Adhyaya 9

Verse 1

अगस्त्य उवाच । सर्वज्ञ हृदयानंद गौरीचुंबितमूर्धज । तारकांतक षड्वक्त्र तारिणे भद्रकारिणे

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞ, ಹೃದಯಾನಂದ! ಗೌರೀಚುಂಬಿತ ಶಿರೋಮಣಿ; ಹೇ ತಾರಕಾಂತಕ, ಷಡ್ವಕ್ತ್ರ ಪ್ರಭು, ತಾರಿಣೆ, ಭದ್ರಕಾರಿಣೆ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 2

सर्वज्ञाननिधे तुभ्यं नमः सर्वज्ञसूनवे । सर्वथा जितमाराय कुमाराय महात्मने

ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞಾನನಿಧೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞನ ಸುವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಹೇ ಮಹಾತ್ಮ ಕುಮಾರ, ಮಾರನನ್ನು ಸರ್ವಥಾ ಜಯಿಸಿದವನೇ—ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 3

कामारिमर्धनारीशं वीक्ष्य कामकृतं किल । यो जिगाय कुमारोपि मारं तस्मै नमोस्तु ते

ಕಾಮಾರಿಯಾದ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನ ಮೇಲೂ ಕಾಮ ಮಾಡಿದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕುಮಾರನೂ ಮಾರನನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು; ಆ ವಿಜಯಿಗೆ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 4

यदुक्तं भवता स्कंद मायाद्विजवपुर्हरिः । काश्यां पंचनदं तीर्थमध्यासातीव पावनम्

ಹೇ ಸ್ಕಂದ! ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ—ಮಾಯೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಹರಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚನದ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು; ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪಾವನ।

Verse 5

भूर्भुवःस्वः प्रदेशेषु काशीपरमपावनम् । तत्रापि हरिणाज्ञायि तीर्थं पंचनदं परम्

ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ ಎಂಬ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಶೀ ಪರಮಪಾವನ; ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ‘ಪಂಚನದ’ ಎಂಬ ಪರಮ ತೀರ್ಥವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠತಮ।

Verse 6

कुतः पंचनदं नाम तस्य तीर्थस्य षण्मुख । कुतश्च सर्वतीर्थेभ्यस्तदासीत्पावनं परम्

ಹೇ ಷಣ್ಮುಖ! ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ‘ಪಂಚನದ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಂದಿತು? ಮತ್ತು ಅದು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪಾವನವಾಗಿದ್ದು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ?

Verse 7

कथं च भगवान्विष्णुरंतरात्मा जगत्पतिः । सर्वेषां जगतां पाता कर्ता हर्ता च लीलया

ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು—ಅಂತರಾತ್ಮ, ಜಗತ್ಪತಿ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಕ, ಲೀಲೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತಾ ಹಾಗೂ ಸಂಹಾರಕর্তಾ—ಈ ತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟನು?

Verse 8

अरूपो रूपमापन्नो ह्यव्यक्तो व्यक्ततां गतः । निराकारोपि साकारो निष्प्रपंचः प्रपंचभाक्

ಅರೂಪನಾಗಿದ್ದರೂ ರೂಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಧರಿಸಿದನು? ಅವ್ಯಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ವ್ಯಕ್ತತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ನಿರಾಕಾರನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾಕಾರನಾಗಿ ಹೇಗೆ? ಪ್ರಪಂಚಾತೀತನಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಪಂಚಲೀಲೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು?

Verse 9

अजन्मानेकजन्मा च त्वनामास्फुटनामभृत् । निरालंबोऽखिलालंबो निर्गुणोपि गुणास्पदम्

ಅಜನ್ಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳವನು ಹೇಗೆ? ನಾಮರಹಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅನಂತ ನಾಮಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನು ಹೇಗೆ? ನಿರಾಲಂಬನಾಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲರ ಆಧಾರ ಹೇಗೆ? ನಿರ್ಗುಣನಾಗಿದ್ದರೂ ಗುಣಗಳ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನ ಹೇಗೆ?

Verse 10

अहृषीकोहृषीकेशो प्यनंघ्रिरपिसर्वगः । उपसंहृत्य रूपं स्वं सर्वव्यापी जनार्दनः

ಇಂದ್ರಿಯರಹಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಆತ ‘ಹೃಷೀಕೇಶ’ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ? ಪಾದರಹಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಹೇಗೆ ಸರ್ವಗ? ಸರ್ವವ്യാപಿ ಜನಾರ್ದನನು ತನ್ನ ಪ್ರಕಟ ರೂಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಪಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ?

Verse 11

आदौ धर्मनदः पुण्यो मिश्रितो धूतपापया । यया धूतानि पापानि सर्वतीर्थीकृतात्मना

ಮೊದಲು ಪುಣ್ಯವಾದ ಧರ್ಮನದಾ ಧೂತಪಾಪೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಯಿತು—ಅವಳಿಂದ ಪಾಪಗಳು ತೊಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಅವಳ ಸ್ವಭಾವವೇ ಸಾರವಾಗಿ ‘ಸರ್ವತೀರ್ಥಮಯ’ವಾಗಿದೆ.

