿಕಿಸಿದ ಜಲದಿಂದ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ,

Verse 102

सायंतने च संप्राप्ते काले ब्राह्मणसत्तमाः । तेन स्याद्वंदिता संध्या सम्यग्द्वादशवार्षिकी

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಸಾಯಂಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಂಧ್ಯೆ ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ವಂದಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಆಚರಣೆಯ ಫಲದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 103

यो जपेद्ब्राह्मणस्तस्याः सावित्रीं पुरतः स्थितः । तस्य यत्स्यात्फलं विप्राः श्रूयतां तद्वदामि वः

ಅವಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಸಾವಿತ್ರೀಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲವನ್ನು, ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಕೇಳಿರಿ—ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 104

दशभिर्ज्जन्मजनितं शतेन च पुरा कृतम् । त्रियुगे तु सहस्रेण तस्य नश्यति पातकम्

ಹತ್ತು ಜಪಗಳಿಂದ ಈ ಜನ್ಮಜನಿತ ಪಾಪ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ನೂರರಿಂದ ಪೂರ್ವಕೃತ ಪಾಪ; ಸಾವಿರದಿಂದ ಮೂರು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 105

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चमत्कारपुरं प्रति । गत्वा तां पूजयेद्देवीं स्तोतव्या च विशेषतः

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಚಮತ್ಕಾರಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಬೇಕು.

Verse 106

सावित्र्या इदमाख्यानं यः पठेच्छृणुयाच्च वा । सर्वपापविनिर्मुक्तः सुखभागत्र जायते

ಸಾವಿತ್ರೀದೇವಿಯ ಈ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖಭಾಗಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 107

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं द्विजोत्तमाः । सावित्र्याः कृत्स्नं माहात्म्यं किं भूयः प्रवदाम्यहम्

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನೀವು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆನು। ಸಾವಿತ್ರೀದೇವಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಇನ್ನು ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ?

Verse 192

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सावित्रीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಸಾವಿತ್ರೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನಂ’ ಎಂಬ ನೂರ ತೊಂಬತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।