Adhyaya 182

Verse 1

सूत उवाच । एवं पत्नीं समासाद्य गायत्रीं चतुराननः । संप्रहृष्टमना भूत्वा प्रस्थितो यज्ञमण्डपम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದು ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಜ್ಞಮಂಡಪದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 2

गायत्र्यपि समादाय मूर्ध्नि तामरणिं मुदा । प्रतस्थे संपरित्यज्य गोपभावं विगर्हितम्

ಗಾಯತ್ರಿಯೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ಅರಣಿಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ನಿಂದಿತ ಗೋಪಸ್ತ್ರೀಯ ವೇಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊರಟಳು।

Verse 3

वाद्यमानेषु वाद्येषु ब्रह्मघोषे दिवंगते । कलं प्रगायमानेषु गन्धर्वेषु समंततः

ವಾದ್ಯಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿರಲು, ವೇದಘೋಷವು ದಿವ್ಯಾಕಾಶದತ್ತ ಏರುತ್ತಿರಲು, ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗಂಧರ್ವರು ಮಧುರ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿರಲು—

Verse 4

सर्वदेवद्विजोपेतः संप्राप्तो यज्ञमण्डपे । गायत्र्या सहितो ब्रह्मा मानुषं भावमाश्रितः

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ದ್ವಿಜರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿರಲು, ಗಾಯತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಾನವಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಯಜ್ಞಮಂಡಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 5

एतस्मिन्नंतरे चक्रे केशनिर्वपणं विधेः । विश्वकर्मा नखानां च गायत्र्यास्तदनंतरम्

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ವಿಧಾತ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಕೇಶನಿರ್ವಪಣ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಗಾಯತ್ರಿಯ ನಖಗಳನ್ನು ಕಡಿದನು।

Verse 6

औदुम्बरं ततो दण्डं पुलस्त्योऽस्मै समाददे । एणशृंगान्वितं चर्म मन्त्रवद्विजसत्तमाः

ಅನಂತರ ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಯು ಅವನಿಗೆ ಔದುಂಬರಕಾಷ್ಠದ ದಂಡವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಶೃಂಗಯುಕ್ತ ಮೃಗಚರ್ಮವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿದರು।

Verse 7

पत्नीशालां गृहीत्वा च गायत्रीं मौनधारिणीम् । मेखलां निदधे चान्यां कट्यां मौंजीमयीं शुभाम्

ಪತ್ನೀಶಾಲೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ಮೌನವ್ರತದೊಂದಿಗೆ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಜಗಿಡದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಶುಭ ಮೇಖಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡನು।

Verse 8

ततश्चक्रे परं कर्म यदुक्तं यज्ञमंडपे । ऋत्विग्भिः सहितो वेधा वेदवाक्यसमादृतः

ನಂತರ ಯಜ್ಞಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಿದಂತೆ ಪರಮ ಕರ್ಮವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು; ಋತ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮನು ವೇದವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 9

प्रवर्ग्ये जायमाने च तत्राश्चर्यमभून्महत् । जाल्मरूपधरः कश्चिद्दिग्वासा विकृताननः

ಪ್ರವರ್ಗ್ಯ ವಿಧಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯ ಸಂಭವಿಸಿತು; ದುಷ್ಟರೂಪಧಾರಿ, ದಿಗಂಬರ, ವಿಕೃತಮುಖನಾದ ಒಬ್ಬನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 10

कपालपाणिरायातो भोजनं दीयतामिति । निषेध्यमानोऽपि च तैः प्रविष्टो याज्ञिकं सदः । स कृत्वाऽटनमन्याय्यं तर्ज्यमानोऽपि तापसैः

ಕಪಾಲವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಬಂದು—“ಭೋಜನವನ್ನು ಕೊಡಿ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು; ಅವರು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಯಾಜ್ಞಿಕ ಸಭೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಗದರಿದರೂ ಅವನು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ।

Verse 11

सदस्या ऊचुः । कस्मात्पापसमेतस्त्वं प्रविष्टो यज्ञमण्डपे । कपाली नग्नरूपो यो यज्ञकर्मविवर्जितः

ಸಭಾಸದಸ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—ಪಾಪಸಹಿತನಾಗಿ ನೀನು ಯಜ್ಞಮಂಡಪಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ? ಹೇ ಕಪಾಲಧಾರಿ, ನಗ್ನರೂಪ, ಯಜ್ಞಕರ್ಮವಿವರ್ಜಿತ!

Verse 12

तस्माद्गच्छ द्रुतं मूढ यावद्ब्रह्मा न कुप्यति । तथाऽन्ये ब्राह्मणश्रेष्ठास्तथा देवाः सवासवाः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮೂಢಾ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗು—ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಸಹಿತ ದೇವರೂ ರೋಷಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು.

Verse 13

जाल्म उवाच । ब्रह्मयज्ञमिमं श्रुत्वा दूरादत्र समागतः । बुभुक्षितो द्विजश्रेष्ठास्तत्किमर्थं विगर्हथ

ಜಾಲ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ದೂರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾನು ಹಸಿದಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗಾದರೆ ನೀವು ನನಗೆ ಏಕೆ ಗರ್ಹೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ?

Verse 14

दीनांधैः कृपणैः सवैर्स्तर्पितैः क्रतुरुच्यते । अन्यथाऽसौ विनाशाय यदुक्तं ब्राह्मणैर्वचः

ದೀನರು, ಅಂಧರು, ಕೃಪಣರು—ಎಲ್ಲರೂ ತೃಪ್ತರಾದಾಗ ಯಜ್ಞವನ್ನು ‘ಸಂಪನ್ನ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ವಿನಾಶದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ—ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಚನ।

Verse 15

अन्नहीनो दहेद्राष्टं मन्त्रहीनस्तु ऋत्विजः । याज्ञिकं दक्षिणा हीनो नास्ति यज्ञसमो रिपुः

ಅನ್ನಹೀನ ಯಜ್ಞವು ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ದಹಿಸುತ್ತದೆ; ಮಂತ್ರಹೀನ ಋತ್ವಿಜನು ಯಜ್ಞಕರ್ಮವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ದಕ್ಷಿಣಾಹೀನ ಯಜಮಾನ—ದೋಷಯುಕ್ತ ಯಜ್ಞದಷ್ಟೊಂದು ಶತ್ರು ಇನ್ನಿಲ್ಲ।

Verse 16

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि त्वं भोक्तुकामस्तु समायातो व्रज द्रुतम् । एतस्यां सत्रशालायां भुञ्जते यत्र तापसाः । दीनान्धाः कृपणाश्चैव ततः क्षुत्क्षामकंठिताः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಭೋಜನಕಾಮನೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೋಗು. ಈ ಸತ್ರಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಯತ್ರ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಭುಂಜಿಸುವರೋ, ಅಲ್ಲಿ ದೀನರು, ಅಂಧರು, ಕೃಪಣರೂ—ಕ್ಷುಧೆಯಿಂದ ಕಂಠ ಒಣಗಿ ಕ್ಷೀಣರಾದವರು—ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 17

अथवा धनकामस्त्वं वस्त्रकामोऽथ तापस । व्रज वित्तपतिर्यत्र दानशालां समाश्रितः

ಅಥವಾ, ಹೇ ತಪಸ್ವೀ—ನಿನಗೆ ಧನ ಬೇಕಾದರೂ ವಸ್ತ್ರ ಬೇಕಾದರೂ, ದಾನಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಧನಾಧಿಪತಿ ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು.

Verse 18

अनिंद्योऽयं महामूर्ख यज्ञः पैतामहो यतः । अर्चितः सर्वतः पुण्यं तत्किं निन्दसि दुर्मते

ಓ ಮಹಾಮೂರ್ಖಾ! ಈ ಯಜ್ಞ ನಿಂದನೀಯವಲ್ಲ; ಇದು ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಧಿ. ಇದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪುಣ್ಯರೂಪವಾಗಿ ಪೂಜಿತವಾಗಿದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಹೇ ದುರ್ಮತೀ, ನೀನು ಏಕೆ ಇದನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತೀಯ?

Verse 19

सूत उवाच । एवमुक्तः कपालं स परिक्षिप्य धरातले । जगामादर्शनं सद्यो दीपवद्द्विजसत्तमाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಕಪಾಲಪಾತ್ರವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆದು, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ದೀಪ ನಂದಿದಂತೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು.