Verse 12

ततोपि मिलितागत्य किरणा रविणैधिता । यन्नामस्मरणादेव महामोहोंधतां व्रजेत्

ನಂತರ ಸೂರ್ಯದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಕಿರಣಾ ಕೂಡ ಬಂದು ಸೇರಿತು—ಅವಳ ನಾಮಸ್ಮರಣ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮಹಾಮೋಹವೂ ಅಂಧತ್ವಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 13

स्थितः सर्वात्मभावेन तीर्थे पंचनदे परे । एतदाख्याहि षड्वक्त्र पंचवक्त्राद्यथा श्रुतम्

ಆ ಪರಮ ತೀರ್ಥ ಪಂಚನದದಲ್ಲಿ ಆತ ಸರ್ವಾತ್ಮಭಾವದಿಂದ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹೇ ಷಡ್ವಕ್ತ್ರಾ! ಪಂಚವಕ್ತ್ರ (ಶಿವ)ನಿಂದ ನೀನು ಹೇಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೀಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.

Verse 14

प्रयागोपि च तीर्थेशो यत्र साक्षात्स्वयं स्थितः । पापिनां पापसंघातं प्रसह्य निजतेजसा

ಪ್ರಯಾಗವೂ ತೀರ್ಥಗಳ ಅಧೀಶ್ವರ; ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಸ್ವಯಂ ಸాక్షಾತ್ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ತನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪಿಗಳ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಸಂಘಾತವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

हरंति सर्वतीर्थानि प्रयागस्य बलेन हि । तानि सर्वाणि तीर्थानि माघे मकरगे रवौ

ಪ್ರಯಾಗದ ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ ತಮ್ಮ ಪಾವನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ತೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮಕರರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಆ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

Verse 16

प्रत्यब्दं निर्मलानि स्युस्तीर्थराज समागमात् । प्रयागश्चापि तीर्थेंद्रः सर्वतीर्थार्पितं मलम्

ತೀರ್ಥರಾಜನ ಸಂಗಮದಿಂದ ಅವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಿರ್ಮಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಪ್ರಯಾಗವು, ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮಲ-ಕಲ್ಮಷವನ್ನು ತಾನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 17

महाघिनां महाघं च हरेत्पांचनदाद्बलात् । यं संचयति पापौघमावर्षं तीर्थनायकः । तमेकमज्जनादूर्जे त्यजेत्पंचनदे ध्रुवम्

ಪಂಚನದದ ಬಲದಿಂದ ಮಹಾಪಾಪಿಗಳ ಮಹಾಪಾಪವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ತೀರ್ಥನಾಯಕ (ಯಾತ್ರಿಕ) ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸಂಚಯಿಸುವ ಪಾಪೌಘವನ್ನು, ಊರ್ಜ (ಕಾರ್ತ್ತಿಕ) ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪಂಚನದದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸ್ನಾನದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

यथा पंचनदोत्पत्तिस्तथा च कथयाम्यहम् । निशामय महाभाग मित्रावरुणनंदन

ಪಂಚನದದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಹೇಗಾಯಿತೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತ, ಮಿತ್ರ-ವರುಣನ ನಂದನ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 19

पुरा वेदशिरा नाम मुनिरासीन्महातपाः । भृगुवंश समुत्पन्नो मूर्तो वेद इवापरः

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೇದಶಿರ ಎಂಬ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಮುನಿ ಇದ್ದನು. ಅವನು ಭೃಗು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು; ಮತ್ತೊಂದು ಮೂರ್ತಿಮಂತ ವೇದದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

Verse 20

तपस्यतस्तस्य मुनेः पुरोदृग्गोचरं गता । शुचिरप्सरसां श्रेष्ठा रूपलावण्यशालिनी

ಆ ಮುನಿಯು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರವಾಗಿ ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ, ರೂಪ-ಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಶುಚಿ ಬಂದಳು.

Verse 21

तस्या दर्शनमात्रेण परिक्षुब्धं मुनेर्मनः । चस्कंद स मुनिस्तूर्णं साथ भीता वराप्सराः

ಅವಳನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮುನಿಯ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತವಾಯಿತು. ಮುನಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಜಾರಿದನು; ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರೆಯೂ ಭಯಗೊಂಡಳು.

Verse 22

दूरादेव नमस्कृत्य तमृषिं साभ्यभाषत । अतीव वेपमानांगी शुचिस्तच्छापभीतितः

ದೂರದಿಂದಲೇ ಆಕೆ ಆ ಋಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು. ಶುಚಿ, ಅವನ ಶಾಪಭಯದಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ನಡುಗುವ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 23

नापराध्नोम्यहं किंचिन्महोग्रतपसांनिधे । क्षंतव्यं मे क्षमाधार क्षमारूपास्तपस्विनः

‘ಹೇ ಮಹಾಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯೇ! ನಾನು ಯಾವುದೂ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹೇ ಕ್ಷಮಾಧಾರನೇ! ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು; ತಪಸ್ವಿಗಳು ಕ್ಷಮಾಸ್ವರೂಪರು.’

Verse 24

मुनीनां मानसं प्रायो यत्पद्मादपि तन्मृदु । स्त्रियः कठोरहृदयाः स्वरूपेणैव सत्तम

‘ಮುನಿಗಳ ಮನಸ್ಸು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪದ್ಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೃದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಕಠೋರಹೃದಯರು, ಹೇ ಸತ್ತಮ!’

Verse 25

इति श्रुत्वा वचस्तस्याः शुचेरप्सरसो मुनिः । विवेकसेतुना स्तंभीन्महारोषनदीरयम्

ಶುಚೀ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮುನಿಯು, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಸೇತುವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಮಹಾಕ್ರೋಧದ ವೇಗವಂತ ನದಿಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಡೆದನು।

Verse 26

उवाच च प्रसन्नात्मा शुचे शुचिरसि ध्रुवम् । न मेऽल्पोपि हि दोषोत्र न ते दोषोस्ति सुंदरि

ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮನಾಗಿ ಮುನಿ ಹೇಳಿದರು— “ಓ ಶುಚೀ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧಳೇ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅಲ್ಪಮಾತ್ರ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ; ನಿನಗೂ ದೋಷವಿಲ್ಲ, ಓ ಸುಂದರಿ.”

Verse 27

वह्निस्वरूपा ललना नवनीत समः पुमान् । अनभिज्ञा वदंतीति विचारान्महदंतरम्

“ಸ್ತ್ರೀ ಅಗ್ನಿಸ್ವರೂಪಳು, ಪುರುಷನು ನವ್ನೀತದಂತೆ” ಎಂದು ಅಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ತತ್ತ್ವವು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಆಗಿದೆ।

Verse 28

स्निह्येदुद्धृतसारोपि वह्नेः संस्पर्शमाप्य वै । चित्रं स्त्र्याख्या समादानात्पुमान्स्निह्यति दूरतः

“ಎಷ್ಟು ಶುದ್ಧವಾಗಿ ತೆಗೆದ ನವ್ನೀತವೂ ಅಗ್ನಿಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ— ‘ಸ್ತ್ರೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು-ಭಾವನೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಪುರುಷನ ಹೃದಯ ದೂರದಿಂದಲೇ ಕರಗುತ್ತದೆ.”

Verse 29

अतः शुचे न भेतव्यं त्वया शुचि मनोगते । अतर्कितोपस्थितया त्वया च स्खलितं मया

“ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಶುಚೀ, ಭಯಪಡಬೇಡ—ಓ ಶುದ್ಧಳೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನ ಅಪ್ರತೀಕ್ಷಿತ ಆಗಮನದಿಂದ ನಾನೂ ತಡಬಡಿಸಿದೆನು.”

Verse 30

स्खलनान्न तथा हानिरकामात्तपसो मुनेः । यथा क्षणांधीकरणाद्धानिः कोपरयादरेः

ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ಖಲನದಿಂದ ಮುನಿಯ ನಿಷ್ಕಾಮ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಹಾನಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಂಧಗೊಳಿಸುವ ‘ಕೋಪ’ ಎಂಬ ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ಆಗುವ ನಷ್ಟವೇ ಹೆಚ್ಚಿನದು.

Verse 31

कोपात्तपः क्षयं याति संचितं यत्सुकृच्छ्रतः । यथाभ्रपटलं प्राप्य प्रकाशः पुष्पवंतयोः

ಕೋಪದಿಂದ ಬಹು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಂಚಿತವಾದ ತಪಸ್ಸೂ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೇಗೆಂದರೆ ಘನವಾದ ಮೇಘಪಟಲ ಬಂದಾಗ ಪ್ರಕಾಶ ಮಂಕಾಗುವಂತೆ.

Verse 32

स्कंद उवाच । कथयामि कथामेतां नमस्कृत्य महेश्वरम् । सर्वाघौघ प्रशमनीं सर्वश्रेयोविधायिनीम्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಾನು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಸರ್ವ ಪಾಪಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಸರ್ವಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 33

अमर्षे कर्षति मनो मनोभू संभवः कुतः । विधुंतुदे तुदत्युच्चैर्विधुं कुत्रास्ति कौमुदी

ಅಮರ್ಷ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಮನೋಭವ (ಕಾಮದೇವ)ನ ಶುಭೋದಯ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ‘ವಿಧುಂತುದ’ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದರೆ, ಚಂದ್ರಿಕೆಯ ಶೀತಲ ಸೌಂದರ್ಯ ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ?

Verse 34

ज्वलतो रोषदावाग्नेः क्व वा शांतितरोः स्थितिः । दृष्टा केनापि किं क्वापि सिंहात्कलभसुस्थता

ಕೋಪದ ದಾವಾಗ್ನಿ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಶಾಂತಿಯ ವೃಕ್ಷ ಎಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ? ಸಿಂಹದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಕರುಹಾತಿ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆಯೇ?

Verse 35

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्रतीपः प्रतिघातुकः । चतुर्वर्गस्य देहस्य परिहेयो विपश्चिता

ಆದುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಯು ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪ್ರತಿಕೂಲನು, ಪ್ರತಿಘಾತ ಮಾಡುವವನು ಹಾಗೂ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವನನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ-ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ಚತುರ್ವರ್ಗದ ದೇಹಧಾರಿಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

इदानीं शृणु कल्याणि कर्तव्यं यत्त्वया शुचे । अमोघबीजा हि वयं तद्बीजमुररी कुरु

ಇದೀಗ ಕೇಳು, ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಹೇ ಶುಚಿ—ನೀನು ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಇದಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಬೀಜ ಅಮೋಘ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಉರರೀ, ಆ ಬೀಜವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 37

एतस्मिन्रक्षिते वीर्ये परिस्कन्ने त्वदीक्षणात् त्वया तव भवित्रेकं कन्यारत्नं महाशुचि

ಹೇ ಮಹಾಶುಚಿ! ಈ ವೀರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಮಾತ್ರದಿಂದ ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾದರೆ, ನಿನಗೆ ಒಂದೇ ಕನ್ಯಾರತ್ನ—ಅಮೂಲ್ಯ ಪುತ್ರಿ—ಜನಿಸುವಳು.

Verse 38

इत्युक्ता तेन मुनिना पुनर्जातेव साप्सराः । महाप्रसाद इत्युक्त्वा मुनेः शुक्रमजीगिलत्

ಆ ಮುನಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಅಪ್ಸರೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಂತಾಯಿತು. “ಇದು ಮಹಾಪ್ರಸಾದ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮುನಿಯ ಶುಕ್ರವನ್ನು ಅವಳು ನುಂಗಿದಳು.

Verse 39

अथ कालेन दिव्यस्त्री कन्यारत्नमजीजनत् । अतीव नयनानंदि निधानं रूपसंपदाम्

ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ದಿವ್ಯಸ್ತ್ರೀ ಒಂದು ಕನ್ಯಾರತ್ನವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು—ಅದು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಆನಂದ ನೀಡುವದು, ರೂಪಸಂಪತ್ತಿನ ನಿಧಿಯಂತಿತ್ತು.

Verse 40

तस्यैव वेदशिरस आश्रमे तां निधाय सा । शुचिरप्सरसां श्रेष्ठा जगाम च यथेप्सितम्

ಅದೇ ಮುನಿ ವೇದಶಿರಸನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ, ಶುದ್ಧಳೂ ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೂ ಆದ ಅವಳು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು।

Verse 41

तां च वेदशिराः कन्यां स्नेहेन समवर्धयत् । क्षीरेण स्वाश्रमस्थाया हरिण्या हरिणीक्षणाम्

ವೇದಶಿರಸನು ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅಪಾರ ಸ्नेಹದಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದನು—ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಿಂಕೆಯ ಹಾಲಿನಿಂದ ಜಿಂಕೆ-ಕಣ್ಣಿನ ಬಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದನು।

Verse 42

मुनिर्नाम ददौ तस्यै धूतपापेति चार्थवत् । यन्नामोच्चारणेनापि कंपते पातकावली

ಮುನಿಯು ಅವಳಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ‘ಧೂತಾಪಾಪಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಆ ನಾಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೂ ಪಾಪಗಳ ಗುಂಪು ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 43

सर्वलक्षणशोभाढ्यां सर्वावयव सुंदरीम् । मुनिस्तत्याज नोत्संगात्क्षणमात्रमपि क्वचित्

ಎಲ್ಲ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳ ಕాంతಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗದಲ್ಲೂ ಸುಂದರಳಾದ ಆ ಬಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಮಡಿಲಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ—ಯಾವಾಗಲೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 44

दिनेदिने वर्धमानां तां पश्यन्मुमुदे भृशम् । क्षीरनीरधिवद्रम्यां निशि चांद्रमसीं कलाम्

ಅವಳು ದಿನೇದಿನೇ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನಿಯು ಬಹಳ ಹರ್ಷಪಟ್ಟನು—ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರನೀರಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ರಮ್ಯವಾದ ಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ।

Verse 45

अथाष्टवार्षिकीं दृष्ट्वा तां कन्यां स मुनीश्वरः । कस्मै देयेति संचित्य तामेव समपृच्छत

ಆಗ ಎಂಟು ವರ್ಷದ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಮುನೀಶ್ವರನು “ಇವಳನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು?” ಎಂದು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ಆಕೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 46

वेदशिरा उवाच । अयि पुत्रि महाभागे धूतपापे शुभेक्षणे । कस्मै दद्यावराय त्वां त्वमेवाख्याहि तं वरम्

ವೇದಶಿರನು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಪುತ್ರಿ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ ಧೂತಪಾಪಾ, ಶುಭದೃಷ್ಟಿಯವಳೇ! ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರನಿಗೆ ಕೊಡಲಿ? ನೀನೇ ಆ ವರನನ್ನು ಹೇಳು।”

Verse 47

अतिस्नेहार्द्रचित्तस्य जनेतुश्चेति भाषितम् । निशम्य धूतपापा सा प्रोवाच विनतानना

ಅತಿಸ್ನೇಹದಿಂದ ಕರಗಿದ ಹೃದಯದ ತಂದೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಧೂತಪಾಪಾ—ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿ—ಉತ್ತರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು।

Verse 48

धूतपापोवाच । जनेतर्यद्यहं देया सुंदराय वराय ते । तदा तस्मै प्रयच्छ त्वं यमहं कथयामि ते

ಧೂತಪಾಪಾ ಹೇಳಿದರು—“ತಂದೆಯೇ, ನೀವು ನನನ್ನು ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಈಗ ಹೇಳುವವನಿಗೇ ನನನ್ನು ಕೊಡಿ।”

Verse 49

तुभ्यं च रोचते तात शृणोत्ववहितो भवान् । सर्वेभ्योतिपवित्रो यो यः सर्वेषां नमस्कृतः

“ತಂದೆಯೇ, ಇದು ನಿಮಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ—ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ಯಾರು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪರಮ ಪವಿತ್ರನೋ, ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೋ।”

Verse 50

सर्वे यमभिलष्यंति यस्मात्सर्वसुखोदयः । कदाचिद्यो न नश्येत यः सदैवानुवर्तते

ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನೇ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನಿಂದಲೇ ಸರ್ವಸೌಖ್ಯೋದಯ. ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಸದಾ ಅನುಸರಿಸಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

इहामुत्रापि यो रक्षेन्महापदुदयाद्ध्रुवम् । सर्वे मनोरथा यस्मात्परिपूर्णा भवंति हि

ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಹಾವಿಪತ್ತಿನ ಉದಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಂದಲೇ ಸರ್ವ ಮನೋರಥಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 52

दिनेदिने च सौभाग्यं वर्धते यस्य सन्निधौ । नैरंतर्येण यत्सेवां कुर्वतो न भयं क्वचित्

ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿನೇದಿನೇ ಸೌಭಾಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅವನ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 53

यन्नामग्रहणादेव केपि वाधां न कुर्वते । यदाधारेण तिष्ठंति भुवनानि चतुर्दश

ಅವನ ನಾಮಗ್ರಹಣ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಯಾವುದೇ ವಿಘ್ನವೂ ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಅವನ ಆಧಾರದಿಂದಲೇ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭುವನಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.

Verse 54

एवमाद्या गुणा यस्य वरस्य वरचेष्टितम् । तस्मै प्रयच्छ मां तात मम तेपीहशर्मणे

ಇಂತಹ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರನಿಗೆ ಸೇರಿವೆ; ಅವನ ವರ್ತನೆಯೇ ಆದರ್ಶ. ತಂದೆಯೇ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕ್ಷೇಮಸೌಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಅವನಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಿರಿ.

Verse 55

एतच्छ्रुत्वापि ता तस्या भृशं मुदमवाप ह । धन्योस्मि धन्या मे पूर्वे येषामैषा सुतान्वये

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಅಪಾರ ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡಳು. “ನಾನು ಧನ್ಯೆ; ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜರೂ ಧನ್ಯರು—ಅವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪುತ್ರಿ ಜನ್ಮಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 56

ध्रुवा हि धूतपापासौ यस्या ईदृग्विधा मतिः । ईदृग्विधैर्गुणगणैर्गरिम्णा कोत्र वै भवेत्

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಇಂತಹ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವಳ ಪಾಪಗಳು ತೊಳೆದುಹೋಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಗುಣಸಮೂಹವಿರುವಲ್ಲಿ ದೋಷಭಾರವು ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ?

Verse 57

अथवा स कथं लभ्यो विना पुण्यभरोदयम् । इति क्षणं समाधाय मनः स मुनिपुंगवः

“ಅಥವಾ, ಮಹಾಪುಣ್ಯಸಂಚಯ ಉದಯಿಸದೆ ಇಂತಹವನು ಹೇಗೆ ದೊರೆಯುವನು?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 58

ज्ञानेन तं समालोच्य वरमीदृग्गुणोदयम् । धन्यां कन्यां बभाषेथ शृणु वत्से शुभैषिणि

ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಇಂತಹ ಗುಣೋದಯವುಳ್ಳ ವರನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಧನ್ಯ ಕನ್ಯೆಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ವತ್ಸೆ, ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುವವಳೇ, ಕೇಳು.”

Verse 59

पितोवाच । वरस्य ये त्वया प्रोक्ता गुणा एते विचक्षणे । एषां गुणानामाधारो वरोस्तीति विनिश्चितम्

ತಂದೆ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ವಿಚಕ್ಷಣೆಯೇ, ವರನಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೇಳಿದ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಧಾರನಾಗಿರುವ, ಅವೇ ಗುಣಗಳ ಮೂರ್ತರೂಪನಾದ ವರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ—ಇದು ದೃಢ.”

Verse 60

परं स सुखलभ्यो न नितरां सुभगाकृतिः । तपः पणेन स क्रय्यः सुतीर्थविपणौ क्वचित्

ಆ ಪರಮನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯನು, ಆದರೂ ಅವನ ರೂಪ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಮಯ. ತಪಸ್ಸೆಂಬ ಬೆಲೆಯಿಂದಲೇ ಅವನು ‘ಖರೀದಿಸಲ್ಪಡುವನು’—ಎಲ್ಲೋ ಎಲ್ಲೋ ಸುತೀರ್ಥಗಳ ವಿಪಣಿಯಲ್ಲಿ.

Verse 61

तीर्थभारैः स सुलभो न कौलीन्येन कन्यके । न वेदशास्त्राभ्यसनैर्न चैश्वर्यबलेन वै

ಓ ಕನ್ಯಕೆ! ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳ ಭಾರದಿಂದಲೂ ಅವನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯನು; ಕುಲೀನತ್ವದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಧನ-ಐಶ್ವರ್ಯದ ಬಲದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 62

न सौंदर्येण वपुषा न बुद्ध्या न पराक्रमैः । एकयैव मनः शुद्ध्या करणानां जयेन च

ದೇಹಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಲ್ಲ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲ್ಲ, ಪರಾಕ್ರಮದ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದಲ್ಲ—ಮನಃಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅವನು ದೊರೆಯನು.

Verse 63

महातपः सहायेन दमदानदयायुजा । लभ्यते स महाप्राज्ञो नान्यथा सदृशः पतिः

ಮಹಾತಪಸ್ಸನ್ನು ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ದಮ-ದಾನ-ದಯೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದರೆ ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಪತಿ ದೊರೆಯನು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನ ಸಮಾನ ಪತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 64

इति श्रुत्वाथ सा कन्या पितरं प्रणिपत्य च । अनुज्ञां प्रार्थयामास तपसे कृतनिश्चया

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಕನ್ಯೆ ತಂದೆಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಬೇಡಿದಳು.

Verse 65

स्कंद उवाच । कृतानुज्ञा जनेत्रा सा क्षेत्रे परमपावने । तपस्तताप परमं यदसाध्यं तपस्विभिः

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ತಾಯಿಯ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಆ ಕನ್ಯೆ ಈ ಪರಮಪಾವನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು; ಅದು ಸಿದ್ಧ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೂ ದುರಾಚರಣೀಯವಾದ ತಪಸ್ಸು.

Verse 66

क्व सा बालातिमृद्वंगी क्व च तत्तादृशं तपः । कठोरवर्ष्मसंसाध्यमहो सच्चेतसो धृतिः

ಎಲ್ಲಿ ಆ ಅತಿಕೋಮಲಾಂಗಿಯಾದ ಬಾಲಿಕೆ, ಎಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತಪಸ್ಸು? ಅದು ಕಠೋರ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯ; ಅಹೋ, ಅವಳ ಶುದ್ಧಚಿತ್ತದ ಧೈರ್ಯ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 67

धारासारा सुवर्षासु महावातवतीष्वलम् । शिलासु सावकाशासु सा बह्वीरनयन्निशाः

ಧಾರಾಧಾರ ಮಳೆಯಲ್ಲೂ, ಮಹಾ ಗಾಳಿಯುಳ್ಳ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಲ್ಲೂ, ತೆರೆದ ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ ಬಯಲು ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಳು ಅನೇಕ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 68

श्रुत्वा गर्जरवं घोरं दृष्ट्वा विद्युच्चमत्कृतीः । आसारसीकरैः क्लिन्ना न चकंपे मनाक्च सा

ಭೀಕರ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಿಂಚಿನ ಅಚ್ಚರಿಯ ಚಮಕನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಳೆಯ ಸಿಂಪಡಿನಿಂದ ನೆನೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವಳು ಅಲ್ಪವೂ ನಡುಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 69

तडित्स्फुरंतीत्वसकृत्तमिस्रासु तपोवने । यातायातं करोतीव द्रष्टुं तत्तपसः स्थितिम्

ತಪೋವನದ ಘೋರ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ಮರುಮರು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಇತ್ತಿತ್ತ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 70

तपर्तुरेव साक्षाच्च कुमारी कैतवात्किल । पंचाग्नीन्परिधायात्र तपस्यति तपोवने

ತಪಸ್ಸಿನ ಋತುವೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮೂರ್ತಿಮಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದಂತೆ, ಆ ನಿಷ್ಕಪಟ ಕುಮಾರಿಯು ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದಳು।

Verse 71

जलाभिलाषिणी बाला न मनागपि सा पिबत् । कुशाग्रतोयपृषतं पंचाग्निपरितापिता

ನೀರಿನ ಆಸೆಯಿದ್ದ ಆ ಬಾಲೆಯೂ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕುಡಿಯಲಿಲ್ಲ; ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ತಾಪದಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕುಶಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ನೀರಿನ ಹನಿಯಷ್ಟನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು।

Verse 72

रोमांच कंचुकवती वेपमानतनुच्छदा । पर्यक्षिपत्क्षपाः क्षामा तपसा हैमनीश्च सा

ರೋಮಾಂಚವೇ ಅವಳಿಗೆ ಕಂಚುಕದಂತೆ, ಕ್ಷೀಣ ದೇಹವು ನಡುಗುತ್ತಿತ್ತು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೃಶಳಾಗಿ ಅವಳು ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತ, ಹೇಮಂತ-ಶಿಶಿರ ಋತುವನ್ನೂ ತಪಸ್ಸಾಗಿ ಸಹಿಸಿದಳು।

Verse 73

निशीथिनीषु शिशिरे श्रयंती सारसं रसम् । मेने सा सारसैः केयमुद्यताद्येति पद्मिनी

ನಿಶೀಥದ ಶಿಶಿರ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪದ್ಮಸಾರರಸವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; ಸಾರಸಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅವಳು ಇಂದು ನೀರಿನಿಂದ ಏಳಿದ ಪದ್ಮಿನೀ-ಕನ್ಯೆಯಂತೆ ತೋಚಿತು।

Verse 74

मनस्विनामपि मनोरागतां सृजते मधौ । तदोष्ठपल्लवाद्रागो जह्रे माकंदपल्लवैः

ಮಧುವಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ವಿಗಳ ಮನದಲ್ಲಿಯೂ ರಾಗ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಅವಳ ಓಷ್ಠಪಲ್ಲವಗಳ ಕೆಂಪನ್ನು ಮಾಕಂದದ ಕೋಮಲ ಪಲ್ಲವಗಳು ಮೀರಿಸಿ, ಹರಣ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು।

Verse 75

वसंते निवसंती सा वने बालाचलंमनः । चक्रे तपस्यपि श्रुत्वा कोकिला काकलीरवम्

ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬಾಲಿಕೆಯ ಮನಸ್ಸು ಅಲುಗಿತು; ಆದರೂ ಕೋಗಿಲೆಯ ಮಧುರ ಕೂಗು ಕೇಳಿದರೂ ಅವಳು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 76

बंधुजीवेऽधररुचिं कलहंसे कलागतीः । निक्षेपमिव सा क्षिप्त्वा शरद्यासीत्तपोरता

ಬಂಧೂಕಪುಷ್ಪದಂತಿರುವ ಅಧರರಕ್ತಿಮೆಯನ್ನೂ, ಕಲಹಂಸದಂತಿರುವ ಕಲಾಗತಿಗಳನ್ನೂ ನಿಕ್ಷೇಪದಂತೆ ತೊರೆದು, ಅವಳು ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪೋನಿಷ್ಠಳಾದಳು।

Verse 77

अपास्तभोगसंपर्का भोगिनां वृत्तिमाश्रिता । क्षुदुद्बोधनिरोधाय धूतपापा तपस्विनी

ಎಲ್ಲ ಭೋಗಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತೊರೆದು, ತಪಸ್ವಿಗಳ ಕಠೋರ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ತಪಸ್ವಿನಿ ಧೂತಪಾಪಾ ಹಸಿವಿನ ಉದ್ರೇಕವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಳು।

Verse 78

शाणेन मणिवल्लीढा कृशाप्यायादनर्घताम् । तथापि तपसा क्षामा दिदीपे तत्तनुस्तराम्

ಶಾಣಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮೆರುಗುಗೊಂಡ ಮಣಿವಳ್ಳಿಯಂತೆ, ಅವಳು ಕೃಶಳಾದರೂ ಅನರ್ಘ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಳು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣವಾದರೂ ಅವಳ ದೇಹ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 79

निरीक्ष्य तां तपस्यंतीं विधिः संशुद्धमानसाम् । उपेत्योवाच सुप्रज्ञे प्रसन्नोस्मि वरं वृणु

ಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಸಮೀಪಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಸುಪ್ರಜ್ಞೆ, ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ವರವನ್ನು ಬೇಡು.”

Verse 80

सा चतुर्वक्त्रमालोक्य हंसयानोपरिस्थितम् । प्रणम्य प्रांजलिः प्रीता प्रोवाचाथ प्रजापतिम्

ಹಂಸವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನನಾದ ಚತುರ್ಮುಖ ಪ್ರಭುವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವಳು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಂತರ ಪ್ರಜಾಪತಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು.

Verse 81

धूतपापोवाच । पितामह वरो मह्यं यदि देयो वरप्रद । सर्वेभ्यः पावनेभ्योपि कुरु मामतिपावनीम्

ಧೂತಪಾಪಾ ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಪಿತಾಮಹ, ಹೇ ವರಪ್ರದ! ನನಗೆ ವರ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ಪಾವನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಅತಿಪಾವನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು.

Verse 82

स्रष्टा तदिष्टमाकर्ण्य नितरां तुष्टमानसः । प्रत्युवाचाथ तां बालां विमलां विमलेषिणीम्

ಅವಳ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಮನಸ್ಸು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿತು; ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಳಾಗಿ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಆ ಬಾಲಿಕೆಗೆ ಅವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

Verse 83

ब्रह्मोवाच । धूतपापे पवित्राणि यानि संत्यत्र सर्वतः । तेभ्यः पवित्रमतुलं त्वमेधि वरतो मम

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಧೂತಪಾಪೇ! ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಪಾವನಕಾರಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ, ನನ್ನ ವರದಿಂದ ನೀನು ಅತುಲವಾದ ಪಾವನಕಾರಿಣಿಯಾಗು.

Verse 84

तिस्रः कोट्योऽर्धकोटी च संति तीर्थानि कन्यके । दिवि भुव्यंतरिक्षे च पावनान्युत्तरोत्तरम्

ಹೇ ಕನ್ಯಕೇ! ದಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಕೋಟಿ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ; ಅವು ಕ್ರಮೇಣ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪಾವನವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 85

तानि सर्वाणि तीर्थानि त्वत्तनौ प्रतिलोम वै । वसंतु मम वाक्येन भव सर्वातिपावनी

ಆ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಲೋಮಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲಿ; ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ನೀನು ಸರ್ವಾತಿಪಾವನಳಾಗು.

Verse 86

इत्युक्त्वांतर्दधे वेधाः सापि निर्धूतकल्मषा । धूतपापोटजं प्राप्ताथो वेदशिरसः पितुः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ವೇಧಾಃ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಅಂತರ್ಧಾನರಾದರು. ಅವಳೂ ಕಲ್ಮಷವನ್ನು ತೊಳೆದು, ಪಾಪರಹಿತಳಾಗಿ ಕುಟೀರಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿ ವೇದಶಿರಸ್ ಎಂಬ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.

Verse 87

कदाचित्तां समालोक्य खेलंतीमुटजाजिरे । धर्मस्तत्तपसाकृष्टः प्रार्थयामास कन्यकाम्

ಒಮ್ಮೆ ಅವಳನ್ನು ಆಶ್ರಮದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರಲು ನೋಡಿ, ಅವಳ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾದ ಧರ್ಮನು ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

Verse 88

धर्म उवाच । पृथुश्रोणि विशालाक्षि क्षामोदरि शुभानने । क्रीतः स्वरूपसंपत्त्या त्वयाहं देहि मे रहः

ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪೃಥುಶ್ರೋಣಿ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಕ್ಷಾಮೋದರಿ, ಶುಭಾನನೆ! ನಿನ್ನ ರೂಪಸಂಪತ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಖರೀದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ; ನನಗೆ ಏಕಾಂತ ಭೇಟಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 89

नितरां बाधते कामस्त्वत्कृते मां सुलोचने । अज्ञातनाम्ना सा तेन प्रार्थितेत्यसकृद्ग्रहः

ಹೇ ಸುಲೋಚನೆ, ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾಮನು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಬಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಹೆಸರು ಇನ್ನೂ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಮರುಮರು ಬೇಡಿ ಹಠ ಹಿಡಿದನು.

Verse 90

उवाच सा पिता दाता तं प्रार्थय सुदुर्मते । पितृप्रदेया यत्कन्या श्रुतिरेषा सनातनी

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—ತಂದೆಯೇ ದಾತ; ಓ ಸುದುರ್ಮತೇ, ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸು. ಕನ್ಯೆ ತಂದೆಯಿಂದಲೇ ದಾನವಾಗಬೇಕು—ಇದು ಶ್ರುತಿಯ ಸನಾತನ ವಿಧಿ.

Verse 91

निशम्येति वचो धर्मो भाविनोर्थस्य गौरवात् । पुनर्निबंधयांचक्रे ऽपधृतिर्धृतिशालिनीम्

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಧರ್ಮನು, ಭವಿಷ್ಯದ ಫಲದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡು, ಧೃತಿಶಾಲಿನಿ ಹಾಗೂ ದೃಢನಿಶ್ಚಯಿನಿಯಾದ ಅವಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹಠದಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 92

धर्म उवाच । न प्रार्थयेहं सुभगे पितरं तव सुंदरि । गांधर्वेण विवाहेन कुरु मे त्वं समीहितम्

ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಸुभಗೇ ಸುಂದರಿ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ನಾನು ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧರ್ವ ವಿವಾಹದಿಂದ ನನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ನೀನು ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 93

इति निर्बंधवद्वाक्यं सा निशम्य कुमारिका । पितुः कन्याफलंदित्सुः पुनराहेति तं द्विजम्

ಅವನ ಹಠದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆ ಕುಮಾರಿಕೆ, ತಂದೆಗೆ ಕನ್ಯಾದಾನದ ‘ಫಲ’ ದೊರಕಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿ, ಆ ದ್ವಿಜಸಮಾನ ವರಯಾಚಕನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 94

अरे जडमते मा त्वं पुनर्ब्रूहीति याह्यतः । इत्युक्तोपि कुमार्या स नातिष्ठन्मदनातुरः

“ಓ ಜಡಮತೇ! ಮತ್ತೆ ಮಾತಾಡಬೇಡ; ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗು.” ಎಂದು ಕುಮಾರಿಕೆ ಹೇಳಿದರೂ, ಮದನಜ್ವರದಿಂದ ಕಾತರನಾದ ಅವನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸರಲಿಲ್ಲ.

Verse 95

ततः शशाप तं बाला प्रबला तपसो बलात् । जडोसि नितरां यस्माज्जलाधारो नदो भव

ಆಗ ತಪೋಬಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲಳಾದ ಆ ಬಾಲಿಕೆ ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತಳು—“ನೀನು ಅತಿಶಯ ಜಡನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇವಲ ಜಲಧಾರಕನಾದ ನದಿಯಾಗು।”

Verse 96

इति शप्तस्तया सोथ तां शशाप क्रुधान्वितः । कठोरहृदये त्वं तु शिला भव सुदुर्मते

ಅವಳ ಶಾಪದಿಂದ ಶಪ್ತನಾದ ಅವನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿ ಅವಳಿಗೂ ಶಾಪವಿತ್ತನು—“ಓ ಕಠೋರಹೃದಯೆ! ಓ ದುರ್ಮತೇ! ನೀ ಶಿಲೆಯಾಗು।”

Verse 97

स्कंद उवाच । इत्यन्योन्यस्य शापेन मुने धर्मो नदोऽभवत् । अविमुक्ते महाक्षेत्रे ख्यातो धर्मनदो महान्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮುನಿಯೇ! ಪರಸ್ಪರ ಶಾಪಗಳಿಂದ ಧರ್ಮನು ನದಿಯಾದನು. ಅವಿಮುಕ್ತ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ‘ಮಹಾನ್ ಧರ್ಮನದ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 98

साप्याह पितरं त्रस्ता स्वशिलात्वस्य कारणम् । ध्यानेन धर्मं विज्ञाय मुनिः कन्यामथाब्रवीत्

ಅವಳೂ ಭಯಗೊಂಡು ತನ್ನ ಶಿಲಾತ್ವದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಂದೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಮುನಿಯು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಧರ್ಮಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ನಂತರ ಆ ಕನ್ಯೆಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 99

मा भैः पुत्रि करिष्यामि तव सर्वं शुभोदयम् । तच्छापो नान्यथा भूयाच्चंद्रकांतशिला भव

“ಭಯಪಡಬೇಡ, ಪುತ್ರಿ; ನಿನಗೆ ಸರ್ವ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುವೆ. ಆದರೆ ಆ ಶಾಪ ಬದಲಾಗದು—ನೀ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಶಿಲೆಯಾಗು।”

Verse 100

चंद्रोदयमनुप्राप्य द्रवीभूततनुस्ततः । धुनी भव सुते साध्वि धूतपापेति विश्रुता

ಚಂದ್ರೋದಯ ಬಂದಾಗ ನಿನ್ನ ದೇಹ ದ್ರವೀಭವಿಸುವುದು; ಆಗ, ಹೇ ಸಾಧ್ವಿ ಪುತ್ರಿಯೇ, ಹರಿಯುವ ನದಿಯಾಗಿ ಭವ—‘ಧೂತಪಾಪಾ’ ಎಂದು ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುವವಳಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವೆ।

Verse 110

महापापांधतमसं किरणाख्या तरंगिणी । ध्वंसयेत्स्नानमात्रेण मिलिता धूतपापया

ಅಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ‘ಕಿರಣಾ’ ಎಂಬ ನದಿ ಧೂತಪಾಪೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವಾಗ, ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮಹಾಪಾಪಗಳ ಅಂಧತಮಸ್ಸನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 120

स्नात्वा पंचनदे तीर्थे कृत्वा च पितृतर्पणम् । बिंदुमाधवमभ्यर्च्य न भूयो जन्मभाग्भवेत्

ಪಂಚನದ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಪಿತೃತರ್ಪಣ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಬಿಂದುಮಾಧವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದವನು, ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮದ ಪಾಲುದಾರನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 130

पंचकूर्चेन पीतेन यात्र शुद्धिरुदाहृता । सा शुद्धिः श्रद्धया प्राश्य बिंदुं पांचनदांभसः

ಇಲ್ಲಿ ಪಂಚಕೂರ್ಚವನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆ ಶುದ್ಧಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಂಚನದ ಜಲದ ಒಂದು ಬಿಂದುವನ್ನು ಆಚಮನ ಮಾಡಿದಾಗ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 140

बिंदुतीर्थे नरो दत्त्वा कांचनं कृष्णलोन्मितम् । न दरिद्रो भवेत्क्वापि न स्वर्णेन वियुज्यते

ಬಿಂದು-ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದವನು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ದರಿದ್ರನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಚಿನ್ನದ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ವಿಯೋಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ।