Pitṛbhakti and Śrāddha: The Classification of Pitṛs and the Superiority of Pitṛ-kārya

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । सप्त ते तपतां श्रेष्ठ स्वर्गे पितृगणास्स्मृताः । चत्वारो मूर्त्तिमंतो वै त्रयश्चैव ह्यमूर्तयः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಣಗಳು ಏಳು ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿಮಂತರು (ರೂಪವಂತರು), ಮೂರು ಅಮೂರ್ತರು (ರೂಪರಹಿತರು).

Verse 2

तान्यजंते देवगणा आद्या विप्रादयस्तथा । आप्याययंति ते पूर्वं सोमं योगबलेन वै

ಆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ದೇವಗಣಗಳು ಹಾಗೂ ಆದ್ಯ ಋಷಿಗಳು—ವಿಪ್ರಾದಿಗಳು—ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಮೊದಲು ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಸೋಮನನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 3

तस्माच्छ्राद्धानि देयानि योगिनां तु विशेषतः । सर्वेषां राजतं पात्रमथ वा रजतान्वितम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧದಾನಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ. ಇಂತಹ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪಾತ್ರ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯೊಡನೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಪಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು।

Verse 4

दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धे प्रीणाति वै पितॄन् । वह्नेराप्यायनं कृत्वा सोमस्य तु यमस्य वै

ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಧಾ’ವನ್ನು ಮುಂಚೆ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ನೀಡಿದ ದಾನವು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಪೋಷಿತನಾಗಿ, ಸೋಮ ಮತ್ತು ಯಮರೂ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 5

उदगायनमप्यग्नावग्न्यभावेऽप्सु वा पुनः । पितॄन्प्रीणाति यो भक्त्या पितरः प्रीणयंति तम्

ಸೂರ್ಯನ ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ—ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಜಲದಲ್ಲಿ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವವನಿಗೆ ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 6

यच्छंति पितरः पुष्टिं प्रजाश्च विपुलास्तथा । स्वर्गमारोग्यवृद्धिं च यदन्यदपि चेप्सितम्

ಪಿತೃಗಳು ಪುಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಪಾರ ಸಂತಾನವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೆ। ಸ್ವರ್ಗ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಮೃದ್ಧಿ—ಮತ್ತೆ ಬೇಡಿದದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 7

देवकार्यादपि मुने पितृकार्य्यं विशिष्यते । पितृभक्तोऽसि विप्रर्षे तेन त्वमजरामरः

ಹೇ ಮುನೇ, ದೇವಕಾರ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪಿತೃಕಾರ್ಯವೇ ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀ ಪಿತೃಭಕ್ತನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀ ಜರಾ ಮತ್ತು ಮರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೀ.

Verse 8

न योगेन गतिस्सा तु पितृभक्तस्य या मुने । पितृभक्तिर्विशेषेण तस्मात्कार्या महामुने

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಪಿತೃಭಕ್ತನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯಮಯ ಗತಿ ಕೇವಲ ಯೋಗಸಾಧನೆಯಿಂದ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಪಿತೃಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 9

मार्कण्डेय उवाच । एवमुक्त्वाऽऽशु देवेशो देवानामपि दुर्लभम् । चक्षुर्दत्त्वा सविज्ञानं जगाम यौगिकीं गतिम्

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು— ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವೇಶ್ವರನು ದೇವರಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುವನ್ನೂ, ಸತ್ಯ ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ದಯಪಾಲಿಸಿ; ನಂತರ ಯೋಗಮಯ ಪರಮಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತೆರಳಿದನು.

Verse 10

शृणु भीष्म पुरा भूयो भारद्वाजात्मजा द्विजाः । योगधर्ममनुप्राप्य भ्रष्टा दुश्चरितेन वै

ಓ ಭೀಷ್ಮನೇ, ಕೇಳು— ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜನ ದ್ವಿಜಪುತ್ರರು ಯೋಗಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದುಶ್ಚರಿತ್ರದಿಂದ ಆ ಯೋಗಮಾರ್ಗದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟರಾದರು.

Verse 11

वाग्दुष्टः क्रोधनो हिंस्रः पिशुनः कविरेव च । स्वसृषः पितृवर्ती च नामभिः कर्मभिस्तथा

ವಾಣಿ ದುಷ್ಟನಾದವನು, ಕ್ರೋಧಿ, ಹಿಂಸಕ, ಪಿಶುನ (ಪರನಿಂದಕ), ಮೋಸಗಾರ; ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತನಾಗಿರುವವನು ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನು— ಇಂತಹ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

कौशिकस्य सुतास्तात शिष्या गर्गस्य चाभवन् । पितर्युपरते सर्वे प्रवसंतस्तदाभवन्

ತಾತಾ, ಕೌಶಿಕನ ಪುತ್ರರು ಗರ್ಗನ ಶಿಷ್ಯರಾದರು. ತಂದೆ ಅಗಲಿದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದು ದೂರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು.

Verse 13

विनियोगाद्गुरोस्तस्य गां दोग्ध्रीं समकालयन् । समानवत्सां कपिलां सर्वेऽन्यायागतास्तदा

ಗುರುವಿನ ಆದೇಶ ಹಾಗೂ ನಿಯೋಗದಿಂದ ಅವರು ಆ ಹಸುವನ್ನು ಹಾಲು ಕಡೆಯುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಂದ ಎಲ್ಲರೂ, ಕರುಸಹಿತ ಕಪಿಲಾ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಹಸುವಿನ ಸುತ್ತ ಸೇರಿದರು.

Verse 14

तेषां पथि क्षुधार्तानां बाल्यान्मोहाच्च भारत । क्रूरा बुद्धिस्समुत्पन्ना तां गां तै हिंसितुं तदा

ಹೇ ಭಾರತ! ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯಮೋಹದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿದ್ದರು; ಆಗಲೇ ಆ ಹಸುವಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರೂರಬುದ್ಧಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಉದಯವಾಯಿತು.

Verse 15

तां कविसस्वसृपश्चैव याचेते नैति वै तदा । न चाशक्यास्तु ताभ्यां वा तदा वारयितुं निजाः

ಆಗ ಕವಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹೋದರಿಯ ಮಗನು ಅವಳನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು; ಆದರೆ ಅವಳು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರ ಮೂಲಕವೂ ಅವಳ ಸ್ವಜನರು ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 16

पितृवर्ती तु यस्तेषां नित्यं श्राद्धाह्निको द्विजः । स सर्वानब्रवीत्कोपात्पितृभक्तिसमन्वितः

ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಪಿತೃಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಿತ್ಯ ಆಹ್ನಿಕ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ಪಿತೃಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಕೋಪದಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗದರಿಸಿದನು.

Verse 17

यद्यशक्यं प्रकर्तव्यं पितॄनुद्दिश्य साध्यताम् । प्रकुर्वंतो हि श्राद्धं तु सर्व एव समाहिताः

ಪೂರ್ಣ ವಿಧಿ ಮಾಡುವುದು ಅಶಕ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 18

एवमेषा च गौर्धर्मं प्राप्स्यते नात्र संशयः । पितॄनभ्यर्च्य धर्मेण नाधर्मो नो भविष्यति

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಹಸು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ನಮಗೆ ಅಧರ್ಮ ಉಂಟಾಗದು.

Verse 19

एवमुक्ताश्च ते सर्वे प्रोक्षयित्वा च गां तदा । पितृभ्यः कल्पयित्वा तु ह्युपायुंजत भारत

ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆಗ ಹಸುವಿನ ಮೇಲೆ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಿದರು. ನಂತರ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣವಾಗಿ ಅದನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿ, ಓ ಭಾರತ, ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 20

उपयुज्य च गां सर्वे गुरोस्तस्य न्यवेदयन् । शार्दूलेन हता धेनुर्वत्सा वै गृह्यतामिति

ಹಸುವಿನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಗುರುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದರು—“ಹುಲಿ ಧೇನುವನ್ನು ಕೊಂದಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕರುವನ್ನು ಮನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.”

Verse 21

आर्तवत्स तु तं वत्सं प्रतिजग्राह वै द्विजः । मिथ्योपचारतः पापमभूत्तेषां च गोघ्नताम्

ಆರ್ತ ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಆ ದ್ವಿಜನು ಆ ಕರುವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಸುಳ್ಳು ನೆಪದ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗಿ ‘ಗೋಹತ್ಯಾ’ ದೋಷವೂ ಅಂಟಿತು.

Verse 22

ततः कालेन कियता कालधर्ममुपागताः । ते सप्त भ्रातरस्तात बभूवुस्स्वायुषःक्षये

ನಂತರ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಕಾಲಧರ್ಮ (ಮರಣ)ವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು. ಹೇ ತಾತ, ಆ ಏಳು ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಯುಷ್ಯದ ಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 23

ते वै क्रूरतया हैंस्त्र्यात्स्वानार्य्यत्वाद्गुरोस्तथा । उग्रहिंसाविहाराश्च जातास्सप्त सहोदराः

ಅವರು ಕ್ರೂರತೆಯೂ ತಮ್ಮ ಅನಾರ್ಯ ಸ್ವಭಾವವೂ ಕಾರಣವಾಗಿ ಗುರುನನ್ನೂ ಹತ್ಯೆಮಾಡುವವರಾದರು. ಉಗ್ರ ಹಿಂಸಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಏಳು ಸಹೋದರರು ಹಾಗೆಯೇ ಜನಿಸಿದರು.

Verse 24

लुब्धकस्य सुतास्तावद्बलवंतो मनस्विनः । जाता व्याधा दशार्णेषु सप्त धर्मविचक्षणाः

ಆ ಬೇಟೆಗಾರನ ಪುತ್ರರು ಬಲಿಷ್ಠರೂ ಮನಸ್ವಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ದಶಾರ್ಣ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿಚಕ್ಷಣರಾದ ಏಳು ವ್ಯಾಧರಾಗಿ ಅವರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 25

स्वधर्मनिरतास्सर्वे मृगा मोहविवर्जिताः । आसन्नुद्वेगसंविग्ना रम्ये कालंजरे गिरौ

ರಮ್ಯವಾದ ಕಾಲಂಜರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಆ ಮೃಗಗಳೆಲ್ಲ ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಮೋಹವಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದವು. ಅವು ಉದ್ವೇಗ-ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ನಿರಾಕುಲವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 26

तमेवार्थमनुध्याय ज्ञानं मरणसंभवम् । आसन्वनचराः क्षांता निर्द्वंद्वा निष्परिग्रहाः

ಆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಮರಣಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ವಿಮೋಚಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅವರು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅವರು ವನಚರರಾಗಿ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲರಾಗಿ, ದ್ವಂದ್ವಾತೀತರಾಗಿ, ನಿಷ್ಪರಿಗ್ರಹಿಗಳಾಗಿ ಬದುಕಿದರು.

Verse 27

ते सर्वे शुभकर्माणस्सद्धर्माणो वनेचराः । विधर्माचरणैर्हीना जातिस्मरणसिद्धयः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ವನವಾಸಿಗಳು, ಶುಭಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ ಸದ್ದರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು।

Verse 28

पूर्वजातिषु यो धर्मः श्रुतो गुरुकुलेषु वै । तथैव चास्थिता बुद्धौ संसारेऽप्य निवर्तने

ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಧರ್ಮವು ಹಾಗೆಯೇ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅದು ಹಿಂತಿರುಗದೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ।

Verse 29

गिरिमध्ये जहुः प्राणांल्लब्धाहारास्तपस्विनः । तेषां तु पतितानां च यानि स्थानानि भारत

ಓ ಭಾರತ, ಪರ್ವತಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಪತನಗೊಂಡ ದೇಹಗಳು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳು ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 30

तथैवाद्यापि दृश्यंते गिरौ कालञ्जरे नृप । कर्मणा तेन ते जाताः शुभाशुभविवर्जकाः

ಓ ರಾಜನೇ, ಇಂದಿಗೂ ಅವರು ಕಾಲಂಜರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ಅವರು ಶುಭಾಶುಭ ಎರಡನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ದ್ವಂದ್ವಾತೀತರಾದರು।

Verse 31

शुभाऽशुभतरां योनिं चक्रवाकत्वमागताः । शुभे देशे शरद्वीपे सप्तैवासञ्जलौकसः

ಶುಭವೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಶುಭವೂ ಮಿಶ್ರವಾದ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಶುಭ ದೇಶದ ಶರದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಏಳು ಮಂದಿ ಜಲವಾಸಿಗಳಾದರು.

Verse 32

त्यक्त्वा सहचरीधर्मं मुनयो धर्मधारिणः । निस्संगा निर्ममाश्शांता निर्द्वंद्वा निष्परिग्रहाः

ಸಹಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೋಕಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಾದ ಮುನಿಗಳು ನಿಃಸಂಗರು, ನಿರ್ಮಮರು, ಶಾಂತರಾಗಿ, ದ್ವಂದ್ವಾತೀತರಾಗಿ, ನಿಷ್ಪರಿಗ್ರಹಿಗಳಾದರು.

Verse 33

निवृत्तिनिर्वृताश्चैव शकुना नामतः स्मृताः । ते ब्रह्मचारिणस्सर्वे शकुना धर्मधारिणः

ಅವರು ‘ಶಕುನಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ—ನಿವೃತ್ತಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳು, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾದ ಶಕುನಾಗಳು.

Verse 34

जातिस्मरास्सुसंवृद्धास्सप्तैव ब्रह्मचारिणः । स्थिता एकत्र सद्धर्मा विकाररहितास्सदा

ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿಯುಳ್ಳ, ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪಕ್ವರಾದ ಏಳು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು. ಅವರು ಸದಾ ಸದ್ದರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ, ಅಂತರವಿಕಾರರಹಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 35

विप्रयोनौ तु यन्मोहान्मिथ्यापचरितं गुरौ । तिर्य्यग्योनौ तथा जन्म श्राद्धाज्ज्ञानं च लेभिरे

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮೋಹದಿಂದ ಗುರುವರ್ಯರ प्रति ಮಿಥ್ಯಾಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪುನಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 36

तथा तु पितृकार्य्यार्थं कृतं श्राद्धं व्यवस्थितैः । तदा ज्ञानं च जातिं च क्रमात्प्राप्तं गुणोत्तरम्

ಅದೇ ರೀತಿ ಪಿತೃಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿಯಮಸ್ಥರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಆಗ ಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಗುಣೋತ್ತರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು—ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಜನ್ಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು—ಪಡೆದರು.

Verse 37

पूर्वजादिषु यद्ब्रह्म श्रुतं गुरुकुलेषु वै । तथैव संस्थितज्ञानं तस्माज्ज्ञानं समभ्यसेत्

ಪೂರ್ವಜರಿಂದಲೂ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲೂ ಕೇಳಿದ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವು, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಮೋಕ್ಷದಾಯಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 38

सुमनाश्च सुवाक्छुद्धः पञ्चमश्छिद्रदर्शकः । स्वतंत्रश्च सुयज्ञश्च कुलीना नामतः स्मृताः

ಹೆಸರಿನಿಂದ ‘ಕುಲೀನರು’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವವರು—ಸುಮನಾಃ, ಸುವಾಕ್ಶುದ್ಧಃ, ಐದನೆಯವನು ಛಿದ್ರದರ್ಶಕಃ, ಸ್ವತಂತ್ರಃ ಮತ್ತು ಸುಯಜ್ಞಃ.

Verse 39

तेषां तत्र विहंगानां चरतां धर्मचारिणाम् । सुवृत्तमभवत्तत्र तच्छृणुष्व महामुने

ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾಚಾರಿಗಳಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದ ಆ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ಆದರ್ಶ ವೃತ್ತಾಂತವು ಉದಯವಾಯಿತು. ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 40

नीपानामीश्वरो राजा प्रभावेण समन्वितः । श्रीमानन्तःपुरवृतो वनं तत्राविवेश ह

ಆಗ ನೀಪರ ಅಧಿಪತಿ ರಾಜನು, ಪ್ರಭಾವಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿ, ಅಂತಃಪುರದವರೊಂದಿಗೆ, ಆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 41

स्वतंत्रश्चक्रवाकस्सस्पृहयामास तं नृपम् । दृष्ट्वा यांतं सुखोपेतं राज्यशोभासमन्वितम्

ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಹರಿಸುವ ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿ, ಸುಖಸಹಿತವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಶೋಭೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ನೃಪನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನನ್ನು ಬಯಸತೊಡಗಿತು।

Verse 42

यद्यस्ति सुकृतं किंचित्तपो वा नियमोऽपि वा । खिन्नोहमुपवासेन तपसा निश्चलेन च

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಪುಣ್ಯವಿದ್ದರೆ—ಸತ್ಕರ್ಮದಿಂದಾಗಲಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಲಿ, ನಿಯಮಾಚರಣೆಯಿಂದಾಗಲಿ—ಆದರೂ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಅಚಲ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಬಹಳ ಕುಗ್ಗಿಹೋಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 43

तस्य सर्वस्य पूर्णेन फलेनापि कृतेन हि । सर्वसौभाग्यपात्रश्च भवेयमहमीदृशः

ಅವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿ, ನಾನು ಇಂತಹವನಾಗಿ—ಎಲ್ಲಾ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರನಾಗಲಿ।

Verse 44

मार्कण्डेय उवाच । ततस्तु चक्रवाकौ द्वावासतुस्सहचारिणौ । आवां वै सचिवौ स्याव तव प्रियहितैषिणौ

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಹಚರರಾಗಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು—‘ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯವೂ ಹಿತವೂ ಬಯಸುವ ಸೇವಕರು (ಸಚಿವರು) ನಾವು ಆಗುವೆವು।’

Verse 45

तथेत्युक्त्वा तु तस्यासीत्तदा योगात्मनो गतिः । एवं तौ चक्रवाकौ च स्ववाक्यं प्रत्यभाषताम्

‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆ ಯೋಗಾತ್ಮನಿಗೆ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಗತಿ ಸಂಭವಿಸಿತು (ಅವನು ಯೋಗಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದನು). ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಇಬ್ಬರು ಚಕ್ರವಾಕರೂ ತಮ್ಮ ಮಾತಿನಂತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು।

Verse 46

यस्मात्कर्मब्रुवाणस्वं योगधर्ममवाप्य तम् । एवं वरं प्रार्थयसे तस्माद्वाक्यं निबोध मे

ನೀನು ಕರ್ಮದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆ ಯೋಗಧರ್ಮವನ್ನೇ ಪಡೆದಿರುವೆ; ಈಗ ಇಂತಹ ವರವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿರುವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ।

Verse 47

राजा त्वं भविता तात कांपिल्ये नगरोत्तमे । एतौ ते सचिवौ स्यातां व्यभिचारप्रधर्षितौ

ತಾತಾ, ನಗರೋತ್ತಮವಾದ ಕಾಂಪಿಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ರಾಜನಾಗುವಿ. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ನಿನ್ನ ಸಚಿವರಾಗುವರು—ತಮ್ಮ ಸ್ವವ್ಯಭಿಚಾರದಿಂದ ಅವಮಾನಿತರಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದವರು.

Verse 48

न तानूचुस्त्रयो राज्यं चतुरस्सहचारिणः । सप्रसादं पुनश्चक्रे तन्मध्ये सुमनाब्रवीत्

ಆ ಮೂವರು ಆ ನಾಲ್ವರು ಸಹಚಾರಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿಷಯವನ್ನು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಸುಮನಾ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 49

अंतर्वो भविता शापः पुनर्योगमवाप्स्यथ । सर्वसत्त्वः सुयज्ञश्च स्वतंत्रोऽयं भविष्यति

ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಈ ಶಾಪವು ಒಳಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ನಂತರ ನೀವು ಮತ್ತೆ ಯೋಗ (ಸಂಯೋಗ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ. ಈವನು ಸರ್ವಸತ್ಪ್ರಗುಣಸಂಪನ್ನ, ಸುಯಜ್ಞಕರ್ತ ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗುವನು.

Verse 50

पितृप्रसादाद्युष्माभिस्संप्राप्तं सुकृतं भवेत् । गां प्रोक्षयित्वा धर्मेण पितृभ्यश्चोपकल्पिताः

ಪಿತೃಗಳ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀವು ಪಡೆದ ಪುಣ್ಯವು ಫಲಪ್ರದವಾಗುವುದು. ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಗೋವಿಗೆ ಪವಿತ್ರಜಲ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳ ನಿಮಿತ್ತ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿರಿ.

Verse 51

अस्माकं ज्ञानसंयोगस्सर्वेषां योगसाधनम् । इदं च कार्यं संरब्धं श्लोकमेकमुदाहृतम्

ಸತ್ಯಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಮ್ಮ ಸಂಯೋಗವೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 52

पुरुषान्तरितं श्रुत्वा ततो योगमवाप्स्यथ । इत्युक्त्वा स तु मौनोभूद्विहंगस्सुमना बुधः

ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ಪುರುಷ (ಅಂತರಾತ್ಮ) ಕುರಿತು ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ನೀನು ನಂತರ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಜ್ಞಾನಿ, ಶಾಂತಮನಸ್ಸಿನ ವಿಹಂಗಸಮಾನ ಮುನಿ ಮೌನಿಯಾದನು।

Verse 53

मार्कण्डेय उवाच । लोकानां स्वस्तये तात शन्तनुप्रवरात्मज । इत्युक्तं तच्चरित्रं मे किं भूयश्श्रोतुमिच्छसि

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಿಯನೇ, ಶಂತನುವಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಂಶಜನೇ! ಲೋಕಗಳ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?