Adhyaya 185

Verse 1

। अतिथिरुवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा मे पिंगला गुरुः । संजाता कुररो जातो यथा तत्प्रवदान्यहम्

ಅತಿಥಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಪಿಂಗಲಾ ಹೇಗೆ ನನ್ನ ಗುರುವಾಗಿದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಮಗೆಲ್ಲ ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಕುರರ (ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಪಕ್ಷಿ) ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಆ ಘಟನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 2

ममासीद्द्रविणं भूरि पितृपैतामहं महत्

ನನಗೆ ಅಪಾರ ಧನವಿತ್ತು—ತಂದೆ ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹರಿಂದ ಬಂದ ಮಹತ್ತಾದ ಪಿತೃಪಾರಂಪರ್ಯ ಸಂಪತ್ತು.

Verse 3

येऽथ पुत्राश्च दायादा बांधवा अपि । ते मां सर्वे प्रबाधन्ते द्रव्यसस्यकृते सदा

ನನ್ನ ಪುತ್ರರು, ದಾಯಾದರು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಂಧುಗಳೂ—ಧನಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 4

यस्याहं न प्रयच्छामि स मां चैव प्रबाधते । सीदमानस्तु सुभृशं दर्शयन्प्राणसंक्षयम्

ನಾನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡದೆ ಇರುತ್ತೇನೋ ಅವನೂ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಾನೆ; ನಾನು ಬಹಳ ಕುಗ್ಗಿ, ಪ್ರಾಣಕ್ಷಯವನ್ನೇ ತೋರಿಸುವವನಂತೆ ಆಳವಾಗಿ ಮುಳುಗುತ್ತೇನೆ।

Verse 5

एक साम्ना प्रयाचंते वित्तं भेदेन चापरे । भयदानेन चान्येऽपि केचिद्दंडेन च द्विजाः

ಕೆಲವರು ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಹಣ ಬೇಡುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಭೇದ ಹುಟ್ಟಿಸಿ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಭಯ ತೋರಿಸಿ, ಕೆಲವರು—ಕೆಲ ದ್ವಿಜರೂ ಸಹ—ದಂಡದ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದ।

Verse 6

एवं नाहं क्वचित्सौख्यं तेषां पार्श्वाल्लभामि भोः । चिन्तयानो दिवानक्तं क्लेशस्य परि संक्षयम् । उपायं न च पश्यामि येन शांतिः प्रजायते

ಹೀಗೆ, ಓ ಮಹಾಶಯ, ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖ ದೊರೆಯದು. ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನನ್ನ ಕ್ಲೇಶದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಶಾಂತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಉಪಾಯವೇ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 7

अन्यस्मिन्दिवसे दृष्टः कृतमांसपरिग्रहः । कुररश्चंचुना व्योम्नि गच्छमानस्त्वरान्वितः

ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ನಾನು ಕಂಡೆನು—ಕುರರ ಪಕ್ಷಿ ತನ್ನ ಚಂಚುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಖಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮಹಾ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 8

हन्यमानः समंताच्च मांसार्थे विविधैः खगैः । अथ तेन परिक्षिप्तं तन्मांसं पक्षिजाद्भयात्

ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಆ ಮಾಂಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು।

Verse 9

यावत्तावत्सुखी जातस्तेऽपिसर्वे समुज्झिताः । मयापि क्लिश्यमानेन तद्वच्च निजबांधवैः

ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು (ಮಾಂಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿತೋ) ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಅದು ಸುಖವಾಯಿತು, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನೂ ನನ್ನದೇ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಕ್ಲೇಶಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 10

सामिषं कुररं दृष्ट्वा वध्यमानं निरामिषैः । आमिषस्य परित्यागात्कुररः सुखमेधते

ಮಾಂಸವಿರುವ ಕುರರ ಪಕ್ಷಿ ಮಾಂಸರಹಿತ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಹಿಂಸಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—ಮಾಂಸತ್ಯಾಗದಿಂದ ಕುರರನು ಸುಖದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ।

Verse 11

एवं निश्चित्य मनसा सर्वानानीय बांधवान् । पुत्रान्पौत्रांस्ततः सर्वान्पुरस्तेषां निवेदितम्

ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳನ್ನು—ಪುತ್ರರು, ಪೌತ್ರರು ಸಹಿತ—ಕರೆಸಿ, ಅವರ ಮುಂದೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿವೇದಿಸಿದನು।

Verse 12

त्रिःसत्यं शपथं कृत्वा नान्यदस्तीति मे गृहे । विभज्यार्थं यथान्यायं यूयं गृह्णीत बान्धवाः

ಮೂರು ಬಾರಿ ಸತ್ಯಶಪಥ ಮಾಡಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಧನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ಓ ಬಂಧುಗಳೇ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ।”

Verse 13

ततःप्रभृति तैर्मुक्तः सुखं तिष्ठाम्यहं द्विजाः । एतस्मात्कारणाज्जातो ममासौ कुररो गुरुः

ಆ ಸಮಯದಿಂದ, ಆ (ಬಂಧನಕಾರಕ ವಿಷಯಗಳ)ಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ನಾನು ಸುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಆ ಕುರರ ಪಕ್ಷಿ ನನ್ನ ಗುರು ಆಯಿತು।

Verse 14

अर्थसंपद्विमोहाय विमोहो नरकाय च । तस्मादर्थमनर्थं तं मोक्षार्थी दूरतस्त्यजेत्

ಧನಸಂಪತ್ತು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ಮೋಹವು ನರಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಿಯು ನಿಜವಾಗಿ ಅನರ್ಥವಾದ ಆ ‘ಧನ’ವನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।

Verse 15

यथामिषं जले मत्स्यैर्भक्ष्यते श्वापदैर्भुवि । आकाशे पक्षिभिश्चैव तथा सर्वत्र वित्तवान्

ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೃಗಗಳು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಆಮಿಷವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿನ್ನುತ್ತವೋ—ಹಾಗೆಯೇ ಧನವಂತನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 16

दोषहीनोऽपि धनवान्भूपाद्यैः परिताप्यते । दरिद्रः कृतदोषोऽपि सर्वत्र निरुपद्रवः

ದೋಷವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಧನವಂತನು ರಾಜರು ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಕಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ದರಿದ್ರನು—ದೋಷ ಮಾಡಿದರೂ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ನಿರುಪದ್ರವವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 17

आलंबिताः परैर्यांति प्रस्खलंति पदेपदे । गद्गदानि च जल्पंते धनिनो मद्यपा इव

ಅವರು ಪರರ ಆಸರೆಯಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಜಾರಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ; ಗದ್ಗದವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ—ಧನಮದದಿಂದ ಧನಿಕರೂ ಮದ್ಯಪರಂತೆ.

Verse 18

भक्ते द्वेषो बहिः प्रीती रुचितं गुरुलघ्वपि । मुखे च कटुता नित्यं धनिनां ज्वरिणामिव

ಭಕ್ತನಿಗೆ ಒಳಗೆ ದ್ವೇಷ, ಹೊರಗೆ ಪ್ರೀತಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ; ಭಾರ-ಲಘು ಯಾವುದಾದರೂ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ರುಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕಟುತೆ—ಜ್ವರಪೀಡಿತರಂತೆ ಧನಿಕರಿಗೆ.

Verse 19

अर्थानामर्जने दुःखमर्जितानां च रक्षणे । नाशे दुःखं व्यये दुःखं धिगर्थो दुःखभाजनम्

ಧನವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ದುಃಖ, ಗಳಿಸಿದುದನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ದುಃಖ; ನಾಶದಲ್ಲೂ ದುಃಖ, ವ್ಯಯದಲ್ಲೂ ದುಃಖ—ಧಿಕ್ಕಾರ ಧನಕ್ಕೆ, ಅದು ದುಃಖಪಾತ್ರ.

Verse 20

अर्थार्थी जीव लोकोऽयं स्मशानमपि सेवते । जनितारमपि त्यक्त्वा निःस्वं यांति सुता अपि

ಧನಾಸೆಯಿಂದ ಈ ಜೀವಲೋಕ ಶ್ಮಶಾನವನ್ನೂ ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ; ತಂದೆಯನ್ನು ಕೂಡ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅವನು ನಿರ್ಧನನಾದರೆ ಪುತ್ರರೂ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 21

सुतस्य वल्लभस्तावत्पिता पुत्रोऽपि वै पितुः । यावन्नार्थस्य संबन्धस्ताभ्यां भावी परस्परम् । संबन्धे वित्तजे जाते वैरं संजायते मिथः

ಮಗನಿಗೆ ತಂದೆ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಪ್ರಿಯ, ತಂದೆಗೆ ಮಗನೂ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಪ್ರಿಯ—ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಧನಸಂಬಂಧ ಇರುವವರೆಗೆ. ಹಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ವೈರವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

Verse 22

एतस्मात्कारणाद्वित्तं मया त्यक्तं तपोधनाः । तेन सौख्येन तिष्ठामि कुररस्योपदेशतः

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೇ ತಪೋಧನರೇ, ನಾನು ಧನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆ ತ್ಯಾಗಸೌಖ್ಯದಿಂದ ಕುರರ ಪಕ್ಷಿಯ ಉಪದೇಶಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಾನು ಸುಖದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 23

शृणुध्वं च महाभागा यथा मेऽहिर्गुरुः स्थितः

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗರೇ, ಕೇಳಿರಿ—ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಸರ್ಪವು ಹೇಗೆ ಗುರುರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದೆಯೋ.

Verse 24

यथा मया गृहं त्यक्तं दृष्ट्वा सर्पविचेष्टितम् । गृहारंभः सुदुःखाय सुखाय न कदाचन

ಸರ್ಪದ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಮನೆ ತ್ಯಜಿಸಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಗೃಹಾರಂಭವೂ ಗೃಹಪಾಲನವೂ ಮಹಾದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣ—ನಿಜಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 25

सर्पः परकृतं वेश्म प्रविश्य सुखमेधते । उषित्वा तत्र सौख्येन भूयोऽन्यत्तादृशं व्रजेत्

ಸರ್ಪವು ಪರರು ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸುಖವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸೌಖ್ಯದಿಂದ ವಾಸಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅಂಥದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

Verse 26

मम त्वं कुरुते नैव ममेदं गृहमित्यसौ । न गृहं जायते तस्य न स्वयं हि कृतं यतः

ಅದು ‘ನೀನು ನನ್ನವನು’ ಅಥವಾ ‘ಈ ಮನೆ ನನ್ನದು’ ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ತಾನೇ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 27

यः पुनः कुरुते हर्म्यं स्वयं क्लेशैः पृथग्विधैः । न तस्य याति तत्पश्चान्मृत्युकालेऽपि संस्थिते

ಯಾರು ನಾನಾವಿಧ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿ ತಾನೇ ಭವ್ಯ ಗೃಹವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೋ, ಅದರ ಫಲವು ನಂತರ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ—ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ.

Verse 28

गृहात्संजायते भार्या ततः पुत्रश्च कन्यका । तेषामर्थे करोति स्म कृत्याकृत्यं ततः परम्

ಗೃಹದಿಂದ ಪತ್ನಿ, ನಂತರ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಕನ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ಮುಂದಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ-ಅಕರ್ತವ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

पुत्रदारगृहक्षेत्रसक्ताः सीदंति जंतवः । लोभपंकार्णवे मग्ना जीर्णा वनगजा इव

ಪುತ್ರ-ದಾರ-ಗೃಹ-ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ ಜೀವಿಗಳು ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾರೆ; ಲೋಭದ ಕೆಸರಿನ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಅರಣ್ಯದ ಜೀರ್ಣ ವೃದ್ಧ ಆನೆಗಳಂತೆ.

Verse 31

एकः पापानि कुरुते फलं भुंक्ते महाजनः । भोक्तारो विप्रमुच्यंते कर्ता दोषेण लिप्यते

ಪಾಪವನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಫಲವನ್ನು ‘ಮಹಾಜನ’ ಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ; ಭೋಗಿಸುವವರು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಕರ್ತನು ದೋಷದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 32

एतस्मात्कारणाद्धर्म्यं मया त्यक्तं द्विजोत्तमाः । मोक्षमार्गार्गला भूतं दृष्ट्वा सर्पविचेष्टितम्

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನಾನು ಆ ‘ಧಾರ್ಮಿಕ’ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆ; ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಕೋಲಾಗಿ ನಿಂತ ಸರ್ಪಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ಕಂಡು.

Verse 33

एकरात्रं वसेद्ग्रामे त्रिरात्रं पत्तने वसेत् । यो याति स यतिः प्रोक्तो योऽन्यो योगविडंबकः

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ನಿರಂತರ ಸಂಚರಿಸುವವನೇ ಯತಿ; ಇತರನು ಯೋಗದ ವೇಷಧಾರಿ ಮಾತ್ರ.

Verse 34

विधूमे च प्रशांताग्नौ यस्तु माधुकरीं चरेत् । गृहे च विप्रमुख्यानां यतिः स नेतरः स्मृतः

ಧೂಮರಹಿತವಾಗಿ ಶಾಂತಗೊಂಡ ಗೃಹಾಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ‘ಮಾಧುಕರಿ’ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಬದುಕುವವನೇ ಯತಿ; ಇತರನು ಅಲ್ಲ.

Verse 35

दण्डी भिक्षां च वा कुर्यात्तदेव व्यसनं विना । यस्तिष्ठति न वैराग्यं याति नैव यतिर्हि सः

ದಂಡವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಅದು ವ್ಯಸನದೋಷವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೂ—ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗದವನು ಯತಿ ಅಲ್ಲ.

Verse 36

दिवा स्वप्नं वृथान्नं च स्त्रीकथाऽलोक्यमेव च । श्वेतवस्त्रं हिरण्यं च यतीनां पतनानि षट्

ಹಗಲು ನಿದ್ರೆ, ವ್ಯರ್ಥ ಅನ್ನಭಕ್ಷಣೆ, ಸ್ತ್ರೀಕಥೆ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀದರ್ಶನ, ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರಧಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಹಿರಣ್ಯ (ಬಂಗಾರ) ಹೊಂದುವುದು—ಇವು ಯತಿಗಳ ಪತನಕ್ಕೆ ಆರು ಕಾರಣಗಳು.

Verse 37

समः शत्रौ च मित्रे च समलोष्टाश्मकांचनः । सुहृत्पुत्र उदासीनः स यतिर्नेतरः स्मृतः

ಶತ್ರು-ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ಮಣ್ಣು ಗುಡ್ಡೆ-ಕಲ್ಲು-ಬಂಗಾರವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು, ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತನ ಮಗನ ಮೇಲೆಯೂ ಉದಾಸೀನನಾಗಿರುವವನೇ ಯತಿ; ಇತರನು ಅಲ್ಲ.

Verse 38

समौ मानापमानौ च स्वदेशे परिकेपि वा । यो न हृष्यति न द्वेष्टि स यतिर्नेतरः स्मृतः

ಮಾನಾಪಮಾನಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿರಲಿ ಪರದೇಶದಲ್ಲಿರಲಿ, ಯಾರು ಹರ್ಷಿಸದೆ ದ್ವೇಷಿಸದೆ ಇರುತ್ತಾನೋ—ಅವನೇ ಯತಿ, ಇತರನು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

यस्मिन्गृहे विशेषेण लभेद्भिक्षा च वाशनम् । तत्र नो याति यो भूयः स यतिर्नेतरः स्मृतः

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆಯೂ ವಾಸಸ್ಥಾನವೂ ದೊರಕಿದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೋಗದವನೇ—ಯತಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಇತರನು ಅಲ್ಲ.

Verse 40

एवं ज्ञात्वा मया विप्र दृष्ट्वा सर्पविचेष्टितम् । सर्वसंगपरित्यागो मोक्षार्थं परिकल्पितः

ಓ ವಿಪ್ರನೇ! ಸರ್ಪದ ಚಲನವಲನವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಸರ್ವ ಸಂಗಾಸಕ್ತಿಗಳ ಪರಿತ್ಯಾಗವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 41

एवं ममाहिः संजातो गुरुर्ब्राह्मणसत्तमाः । तत्प्रभावान्महत्तेजः संजातं विग्रहे मम

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸತ್ತಮನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಸರ್ಪವೇ ನನ್ನ ಗುರುವಾಯಿತು; ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಮಹತ್ತಾದ ತೇಜಸ್ಸು ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 42

यथा मे भ्रमरो जातो गुरुस्तद्वद्वदामि च । कस्मिन्वृक्षे मया दृष्टो भ्रमरः कोऽपि संगतः

ನನಗೆ ಭ್ರಮರನು ಗುರುವಾದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಯಾವ ಮರದಲ್ಲಿ ಆ ಯಾವುದೋ ಭ್ರಮರನನ್ನು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಕಂಡೆನು?

Verse 43

शाखाय तु समाश्रित्य कृतपूर्वनिबंधनम् । वसंतसमये प्राप्ते पुष्पवंतश्च ये द्रुमाः

ಶಾಖೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಪೂರ್ವಕೃತ ಬಂಧನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಸಂತಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪುಷ್ಪಭರಿತ ವೃಕ್ಷಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು।

Verse 44

सुगन्धफलपुष्पाश्च सुगन्धदलसंयुताः । तेषामणुं समादाय श्रेष्ठश्रेष्ठतमं रसम्

ಸುಗಂಧ ಫಲಪುಷ್ಪಗಳೂ ಸುಗಂಧಪತ್ರಗಳೂಳ್ಳ ಅವುಗಳಿಂದ ಜೇನುಹುಳು ಅಣುಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠತಮ ರಸವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 45

नियोजयति शाखाग्रे तरोरस्य सदैव हि । अनिर्विण्णतया हृष्टस्तदा सम्यङ्निरीक्षितः

ಅದು ಸದಾ ಮರದ ಶಾಖಾಗ್ರದಲ್ಲೇ ತನ್ನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ; ಬೇಸರವಿಲ್ಲದೆ ಹರ್ಷಿತವಾಗಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 46

मधुजालं ततो जातं कालेन महता महत् । येनान्ये मधुना तृप्तिं प्राप्ताः शतसहस्रशः

ನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಜೇನುಸಂಗ್ರಹ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆ ಜೇನಿನಿಂದ ನೂರಾರು-ಸಾವಿರಾರು ಇತರರು ತೃಪ್ತರಾದರು।

Verse 47

तच्चेष्टितं मया वीक्ष्य शास्त्राण्यन्यानि भूरिशः । ततस्तेषां समादाय सारभूतं पृथक्पृथक् । कृतानि भूरिशास्त्राणि वेदांतानि च कृत्स्नशः

ಆ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಅನೇಕ ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಸಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇದಾಂತಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದೆ।

Verse 48

उपजीवंति यान्यन्ये यथा भृङ्गास्तथा द्विजाः

ಹೇಗೆ ಭೃಂಗಗಳು ಅನೇಕ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಮಧುವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿಜರೂ ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರೋಪದೇಶ ಹಾಗೂ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 49

एवं मे मधुपो जातो गुरुत्वे च द्विजोत्तमाः । तेनाहं तेजसा युक्तो नान्यदस्तीह कारणम्

ಹೀಗೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಗುರುತ್ವದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ‘ಮಧುಪ’ (ಭೃಂಗ)ನಾದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ನಾನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ।

Verse 50

वेदांतवादिनो येऽत्र प्रभवंति व्रतान्विताः । निर्लोभा गततृष्णाश्च ते भवंति सुतेजसः

ಇಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವರಾಗಿ ವ್ರತನಿಷ್ಠರು, ನಿರ್ಲೋಭರು, ತೃಷ್ಣಾತೀತರು ಆಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರು, ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 51

एकेनापि विहीना ये प्रभवंति कुबुद्धयः । लोभमोहान्विताः पापा जायंते ते विचेतसः

ಆದರೆ ಈ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕುಬುದ್ಧಿಗಳು, ಲೋಭ-ಮೋಹಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ ಪಾಪಿಗಳಾಗಿ, ಸಮ್ಯಕ್ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ।

Verse 52

वेदांतानि सुभूरीणि मया दृष्ट्वा विचार्य च । समरूपाः कृता ग्रन्था मर्त्यलोकहितार्थिना

ನಾನು ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೇದಾಂತೋಪದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಮর্ত್ಯಲೋಕದ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಮನ್ವಿತ ರೂಪದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 53

एवं मे गुरुतां प्राप्तो मधुपो द्विजसत्तमाः । इषुकारो यथा जातस्तथा चैव ब्रवीमि वः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಗುರುತ್ವದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ—ಮಧುಪದಂತೆ; ಮತ್ತು ಇಷುಕಾರನು (ಬಾಣಗಾರನು) ಹೇಗೆ ನಿಪುಣನಾದನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 54

आत्मावलोकनार्थाय मया दृष्टाः सहस्रशः । योगिनो ज्ञानसंपन्नास्तैः प्रोक्तं च स्वशक्तितः

ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಸಾವಿರಾರು ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನ ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಕಂಡೆನು; ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.

Verse 55

आत्मावलोकनं भावि सुशिष्याय यथा तथा । स समाधिजद्वारेण चतुराशीतिकेन च

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—ಸುಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಆತ್ಮದರ್ಶನ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಸಮಾಧಿಯ ದ್ವಾರದಿಂದಲೂ, ಚತುರಾಶೀತಿ ವಿಧದ ಸಾಧನೆಯಿಂದಲೂ.

Verse 56

आसनैस्तत्प्रमाणैश्च पद्मासनप्रपूर्वकैः । असंख्यैः कारणैश्चैव ह्यध्यात्मपठनैस्तथा । ततोपि लक्षितो नैव मयाऽत्मा च कथंचन

ಪದ್ಮಾಸನ ಮೊದಲಾದ ಆಸನಗಳನ್ನು ಯಥೋಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದರೂ, ಅನೇಕ ಉಪಾಯಗಳನ್ನೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಪಠನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರೂ, ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಆತ್ಮವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 57

ततो वैराग्यमापन्नः प्रभ्रमामि धरातले । गुर्वर्थे न च लेभेऽहं गुरुमात्मावलोकने

ನಂತರ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿ ನಾನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಲೆದೆನು; ಆದರೆ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕಾಗಿ ನನಗೆ ಸತ್ಯಗುರು ದೊರಕಲಿಲ್ಲ.

Verse 58

अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते राजमार्गेण गच्छता । मया दृष्टो महीपालः सैन्येन महता वृतः

ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ರಾಜಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಹಾಸೈನ್ಯದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ರಾಜನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆನು.

Verse 59

ततोऽहं मार्गमुत्सृज्य संमुखस्य महीपतेः । उटजद्वारमाश्रित्य किंचिदूर्ध्वोपि संस्थितः

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ರಾಜನ ಎದುರಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ, ಕುಟೀರದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಂತೆನು.

Verse 60

तत्रापि च स्थितः कश्चित्पुरुषः कांडकारकः । ऋजुकर्मणि संयुक्तः शराणां नतपर्वणाम्

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ನಿಂತಿದ್ದನು—ಅವನು ಬಾಣದ ದಂಡ ತಯಾರಕ; ವಕ್ರ ಸಂಧಿಗಳಿರುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ನಿಖರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.

Verse 61

तस्मिन्दूरगते भूपे तथान्यः सेवकोऽभ्यगात्

ರಾಜನು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸೇವಕನು ಅತ್ತ ಕಡೆಗೆ ಬಂದನು.

Verse 62

तं पप्रच्छ त्वरायुक्तः शृण्वतोऽपि मम द्विजाः । कांडकर्मणि संसक्तमृजुत्वेन स्थितं तदा

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆ ಸೇವಕನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು; ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೆನು—ಅವನು ಕಾಂಡಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದನು.

Verse 63

कियती वर्तते वेला गतस्य पृथिवीपतेः । मार्गेणानेन मे ब्रूहि येन गच्छामि पृष्ठतः

ರಾಜನು ಹೊರಟು ಹೋದ ಬಳಿಕ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಕಳೆದಿದೆ? ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ನನಗೆ ಹೇಳು, ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹೋಗುವಂತೆ।

Verse 64

सोऽब्रवीत्तं तदा विप्रा अधोवक्त्रः स्थितो नरः । अनेन राजमार्गेण गच्छमानो महीपतिः

ಆಗ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ಮಹೀಪತಿ ಈ ರಾಜಮಾರ್ಗದಿಂದಲೇ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 65

न मया वीक्षितः कश्चिदिदानीं राजसेवक । तदन्यं पृच्छ चेत्कार्यं तवानेन ब्रवीतु सः

ಓ ರಾಜಸೇವಕ, ನಾನು ಈಗಷ್ಟೇ ಯಾರನ್ನೂ ನೋಡಿಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೇಳು; ಅವನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವನು।

Verse 66

शरकर्मणि संसक्तस्त्वहमत्र व्यवस्थितः । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य स्वचित्ते चिन्तितं मया

ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದೆನು।

Verse 67

एकचित्ततया योगो ब्रह्मज्ञानसमुद्भवः । नान्यथा भविता मे स ततश्चित्तनिरोधनम् । करोमि ब्रह्मसंसिद्ध्यै ततो मेऽसौ भविष्यति

ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯೋಗ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ನನಗೆ ದೊರೆಯದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಚಿತ್ತನಿರೋಧವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆಗ ಆ ಅನುಭವ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನದೇ ಆಗುವುದು।

Verse 68

ततःप्रभृति चित्ते स्वे धारयामि सदैव तु । विश्वरूपं तथा सूर्यं हृत्पंकजनिवासिनम्

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಿಶ್ವರೂಪ ಸೂರ್ಯದೇವನನ್ನು, ಹೃದಯಪದ್ಮನಿವಾಸಿಯನ್ನು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 69

ततो दिक्षु दिगन्तेषु गगने धरणीतले । तमेकं चैव पश्यामि नान्यत्किंचिद्द्विजोत्तमाः

ನಂತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ದಿಗಂತಗಳವರೆಗೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನಾನು ಆ ಏಕನನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ; ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 70

अहं च तेजसा युक्तस्तत्प्रभावेण संस्थितः

ಮತ್ತು ನಾನೂ ಅವನದೇ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 71

एवं मे स गुरुर्जातः शरकारो द्विजोत्तमाः । शृणुध्वं कन्यका जाता गुरुत्वे मे यथा पुरा

ಹೀಗೆ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಆ ಬಾಣಕಾರನು ನನ್ನ ಗುರುನಾದನು. ಈಗ ಕೇಳಿರಿ—ಹಿಂದಿನಂತೆ ಒಂದು ಕನ್ಯೆಯೂ ನನ್ನಿಗೆ ಗುರುತ್ವದಲ್ಲಿ ಗುರುವಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದಳು।

Verse 72

सर्वसंगपरित्यागी यदाहं निर्गतो गृहात् । ममानुपृष्ठतश्चैव ततो भार्या विनिर्गता

ನಾನು ಎಲ್ಲ ಸಂಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟಾಗ, ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೂ ನನ್ನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹೊರಬಂದಳು।

Verse 73

शिशुं पुत्रं समादाय कन्यामेकां च शोभनाम् । ततोऽहं भार्यया प्रोक्तो वानप्रस्थाश्रमे स्थितः

ನಮ್ಮ ಶಿಶು ಪುತ್ರನನ್ನೂ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕನ್ಯೆಯನ್ನೂ ಜೊತೆಕೊಂಡು ನನ್ನ ಪತ್ನಿ ಆಗ ನನಗೆ ಹೇಳಿದಳು; ನಾನು ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದೆನು.

Verse 74

कुरु मे वचनं मुक्तिरत्रैव हि भविष्यति । ब्रह्मचारी गृहस्थो वा वानप्रस्थोऽथवा यतिः । यदि स्यात्संयतात्मा स नूनं मुक्तिमवाप्नुयात्

ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಪಾಲಿಸು—ಮೋಕ್ಷವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಗೃಹಸ್ಥ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ಅಥವಾ ಯತಿ—ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಿದ್ದರೆ ಅವನು ಖಂಡಿತ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 75

अथवा मां परित्यज्य यदि यास्यसि चान्यतः । तदहं च मरिष्यामि सत्यमेतदसंशयम्

ಆದರೆ ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೀನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋದರೆ, ನಾನೂ ಸಾಯುವೆನು—ಇದು ಸತ್ಯ, ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 76

मृतायां मयि ते बालावेतावनुमरिष्यतः । कुमारी च कुमारश्च तस्मान्नाथ दयां कुरु

ನಾನು ಸತ್ತರೆ ನಿನ್ನ ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ನನ್ನ ನಂತರ ಸಾಯುವರು—ಕನ್ಯೆಯೂ ಕುಮಾರನೂ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ನಾಥ, ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು.

Verse 77

मा व्रजस्व परं तीर्थं परिजानन्नपि स्वयम् । हाटकेश्वरजं क्षेत्रमेतत्पुण्यतरं स्मृतम्

ನೀನು ಸ್ವತಃ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಡ. ಹಾಟಕೇಶ್ವರನ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಣ್ಯಕರವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 78

सर्वेषामेव तीर्थानां श्रुतमेतन्मया विभो । वदतां ब्राह्मणेन्द्राणां तथान्येषां तपस्विनाम्

ಹೇ ವಿಭೋ! ಸಮಸ್ತ ತೀರ್ಥಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ—ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಂದ್ರರ ವಚನಗಳಿಂದಲೂ, ಇತರ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದಲೂ।

Verse 79

श्लोकोऽयं बहुधा नाथ कीर्त्यमानो मया विभो । विश्वामित्रस्य वक्त्रेण सन्मुनेः सत्यवादिनः

ಹೇ ನಾಥ, ಹೇ ವಿಭೋ! ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನಾನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಸತ್ಯವಾದಿ ಸನ್ಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ವಕ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂದದ್ದಾಗಿ।

Verse 81

ततः कृच्छ्रात्प्रतिज्ञातं मयाश्रमनिषेवणम् । वानप्रस्थोद्भवं वा स्यात्ततोऽहं तत्र संस्थितः

ನಂತರ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ನಾನು ಆಶ್ರಮಧರ್ಮದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದೆನು. ಅದು ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಚಾರವಾಗಿರಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಆ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದೆನು।

Verse 82

तत्रस्थस्य हि मे कन्या क्रीडते परतः स्थिता । वलयापूरिताभ्यां च प्रकोष्ठाभ्यां ततस्ततः

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಇದ್ದಾಗ ನನ್ನ ಮಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಿಂತು ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು; ಬಳೆಗಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಂಗೈಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ಅತ್ತಿತ್ತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 83

यथायथा सा कुरुते कन्दमूलफलाशनम् । तनुत्वं याति कायेन तथा चैव दिनेदिने

ಅವಳು ಕಂದ-ಮೂಲ-ಫಲಗಳನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅವಳ ದೇಹವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೃಶವಾಗುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 84

ततो मे जायते दुःखं तेषां पतन संभवम् । कस्यचित्त्वथ कालस्य संजातं वलयत्रयम् । तस्या हस्ते ततस्ताभ्यां शब्दः संजायते मिथः

ಆಗ ಅವರ ಪತನ ಸಂಭವಿಸಬಹುದೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖವು ಉದಯವಾಯಿತು. ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಲಯಗಳು ಉಂಟಾದವು; ಅವು ಪರಸ್ಪರ ತಾಕಿಕೊಂಡಾಗ ಖಣಖಣ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಹುಟ್ಟಿತು.

Verse 85

ततः कालेन महता ताभ्यामेकं व्यवस्थितम् । न संघर्षो न शब्दश्च तत्रस्थस्य च जायते

ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಯಿತು—ಒಂದೇ ವಲಯ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಇದ್ದರೆ ಘರ್ಷಣವೂ ಇಲ್ಲ, ಶಬ್ದವೂ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ಇರುವವನಿಗೆ ಕಲಹವು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 86

तद्विचिन्त्य मया सोऽपि ह्याश्रमः परिवर्जितः । चिन्तितं च मया चित्ते कृत्वा चैवं सुनिश्चयम्

ಇದನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ನಾನು ಆ ಆಶ್ರಮಜೀವನವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಹೀಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ.

Verse 87

बहुभिः कलहो नित्यं द्वाभ्यां संघर्षणं तथा । एकाकी विचरिष्यामि कुमारीवलयं यथा

ಬಹುಜನರೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಕಲಹ; ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಘರ್ಷಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವೆ—ಕುಮಾರಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂಟಿ ವಲಯದಂತೆ, ಅದು ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 88

ततः सुप्तां परित्यज्य तां भार्यां शिशुसंयुताम् । गतोऽहं दूरमध्वानं यत्र नो वेत्ति सा च माम्

ನಂತರ ಶಿಶುವಿನೊಂದಿಗೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾನು ದೂರದ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟೆ—ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯದಂತೆ, ನಾನೂ ಅವಳನ್ನು ತಿಳಿಯದಂತೆ.

Verse 89

यत्राऽस्तमितशायी च यलब्धकृतभोजनः । भ्रमामि मेदिनीपृष्ठे त्यक्त्वा संसारबन्धनम्

ನಾನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿದ್ದೇನೋ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವಾದ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಯದೃಚ್ಛೆಯಿಂದ ದೊರಕಿದುದನ್ನೇ ಭುಂಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ಸಂಸಾರಬಂಧನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಭೂಮಿಪೃಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 90

ततो मे ज्ञानमापन्नमेवं विप्राः शनैःशनैः । अतीतानागतं चैव वर्तमानं विशेषतः

ನಂತರ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯವಾಯಿತು—ಭೂತಕಾಲದ, ಭವಿಷ್ಯದ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವರ್ತಮಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ.

Verse 91

एवं मे कन्यका जाता गुरुत्वे द्विजसत्तमाः

ಹೀಗೆ, ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ, ನನಗೆ ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ಜನ್ಮವಾಯಿತು—ಅವಳು ಗುರುತ್ವ, ಅಂದರೆ ಆಚಾರ್ಯಸ್ಥಾನದ ಗೌರವಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 92

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि गुरोः कृते । न युष्माकं पुरो मिथ्या कीर्तयामि कथंचन

ಗುರುವಿನ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಏನು ಕೇಳಲಾಯಿತೋ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 93

एवं मे ज्ञानमुत्पन्नं प्रकारैः षड्भिरेव च । एभिर्लोकोत्तरं ज्ञानं युष्मत्प्रत्ययकारकम्

ಹೀಗೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ನಿಖರವಾಗಿ ಆರು ವಿಧಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಅವುಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಲೋಕೋತ್ತರ (ಅಲೌಕಿಕ) ಜ್ಞಾನ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.

Verse 94

सूत उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे पप्रच्छुस्तं द्विजोत्तमाः । वानप्रस्थाश्रमं त्यक्त्वा भार्यां शिशुसमन्विताम् । क्व गतस्त्वं तदाचक्ष्व कियत्कालं च संस्थितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಆ ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು, ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು—“ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶಿಶುವೊಂದಿಗಿರುವ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆ? ಅದನ್ನು ಹೇಳು; ಅಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನೆಲೆಸಿದ್ದೆ?”

Verse 95

अतिथिरुवाच । अहं भीतः सहस्राणि ग्रामाणां च शतानि च । यत्रास्तमितशायी सन्ननेकानि द्विजोत्तमाः । संख्यया रहितान्येव वर्षाणां च शतानि च

ಅತಿಥಿ ಹೇಳಿದರು—“ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಸಾವಿರಾರು ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ನೂರಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಎಣಿಕೆಗೆ ಮೀರಿದ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಿದೆ.”

Verse 96

दृष्टानि मुख्यतीर्थानि तथैवायतनानि च । दृष्टाश्च पर्वताः श्रेष्ठा नद्यश्च विमलोदकाः

“ನಾನು ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪವಿತ್ರ ಆಯತನಗಳನ್ನೂ (ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು) ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ, ನಿರ್ಮಲ ಜಲದ ನದಿಗಳನ್ನೂ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 97

स्वयमेव मया ज्ञातो वाराणस्यां स्थितेन च । यज्ञः पैतामहो भावी स्थानेऽस्मिन्मामके यतः

“ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಸ್ವತಃ ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆ—ನನ್ನ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ‘ಪೈತಾಮಹ’ ಯಜ್ಞವು ನಡೆಯಲಿದೆ; ಪಿತಾಮಹಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಧಿ.”

Verse 98

ततोऽहं सत्वरं प्राप्तः कौतुकेन द्विजोत्तमाः । कीदृशः स मखो भावी यत्र यज्वा पितामहः

“ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನಾನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ—ಸ್ವತಃ ಪಿತಾಮಹನೇ ಯಜಮಾನನಾಗಿರುವ ಆ ಮಖ (ಯಜ್ಞ) ಹೇಗಿರಲಿದೆ?”

Verse 99

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः । वासुदेवं पुरस्कृत्य तथा चैव महेश्वरम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ದೇವರುಗಳು ಆಗಮಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಮುಂಚೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ ಬಂದರು.

Verse 100

कमान्तरं समासाद्य पुलस्त्याद्यास्तथर्त्विजः । ब्रह्मापि स्वयमायातो मृगचर्मधरस्तथा

ನಿಯತ ಅವಧಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಪುಲಸ್ತ್ಯಾದಿ ಋತ್ವಿಜರೂ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನೂ ಮೃಗಚರ್ಮ ಧರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 101

ततस्ते तुष्टिमापन्नास्तस्य ज्ञानेन तेन च । प्रोचुश्च वरदास्तुभ्यं सर्व एव दिवौकसः

ನಂತರ ಅವನ ಆ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ವರದಾತರಾಗಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 102

तस्माद्वरय भद्रं ते प्रार्थयस्व यथेप्सितम् । अवश्यं तव दास्यामो यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ಆದ್ದರಿಂದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು—ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸು; ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದರೂ ನಾವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆವು.

Verse 103

अतिथिरुवाच । यदि तुष्टाः सुरा मह्यं प्रयच्छंति वरं मम । अनेनैव शरीरेण देवत्वं प्रार्थयाम्यहम्

ಅತಿಥಿ ಹೇಳಿದರು—ದೇವರುಗಳು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿ ನನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವುದಾದರೆ, ನಾನು ಇದೇ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 105

देवा ऊचुः । नूनं त्वं विबुधो भूत्वा देवलोके निवत्स्यसि । अनेनेव शरीरेण यज्ञभागविवर्जितः

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀನು ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆ; ಆದರೆ ಇದೇ ದೇಹದಿಂದ ಯಜ್ಞಭಾಗದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗುವೆ.

Verse 106

यच्छामो यदि ते विप्र यज्ञांशं मानुषस्य भोः । अप्रामाण्यं श्रुतेर्भावि तव दत्तेन तेन च

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ನಾವು ನಿನಗೆ ಮಾನವನ ಯಜ್ಞಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ನೀನು ನೀಡಿದ ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಶ್ರುತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವುದು.

Verse 107

अतिथिरुवाच । देवत्वेन न मे कार्यं यज्ञांशरहितेन च । तदहं साधयिष्यामि यथा मुक्तिर्भविष्यति

ಅತಿಥಿ ಹೇಳಿದರು—ಯಜ್ಞಭಾಗವಿಲ್ಲದ ದೇವತ್ವ ನನಗೆ ಬೇಡ. ಮುಕ್ತಿಯು ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ನಾನು ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 109

यज्ञभागसमोपेतं तथान्येषां दिवौकसाम् । विशेषेण सुरश्रेष्ठाः स्थानं चोपरि संस्थितम्

ಯಜ್ಞಭಾಗದಿಂದ ಸಮೇತರಾಗಿ ಇತರ ದಿವೌಕಸರಂತೆ—ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 110

प्रतिज्ञातस्तथा सर्वैर्वरोऽस्य विबुधैर्यतः । तस्मात्प्रदीयतामस्मै यदभीष्टं सुरोत्तमाः

ಎಲ್ಲ ವಿಬುಧರೂ ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಹೇ ಸುರೋತ್ತಮರೇ, ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ನೀಡಿರಿ.

Verse 111

महेश्वर उवाच । यथाऽस्य जायते तृप्तिर्यज्ञभागाधिका सदा । तथाहं कथयिष्यामि शृण्वंतु विबुधोत्तमाः

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಯಜ್ಞಭಾಗಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅವನ ತೃಪ್ತಿ ಸದಾ ಹೇಗೆ ಅಧಿಕವಾಗುವುದೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು; ಹೇ ದೇವೋತ್ತಮರೇ, ಕೇಳಿರಿ.

Verse 112

य एष क्रियते यज्ञस्तस्य नाथो हरिः स्मृतः । एतस्मात्कारणात्प्रोक्तः स देवो यज्ञपूरुषः

ಈ ಯಜ್ಞವು ನಡೆಯುವಾಗ ಅದರ ನಾಥನು ಹರಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಆ ದೇವನು ‘ಯಜ್ಞಪುರುಷ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 113

अद्यप्रभृति यत्किंचिच्छ्राद्धं मर्त्ये भविष्यति । दैवं वा पैतृकं वाऽपि तस्य चांते व्यवस्थितः

ಇಂದಿನಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶ್ರಾದ್ಧವಾದರೂ ನಡೆಯಲಿ—ದೈವವಾಗಲಿ ಪೈತೃಕವಾಗಲಿ—ಅದರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವನು.

Verse 114

एतस्य नाम संकीर्त्य पश्चाच्च यज्ञपूरुषम् । संकीर्त्य भोजनं देयं ब्राह्मणस्य द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಮೊದಲು ಅವನ ನಾಮಸಂಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಯಜ್ಞಪುರುಷನನ್ನು ಸಂಕೀರ್ತಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು—ಅದೇ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ.

Verse 115

तेनास्य भविता तृप्तिर्यज्ञांताऽभ्यधिका सदा । अदत्त्वास्य कृतं श्राद्धं यत्किंचित्प्रभविष्यति

ಇದರಿಂದ ಅವನ ತೃಪ್ತಿ ಸದಾ ಯಜ್ಞಾಂತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗುವುದು; ಆದರೆ ಈ (ಯೋಗ್ಯ ದಾನ/ಉಚ್ಚಾರ) ನೀಡದೆ ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಶ್ರಾದ್ಧವೂ ಫಲವಿಲ್ಲದಾಗುವುದು.

Verse 116

तद्यास्यत्यखिलं व्यर्थं तथा भस्महुतं यथा । वैश्वदेवांतमासाद्य यश्चैनं पूजयिष्यति

ಮಾಡಿದುದೆಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದು—ಭಸ್ಮದಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಹವಿಸ್ಸಿನಂತೆ. ಆದರೆ ವೈಶ್ವದೇವಾಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ ಇವರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸುವವನು, ಅವನ ಕರ್ಮವೇ ಫಲಪ್ರದವಾಗುವುದು.

Verse 117

विष्णुनामसमोपेतं भविष्यति तदक्षयम् । दत्तं स्वल्पमपि प्रायः श्रद्धापूतेन चेतसा

ವಿಷ್ಣುನಾಮದೊಂದಿಗೆ ನೀಡುವ ಯಾವ ದಾನವೂ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀಡಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ದಾನವೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವ್ಯಭಿಚಾರಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

Verse 118

श्राद्धे वा वैश्वदेवे वा यश्चैनं नार्चयिष्यति । संप्राप्तं व्यर्थतां तस्य तच्च सर्वं भविष्यति

ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಾಗಲಿ ವೈಶ್ವದೇವದಲ್ಲಾಗಲಿ—ಯಾರು ಇವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸದೆ ಬಿಡುವನೋ, ಅವನು ಪಡೆದದ್ದೂ ಮಾಡಿದದ್ದೂ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 119

अस्मिंस्तुष्टिं गते सर्वे सुरा यास्यंति संमुदम् । पितरश्च तमायांति विमुखे संमुखे तथा

ಇವರು ತೃಪ್ತರಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ಹರ್ಷಿಸಿ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಪಿತೃಗಳೂ ಇವರ ಕಡೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ—ವಿಮುಖರಾಗಿದ್ದವರೂ ಸಂಮುಖರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 120

तच्छ्रुत्वा विबुधाः सर्वे महेश्वरवचस्तदा । तथेति मुदिताः प्रोचुर्ब्रह्मविष्णुपुरस्सराः

ಆ ವೇಳೆ ಮಹೇಶ್ವರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು; ಅವರ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಇದ್ದರು.

Verse 121

ततःप्रभृति संजाता पूजा चातिथिसंभवा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजा कार्याऽतिथेः सदा । यज्ञे पूरुषयज्ञस्य न चैकस्य कथंचन

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅತಿಥಿ-ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿ ಉದಯವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸದಾ ಅತಿಥಿಯ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು—ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಪುರುಷ-ಯಜ್ಞ’ ರೂಪವಾಗಿ; ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 122

अतिथिरुवाच । अत्रास्ति मामकं तीर्थं मया यत्र तपः कृतम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पुरुकाले द्विजोत्तमाः

ಅತಿಥಿ ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಒಂದು ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದೆ. ಹಾಟಕೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ!

Verse 123

अंगारकेण संयुक्ता चतुर्थी स्याद्यदा तिथिः । सांनिध्यं तत्र कार्यं च सर्वैर्देवैश्च तद्दिने

ಚತುರ್ಥೀ ತಿಥಿ ಅಙ್ಗಾರಕ (ಮಂಗಳವಾರ)ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗುವಾಗ, ಆ ದಿನ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 124

कुर्यात्तत्रैव यः स्नानं तस्मिन्नहनि संस्थिते । सर्वतीर्थफलं तस्य जायतां वः प्रसादतः

ಆ ದಿನ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ಫಲವು ಅವನಿಗೆ ಲಭಿಸಲಿ.

Verse 125

तथास्त्विति ततः सर्वेऽतिथिं प्रोचुः सुरोत्तमाः । एतस्मिन्नंतरे प्राह पुलस्त्यर्षिः पितामहम्

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಸೂರೋತ್ತಮರು ಅತಿಥಿಗೆ “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ನಡುವೆ ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಯು ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 126

पुलस्त्य उवाच । ऋत्विजः सकला देवाः संस्थिताः कौतुकान्विताः । उत्तिष्ठंतु च ते शीघ्रं यज्ञकर्मप्रसिद्धये

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಋತ್ವಿಜರು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಕೌತುಕದಿಂದ ಸಮವಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಜ್ಞಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗುವಂತೆ ನೀವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಏಳಿರಿ।

Verse 127

एतस्मिन्नंतरे सर्वे तस्य वाक्यप्रणोदिताः । उत्थिता ऋत्विजो ये च स्वानि स्थानानि भेजिरे । ततः प्रववृते यज्ञः सपुनर्द्विजसत्तमाः । कुर्वता यज्ञकर्माणि होमपूर्वाणि यानि च

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನ ವಚನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಎದ್ದರು; ಋತ್ವಿಜರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಯಜ್ಞವು ಪುನಃ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಹೋಮದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 129

कोशकारमिवात्मानं वेष्टयन्नावबुध्यते

ಹುಳು ತನ್ನ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ತನ್ನನ್ನೇ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವವನು ತನ್ನ ಸ್ವಾತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ।