
ಅಧ್ಯಾಯ 1ರಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇತರ ದೇವರೂಪಗಳಿಗಿಂತ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಏಕೆ? ಸೂತನು ಆನರ್ತ-ವನದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ಸತೀವಿಯೋಗದ ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ಶಿವನು ದಿಗಂಬರನಾಗಿ, ಕಪಾಲಪಾತ್ರ ಧರಿಸಿ ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ಆಶ್ರಮದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮೋಹಿತರಾಗಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ; ಪುರುಷ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಇದನ್ನು ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಭಂಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಶಿವನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನ ಲಿಂಗ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಬಿದ್ದ ಲಿಂಗ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೀರಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ; ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನ, ಉತ್ಪಾತಗಳು, ಅಶುಭ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವರುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವರನ್ನು ಶಿವನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನು—ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರು ಶ್ರಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಅದನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ದೇವರುಗಳು ಸತೀ ಹಿಮಾಲಯನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಗೌರಿಯಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುವಳೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವರುಗಳೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ವರ ನೀಡಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವರ್ಣಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ‘ಹಾಟಕೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ—ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶ, ದರ್ಶನ, ಸ್ತೋತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ಮಹಾತತ್ತ್ವಗಳ ಸಮಗ್ರ ಆರಾಧನೆ ಆಗಿ ಶುಭ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಧಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Verse 1
। ओंनमः पुरुषोत्तमाय । अथ स्कान्दे महापुराणे षष्ठनागरखण्डप्रारम्भः । व्यास उवाच । स धूर्जटि जटाजूटो जायतां विजयाय वः । यत्रैकपलितभ्रांतिं करोत्यद्यापि जाह्नवी
ಓಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಈಗ ಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದ ಆರಂಭ. ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಜಟಾಜೂಟಧಾರಿ ಧೂರ್ಜಟಿ (ಶಿವ) ನಿಮ್ಮ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗಲಿ; ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗೆ) ಇಂದಿಗೂ ಒಂದೇ ಬಿಳಿ ಕೂದಲಿನ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾಳೆ।
Verse 2
ऋषय ऊचुः । हरस्य पूज्यते लिंगं कस्मादतन्महामते । विशेषात्संपरित्यज्य शेषांगानि सुरासुरैः
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಹರನ (ಶಿವನ) ಇತರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಏಕೆ ಅವನ ಲಿಂಗವನ್ನೇ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ?
Verse 3
तस्मादेतन्महाबाहो यथावद्वक्तुमर्हसि । सांप्रतं सूत कार्त्स्न्येन परं कौतूहलं हि नः
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಇದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಲು ನೀವು ಯೋಗ್ಯರು. ಹೇ ಸೂತ, ಈಗ ನಮಗೆ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಪರಮ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ।
Verse 4
सूत उवाच । प्रश्नभारो महानेष यो भवद्भिरुदाहृतः । कीर्तयिष्ये तथाप्येनं नमस्कृत्य स्वयंभुवे
ಸೂತರು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಭಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಸ್ವಯಂಭೂ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಾನು ಇದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 5
आनर्तविषये चास्ति वनं मुनिजनाश्रयम् । मनोज्ञं सर्वसत्त्वानां सर्वर्तुफलितद्रुमम्
ಆನರ್ತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳ ಆಶ್ರಯವಾದ ಒಂದು ವನವಿದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮನೋಹರ, ಅಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಫಲಭರಿತವಾಗಿವೆ।
Verse 6
तत्राश्रमपदं रम्यं सौम्यसत्त्वनिषेवितम् । अस्ति तापससंकीर्णं वेदध्वनिविराजितम्
ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಮ್ಯವಾದ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನವಿದೆ; ಅದು ಸೌಮ್ಯಸ್ವಭಾವದ ಸತ್ಪುರುಷರಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ. ಅದು ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ವೇದಪಠಣಧ್ವನಿಯಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 7
अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च शीर्णपर्णाशिभिस्तथा । दन्तोलूखलिभिर्विप्रैः सेवितं चाश्मकुट्टकैः
ಆ ಪವಿತ್ರ ವನವು ಘೋರವ್ರತಧಾರಿಗಳಾದ ವಿಪ್ರರಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿತ್ತು—ಕೆಲವರು ಜಲಾಹಾರಿಗಳು, ಕೆಲವರು ವಾಯುಭಕ್ಷಕರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಬಿದ್ದ ಎಲೆಗಳನ್ನೇ ಆಹಾರಮಾಡುವವರು; ಕೆಲವರು ದಂತಗಳನ್ನೇ ಉಖಲಿಯಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಪಿಸುವವರು, ಮತ್ತವರು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವರು.
Verse 8
स्नानहोमपरैश्चैव जपस्वाध्यायतत्परैः । वानप्रस्थैस्त्रिदण्डैश्च हंसैश्चापि कुटीचरैः
ಆ ಸ್ಥಳವು ಸ್ನಾನ-ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದವರಿಂದ, ಜಪ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರಿಂದಲೂ ವಾಸಿತವಾಗಿತ್ತು—ವಾನಪ್ರಸ್ಥರಿಂದ, ತ್ರಿದಂಡಿ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಂದ, ಹಂಸಸ್ವರೂಪ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಕುಟೀರವಾಸಿ ವೈರಾಗಿಗಳಿಂದಲೂ.
Verse 9
स्नातकैर्यतिभिर्दान्तैस्तथा पंचाग्निसाधकैः । कस्यचित्त्वथ कालस्य भगवांस्त्रिपुरांतकः
ಆ ಆಶ್ರಮವನವು ಸ್ನಾತಕರು, ದಾಂತ ಯತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಸಾಧಕರಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಭಗವಾನ್ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ—ತ್ರಿಪುರವಿನಾಶಕ—(ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು).
Verse 10
सतीवियोगसंतप्तो भ्रममाण इतस्ततः । तस्मिन्वने समायातः सौम्यसत्त्वनिषेविते
ಸತೀವಿಯೋಗದ ವೇದನೆಯಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ, ಇತ್ತತ್ತ ಅಲೆದಾಡುತ್ತ, ಸೌಮ್ಯ-ಶಾಂತ ಸತ್ವಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಆ ವನಕ್ಕೆ ಅವನು ಆಗಮಿಸಿದನು.
Verse 11
क्रीडंति नकुला यत्र सार्धं सर्पैःप्रहर्षिताः । पञ्चाननाश्च मातंगैर्वृषदंशास्तथाखुभिः । काकाः कौशिकसंघैश्च वैरभावविवर्जिताः
ಅಲ್ಲಿ ಮುಂಗುಸಿಗಳು ಸರ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಸಿಂಹಗಳು ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ; ಕಚ್ಚುವ ಜೀವಿಗಳು ಇಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ; ಕಾಗೆಗಳು ಗೂಬೆಗಳ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ—ಎಲ್ಲವೂ ವೈರವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದವು।
Verse 12
ततश्च भगवान्रुद्रो दृष्ट्वाश्रमपदं तदा । नग्नः कपालमादाय भिक्षार्थं प्रविवेश सः
ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ಆ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡಿ, ನಗ್ನನಾಗಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಪಾಲಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।
Verse 13
अथ तस्य समालोक्य रूपं गात्रसमुद्भवम् । अदृष्टपूर्वं तापस्यः सर्वाः कामवशं गताः
ನಂತರ ಅವನ ದೇಹಸೌಂದರ್ಯ—ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕಾಣದ ಆ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ—ಎಲ್ಲ ತಾಪಸಿಯರು ಕಾಮವಶರಾದರು।
Verse 14
गृहकर्म परित्यज्य गुरुशुश्रूषणानि च । मिथः संभाषणं चक्रुः स्थानेस्थाने च ताः स्थिताः
ಮನೆಕೆಲಸವನ್ನೂ ಗುರುಸೇವೆಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಅವರು ಸ್ಥಳಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।
Verse 15
एका सा कापि धन्या या चक्रे तस्यावगूहनम् । विश्रब्धा सर्वगात्रेषु तापसस्य महात्मनः
ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ತಾನು ಧನ್ಯಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಿಸ್ಸಂಕೋಚವಾಗಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ತಾಪಸನ ಸರ್ವಾಂಗಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿದಳು।
Verse 16
तथान्याः कौतुकाविष्टा धावंत्यः सर्वतोदिशम् । दृश्यंते तं समुद्दिश्य विस्तारितविलोचनाः
ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಕೌತುಕಾವೇಶದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿದರು; ಅವನನ್ನೇ ಗುರಿಮಾಡಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಓಡುತ್ತಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು।
Verse 17
काश्चिदर्द्धानुलिप्तांग्यः काश्चिदेकांजितेक्षणाः । अर्धसंयमितैः कैशैस्तथान्यास्त्यक्तबालकाः
ಕೆಲವರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅರ್ಧಮಾತ್ರ ಲೇಪನ ಹಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು, ಕೆಲವರ ಒಂದು ಕಣ್ಣಿಗಷ್ಟೇ ಅಂಜನ ಇತ್ತು; ಕೆಲವರ ಕೂದಲು ಅರ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿದರು।
Verse 18
एवमालोक्यमानः स कामिनीभिर्महेश्वरः । बभ्राम राजमार्गेण भिक्षां देहीति कीर्तयन्
ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಹೀಗೆ ನೋಡಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಮಹೇಶ್ವರನು ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ‘ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 19
अथ ते मुनयो दृष्ट्वा तं तथा विगतांबरम् । कामोद्भवकरंस्त्रीणां प्रोचुः कोपारुणेक्षणाः
ಆಮೇಲೆ ಆ ಮುನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಹೀಗೆ ವಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಕಂಡು—ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಕಾಮೋದ್ರೇಕ ಉಂಟುಮಾಡುವವನಾಗಿ—ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 20
यस्मात्पाप त्वयास्माकमाश्रमोऽयं विडंबितः । तस्माल्लिंगं पतत्वाशु तवैव वसुधातले
‘ಓ ಪಾಪಿ! ನೀನು ನಮ್ಮ ಈ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಲಿಂಗವು ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ವಸुधಾತಲದಲ್ಲಿ ಬೀಳಲಿ!’
Verse 21
एतस्मिन्नंतरे भूमौ लिंगं तस्य पपात तत् । भित्त्वाथ धरणीपृष्ठं पातालं प्रविवेश ह
ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ಲಿಂಗವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು; ಧರಣಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
Verse 22
सोऽपि लिंगपरित्यक्तो लज्जायुक्तो महेश्वरः । गर्तां गुर्वीं समाश्रित्य भ्रूणरूपः समाविशत्
ಲಿಂಗವಿಹೀನನಾಗಿ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆಳವಾದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಭ್ರೂಣರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
Verse 23
अथ लिंगस्य पातेन त्रैलोक्यभयशंसिनः । उत्पाता दारुणास्तस्थुः सर्वत्र द्विजसत्तमाः
ನಂತರ ಲಿಂಗಪಾತದಿಂದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಭಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಭಯಾನಕ ಅಪಶಕುನಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ.
Verse 24
शीर्यते गिरिशृङ्गाणि पतंत्युल्का दिवापि च । त्यजंति सागराः सर्वे मर्यादां च शनैः शनैः
ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳು ಕುಸಿಯತೊಡಗಿದವು, ಹಗಲಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಬೀಳತೊಡಗಿದವು; ಎಲ್ಲ ಸಾಗರಗಳೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೇರೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸತೊಡಗಿದವು.
Verse 25
अथ देवगणाः सर्वे भयसंत्रस्तमानसाः । शक्रविष्णुमुखा जग्मुर्यत्र देवः पितामहः
ಆಗ ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲ ದೇವಗಣಗಳು—ಶಕ್ರ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಮುಂತಾದವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ—ದೇವ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
Verse 26
प्रोचुश्च प्रणताः स्तुत्वा स्तोत्रैः सुश्रुतिसंभवैः । त्रैलोक्ये सृष्टिरूपं यत्कमलासनसंस्थितम्
ಅವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವೇದಸಂಭವವಾದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—ತ್ರಿಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿರೂಪನಾಗಿ ಕಮಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದವನಿಗೆ।
Verse 27
किमिदं किमिदं देव वर्तते ह्यधरोत्तरम् । त्रैलोक्यं सकलं येन व्याकुलत्वमुपागतम्
ಇದೇನು, ಇದೇನು, ಹೇ ದೇವಾ! ಏಕೆ ಇಂತಹ ಅಧರೋತ್ತರವಾಗಿ (ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ) ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ? ಇದರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿದೆ.
Verse 28
प्रलयस्येव चिह्नानि दृश्यंते पद्मसंभव । किं सांप्रतमकालेऽपि भविष्यति परिक्षयः
ಹೇ ಪದ್ಮಸಂಭವ! ಪ್ರಳಯದಂತೆಯೇ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಈಗ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಕ್ಷಯ—ವಿನಾಶ—ಸಂಭವಿಸುವುದೇ?
Verse 29
सर्वेषां सुरमर्त्यानां दैत्यानां मन्त्रकोविदः । गतिर्भयार्तदेहानां सर्वलोकपितामहः
ದೇವರು, ಮನುಷ್ಯರು, ದೈತ್ಯರು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವನು ಮಂತ್ರೋಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನು; ಭಯಾರ್ತ ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಗತಿ-ಶರಣ ಆ ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನೇ.
Verse 30
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा देवानां चतुराननः । उवाच सुचिरं ध्यात्वा ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा
ದೇವರ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಚತುರಾನನನು ಬಹುಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ನಂತರ ಹೇಳಿದನು.
Verse 31
प्रलयस्य न कालोऽयं सांप्रतं सुरसत्तमाः । शृणुध्वं यन्निमित्तोत्था महोत्पाता भवन्त्यमी
ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಇದು ಪ್ರಳಯಕಾಲವಲ್ಲ. ಕೇಳಿರಿ—ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಮಹೋತ್ಪಾತಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ.
Verse 32
ऋषिभिः पातितं लिंगं देवदेवस्य शूलिनः । शापेनानर्तके देशे कलत्रार्थे महात्मभिः
ದೇವದೇವನಾದ ಶೂಲಿನನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಋಷಿಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮಹಾತ್ಮ ಮುನಿಗಳ ಶಾಪದಿಂದ, ಅನರ್ತಕ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಪತ್ನಿ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರಣದಿಂದ।
Verse 33
तेनैतद्व्याकुलीभूतं त्रैलोक्यं सचराचरम् । तस्माद्गच्छामहे तत्र यत्र देवो महेश्वरः
ಅದರಿಂದ ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೋಗೋಣ.
Verse 34
येनास्मद्वचनाच्छीघ्रं तल्लिंगं निदधाति सः । नो चेद्भविष्यति व्यक्तमकाले चापि संक्षयः । त्रैलोक्यस्यापि कृत्स्नस्य सत्यमेतन्मयोदितम्
ನಮ್ಮ ವಚನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಯಾರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನೇ ಆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಡೆಯುವನು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕಕ್ಕೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಾಶ ಸಂಭವಿಸುವುದು—ಇದು ನಾನು ಹೇಳುವ ಸತ್ಯ.
Verse 35
अथ देवगणाः सर्वे ब्रह्मविष्णुपुरःसराः । आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवास्तथाश्विनौ
ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು—ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನರು—(ಸಮಾವೇಶರಾದರು).
Verse 36
प्रजग्मुस्त्वरितास्तत्र यत्र देवो महेश्वरः । गर्तामध्यगतः सुप्तो लज्जया परया वृतः
ಅವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಅಲ್ಲಿ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಗುಂಡಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತ, ಪರಮ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 37
देवा ऊचुः । नमस्ते देवदेवेश भक्तानामभयप्रद । नमस्ते जगदाधार शशिराजितशेखर
ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ! ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವವನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಜಗದಾಧಾರ! ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರರಾಜನು ಅಲಂಕರಿಸಿರುವವನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।
Verse 38
त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमापस्त्वं मही विभो । त्वया सृष्टमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्
ನೀನೇ ಯಜ್ಞ, ನೀನೇ ವಷಟ್ಕಾರ; ನೀನೇ ಜಲ, ನೀನೇ ಭೂಮಿ, ಹೇ ವಿಭೋ. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ—ಚರಾಚರ ಸಹಿತ—ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ।
Verse 39
त्वं पासि च सुरश्रेष्ठ तथा नाशं नयिष्यसि । त्वं विष्णुस्त्वं चतुर्वक्त्रस्त्वं चंद्रस्त्वं दिवाकरः
ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ! ನೀನೇ ಪಾಲಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀನೇ ಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೀಯೆ. ನೀನೇ ವಿಷ್ಣು, ನೀನೇ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರ (ಬ್ರಹ್ಮ); ನೀನೇ ಚಂದ್ರ, ನೀನೇ ದಿವಾಕರ (ಸೂರ್ಯ)।
Verse 40
त्वया विना महादेव न किंचिदिह विद्यते । अपि कृत्वा महत्पापं नरो देव धरातले
ಹೇ ಮಹಾದೇವ! ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಹೇ ದೇವ! ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವನಾದರೂ ಮನುಷ್ಯನು ಮಹಾಪಾಪ ಮಾಡಿದರೂ—
Verse 41
तव नामापि संकीर्त्य प्रयाति त्रिदिवालयम् । महादेव महादेव महादेवेति कीर्तनात्
ಹೇ ಮಹಾದೇವಾ! ನಿನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಕೀರ್ತಿಸಿದರೂ ಮನುಷ್ಯನು ತ್ರಿದಿವಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ‘ಮಹಾದೇವ, ಮಹಾದೇವ, ಮಹಾದೇವ’ ಎಂಬ ಕೀರ್ತನೆಯಿಂದ।
Verse 42
कोटयो ब्रह्महत्यानामगम्यागमकोटयः । सद्यः प्रलयमायांति महादेवेति कीर्तनात्
ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಂತಹ ಪಾಪಗಳ ಕೋಟಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅತಿದಾರುಣ ಇತರ ಪಾಪಗಳ ಕೋಟಿಗಳೂ—‘ಮಹಾದೇವ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 43
विप्रो यथा मनुष्याणां नदीनां वा महार्णवः । तथा त्वं सर्वदेवानामाधिपत्ये व्यवस्थितः
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿರುವಂತೆ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಮುದ್ರ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯ।
Verse 44
नक्षत्राणां यथा चंद्रः प्रदीप्तानां दिवाकरः । तथा त्वं सर्वदेवानामाधिपत्ये व्यवस्थितः
ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿರುವಂತೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ದಿವಾಕರ (ಸೂರ್ಯ) ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿರುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯ।
Verse 45
धातूनां कांचनं यद्वद्गंधर्वाणां च नारदः । तथा त्वं सर्वदेवानामाधिपत्ये व्यवस्थितः
ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಚನ (ಚಿನ್ನ) ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುವಂತೆ, ಗಂಧರ್ವರಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿರುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯ।
Verse 46
ओषधीनां यथा सस्यं नगानां हेमपर्वतः । तथा त्वं सर्वदेवानामाधिपत्ये व्यवस्थितः
ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಥಾ ಧಾನ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠವೋ, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಮಪರ್ವತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀವು ಸಮಸ್ತ ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀರಿ।
Verse 47
तस्मात्कुरु प्रसादं नः सर्वेषां च नृणां विभो । संधारय पुनर्लिंगं स्वकीयं सुरसत्तम
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ವಿಭೋ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೂ ಸಮಸ್ತ ಮಾನವರ ಮೇಲೂ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿರಿ। ಹೇ ಸೂರಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿಮ್ಮದೇ ಪವಿತ್ರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪುನಃ ಧರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಧಾರಿಸಿರಿ।
Verse 48
नोचेज्जगत्त्रयं देव नूनं नाशममुपेष्यति । यद्येतद्भूतले लिङ्गं पतति स्थास्यति प्रभो
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹೇ ದೇವಾ, ತ್ರಿಲೋಕವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಹೇ ಪ್ರಭೋ—ಈ ಲಿಂಗವು ಭೂತಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತರೆ।
Verse 49
सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा भगवान्बृषभध्वजः । प्रोवाच प्रणतान्सर्वांस्तान्देवान्व्रीडयान्वितः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಾನ್, ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಣತವಾಗಿದ್ದ ಆ ದೇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಲಜ್ಜಾಮಿಶ್ರಿತ ಸಂಕುಚದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 50
मया सतीवियोगार्तियुक्तेन सुरसत्तम । लिंगमेतत्परित्यक्तं शापव्याजाद्द्विजन्मनाम्
ಹೇ ಸೂರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸತೀವಿಯೋಗದ ವೇದನೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ನಾನು ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿದೆ—ದ್ವಿಜರ ಶಾಪವನ್ನು ನೆಪಮಾಡಿಕೊಂಡು।
Verse 51
कोऽलं पातयितुं लिंगं ममैतद्भुवनत्रये । देवो वा ब्राह्मणो वापि वेत्थ यूयमपि स्फुटम्
ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕೆಡವಲು ಯಾರು ಸಮರ್ಥರು—ದೇವರಾಗಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಗಲಿ? ಇದನ್ನು ನೀವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೀರಿ.
Verse 52
तस्मान्नैव धरिष्यामि लिंगमेतद्धरातलात् । किमनेन करिष्यामि भार्यया परिवर्जितः
ಆದ್ದರಿಂದ ಭೂತಲದಿಂದ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಾನು ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪತ್ನಿಯಿಂದ ವಿಯುಕ್ತನಾದ ನಾನು ಇದರಿಂದ ಏನು ಮಾಡಲಿ?
Verse 53
देवा ऊचुः । तव कांता सती नाम या मृता प्राक्सुरोत्तम । सा जाता मेनकागर्भे गौरी नाम हिमाचलात्
ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸುರೋತ್ತಮ! ಹಿಂದೆ ಮೃತಳಾದ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಸತಿ, ಮೇನಕೆಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಿದ್ದಾಳೆ; ಹಿಮಾಚಲನ ಪುತ್ರಿ ‘ಗೌರಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ.
Verse 54
भविष्यति पुनर्भार्या तवैव त्रिपुरांतक । तस्माल्लिंगं समादाय कुरु क्षेमं दिवौकसाम्
ಓ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ! ಅವಳು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನದೇ ಪತ್ನಿಯಾಗುವಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಮಾದಾಯ ಮಾಡಿ, ದಿವೌಕಸ들의 ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸು.
Verse 55
देवदेव उवाच । अद्यप्रभृति मे लिंगं यदि देवा द्विजातयः । पूजयंति प्रयत्नेन तर्हीदं धारयाम्यहम्
ದೇವದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂದಿನಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ನನ್ನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಆಗ ನಾನು ಇದನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 56
ब्रह्मोवाच । अहं तव स्वयं लिंगं पूजयिष्यामि शंकर । तथान्ये विबुधाः सर्वे किं पुनर्भुवि मानवाः
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶಂಕರ! ನಾನು ಸ್ವತಃ ನಿನ್ನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವೆನು; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರೂ ಪೂಜಿಸುವರು—ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮಾನವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪೂಜಿಸುವರು.
Verse 57
ततः प्रविश्य पातालं देवैः सार्धं पितामहः । स्वयमेवाकरोत्पूजां तस्य लिंगस्य भक्तितः
ನಂತರ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವತಃ ಆ ಪವಿತ್ರ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
Verse 58
तस्मादनंतरं विष्णुः श्रद्धापूतेन चेतसा । तथान्ये विबुधाः सर्वे शक्राद्याः श्रद्धयान्विताः
ಅದಾದ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಷ್ಣುವು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮೊದಲಾದ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರೂ ಶ್ರದ್ಧಾನ್ವಿತರಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರು.
Verse 59
ततस्तुष्टो महादेवः पितामहमिदं वचः । प्रोवाच वासुदेवं च विनयावनतं स्थितम्
ಆಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡು ನಿಂತ ವಾಸುದೇವ (ವಿಷ್ಣು)ನಿಗೂ ಹೇಳಿದನು.
Verse 60
भवद्भ्यां परितुष्टोऽस्मि तस्मान्मत्तः प्रगृह्यताम् । वरमिष्टं महाभागौ यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ನನ್ನಿಂದ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ—ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭವಾದರೂ ಸಹ.
Verse 61
तावूचतुः । यदि तुष्टोसि देवेश त्रिभागेन समाश्रयम् । आवाभ्यां देहि लिंगेन येनैकत्राश्रयो भवेत्
ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವೇಶ! ನೀವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ, ಲಿಂಗದ ಮೂಲಕ ತ್ರಿಭಾಗವಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ; ಆಗ ನಮಗೆ ಒಂದೇ ಏಕಶರಣವಾಗುವುದು.”
Verse 62
सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय लिंगमादाय च प्रभुः । स्थाने नियोजयामास सर्वदेवाधिपूजितम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—“‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಪ್ರಭು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಸರ್ವದೇವಾಧಿಪತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.”
Verse 63
ततो हाटकमादाय तदाकारं पितामहः । कृत्वा लिंगं स्वयं तत्र स्थापयामास हर्षितः
ನಂತರ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನು ಚಿನ್ನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದೇ ಆಕಾರದ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಸ್ವಹಸ್ತಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.
Verse 64
प्रोवाच चाथ भो विप्राः साधुनादेन नादयन् । लोकत्रयं समस्तानां शृण्वतां त्रिदिवौकसाम्
ನಂತರ ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು—“ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ!” ಎಂದು; ‘ಸಾಧು!’ ಎಂಬ ನಾದದಿಂದ ನಿನಾದಿಸಿ, ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ತ್ರಿದಿವವಾಸಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕತ್ರಯವನ್ನೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗೊಳಿಸಿದರು.
Verse 65
मया ह्याद्यं त्विदं लिंगं हाटकेन विनिर्मितम् । ख्यातिं यास्यति सर्वत्र पाताले हाटकेश्वरम्
“ಇಂದು ನಾನು ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಚಿನ್ನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಇದು ‘ಹಾಟಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.”
Verse 66
तथान्ये मनुजा ये च हाटकादीनि भक्तितः । मणिमुक्तासुरत्नैश्च कृत्वा लिंगानि कृत्स्नशः
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇತರ ಮಾನವರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಿನ್ನಾದಿ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದಲೂ, ಮಣಿ–ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಗಳಿಂದಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣರೂಪದ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 67
त्रिकालं पूजयिष्यंति ते यास्यंति परां गतिम् । मृन्मयं संपरित्यज्य नीचधातुमयं तथा
ತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲೂ (ಪ್ರಾತಃ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸಾಯಂಕಾಲ) ಪೂಜಿಸುವವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ। ಮಣ್ಣಿನದನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನೀಚಲೋಹದ ಲಿಂಗವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 68
एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रः सह सर्वैर्दिवालयैः । जगाम त्रिदिवं सोऽपि कैलासं शशिशेखरः
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು; ಚಂದ್ರಶೇಖರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನೂ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದನು।
Verse 69
एतस्मात्कारणाल्लिंगं पूज्यतेऽत्र सुरासुरैः । हरस्य चोत्तमांगानि परित्यज्य विशेषतः
ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರ (ಶಿವ)ನ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಗ-ರೂಪಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು।
Verse 70
ततः प्रभृति तल्लिंगं स्वयं ब्रह्मा व्यवस्थितः । भगवान्वासुदेवश्च तेन पूज्यं शिवं हि तत्
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ಲಿಂಗದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು; ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವ (ವಿಷ್ಣು)ನೂ ಸಹ—ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಿವರೂಪವಾಗಿ ಪೂಜ್ಯವಾಗಿದೆ।
Verse 71
यस्तु पूजयते नित्यं श्रद्धायुक्तेन चेतसा । त्र्यंबकाच्युतब्रह्माद्यास्तेन स्युः पूजितास्त्रयः
ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿತ್ಯ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಂದ ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ), ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು) ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ—ಈ ಮೂವರೂ ಪೂಜಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 72
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शिवलिंगं प्रपूजयेत् । स्पर्शयेदीक्षयेन्नित्यं कीर्तयेच्च द्विजोत्तमाः
ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು। ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನಿತ್ಯ ಅದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು।