Adhyaya 32

Verse 1

अगस्त्य उवाच । बर्हियान समाचक्ष्व हरिकेशसमुद्भवम् । कोसौ कस्य सुतः श्रीमान्कीदृगस्य तपो महत्

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬರ್ಹಿಯಾನಾ! ಹರಿಕೇಶನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸು. ಆ ಶ್ರೀಮಂತನು ಯಾರು, ಯಾರ ಪುತ್ರನು, ಮತ್ತು ಅವನ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸು ಹೇಗಿದೆ?

Verse 2

कथं च देवदेवस्य प्रियत्वं समुपेयिवान् । काशीवासिजनीनोभूत्कथं वा दंडनायकः

ಅವನು ದೇವದೇವನ ಪ್ರಿಯತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ಕಾಶೀವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸಿ, ದಂಡನಾಯಕ—ಅಧಿಕಾರ-ದಂಡಧಾರಿ—ಹೇಗೆ ಆದನು?

Verse 3

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं प्रसादं कुरु मे विभो । अन्नदत्वं च संप्राप्तः कथमेष महामतिः

ನಾನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ವಿಭೋ, ನನಗೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡು. ಈ ಮಹಾಮತಿ ಅನ್ನದ—ಅನ್ನದಾತ—ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು?

Verse 4

संभ्रमो विभ्रमश्चोभौ कथं तदनुगामिनौ । विभ्रांतिकारिणौ क्षेत्रवैरिणां सर्वदा नृणाम्

‘ಸಂಭ್ರಮ’ ಮತ್ತು ‘ವಿಭ್ರಮ’—ಇಬ್ಬರೂ ಅವನ ಅನುಚರರು ಹೇಗೆ? ಕ್ಷೇತ್ರ (ಕಾಶೀ)ಗೆ ವೈರಾಗಿರುವ ನರರನ್ನು ಅವರು ಸದಾ ಭ್ರಾಂತಿಗೊಳಿಸುವವರಾಗಿ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತಾರೆ?

Verse 5

स्कंद उवाच । सम्यगापृच्छि भवता काशीवासिसमाहितम् । कुंभसंभव विप्रर्षे दंडपाणि कथानकम्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಕುಂಭಸಂಭವ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಕಾಶೀವಾಸಿಯಾಗಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಹಿತನಾದ ದಂಡಪಾಣಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನೀನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀ.

Verse 6

यदाकर्ण्य नरः प्राज्ञ काशीवासस्य यत्फलम् । निष्प्रत्यूहं तदाप्नोति विश्वभर्त्तुरनुग्रहात्

ಹೇ ಪ್ರಾಜ್ಞಾ! ಕಾಶೀವಾಸದ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಶ್ವಭರ್ತನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿಘ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಆ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

रत्नभद्र इति ख्यातः पर्वते गंधमादने । यक्षः सुकृतलक्षश्रीः पुरा परम धार्मिकः

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ರತ್ನಭದ್ರನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಒಬ್ಬ ಯಕ್ಷನಿದ್ದನು. ಅವನು ಅನೇಕ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಶ್ರೀಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 8

पूर्णभद्रं सुतं प्राप्य सोऽभूत्पूर्णमनोरथः । वयश्चरममासाद्य भुक्त्वा भोगाननेकशः

ಪೂರ್ಣಭದ್ರನೆಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಪೂರ್ಣಮನೋರಥನಾದನು. ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂತಿಮ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಅವನು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಬಹುಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿದನು.

Verse 9

शांभवेनाथ योगेन देहमुत्सृज्य पार्थिवम् । आससादाशवं शांतं शांतसर्वेंद्रियार्थकः

ನಂತರ ಶಾಂಭವಯೋಗದಿಂದ ಭೌತಿಕ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಶಾಂತ ಪದವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು; ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಮನಗೊಂಡವು.

Verse 10

पितर्युपरतेसोऽथ पूर्णभद्रो महायशाः । सुकृतोपात्तविभव भवसंभोगभुक्तिभाक्

ತಂದೆ ಪರಲೋಕವಾದ ನಂತರ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪೂರ್ಣಭದ್ರನು—ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ವೈಭವದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ—ಸಂಸಾರದ ಸಂಭೋಗಗಳನ್ನೂ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುವವನಾದನು.

Verse 11

सर्वान्मनोरथांल्लेभे विना स्वर्गैकसाधनम् । गार्हस्थ्याश्रम नेपथ्यं पथ्यं पैतामहं महत्

ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಸಾಧನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಮನೋರಥಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಪಿತಾಮಹರಿಂದ ಬಂದ ಮಹತ್ತಾದ, ಹಿತಕರವಾದ ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯಾಶ್ರಮದ ಆಚಾರ-ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ಜೀವನವೇಷವನ್ನೂ ಅವನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 12

संसारतापसंतप्तावयवामृतसीकरम् । अपत्यं पततां पोतं बहुक्लेशमहार्णवे

ಸಂಸಾರತಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೃತಬಿಂದುಗಳ ಸಿಂಚನದಂತೆ ಸಂತಾನ; ಬಹುಕ್ಲೇಶಗಳ ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವವರಿಗೆ ಅದು ದೋಣಿಯಾಗಿದೆ।

Verse 13

पूर्णभद्रोऽथ संवीक्ष्य मंदिरं सर्वसुंदरम् । तद्बालकोमलालाप विकलं त्यक्तमंगलम्

ನಂತರ ಪೂರ್ಣಭದ್ರನು ಸರ್ವಸುಂದರವಾದ ಆ ಮಂದಿರವನ್ನು ನೋಡಿ ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಾಲಕನ কোমಲ ಮಧುರ ಆಲಾಪವಿಲ್ಲದೆ, ಮಂಗಳವೇ ತ್ಯಜಿಸಿದಂತೆ ತೋಚಿತು।

Verse 14

शून्यं दरिद्रहृदिव जीर्णारण्यमिवाथवा । पांथवत्प्रांतरमिव खिन्नोऽतीवानपत्यवान्

ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವನು ಅತೀವ ಖಿನ್ನನಾದನು; ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಶೂನ್ಯವಾಗಿ ತೋಚಿತು—ದರಿದ್ರನ ಹೃದಯದಂತೆ, ಜೀರ್ಣ ಅರಣ್ಯದಂತೆ, ಪಾಂಥನಿಗೆ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರಾಂತಾರದಂತೆ।

Verse 15

आहूय गृहिणी सोऽथ यक्षः कनककुंडलाम् । उवाच यक्षिणीं श्रेष्ठां पूर्णभद्रो घटोद्भव

ನಂತರ ಘಟೋದ್ಭವ ಯಕ್ಷನಾದ ಪೂರ್ಣಭದ್ರನು ಕನಕಕುಂಡಲಧಾರಿಣಿಯಾದ ತನ್ನ ಗೃಹಿಣಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಕ್ಷಿಣಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 16

न हर्म्यं सुखदं कांते दर्पणोदरसुंदरम् । मुक्ता गवाक्षसुभगं चंद्रकांतशिलाजिरम्

ಕಾಂತೆ! ದರ್ಪಣದಂತೆ ಒಳಕೋಣೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಮನೋಹರವಾಗಿ, ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಗವಾಕ್ಷಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಜಡಿತವಾದ ಈ ಹರ್ಮ್ಯವೂ ನಿಜವಾಗಿ ಸುಖದಾಯಕವಲ್ಲ।

Verse 17

पद्मरागेंद्रनीलार्चिरर्चिताट्टालकं क्वणत् । विद्रुमस्तंभशोभाढ्यं स्फुरत्स्फटिककुड्यवत्

ಅದರ ಎತ್ತರದ ಅಟ್ಟಾಲಕಗಳು ಪದ್ಮರಾಗ–ಇಂದ್ರನೀಲ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಮಿನುಗಿ ನಾದಿಸುತ್ತವೆ; ವಿದ್ರುಮಸ್ತಂಭಗಳ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಗೋಡೆಗಳು ಮಿಂಚುವ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 18

प्रेंखत्पताकानिकरं मणिमाणिक्यमालितम् । कृष्णागुरुमहाधूप बहुलामोदमोदितम्

ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವ ಪತಾಕೆಗಳ ಗುಚ್ಛ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ; ಮಣಿ–ಮಾಣಿಕ್ಯ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ; ಕೃಷ್ಣಾಗುರು ಮಹಾಧೂಪದ ಘನ ಸೌರಭದಿಂದ ಅದು ಆನಂದೋಲ್ಲಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ।

Verse 19

अनर्घ्यासनसंयुक्तं चारुपर्यंकभूषितम् । रम्यार्गलकपाटाढ्यं दुकूलच्छन्नमंडपम्

ಅದು ಅಮೂಲ್ಯ ಆಸನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಸುಂದರ ಪರ್ಯಂಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ; ರಮ್ಯ ಅರ್ಗಳೆಯುಳ್ಳ ಕಪಾಟಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಅದರ ಮಂಡಪಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದುಕೂಲದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ।

Verse 20

सुरम्यरतिशालाढ्यं वाजिराजिविराजितम् । दासदासीशताकीर्णं किंकिणीनादनादितम्

ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ರತಿಶಾಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಕುದುರೆಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ; ನೂರಾರು ದಾಸ–ದಾಸಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಿಂಕಿಣಿಗಳ ನಾದದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 21

नूपुरारावसोत्कंठ केकिकेकारवाकुलम् । कूजत्पारावत कुलं गुरुसारीकथावरम्

ಅದು ನೂಪುರಗಳ ಝಂಝನಿಗೆ ಉತ್ಸುಕವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ನವಿಲಿನ ಕೇಕಾರವಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಕೂಗುವ ಪಾರಾವತಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾರಿಕೆಯ ಗಂಭೀರವಾದ ಮನೋಹರ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 22

खेलन्मरालयुगलं जीवं जीवककांतिमत् । माल्याहूत द्विरेफाणां मंजुगुंजारवावृतम्

ಅಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳ ಜೋಡಿಗಳು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಜೀವಕದಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಜೀವಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತವಾದ ಭ್ರಮರಗಳ ಮಧುರ ಗುಂಜಾರವದಿಂದ ಸರ್ವವೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 23

कर्पूरैण मदामोद सोदरानिलवीजितम् । क्रीडामर्कटदंष्ट्राग्री कृतमाणिक्यदाडिमम्

ಕರ್ಪೂರ ಹಾಗೂ ಮಧುರ ಮದಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೃದು ಗಾಳಿಗಳು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ವೀಸುತ್ತಿದ್ದವು. ದಾಳಿಂಬೆಗಳು ಕ್ರೀಡಿಸುವ ಕೋತಿಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣ ದಂತಾಗ್ರಗಳಿಂದ ಮಾಣಿಕ್ಯದಂತೆ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 24

दाडिमीबीजसंभ्रांतशुकतुंडात्तमौक्तिकम् । धनधान्यसमृद्धं च पद्मालयमिवापरम्

ದಾಳಿಂಬೆ ಬೀಜಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲೆಯುವ ಗಿಳಿಗಳ ತುಂಡಿನಿಂದ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಧನಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧಿಯಾದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಮತ್ತೊಂದು ಪದ್ಮಾಲಯ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಧಾಮದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

Verse 25

कमलामोदगर्भं च गर्भरूपं विना प्रिये । गर्भरूपमुखं प्रेक्ष्ये कथं कनककुडले

ಪ್ರಿಯೆ! ಕಮಲಸುವಾಸನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ‘ಗರ್ಭರೂಪ’ ಮುಖವನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಆ ಬಾಲರೂಪವೇ ಇಲ್ಲ. ಹೇ ಕನಕಕುಂಡಲೇ! ಆ ಬಾಲರೂಪದ ದರ್ಶನ ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಸಿಗುವುದು?

Verse 26

यद्युपायोऽस्ति तद्ब्रूहि धिगपुत्रस्य जीवितम् । सर्वशून्यमिवाभाति गृहमेतदनंगजम्

ಯಾವುದಾದರೂ ಉಪಾಯವಿದ್ದರೆ ಹೇಳು. ಪುತ್ರವಿಲ್ಲದ ಜೀವನ ಧಿಕ್ಕಾರಾರ್ಹ! ಈ ಮನೆ ಬಾಲಕವಿಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶೂನ್ಯವಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 27

पुण्यवानितरो वापि मम क्षेत्रस्य सेवया । मुक्तो भवति देवेशि नात्र कार्या विचारणा

ಓ ದೇವೇಶ್ವರಿ! ಪುಣ್ಯವಂತನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪಾಪಿಯಾಗಲಿ, ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೇವೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

Verse 28

प्रलपंतमिव प्रोच्चैः प्रियं कनककुंडला । बभाषेंऽतर्विनिःश्वस्य यक्षिणी सा पतिव्रता

ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತಿಗೆ, ಆ ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ ಯಕ್ಷಿಣಿ ಕನಕಕುಂಡಲೆಯು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 29

कनककुंडलोवाच । किमर्थं खिद्यसे कांत ज्ञानवानसि यद्भवान् । अत्रोपायोऽस्त्यपत्याप्त्यै विस्रब्धमवधारय

ಕನಕಕುಂಡಲೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಓ ಕಾಂತ! ನೀನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತೀಯೆ? ಇಲ್ಲಿ ಸಂತಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಉಪಾಯವಿದೆ, ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 30

किमुद्यमवतां पुंसां दुर्लभं हि चराचरे । ईश्वरार्पितबुद्धीनां स्फुंरंत्यग्रे मनोरथाः

ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲರಿಗೆ ಯಾವುದು ದುರ್ಲಭ? ತಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದವರ ಮನೋರಥಗಳು ಅವರ ಕಣ್ಣಮುಂದೆಯೇ ಈಡೇರುತ್ತವೆ.

Verse 31

दैवं हेतुं वदंत्येवं भृशं कापुरुषाः पते । स्वयं पुराकृतं कर्म दैवं तच्च न हीतरत्

ಓ ಪತಿಯೇ! ಹೇಡಿಗಳು ಮಾತ್ರ 'ದೈವವೇ ಕಾರಣ' ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಾನು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವೇ ದೈವ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಏನೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 32

ततः पौरुषमालंब्य तत्कर्म परिशांतये । ईश्वरं शरणं यायात्सर्वकारणकारणम्

ಆದುದರಿಂದ ಸ್ವಪುರುಷಾರ್ಥವನ್ನು ಆಲಂಬಿಸಿ, ಆ ಕರ್ಮಫಲಶಾಂತಿಗಾಗಿ, ಸರ್ವಕಾರಣಕಾರಣನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಶರಣು ಸೇರಬೇಕು।

Verse 33

अपत्यं द्रविणं दारा हारा हर्म्य हया गजाः । सुखानि स्वर्गमोक्षौ च न दूरे शिवभक्तितः

ಸಂತಾನ, ಧನ, ಪತ್ನಿ, ಹಾರ-ಆಭರಣ, ಅರಮನೆ, ಕುದುರೆ, ಆನೆ—ಸೌಖ್ಯಸಂಪತ್ತು; ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷಗಳೂ ಸಹ—ಶಿವಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೂರವಿಲ್ಲ।

Verse 34

विधातुः शांभवीं भक्तिं प्रिय सर्वे मनोरथाः । सिद्धयोष्टौ गृहद्वारं सेवंते नात्र संशयः

ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ಶಂಭುಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೆ ವಿಧಾತ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಮನೋರಥಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ; ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 35

नारायणोपि भगवानंतरात्मा जगत्पतिः । चराचराणामविता जातः श्रीकंठसेवया

ಅಂತರಾತ್ಮ, ಜಗತ್ಪತಿ, ಚರಾಚರಗಳ ರಕ್ಷಕನಾದ ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನೂ ಶ್ರೀಕಂಠ (ಶಿವ)ನ ಸೇವೆಯಿಂದಲೇ ಉನ್ನತ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 36

ब्रह्मणः सृष्टिकर्त्तृत्वं दत्तं तेनैव शंभुना । इंद्रादयो लोकपाला जाता शंभोरनुग्रहात्

ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತತ್ವವನ್ನು ಆ ಶಂಭುವೇ ನೀಡಿದನು; ಇಂದ್ರಾದಿ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಶಂಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು।

Verse 37

मृत्युंजयं सुतं लेभे शिलादोप्यनपत्यवान् । श्वेतकेतुरपि प्राप जीवितं कालपाशतः

ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಶಿಲಾದನೂ ಮೃತ್ಯುಂಜಯನೆಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆದನು; ಶ್ವೇತಕೇತುವೂ ಕಾಲಪಾಶದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪುನಃ ಜೀವವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 38

क्षीरार्णवाधिपतितामुपमन्युरवाप्तवान् । अंधकोप्यभवद्भृंगी गाणपत्यपदोर्जितः

ಉಪಮನ್ಯು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅಂಧಕನೂ ಭೃಂಗಿಯಾಗಿ ಶಿವಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಣಪತ್ಯ ಎಂಬ ಉನ್ನತ ಪದವನ್ನು ಗಳಿಸಿದನು.

Verse 39

जिगाय शार्ङ्गिणं संख्ये दधीचिः शंभुसेवया । प्राजापत्यपदं प्राप दक्षः संशील्य शंकरम्

ಶಂಭುಸೇವೆಯಿಂದ ದಧೀಚಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಙ್ಗಿಣ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು; ದಕ್ಷನು ಶಂಕರನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 40

मनोरथपथातीतं यच्च वाचामगोचरम् । गोचरो गोचरीकुर्यात्तत्पदं क्षणतो मृडः

ಮನೋರಥಗಳ ಮಾರ್ಗಾತೀತವೂ ವಾಣಿಗೆ ಅಗ್ರಾಹ್ಯವೂ ಆದ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕರುಣಾಮಯ ಮೃಡನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಗೋಚರವಾಗಿಸುವನು.

Verse 41

अनाराध्य महेशानं सर्वदं सर्वदेहिनाम् । कोपि क्वापि किमप्यत्र न लभेतेति निश्चितम्

ಎಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುವ ಮಹೇಶಾನನನ್ನು ಆರಾಧಿಸದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಏನನ್ನೂ ಪಡೆಯರು—ಇದು ನಿಶ್ಚಿತ.

Verse 42

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शंकरं शरणं व्रज । यदिच्छसि प्रियं पुत्रं प्रियसर्वजनीनकम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶಂಕರನ ಶರಣು ಸೇರು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯನಾಗುವ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ಅವನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸು.

Verse 43

इति श्रुत्वा वचः पत्न्याः पूर्णभद्रः स यक्षराट् । आराध्य श्रीमहादेवं गीतज्ञो गीतविद्यया

ಪತ್ನಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಯಕ್ಷರಾಜ ಪೂರ್ಣಭದ್ರನು, ಸ್ತೋತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ, ಶ್ರೀಮಹಾದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

Verse 44

दिनैः कतिपयैरेव परिपूर्णमनोरथः । पुत्रकाममवापोच्चैस्तस्यां पत्न्यां दृढव्रतः

ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮನೋರಥ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ದೃಢವ್ರತನಾಗಿ, ಆ ಪತ್ನಿಯ ಮೂಲಕ ಪುತ್ರಕಾಮ್ಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 45

नादेश्वरं समभ्यर्च्य कैः कैर्नापि स्वचिंतितम् । तस्मात्काश्यां प्रयत्नेन सेव्यो नादेश्वरो नृभिः

ನಾದೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸದೆ ಯಾರಿಗೂ ಸ್ವಚಿಂತಿತ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಾದೇಶ್ವರನ ಸೇವೆ-ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 46

अंतर्वत्न्यथ कालने तत्पत्नी सुषुवे सुतम् । तस्य नाम पिता चक्रे हरिकेश इति द्विज

ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವತಿಯಾದ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆಗ ತಂದೆ ಅವನಿಗೆ ‘ಹರಿಕೇಶ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು, ಹೇ ದ್ವಿಜ.

Verse 47

प्रीतिदायं ददौ चाथ भूरिपुत्राननेक्षणात् । पूर्णभद्रस्तथागस्त्य हृष्टा कनककुंडला

ಅಂದು ತನ್ನ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರ ಮುಖದರ್ಶನದಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಪೂರ್ಣಭದ್ರನು ಪ್ರೀತಿದಾಯಕ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಹೇ ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಕನಕಕುಂಡಲೆಯೂ ಹರ್ಷಿತಳಾದಳು।

Verse 48

बालोऽपि पूर्णचंद्राभ वदनो मदनोपमः । वृद्धिं प्रतिक्षणं प्राप शुक्लपक्ष इवोडुराट्

ಬಾಲನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನ ಮುಖ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು, ಮದನನಂತೆ ಮನೋಹರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು—ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ।

Verse 49

यदाष्टवर्षदेशीयो हरिकेशोऽभवच्छिशुः । नित्यं तदाप्रभृत्येवं शिवमेकममन्यत

ಹರಿಕೇಶನು ಸುಮಾರು ಎಂಟು ವರ್ಷದವನಾದಾಗ, ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಅವನು ಸದಾ ಶಿವನನ್ನೇ ಏಕೈಕ ಶರಣವೂ ಪರಮ ಸತ್ಯವೂ ಎಂದು ಮನಗಂಡನು।

Verse 50

पांसुक्रीडनसक्तोपि कुर्याल्लिंगं रजोमयम् । शाद्वलैः कोमलतृणैः पूजयेच्च स कौतुकम्

ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಧೂಳಿನಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, কোমಲ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 51

आकारयति मित्राणि शिवनाम्नाऽखिलानि सः । चंद्रशेखरभूतेश मृत्युंजय मृडेश्वरः

ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೂ ಶಿವನ ನಾಮಗಳಿಂದಲೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದನು—‘ಚಂದ್ರಶೇಖರ’, ‘ಭೂತೇಶ’, ‘ಮೃತ್ಯುಂಜಯ’, ‘ಮೃಡೇಶ್ವರ’ ಇತ್ಯಾದಿ।

Verse 52

धूर्जटे खंडपरशो मृडानीश त्रिलोचन । भर्गशंभोपशुपते पिनाकिन्नुग्रशंकर

ಓ ಧೂರ್ಜಟೇ, ಓ ಖಂಡಪರಶುಧಾರೀ, ಓ ಮೃಡಾನೀಶ, ಓ ತ್ರಿಲೋಚನ! ಓ ಭರ್ಗ, ಓ ಶಂಭು, ಓ ಪಶುಪತೇ, ಓ ಪಿನಾಕಧಾರೀ—ಓ ಉಗ್ರಮಂಗಳ ಶಂಕರ!

Verse 53

त्वमंत्यभूषां कुरु काशिवासिनां गले सुनीलां भुजगेंद्र कंकणाम् । भालेसु नेत्रां करिकृत्तिवाससं वामेक्षणालक्षित वामभागाम्

ನೀನು ಕಾಶೀವಾಸಿಗಳ ಪರಮ ಅಂತಿಮ ಭೂಷಣವಾಗು—ನಿನ್ನ ಕಂಠ ಗಾಢ ನೀಲ, ನಿನ್ನ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಭುಜಗೇಂದ್ರ ಕಂಕಣ, ನಿನ್ನ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರ, ನೀನು ಗಜಚರ್ಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ವಾಮಭಾಗ ದೇವಿಯ ವಾಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 54

अजिनांबरदिग्वासः स्वर्धुनी क्लिन्नमौलिज । विरूपाक्षाहिनेपथ्य गृणन्नामावलीमिमाम्

ಅಜಿನವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೇ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನು, ಸ್ವರ್ಧುನಿಯ ಜಲದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಜಟಾಮೌಳಿಯುಳ್ಳವನು, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಸರ್ಪಾಲಂಕೃತ—ಇಂತೆ ಈ ನಾಮಾವಳಿಯನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 55

सवयस्कानिति मुहुः समाह्वयति लालयन् । शब्दग्रहौ न गृह्णीतस्तस्यान्याख्यां हरादृते

ಲಾಲಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಮರುಮರು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ—“ಓ ನನ್ನ ಸಮವಯಸ್ಕ ಸಂಗಾತಿಗಳೇ!” ಆದರೆ ಅವನ ಎರಡು ‘ಶಬ್ದಗ್ರಾಹಕ’ (ಕಿವಿಗಳು) ‘ಹರ’ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವ ಹೆಸರನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 56

पद्भ्यां न पद्यते चान्यदृते भूतेश्वराजिरात् । द्रष्टुं रूपांतरं तस्य वीक्षणेन विचक्षणे

ಅವನು ತನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಬೇರೆಡೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ—ಭೂತೇಶ್ವರನ ಅಂಗಳವನ್ನು ಹೊರತು; ಮತ್ತು ಅವನ ವಿವೇಕದ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡುವುದು ಸಹನವಾಗದು.

Verse 57

रसयेत्तस्य रसना हरनामाक्षरामृतम् । शिवांघ्रिकमलामोदाद्घ्राणं नैव जिघृक्षति

ಅವನ ನಾಲಿಗೆ ಹರನಾಮಾಕ್ಷರಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತದೆ; ಶಿವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಮತ್ತವಾದ ಅವನ ಘ್ರಾಣ ಇನ್ನು ಬೇರೆ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಬಯಸದು।

Verse 58

करौ तत्कौतुककरौ मनो मनति नापरम् । शिवसात्कृत्यपेयानि पीयते तेन सद्धिया

ಅವನ ಕೈಗಳು ಆ ಸೇವೆಯಲ್ಲೇ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ; ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸದ್ದ್ಭುದ್ಧಿಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ಮೊದಲು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪ್ರಸಾದವಾದುದನ್ನೇ ಅವನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 59

भक्ष्यते सर्वभक्ष्याणि त्र्यक्षप्रत्यक्षगान्यपि । सर्वावस्थासु सर्वत्र न स पश्येच्छिवं विना

ಅವನು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು—ತ್ರ್ಯಕ್ಷನ ಪ್ರತ്യക്ഷ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದವನ್ನೂ ಸಹ—ಭಕ್ಷಿಸಬಹುದು; ಆದರೂ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶಿವನ ಹೊರತು ಮತ್ತೇನನ್ನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 60

गच्छन्गायन्स्वपंस्तिष्ठञ्च्छयानोऽदन्पिबन्नपि । परितस्त्र्यक्षमैक्षिष्ट नान्यं भावं चिकेति सः

ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಹಾಡುತ್ತಾ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾ, ನಿಂತು, ಮಲಗಿ, ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಸಹ—ಅವನು ಸುತ್ತಲೂ ತ್ರ್ಯಕ್ಷನನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಬೇರೆ ಯಾವ ಭಾವವನ್ನೂ ಅವನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 61

क्षणदासु प्रसुप्तोपि क्व यासीति वदन्मुहुः । क्षणं त्र्यक्ष प्रतीक्षस्व बुध्यतीति स बालकः

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಮರುಮರು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—“ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತೀ? ಹೇ ತ್ರ್ಯಕ್ಷ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಕಾಯು!”—ಹೀಗೆ ಆ ಬಾಲಕ ಎಚ್ಚರವಾಗುವುದೂ ಶಿವನಲ್ಲಿಯೇ।

Verse 62

स्पष्टां चेष्टां विलोक्येति हरिकेशस्य तत्पिता । अशिक्षयत्सुतं सोऽथ गृहकर्मरतो भव

ಮಗ ಹರಿಕೇಶನ ಸ್ಪಷ್ಟ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ತಂದೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು— “ಗೃಹಧರ್ಮದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗು.”

Verse 63

एते तुरंगमा वत्स तवैतेऽश्वकिशो रकाः । चित्राणीमानि वासांसि सुदुकूलान्यमूनि च

“ವತ್ಸ, ಇವು ನಿನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು— ಸುಂದರ ಯುವ ಅಶ್ವಗಳು; ಇವು ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಇವು ಉತ್ತಮ ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆಗಳೂ.”

Verse 64

रत्नान्याकरशुद्धानि नानाजातीन्यनेकशः । कुप्यं बहुविधं चैतद्गोधनानि महांति च

“ಇವು ಗಣಿಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ನಾನಾ ಜಾತಿಯ ರತ್ನಗಳು ಬಹಳಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನಾವಿಧ ಮೌಲ್ಯವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ತಾದ ಗೋಧನವೂ ಇದೆ.”

Verse 65

अमत्राणि महार्हाणि रौप्य कांस्यमयानि च । पणनीयानि वस्तूनि नानादेशोद्भवान्यपि

“ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಪಾತ್ರೆಗಳೂ ಇವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನಾ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ವ್ಯಾಪಾರಯೋಗ್ಯ ವಸ್ತುಗಳೂ ಇವೆ.”

Verse 66

चामराणि विचित्राणि गंधद्रव्याण्यनेकशः । एतान्यन्यानि बहुशस्त्वनेके धान्यराशयः

“ವಿಚಿತ್ರ ಚಾಮರಗಳಿವೆ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿವೆ; ಇನ್ನೂ ಬಹಳ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ— ಹಾಗೆಯೇ ಧಾನ್ಯರಾಶಿಗಳು ಅಪಾರವಾಗಿವೆ.”

Verse 67

एतत्त्वदीयं सकलंवस्तुजातं समंततः । अर्थोपार्जनविद्याश्च सर्वाः शिक्षस्व पुत्रक

ಈ ಸಮಸ್ತ ವಸ್ತುಸಮೂಹವು ಸರ್ವಥಾ ನಿನ್ನದೇ. ಪುತ್ರನೇ, ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಧನಾರ್ಜನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಕಲೆಗಳನ್ನೂ ಕಲಿತುಕೋ.

Verse 68

चेष्टास्त्यज दरिद्राणां धूलिधूसरिणाममूः । अभ्यस्यविद्याः सकला भोगान्निर्विश्य चोत्तमान्

ಧೂಳಿನಿಂದ ಮಸುಕಾದ ದರಿದ್ರರ ನೀಚ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು.

Verse 69

तां दशां चरमां प्राप्य भक्तियोगं ततश्चर । असकृच्छिक्षितः पित्रेत्यवमन्य गुरोर्गिरम्

ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಭಕ್ತಿಯೋಗವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ಆದರೆ ಅವನು ತಂದೆ ಮರುಮರು ಬೋಧಿಸಿದರೂ ಗುರುವರ್ಯರ ವಚನವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದನು.

Verse 70

रुष्टदृष्टिं च जनकं कदाचिदवलोक्य सः । निर्जगाम गृहाद्भीतो हरिकेश उदारधीः

ಒಮ್ಮೆ ತಂದೆಯ ಕೋಪದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ಹರಿಕೇಶನು ಭಯಪಟ್ಟು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದನು.

Verse 71

ततश्चिंतामवापोच्चैर्दिग्भ्रांतिमपि चाप्तवान् । अहो बालिशबुद्धित्वात्कुतस्त्यक्तं गृहं मया

ನಂತರ ಅವನು ಭಾರೀ ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ದಿಕ್ಕುತಪ್ಪಿದನು. ‘ಅಯ್ಯೋ! ಬಾಲಿಶ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಾನು ಮನೆ ಯಾಕೆ ತ್ಯಜಿಸಿದೆ?’

Verse 72

क्व यामि क्व स्थिते शंभो मम श्रेयो भविष्यति । पित्रा निर्वासितश्चाहं न च वेद्म्यथ किंचन

ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ನೆಲಸಲಿ, ಹೇ ಶಂಭೋ? ನನ್ನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಆಗುವುದು? ತಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾನೆ; ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನನಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯದು।

Verse 73

इति श्रुतं मया पूर्वं पितुरुत्संगवर्तिना । गदतस्तातपुरतः कस्यचिद्वचनं स्फुटम्

ಹಿಂದೆ, ತಂದೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ತಂದೆಯ ಮುಂದೆ ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೆನು।

Verse 74

मात्रा पित्रा परित्यक्ता ये त्यक्ता निजबंधुभिः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः

ತಾಯಿ-ತಂದೆಯಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಗತಿ ಇಲ್ಲದವರು—ಅವರಿಗೆ ವಾರಾಣಸಿಯೇ ಶರಣು.

Verse 75

जरया परिभूता ये ये व्याधिविकलीकृताः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः

ಮುದಿತನದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದವರು, ರೋಗದಿಂದ ದುರ್ಬಲರಾಗಿ ವಿಕಲರಾದವರು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಗತಿ ಇಲ್ಲದವರು—ಅವರಿಗೆ ವಾರಾಣಸಿಯೇ ಗತಿ.

Verse 76

पदे पदे समाक्रांता ये विपद्भिरहर्निशम् । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषांवाराणसी गतिः

ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಪ್ರತಿಪಾದದಲ್ಲೂ ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತರಾದವರು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಗತಿ ಇಲ್ಲದವರು—ಅವರಿಗೆ ವಾರಾಣಸಿಯೇ ಶರಣು.

Verse 77

पापराशिभिराक्रांता ये दारिद्र्य पराजिताः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः

ಪಾಪರಾಶಿಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತರಾದವರು, ದಾರಿದ್ರ್ಯದಿಂದ ಪರಾಜಿತರಾದವರು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ—ವಾರಾಣಸಿಯೇ ಪರಮ ಗತಿ.

Verse 78

संसार भयभीताय ये ये बद्धाः कर्मबंधनैः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः

ಸಂಸಾರಭಯದಿಂದ ಭೀತರಾದವರು, ಕರ್ಮಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದವರು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಗತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ—ವಾರಾಣಸಿಯೇ ಪರಮ ಗತಿ.

Verse 79

श्रुतिस्मृतिविहीना ये शौचाचारविवर्जिताः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः

ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಿಲ್ಲದವರು, ಶೌಚ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರವಿಲ್ಲದವರು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಗತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ—ವಾರಾಣಸಿಯೇ ಪರಮ ಗತಿ.

Verse 80

ये च योगपरिभ्रष्टास्तपो दान विवर्जिताः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः

ಯೋಗಮಾರ್ಗದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟರಾದವರು, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಾನವಿಲ್ಲದವರು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಗತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ—ವಾರಾಣಸಿಯೇ ಪರಮ ಗತಿ.

Verse 81

मध्ये बंधुजने येषामपमानं पदे पदे । तेषामानंददं चैकं शंभोरानंदकाननम्

ತಮ್ಮ ಬಂಧುಜನರ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಅವಮಾನ ಅನುಭವಿಸುವವರಿಗೆ—ಆನಂದ ನೀಡುವದು ಒಂದೇ: ಶಂಭುವಿನ ಆನಂದಕಾನನ (ಕಾಶೀ).

Verse 82

आनंदकानने येषां रुचिर्वै वसतां सताम् । विश्वेशानुगृहीतानां तेषामानंदजोदयः

ಆನಂದಕಾನನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ರುಚಿಯಿದ್ದು, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆನಂದೋದಯವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 83

भर्ज्यते कर्मबीजानि यत्र विश्वेशवह्निना । अतो महाश्मशानं तदगतीनां परा गतिः

ಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಕರ್ಮಬೀಜಗಳು ಭರ್ಜಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೋ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳ ‘ಮಹಾಶ್ಮಶಾನ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಪರಮ ಗತಿ।

Verse 84

हरिकेशो विचार्येति यातो वाराणसीं पुरीम् । यत्राविमुक्ते जंतूनां त्यजतां पार्थिवीं तनुम्

ಇಂತೆ ವಿಚಾರಿಸಿ ಹರಿಕೇಶನು ವಾರಾಣಸಿ—ಅವಿಮುಕ್ತ—ಪುರಿಗೆ ಹೊರಟನು; ಅಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಪಾರ್ಥಿವ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಾಗ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೋಕ್ಷದಾಯಕ ನಿಯಮವು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 85

पुनर्नो तनुसंबंधस्तनुद्वेषिप्रसादतः । आनंदवनमासाद्य स तपः शरणं गतः

‘ತನುದ್ವೇಷಿ’ ಶಿವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಮತ್ತೆ ದೇಹಬಂಧನವಾಗದಿರಲಿ. ಆನಂದವನವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವನು ತಪಸ್ಸನ್ನೇ ತನ್ನ ಶರಣವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 86

अथ कालांतरे शंभुः प्रविश्यानंदकानमम् । पार्वत्यै दर्शयामास निजमाक्रीडकाननम्

ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಶಂಭು ಆ ಪರಮಾನಂದಮಯ ಆನಂದಕಾನನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪಾರ್ವತಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಕ್ರೀಡಾಕಾನನ—ದಿವ್ಯ ವಿಹಾರವನ—ವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು।

Verse 87

अमंदामोदमंदारं कोविदारपरिष्कृतम् । चारुचंपकचूताढ्यं प्रोत्फुल्लनवमल्लिकम्

ಆ ಸ್ಥಳವು ನಿರಂತರ ಸುಗಂಧ ಹರಡುವ ಮಂದಾರ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕೋವಿದಾರ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ಮನೋಹರ ಚಂಪಕ ಹಾಗೂ ಮಾವಿನ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅರಳಿದ ಮಲ್ಲಿಕಾ (ಮಲ್ಲಿಗೆ) ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 88

विकसन्मालतीजालं करवीरविराजितम् । प्रस्फुटत्केतकिवनं प्रोद्यत्कुरबकोर्जितम्

ಅಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಮಾಲತೀ ಲತೆಗಳ ಜಾಲಗಳು ಹರಡಿದ್ದು, ಕರವೀರ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅದು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಕೇತಕೀ ವನಗಳು ಪ್ರಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಅರಳಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣೋದಯದಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕುರಬಕ ಪುಷ್ಪಗಳು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 89

जृंभद्विचकिलामोदं लसत्कंकेलिपल्लवम् । नवमल्लीपरिमलाकृष्टषट्पदनादितम्

ಅದು ಅರಳುತ್ತಿದ ಅಶೋಕ (ವಿಚಕಿಲಾ) ಪುಷ್ಪಸುವಾಸನೆಯಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿ, ಹೊಸ ಕಂಕೇಲಿ ಪಲ್ಲವಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅರಳಿದ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾದ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಗುಂಜಾರದಿಂದ ನಿನಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 90

पुष्प्यपुन्नागनिकरं बकुलामोदमोदितम् । मेदस्विपाटलामोद सदामोदित दिङ्मुखम्

ಅದು ಅರಳಿದ ಪುನ್ನಾಗ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಬಕುಲದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಹರ್ಷಿತವಾಗಿ; ಪಾಟಲಾ ಪುಷ್ಪಗಳ ಗಾಢ ಪರಿಮಳದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖಗಳೂ ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 91

बहुशोलंबिरोलंब मालामालितभूतलम् । चलच्चंदनशाखाग्र रममाणपि काकुलम्

ಅನೇಕ ತೂಗಾಡುವಂತೆ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದ ಮಾಲೆಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅದರ ಭೂತಲ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಚಂದನ ಶಾಖೆಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗಗಳು ಅಲೆಯುತ್ತಿರಲು, ಆ ಸ್ಥಳವು ಆನಂದದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚೈತನ್ಯಭರಿತ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 92

गुरुणाऽगुरुणामत्त भद्रजातिविहंगमम् । नागकेसरशाखास्थ शालभंजि विनोदितम्

ಗುರುವು ಆ ಮನೋಹರ ಉಪವನವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಮಧುರ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಮತ್ತರಾದ ಶುಭ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ನಾಗಕೇಸರ ವೃಕ್ಷದ ಶಾಖೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಶಾಲಭಂಜಿಕಾ ಯುವತಿ ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 93

मेरुतुंग नमेरुस्थच्छायाक्रीडितकिंनरम् । किंनरीमिथुनोद्गीतं गानवच्छुककिंशुकम्

ಅಲ್ಲಿ ಮೇರುವಿನಂತೆ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳ ಶೀತಲ ಛಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನರರು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಕಿನ್ನರೀ ಜೋಡಿಗಳ ಮಧುರ ಗಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಕಿಂಶುಕ/ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಹಾಡುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 94

कदंबानां कदंबेषु गुंजद्रोलंबयुग्मकम् । जितसौवर्णवर्णोच्च कर्णिकारविराजितम्

ಕದಂಬ ವೃಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಗುಂಜಿಸುವ ಭ್ರಮರ ಜೋಡಿಗಳು ಗುಚ್ಛಗಳಂತೆ ತೂಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಕರ್ಣಿಕಾರ ಪುಷ್ಪಗಳ ದೀಪ್ತ ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣವು ಬಂಗಾರವನ್ನೂ ಮೀರಿದಂತೆ ಉಪವನವನ್ನು ವಿರಾಜಮಾನಗೊಳಿಸಿತು।

Verse 95

शालतालतमालाली हिंताली लकुचावृतम् । लसत्सप्तच्छदामोदं खर्जूरीराजिराजितम् । नारिकेल तरुच्छन्न नारंगीरागरंजितम्

ಆ ಉಪವನವು ಶಾಲ, ತಾಳ, ತಮಾಳ, ಹಿಂತಾಳ ಮತ್ತು ಲಕುಚ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಅರಳಿದ ಸಪ್ತಚ್ಛದದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ; ಖರ್ಜೂರಿ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ; ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಿತ್ತಳೆ ತೋಟಗಳ ಕೆಂಪು ಕాంతಿಯಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ರಂಜಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 96

फलिजंबीरनिकरं मधूकमधुपाकुलम् । शाल्मली शीतलच्छायं पिचुमंद महावनम्

ಅವರು ಆ ಮಹಾವನವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು—ಫಲಭರಿತ ಜಂಬೀರ ವೃಕ್ಷಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಮಧೂಕ ಪುಷ್ಪಮಧುವಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾದ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು; ಶಾಲ್ಮಲೀ ಮರಗಳ ಶೀತಲ ನೆರಳಿನಿಂದ ಸುಖಕರವಾಗಿದ್ದು; ಪಿಚುಮಂದದ ವಿಶಾಲ ವನಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತ್ತು।

Verse 97

मधुरामोद दमनच्छन्नं मरुबनोदितम् । लवलीलोललीलाभृन्मंदमारुतलोलितम्

ಅದು ದಮನಲತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಮಧುರ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಮರುಭೂಮಿಯ ಉಪವನವು ಜೀವ ಪಡೆದಂತೆ ಅರಳಿತ್ತು; ಲವಲೀ ವಳ್ಳಿಗಳು ಮಂದಮಾರುತದಿಂದ ಲೀಲೆಯಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 98

भिल्ली हल्लीसकप्रीति झिल्लीरावविराविणम् । क्वचित्सरः परिसरक्रीडत्क्रोडकदंबकम्

ಅದು ಭಿಲ್ಲೀ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೀಸಕ ವಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಕರವಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೀಗಳ (ಚಿಟ್ಟೆ/ಜಿಂಜಿರ) ಕಿಲಿಕಿಲ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೆಡೆ ಸರೋವರಗಳು; ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ಕದಂಬ ಗುಚ್ಛಗಳ ನಡುವೆ ವರಾಹಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 99

मरालीगलनालीस्थ बिसासक्तसितच्छदम् । विशोककोकमिथुनक्रीडाक्रेंकारसुंदरम्

ಅಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳ ಸಮೀಪ ಕಮಲನಾಳಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬಿಸಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ವಿಷಾದರಹಿತ ಕೋಕಪಕ್ಷಿಗಳ ಜೋಡಿಗಳು ಕ್ರೀಡಿಸಿ, ಮಧುರ ಕೂಜನದಿಂದ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 100

बकशावकसंचारं लक्ष्मणासक्त सारसम् । मत्तबर्हिणसंघुष्टं कपिंजलकुलाकुलम्

ಅದು ಬಕಶಾವಕಗಳ ಸಂಚಾರದಿಂದ ಚೈತನ್ಯಮಯವಾಗಿ, ಜೋಡಿಯ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತ ಸಾರಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮತ್ತ ಬರ್ಹಿಣಗಳ (ನವಿಲುಗಳ) ಘೋಷದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತ, ಕಪಿಂಜಲ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು.

Verse 110

चंद्रकांतशिलासुप्तकृष्णैणहरितोडुपम् । तरुप्रकीर्णकुसुम जितस्वर्लोकतारकम् । दर्शयन्नित्थमाक्रीडं देव्यै देवोविशद्वनम्

ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆಗಳು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಹಸಿರ್ಮಿಶ್ರಿತ ನಕ್ಷತ್ರಕಾಂತಿಯಂತೆ ಅದು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುತ್ತ, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ತಾರಕಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೀಗೆ ದೇವನು ದೇವಿಗೆ ಆ ನಿರ್ಮಲ, ಪವಿತ್ರ ವನಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.

Verse 120

ब्रह्मज्ञानं न विंदंति योगैरेकेन जन्मना । जन्मनैकेन मुच्यंते काश्यामंतकृतो जनाः

ಒಂದೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಯೋಗಸಾಧನೆಗಳಿಂದಲೂ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ದೊರಕದು; ಆದರೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯ ಹೊಂದುವವರು ಆ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 130

विधाय क्षेत्रसंन्यासं ये वसंतीह मानवाः । जीवन्मुक्तास्तु ते देवि तेषां विघ्नं हराम्यहम्

ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಸಂಬಂಧಿ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಾನೇ ನಿವಾರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 140

सत्वावलंबितप्राणमायुःशेषेणरक्षितम् । निःश्वासोच्छासपवनवृत्तिसूचितजीवितम्

ಅಂತರಂಗ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಆಯುಷ್ಯವು ಕೇವಲ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಿಂದಲೇ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅದರ ಸ್ಥಿತಿ ನಿಶ್ವಾಸ-ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ರೂಪದ ವಾಯುಗತಿಯಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ।

Verse 150

श्रुत्वोदितां तस्य महेश्वरो गिरं मृद्वीकया साम्यमुपेयुषीं मृदु । भक्तस्य धीरस्य महातपोनिधे ददौ वराणां निकर तदा मुदा

ದ್ರಾಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಧುರವೂ ಮೃದುವೂ ಆದ ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಆ ಧೀರ ಭಕ್ತನಾದ ಮಹಾತಪೋನಿಧಿಗೆ ವರಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು।

Verse 160

मद्भक्तियुक्तोपि विना त्वदीयां भक्तिं न काशी वसतिं लभेत । गणेषु देवेषु हि मानवेषु तदग्रमान्यो भव दंडपाणे

ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾದರೂ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕಾಶೀವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದಂಡಪಾಣಿ, ನನ್ನ ಗಣಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿ ಸರ್ವಮಾನ್ಯನಾಗು।

Verse 170

धन्यो यक्षः पूर्णभद्रो धन्या कांचनकुंडला । ययोर्जठरपीठेभूर्दंडपाणे महामते

ಧನ್ಯನು ಯಕ್ಷ ಪೂರ್ಣಭದ್ರನು, ಧನ್ಯಳೂ ಕಾಞ್ಚನಕುಂಡಲಾ. ಹೇ ಮಹಾಮತೇ ದಂಡಪಾಣೀ! ಇವರ ಜಠರ-ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 217

धिगेतत्सौधसौंदर्यं धिगेतद्धनसंचयम् । विनापत्यं प्रियतमे जीवितं च धिगावयोः

ಧಿಕ್ ಈ ಸೌಧಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ, ಧಿಕ್ ಈ ಧನಸಂಚಯಕ್ಕೆ. ಹೇ ಪ್ರಿಯತಮೇ! ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ—ನಮ್ಮ ಜೀವಿತಕ್ಕೂ ಧಿಕ್ಕಾರವೇ.