Verse 20

ऋत्विज ऊचुः । कथं यज्ञक्रिया कार्या कपाले सदसि स्थिते । परिक्षिपथ तस्मात्तु एवमूचुर्द्विजोत्तमाः

ಋತ್ವಿಜರು ಹೇಳಿದರು—ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಪಾಲ ಇರುವಾಗ ಯಜ್ಞಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಲಿ? ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೊರಗೆ ಎಸೆದುಬಿಡಿರಿ—ಎಂದು ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಹೇಳಿದರು.

Verse 21

अथैको बहुधा प्रोक्तः सदस्यैश्च द्विजोत्तमैः । दण्डकाष्ठं समुद्यम्य प्रचिक्षेप बहिस्तथा

ಆಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರ ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಕಾಷ್ಠದಂಡವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೊರಗೆ ಎಸೆದನು.

Verse 22

अथान्यत्तत्र संजातं कपालं तादृशं पुनः । तस्मिन्नपि तथा क्षिप्ते भूयोऽन्यत्समपद्यत

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ವಿಧದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಪಾಲವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಎಸೆದಾಗ ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 23

एवं शतसहस्राणि ह्ययुतान्यर्बुदानि च । तत्र जातानि तैर्व्याप्तो यज्ञवाटः समंततः

ಈ ರೀತಿ ಶತಸಹಸ್ರಗಳು, ಅಯುತಗಳು, ಅರ್ಭುದಗಳಷ್ಟು ಕಪಾಲಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವು; ಅವುಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞವಾಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತುಂಬಿಹೋಯಿತು.

Verse 24

हाहाकारस्ततौ जज्ञे समस्ते यज्ञमण्डपे । दृष्ट्वा कपालसंघांस्तान्यज्ञ कर्मप्रदूषकान्

ಯಜ್ಞಕರ್ಮವನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸುವ ಆ ಕಪಾಲಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಸಮಸ್ತ ಯಜ್ಞಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 25

अथ संचिंतयामास ध्यानं कृत्वा पितामहः । हरारिष्टं समाज्ञाय तत्सर्वं हृष्टरूपधृक्

ಆಗ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಧ್ಯಾನಮಾಡಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು; ಇದು ಹರ (ಶಿವ)ನಿಂದ ಬಂದ ಅಪಾಯವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿ ಹರ್ಷಮುಖವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.

Verse 26

कृतांजलिपुटो भूत्वा ततः प्रोवाच सादरम् । महेश्वरं समासाद्य यज्ञवाटसमाश्रितम्

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು—ಯಜ್ಞವಾಟದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಹೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ।

Verse 27

किमिदं युज्यते देव यज्ञेऽस्मिन्कर्मणः क्षतिः । तस्मात्संहर सर्वाणि कपालानि सुरेश्वर

ಓ ದೇವಾ! ಇದು ಹೇಗೆ ಯುಕ್ತ? ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಕ್ಕೇ ಹಾನಿ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಸುರೇಶ್ವರ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಪಾಲಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ತೆಗೆದುಕೊ।

Verse 28

यज्ञकर्मविलोपोऽयं मा भूत्त्वयि समागते

ನೀನು ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ ಈ ವ್ಯತ್ಯಯವು ಸಂಭವಿಸದಿರಲಿ।

Verse 29

ततः प्रोवाच संक्रुद्धो भगवाञ्छशिशेखरः । तन्ममेष्टतमं पात्रं भोजनाय सदा स्थितम्

ಆಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಭಗವಾನ್ ಶಶಿಶೇಖರನು ಹೇಳಿದನು—“ಅದು ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ; ನನ್ನ ಭೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.”

Verse 30

एते द्विजाधमाः कस्माद्विद्विषंतिपितामह । तथा न मां समुद्दिश्य जुहुवुर्जातवेदसि

ಓ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮಾ)! ಈ ದ್ವಿಜಾಧಮರು ಏಕೆ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ? ಜಾತವೇದಸ (ಅಗ್ನಿ)ಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸದೆ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 31

यथान्यादेवता स्तद्वन्मन्त्रपूतं हविर्विधे । तस्माद्यदि विधे कार्या समाप्तिर्यज्ञकर्मणि

ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸುವಂತೆ, ಹೇ ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಮಂತ್ರಪೂತವಾದ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ ಸಮಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಮಾಪನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 32

तत्कपालाश्रितं हव्यं कर्तव्यं सकलं त्विदम् । तथा च मां समु द्दिश्य विशषाज्जातवेदसि

ಈ ಸಮಸ್ತ ಹವ್ಯವನ್ನು ಆ ಕಪಾಲಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನನ್ನೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಾತವೇದ (ಅಗ್ನಿ) ಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸು.

Verse 33

होतव्यं हविरेवात्र समाप्तिं यास्यति क्रतुः । नान्यथा सत्यमेवोक्तं तवाग्रे चतुरानन

ಇಲ್ಲಿ ಹವಿಸ್ಸನ್ನೇ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅದರಿಂದಲೇ ಕ್ರತು (ಯಜ್ಞ) ಸಮಾಪ್ತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ—ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಹೇ ಚತುರಾನನ, ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 34

पितामह उवाच । रूपाणि तव देवेश पृथग्भूतान्यनेकशः । संख्यया परिहीनानि ध्येयानि सकलानि च

ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವೇಶ, ನಿನ್ನ ರೂಪಗಳು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ; ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಮೀರಿದವು. ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 35

एतन्महाव्रतं रूपमाख्यातं ते त्रिलोचन । नैवं च मखकर्म स्यात्तत्रैव च न युज्यते

ಹೇ ತ್ರಿಲೋಚನ, ಈ ‘ಮಹಾವ್ರತ’ ರೂಪವನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಖಕರ್ಮ (ಯಜ್ಞಕ್ರಿಯೆ) ನಡೆಯದು; ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.

Verse 36

अद्यैतत्कर्म कर्तुं च श्रुतिबाह्यं कथंचन । तव वाक्यमपि त्र्यक्ष नान्यथा कर्तुमु त्सहे

ಇಂದು ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವುದೇನೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿ-ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಹೊರಗಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಹೇ ತ್ರಿನೇತ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡಲು ನಾನು ಧೈರ್ಯಪಡಲಾರೆ।

Verse 37

मृन्मयेषु कपालेषु हविः श्राप्यं सुरेश्वर । अद्यप्रभृति यज्ञेषु पुरोडाशात्मिकं द्विजैः । तवोद्देशेन देवेश होतव्यं शतरुद्रि यम्

ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರಾ! ಮಣ್ಣಿನ ಕಪಾಲಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಹವಿಸ್ ಇಂದುಮುಂದೆ ಸಂಸ್ಕೃತವೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡಲಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ನಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಹೇ ದೇವೇಶ, ಪುರೋಡಾಶರೂಪ ಹವಿಸನ್ನೂ ಶತರುದ್ರೀಯ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಹೋಮಿಸಬೇಕು।

Verse 38

विशेषात्सर्वयज्ञेषु जप्यं चैव विशेषतः । कपालानां तु द्वारेण त्वया रूपं निजं कृतम्

ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಜಪಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಕಪಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೀ।

Verse 39

प्रकटं च सुरश्रेष्ठ कपाले श्वरसंज्ञितः । तस्मात्त्वं भविता रुद्र क्षेत्रेऽस्मिन्द्वादशोऽपरः

ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ‘ಕಪಾಲೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ರುದ್ರ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮತ್ತೊಂದು—ಹೆಚ್ಚುವರಿ—ದ್ವಾದಶ ರೂಪವಾಗುವೆ।

Verse 40

अत्र यज्ञं समारभ्य यस्त्वां प्राक्पूजयिष्यति । अविघ्नेन मख स्तस्य समाप्तिं प्रव्रजिष्यति

ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಮೊದಲು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನ ಮಖವು ವಿಘ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗಿಹೋಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ತಲುಪುವುದು।

Verse 41

एवमुक्ते ततस्तेन कपालानि द्विजोत्तमाः । तानि सर्वाणि नष्टानि संख्यया रहितानि च

ಹೀಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಆ ಕಪಾಲಗಳೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಂತರಧಾನವಾದವು; ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದಲೂ ಎಣಿಸಲಾಗದಂತಾದವು.

Verse 42

ततो हृष्टश्चतुर्वक्त्रः स्थापयामास तत्क्षणात् । लिगं माहेश्वरं तत्र कपालेश्वरसंज्ञितम्

ಆಮೇಲೆ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಮಾಹೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಅದು ‘ಕಪಾಲೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 43

अब्रवीच्च ततो वाक्यं यश्चैतत्पूजयिष्यति । मम कुण्डत्रये स्नात्वा स यास्यति परां गतिम्

ನಂತರ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು—‘ಯಾರು ಈ (ಕಪಾಲೇಶ್ವರ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನನ್ನ ಮೂರು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುವನೋ, ಅವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.’

Verse 44

शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां कार्तिके जागरं तु यः । करिष्यति पुनश्चास्य लिंगस्य सुसमाहितः । आजन्मप्रभवात्पापात्स विमुक्तिमवाप्स्यति

ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವವನು, ಮತ್ತು ಈ ಲಿಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವವನು, ಜನ್ಮದಿಂದ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Verse 45

एवमुक्तेऽथ विधिना प्रहृष्टस्त्रिपुरांतकः । यज्ञमण्डपमासाद्य प्रस्थितो वेदिसंनिधौ

ಇದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ, ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿಧಿಯಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ (ಶಿವ)ನು ಯಜ್ಞಮಂಡಪವನ್ನು ಸೇರಿ, ವೇದಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 46

ब्राह्मणैश्च ततः कर्म प्रारब्धं यज्ञसम्भवम् । विस्मयोत्फुल्लनयनैर्नमस्कृत्य महेश्वरम्

ಅನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಜ್ಞಸಂಭವವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು; ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ (ಶಿವನಿಗೆ) ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಣಮಿಸಿದರು।

Verse 47

सूत उवाच । एवं च यज तस्तस्य चतुर्वक्त्रस्य तत्र च । ऋषीणां कोटिरायाता दक्षिणापथवासिनाम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಅಲ್ಲಿ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರನು (ಬ್ರಹ್ಮ) ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ದಕ್ಷಿಣಾಪಥವಾಸಿ ಋಷಿಗಳ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿಬಂದರು।

Verse 49

कीदृक्क्षेत्रं च तत्पुण्यं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । कीदृशास्ते च विप्रेन्द्रा ऋत्विजस्तत्र ये स्थिताः

ಹಾಟಕೇಶ್ವರವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ಹೇಗಿದೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಪ್ರರು—ಋತ್ವಿಜರು—ಎಂಥವರು?

Verse 50

अथ ते सुपरिश्रांता मध्यंदिनगते रवौ । रविवारेण संप्राप्ते नक्षत्रे चाश्विसंस्थिते

ನಂತರ ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅವರು ಬಹಳ ದಣಿದರು; ಮತ್ತು ರವಿವಾರ ಬಂದಾಗ, ಅಶ್ವಿನೀ ನಕ್ಷತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ,

Verse 51

वैवस्वत्यां तिथौ चैव प्राप्ता घर्मपीडिताः । कंचिज्जलाशयं प्राप्य प्रविष्टाः सलिलं शुभम्

ವೈವಸ್ವತೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಉರಿಯುವ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಅವರು ಒಂದು ಜಲಾಶಯವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅದರ ಶುಭ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು।

Verse 52

शंकुकर्णा महाकर्णा वकनासास्तथापरे । महोदरा बृहद्दन्ता दीर्घोष्ठाः स्थूलमस्तकाः

ಕೆಲವರಿಗೆ ಶಂಕುವಿನಂತ ಕಿವಿಗಳು, ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಹಾ ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿಗಳು; ಇನ್ನವರಿಗೆ ವಕ್ರ ಮೂಗುಗಳು. ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆ ದೊಡ್ಡದು, ಹಲ್ಲುಗಳು ವಿಶಾಲ, ತುಟಿಗಳು ದೀರ್ಘ, ತಲೆಗಳು ಭಾರವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 53

चिपिटाक्षास्तथा चान्ये दीर्घग्रीवास्तथा परे । कृष्णांगाः स्फुटितैः पादैर्नखैर्दीर्घैः समुत्थितैः

ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಳಗೆ ಕುಳಿತ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕೆಲವರಿಗೆ ದೀರ್ಘ ಕಂಠಗಳು. ಅವರ ದೇಹ ಶ್ಯಾಮ, ಪಾದಗಳು ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟವು; ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಮೇಲೇಳಿದ ನಖಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 54

ततो यावद्विनिष्क्रांताः प्रपश्यन्ति परस्परम् । तावद्वैरूपस्यनिर्मुक्ताः संजाताः कामसन्निभाः

ನಂತರ ಅವರು ಹೊರಬಂದು ಪರಸ್ಪರ ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ವೈರೂಪ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಕಾಮದೇವನಂತೆ ಸುಂದರರಾದರು.

Verse 55

ततो विस्मयमापन्ना मिथः प्रोचुः प्रहर्षिताः । रूपव्यत्ययमालोक्य ज्ञात्वा तीर्थं तदुत्तमम् । अत्र स्नानादिदं रूपमस्माभिः प्राप्तमुत्तमम्

ಆಗ ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಹರ್ಷದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು. ರೂಪದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ತೀರ್ಥವು ಉತ್ತಮವೆಂದು ತಿಳಿದು— ‘ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ನಮಗೆ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೂಪ ದೊರಕಿತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 56

यस्मात्तस्मादिदं तीर्थं रूपतीर्थं भविष्यति । त्रैलोक्ये सकले ख्यातं सर्वपातकनाशनम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತೀರ್ಥವು ‘ರೂಪತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು; ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿ, ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.

Verse 57

येऽत्र स्नानं करिष्यन्ति श्रद्धया परया युताः । सुरूपास्ते भविष्यंति सदा जन्मनि जन्मनि

ಇಲ್ಲಿ ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ಸುಂದರರೂಪಿಗಳಾಗುವರು.

Verse 58

पितॄंश्च तर्पयिष्यन्ति य त्र श्रद्धासमन्विताः । जलेनापि गयाश्राद्धात्ते लप्स्यन्ते धिकं फलम्

ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವವರು, ಈ ಜಲಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.

Verse 59

येऽत्र रत्नप्रदानं च प्रकरिष्यन्ति मानवाः । भविष्यंति न संदेहो राजानस्ते भवेभवे

ಇಲ್ಲಿ ರತ್ನದಾನ ಮಾಡುವ ಮಾನವರು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜರಾಗುವರು.

Verse 60

स्थास्यामो वयमत्रैव सांप्रतं कृतनिश्चयाः । न यास्यामो वयं तीर्थं यद्यपि स्यात्सुशोभनम्

ನಾವು ಈಗ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗುವೆವು; ಇನ್ನೊಂದು ತೀರ್ಥ ಎಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೂ ನಾವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 61

एवमुक्त्वाऽथ व्यभजंस्तत्सर्वं मुनयश्च ते । यज्ञोपवीतमात्राणि स्वानि तीर्थानि चक्रिरे

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಮುನಿಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು; ತಮ್ಮ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನೇ ಆಧಾರಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

Verse 62

सूत उवाच । अद्यापि च द्विजश्रेष्ठास्तत्र तीर्थे जगद्गुरुः । प्रथमं स्पृशते तोयं नित्यं स्याद्दयितं शुभम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಇಂದಿಗೂ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ಮೊದಲು ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ನಿತ್ಯವೂ ಪ್ರಿಯವೂ ಶುಭಕರವೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 63

निष्कामस्तु पुनर्मर्त्यो यः स्नानं तत्र श्रद्धया । कुरुते स परं श्रेयः प्राप्नुयात्सिद्धिलक्षणम्

ನಿಷ್ಕಾಮನಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಸಿದ್ಧಿಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 64

एवं ते मुनयः सर्वे विभज्य तन्महत्सरः । सायंतनं च तत्रैव कृत्वा कर्म सुविस्तरम्

ಹೀಗೆ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಆ ಮಹಾಸರಸ್ಸನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ തന്നೇ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಶದವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 65

ततो निशामुखे प्राप्ता यत्र देवः पितामहः । दीक्षितस्त्वथ मौनी च यज्ञमण्डपसंश्रितः

ನಂತರ ರಾತ್ರಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು; ಅಲ್ಲಿ ದೇವ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಯಜ್ಞಾರ್ಥ ದೀಕ್ಷಿತನಾಗಿ ಮೌನ ವ್ರತಧಾರಿಯಾಗಿ ಯಜ್ಞಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

Verse 66

तं प्रणम्य ततः सर्वे गता यत्रर्त्विजः स्थिताः । उपविष्टाः परिश्रान्ता दिवा यज्ञियकर्मणा

ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಋತ್ವಿಜರು ಇದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು; ಋತ್ವಿಜರು ಹಗಲಿನ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಿಂದ ದಣಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದರು.

Verse 67

इन्द्रादिकैः सुरैर्भक्त्या मृद्यमानाङ्घ्रयः स्थिताः । अभिवाद्याथ तान्सर्वानुपविष्टास्ततो ग्रतः

ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪಾದಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಗೌರವದಿಂದ ಕುಳಿತರು.

Verse 68

चक्रुश्चाथ कथाश्चित्रा यज्ञकर्मसमुद्भवाः । सोमपानस्य संबन्धो व्यत्ययं च समुद्भवम्

ನಂತರ ಅವರು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಸೋಮಪಾನದ ಯೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಿ ವಾದಿಸಿದರು.

Verse 69

उद्गातुः प्रभवं चैव तथाध्वर्योः परस्परम् । प्रोचुस्ते तत्त्वमाश्रित्य तथान्ये दूषयन्ति तत्

ಅವರು ಉದ್ಗಾತೃನ ಪಾತ್ರದ ಯಥಾರ್ಥ ಆಧಾರವನ್ನೂ, ಅಧ್ವರ್ಯು ಮೊದಲಾದವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದರು. ತತ್ತ್ವವೆಂದು ಹಿಡಿದು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೆಲವರು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ದೋಷಾರೋಪ ಮಾಡಿದರು.

Verse 70

अन्ये मीमांसकास्तत्र कोपसंरक्तलोचनाः । हन्युस्तेषां मतं वादमाश्रिता वाग्विचक्षणाः

ಅಲ್ಲಿ ಇತರ ಮೀಮಾಂಸಕರು ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿ, ವಾದಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಮತವನ್ನು ಕುಸಿತಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು.

Verse 71

परिशिष्टविदश्चान्ये मध्यस्था द्विजसत्तमाः । प्रोचुर्वादं परित्यज्य साभिप्रायं यथोदितम्

ಪರಿಶಿಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಮಧ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನಿಂತು, ವಾದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರೇತಾರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

Verse 72

महावीरपुरोडाशचयनप्रमुखांस्तथा । विवादांश्चक्रिरे चान्ये स्वंस्वं पक्षं समाश्रिताः

ಇತರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಮಹಾವೀರ ಹವಿಷ್ಯ, ಪುರೋಡಾಶ, ವೇದಿ-ಚಯನ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು।

Verse 73

एवं सा रजनी तेषामतिक्रान्ता द्विजन्मनाम्

ಈ ರೀತಿ ಆ ದ್ವಿಜರಾತ್ರಿ ಆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿ ಕಳೆಯಿತು।

Verse 182

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये रूपतीर्थोत्पत्तिपूर्वकप्रथमयज्ञदिवसवृत्तान्तवर्णनंनाम द्व्यशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ರೂಪತೀರ್ಥೋತ್ಪತ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಥಮ ಯಜ್ಞದಿನ ವೃತ್ತಾಂತವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ೧೮೨ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Verse 488

श्रुत्वा पैतामहं यज्ञं कौतुकेन समन्विताः । कीदृशो भविता यज्ञो दीक्षितो यत्र पद्मजः

ಪೈತಾಮಹ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಕೌತುಕದಿಂದ ತುಂಬಿದರು—“ಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಜನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಸ್ವಯಂ ದೀಕ್ಷಿತ ಕರ್ತನಾಗಿರುವ ಯಜ್ಞವು ಹೇಗಿರಬಹುದು?”