Sarga 21
सीताया रावणं प्रति धर्मोपदेशः (Sita’s Dharmic Admonition to Ravana)
सुन्दरकाण्ड
ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಅಹಂಕಾರಭರಿತ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸೀತೆ, ಸಂಯತವಾದರೂ ಅಚಲವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ತೃಣಶಕಲವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಮર્યಾದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾಳೆ—ರಾಜನು ಕಾಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು, ಪರಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹಿತವಚನವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು. ಅಧರ್ಮಿ ಆಡಳಿತಗಾರನಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಶ ಅನಿವಾರ್ಯ; ರಾವಣನೇ ತನ್ನ ಕುಲವಿನಾಶದ ಕಾರಣನೆಂದು ಅವಳು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ರಾಘವನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಪಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ—ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶದಂತೆ, ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯೆಯಂತೆ। ಮುಂದೆ ಅವಳು ನೀತಿಯ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ—ರಾವಣನು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಲಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಿ; ಇದೇ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗ. ಬಳಿಕ ರಾಮನ ಯುದ್ಧಾಗಮನದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ—ಧನುಸ್ಸಿನ ಮೇಘಗರ್ಜನೆಸಮಾನ ಟಂಕಾರ, ಲಂಕೆಯ ಮೇಲೆ ಶರವೃಷ್ಟಿ, ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯ ಉದ್ಧಾರ; ವಿಷ್ಣು ವಾಮನರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಸುರರಿಂದ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದಂತೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಭಯಪೂರಿತ ಅಪಹರಣವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ, ರಾಮನ ಪ್ರತೀಕಾರದಿಂದ ಯಾವ ಆಶ್ರಯವೂ ರಕ್ಷಿಸಲಾರದೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ।
Shlokas
Verse 1
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सीता रौद्रस्य रक्षसः।आर्ता दीनस्वरा दीनं प्रत्युवाच शनैर्वचः।।।।
ಆ ಕ್ರೋಧಿತ ರಾಕ್ಷಸನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಸೀತೆಯು—ದೀನಸ್ವರದಿಂದ, ಕರುಣಭಾವದಿಂದ—ಮಂದವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
Verse 2
दुःखार्ता रुदती सीता वेपमाना तपस्विनी।चिन्तयन्ती वरारोहा पतिमेव पतिव्रता।।।।तृणमन्तरतः कृत्वा प्रत्युवाच शुचिस्मिता।
ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ಅಳುತ್ತ, ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ತಪಸ್ವಿನಿ ಸೀತೆ—ಸುಂದರ ನಿತಂಬವಳಾದ ಪತಿವ್ರತೆ—ಪತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಚಿಂತಿಸುತ್ತ, ತನ್ನ ಮತ್ತು (ರಾವಣನ) ನಡುವೆ ಒಂದು ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಶುದ್ಧವಾದ ಮೃದು ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
Verse 3
निवर्तय मनो मत्तः स्वजने क्रियतां मनः।।।।न मां प्रार्थयितुं युक्तं सुसिद्धिमिव पापकृत्।
ನನ್ನಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸು; ನಿನ್ನ ಸ್ವಜನಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸು. ಪಾಪಕೃತನು ಸುಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲದಂತೆ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.
Verse 4
अकार्यं न मया कार्यमेकपत्न्या विगर्हितम्।।।।कुलं सम्प्राप्तया पुण्यं कुले महति जातया।
ಮಹಾಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಪುಣ್ಯವಂತ ಕುಲಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ನಾನು ಏಕಪತ್ನೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾದೆ; ಏಕಪತಿಯ ಸತಿಗೆ ಈ ನಿಂದ್ಯ ಅಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.
Verse 5
एवमुक्त्वा तु वैदेही रावणं तं यशस्विनी।।।।राक्षसं पृष्ठतः कृत्वा भूयो वचनमब्रवीत्।
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ವೈದೇಹಿ ಆ ರಾಕ್ಷಸ ರಾವಣನನ್ನು ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಮಾತು ಹೇಳಿದಳು.
Verse 6
नाहमौपयिकी भार्या परभार्या सती तव।।।।साधु धर्ममवेक्षस्व साधु साधुव्रतं चर।
ನಿನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪತ್ನಿ ನಾನು ಅಲ್ಲ; ನಾನು ಪರಪುರುಷನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ, ಸತೀ. ಹೇ ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸು; ನಿಜವಾದ ಸದ್ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸು.
Verse 7
यथा तव तथान्येषां दारा रक्ष्या निशाचर।।।।आत्मानमुपमां कृत्वा स्वेषु दारेषु रम्यताम्।
ಓ ನಿಶಾಚರನೇ! ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪತ್ನಿಯರು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದವರಾಗಿರುವಂತೆ, ಇತರರ ಪತ್ನಿಯರೂ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದವರೇ. ನಿನ್ನನ್ನೇ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ನಿನ್ನ ದಾರೆಯಲ್ಲೇ ಸಂತೋಷದಿಂದ ರಮಿಸು.
Verse 8
अतुष्टं स्वेषु दारेषु चपलं चलितेन्द्रियम्।।।।नयन्ति निकृतिप्रज्ञं परदाराः पराभवम्।
ತನ್ನ ದಾರೆಯಲ್ಲೇ ಅತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಚಂಚಲನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸದವನಾಗಿ, ಕುಟಿಲಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನನ್ನು—ಪರದಾರೆಯ ಆಸಕ್ತಿ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಪರಾಭವಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
Verse 9
इह सन्तो न वा सन्ति सतो वा नानुवर्तसे।।।।तथाहि विपरीता ते बुद्धिराचारवर्जिता।
ಇಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ಇಲ್ಲವೇ? ಇದ್ದರೂ ನೀನು ಅವರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಸದುಪಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ತಿರುಗಿದೆ.
Verse 10
वचो मिथ्याप्रणीतात्मा पथ्यमुक्तं विचक्षणैः।।।।राक्षसानामभावाय त्वं वा न प्रतिपद्यसे।
ಹೇ ಮಿಥ್ಯಾಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವನೇ, ವಿವೇಕಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಹಿತಕರ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ನೀನೇ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತೀ.
Verse 11
अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम्।।।।समृद्धानि विनश्यन्ति राष्ट्राणि नगराणि च।
ಆತ್ಮಸಂಯಮವಿಲ್ಲದ, ಅನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ರಾಜನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ನಗರಗಳೂ ಸಹ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 12
तथेयं त्वां समासाद्य लङ्का रत्नौघसङ्कुला।।।।अपराधात्तवैकस्य नचिराद्विनशिष्यति।
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ರತ್ನರಾಶಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ಲಂಕೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪಡೆದಮೇಲೆ, ನಿನ್ನೊಬ್ಬನ ಅಪರಾಧದಿಂದಲೇ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುವುದು.
Verse 13
स्वकृतैर्हन्यमानस्य रावणादीर्घदर्शिनः।।।।अभिनन्दन्ति भूतानि विनाशे पापकर्मणः।
ಓ ರಾವಣ, ಅಲ್ಪದರ್ಶಿಯೇ! ಪಾಪಕರ್ಮಿ ತನ್ನದೇ ಕೃತಕರ್ಮಗಳ ಫಲದಿಂದ ಹೊಡೆದು ಬೀಳುವಾಗ, ಅವನ ನಾಶದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
Verse 14
एवं त्वां पापकर्माणं वक्ष्यन्ति निकृता जनाः।।।।दिष्ट्यैतद्व्यसनं प्राप्तो रौद्र इत्येव हर्षिताः।
ಹೀಗೆ, ನೀನು ಹಿಂಸಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸಿದ ಜನರು ನಿನ್ನ ಕುರಿತು—“ಧನ್ಯವಾಗಲಿ! ಈ ಕ್ರೂರ, ರೌದ್ರ ಪಾಪಿಗೆ ವಿಪತ್ತು ಬಂದಿತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 15
शक्या लोभयितुं नाहमैश्वर्येण धनेन वा।।।।अनन्या राघवेणाहं भास्करेण प्रभा यथा।
ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದಲೋ ಧನದಿಂದಲೋ ನನ್ನನ್ನು ಲೋಭಗೊಳಿಸಲಾಗದು; ನಾನು ರಾಘವನಿಗೇ ಅನನ್ಯೆ—ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಭೆ ಬೇರ್ಪಡಲಾರದಂತೆ.
Verse 16
उपधाय भुजं तस्य लोकनाथस्य सत्कृतम्।।।।कथं नामोपधास्यामि भुजमन्यस्य कस्य चित्।
ಲೋಕನಾಥನಾದ ಆತನ ಸತ್ಕೃತ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ನಾನು, ಇನ್ನಾವನಾದರೂ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ತಲೆ ಇಡಲಿ?
Verse 17
अहमौपयिकी भार्या तस्यैव वसुधापतेः।।।।व्रतस्नातस्य विप्रस्य विद्येव विदितात्मनः।
ನಾನು ಆ ಭೂಪತಿಯೇ ಆದ ಅವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ—ವ್ರತಸ್ನಾತನಾಗಿ ಸಂಯಮದಿಂದಿರುವ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಸೇರಿರುವಂತೆ.
Verse 18
साधु रावण रामेण मां समानय दुःखिताम्।।।।वने वाशितया सार्धं करेण्वेव गजाधिपम्।
ಹೇ ರಾವಣ, ಸತ್ಕಾರ್ಯ ಮಾಡು; ದುಃಖಿತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಸೇರಿಸು—ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣಾನೆ ಗಜಾಧಿಪನೊಡನೆ ಸೇರುವಂತೆ.
Verse 19
मित्रमौपयिकं कर्तुं रामः स्थानं परीप्सता।।।।वधं चानिच्छता घोरं त्वयासौ पुरुषर्षभः।
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು—ನೀನು ಯೋಗ್ಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಭಯಂಕರ ಮರಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ—ನಿನ್ನೊಡನೆ ಯಥೋಚಿತ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವನು.
Verse 20
विदितः स हि धर्मज्ञः शरणागतवत्सलः।।।।तेन मैत्री भवतु ते यदि जीवितुमिच्छसि।
ಅವನು ಧರ್ಮಜ್ಞನಾಗಿಯೂ ಶರಣಾಗತರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ನೀನು ಬದುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅವನ ನಡುವೆ ಮೈತ್ರಿ ಇರಲಿ.
Verse 21
प्रसादयस्व त्वं चैनं शरणागतवत्सलम्।।।।मां चास्मै नियतो भूत्वा निर्यातयितुमर्हसि।
ಆದುದರಿಂದ ಅವನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬೇಡು; ಅವನು ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯವಂತನು. ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು, ನನ್ನನ್ನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
Verse 22
एवं हि ते भवेत्स्वस्ति सम्प्रदाय रघूत्तमे।।।।अन्यथा त्वं हि कुर्वाणो वधं प्राप्स्यसि रावण।
ರಘೂತ್ತಮರಾದ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವುದಲ್ಲೇ ನಿನಗೆ ಕ್ಷೇಮ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಓ ರಾವಣ, ಹಠವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀನು ವಧವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
Verse 23
वर्जयेद्वज्रमुत्सृष्टं वर्जयेदन्तकश्चिरम्।।।।त्वद्विधं तु न सङ्कृद्धो लोकनाथः स राघवः।
ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಜ್ರವೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುರಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು; ಅಂತಕನಾದ ಮರಣವೂ ಕೆಲಕಾಲ ತಡಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಲೋಕನಾಥನಾದ ಆ ರಾಘವನು ಕ್ರುದ್ಧನಾದರೆ ನಿನ್ನಂತಹವನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 24
रामस्य धनुषः शब्दं श्रोष्यसि त्वं महास्वनम्।।।।शतक्रतुविसृष्टस्य निर्घोषमशनेरिव।
ನೀನು ಶ್ರೀರಾಮನ ಧನುಷ್ಯದ ಮಹಾ, ಭಯಾನಕ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುವೆ; ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಬಿಡಿಸಿದ ಅಶನಿಯ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆಯೇ ಅದು ನಿರ್ಘೋಷವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
Verse 25
इह शीघ्रं सुपर्वाणो ज्वलितास्या इवोरगा: ।।।।इषवो निपतिष्यन्ति रामलक्ष्मणलक्षणाः।
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ, ಸುಪರ್ವಗಳಿರುವ ಬಾಣಗಳು—ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳವು—ಜ್ವಲಿತಮುಖ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಸುರಿದು ಬೀಳುವವು.
Verse 26
रक्षांसि परिनिघ्नन्तः पुर्यामस्यां समन्ततः।।।।असंपातं करिष्यन्ति पतन्तः कङ्कवाससः।
ಈ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೀಳುತ್ತಾ, ಕಂಕಪಕ್ಷಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಬಾಣಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವು; ಮತ್ತಾವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗೂ ಬೀಳಲು ಅವಕಾಶವೇ ಇರದು.
Verse 27
राक्षसेन्द्रमहासर्पान् स रामगरुडो महान्।।।।उद्धरिष्यति वेगेन वैनतेय इवोरगान्।
ಆ ಮಹಾನ್ ‘ರಾಮನ ಗರುಡ’ನು ವೇಗದಿಂದ ಮಹಾಸರ್ಪಸಮಾನ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರರನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವನು; ವೈನತೇಯನು (ಗರುಡನು) ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವಂತೆ.
Verse 28
अपनेष्यति मां भर्ता त्वत्तः शीघ्रमरिन्दमः।।।।असुरेभ्यः श्रियं दीप्तां विष्णुस्त्रिभिरिव क्रमैः।
ಅರಿದಮನನಾದ ನನ್ನ ಭರ್ತೃ ನಿನ್ನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಶೀಘ್ರವೇ ಮರಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವನು; ವಿಷ್ಣುವು ಮೂರು ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಅಸುರರಿಂದ ದೀಪ್ತ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಂತೆ.
Verse 29
जनस्थाने हतस्थाने निहते रक्षसां बले।।।।अशक्तेन त्वया रक्षः कृतमेतदसाधु वै।
ಜನಸ್ಥಾನವೆಂಬ ಹತಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ಬಲವು ನಿಹತವಾದಾಗ, ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಶಕ್ತನಾದ ನೀನು, ಓ ರಾಕ್ಷಸ, ಈ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಸಾಧು ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.
Verse 30
आश्रमं तु तयोः शून्यं प्रविश्य नरसिंहयोः।।।।गोचरं गतयोर्भ्रात्रोरपनीता त्वयाधम।
ಆ ಇಬ್ಬರು ನರಸಿಂಹಸಮಾನ ಸಹೋದರರು ಗೋಚರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದಾಗ, ನೀನು ಶೂನ್ಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ; ಹೇ ಅಧಮನೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದೆ.
Verse 31
न हि गन्धमुपाघ्राय रामलक्ष्मणयोस्त्वया।।।।शक्यं संदर्शने स्थातुं शुना शार्दूलयोरिव।
ನೀನು ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಗಂಧವನ್ನಾದರೂ ಘ್ರಾಣಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವರ ದರ್ಶನದ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಲಾರದೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ—ಎರಡು ಹುಲಿಗಳ ಮುಂದೆ ನಾಯಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ.
Verse 32
तस्य ते विग्रहे ताभ्यां युगग्रहणमस्थिरम्।।।।वृत्रस्येवेन्द्रबाहुभ्यां बाहोरेकस्य विग्रहे।
ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾವೀರರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಾರೆ. ಇಂದ್ರನ ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳ ಎದುರು ಏಕಬಾಹು ವೃತ್ರನು ನಾಶವಾದಂತೆ, ನೀನು ಕೂಡ ಒಂದೇ ಬಾಹುವಿನ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
Verse 33
क्षिप्रं तव स नाथो मे रामः सौमित्रिणा सह।।।।तोयमल्पमिवादित्यः प्राणानादास्यते शरैः।
ಶೀಘ್ರವೇ ನನ್ನ ನಾಥ ಶ್ರೀರಾಮನು, ಸೌಮಿತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವನು—ಸೂರ್ಯನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರನ್ನು ಬೇಗನೆ ಶೋಷಿಸುವಂತೆ.
Verse 34
गिरिं कुबेरस्य गतोऽथ वालयं सभां गतो वा वरुणस्य राज्ञः।असंशयं दाशरथेर्न मोक्ष्यसे महाद्रुमः कालहतोऽशनेरिव।।।।
ನೀನು ಕುಬೇರನ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋಗಲಿ, ಅಥವಾ ರಾಜ ವರುಣನ ಸಭಾಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಹೋಗಲಿ—ದಾಶರಥಿ ಶ್ರೀರಾಮನಿಂದ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರೆ; ಕಾಲವಶದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಮಹಾವೃಕ್ಷವು ಮಿಂಚಿನ ಹೊಡೆತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾರದಂತೆ.
Frequently Asked Questions
The dilemma is coercive appropriation versus lawful marriage and royal restraint: Rāvaṇa seeks Sītā against dharma, while Sītā refuses, marks a boundary with a blade of grass, and insists that a ruler must protect others’ spouses rather than violate them.
Adharma is self-destructive: a king who ignores wise counsel, indulges uncontrolled desire, and rules through unfair means causes the ruin of cities and clans; welfare lies in returning to dharma—here, by seeking friendship with Rāma and restoring Sītā.
Laṅkā is framed as a gem-filled polity endangered by one ruler’s crime; Janasthāna is recalled as the earlier site of demon defeat; and cosmic-political refuges (Kubera’s mountain/Kailāsa, Varuṇa’s oceanic realm) are invoked to stress that no sanctuary can avert the consequences of unrighteous action.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.