Adhyaya 94

Verse 1

कुंजल उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि तत्सर्वं कारणं सुत । यस्मात्तौ तादृशौ जातौ स्वमांसपरिभक्षकौ

ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು—ಮಗನೇ, ಕೇಳು; ಆ ಇಬ್ಬರು ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ತಮ್ಮದೇ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವರಾದ ಕಾರಣವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 2

सर्वत्र कारणं कर्म शुभाशुभं न संशयः । पुण्येन कर्मणा पुत्र नरः सौख्यं प्रभुंजति

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾರಣವು ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮವೇ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮಗನೇ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 3

दुष्कृतं भुंजते चात्र पापयुक्तेन कर्मणा । सूक्ष्मवर्त्मविचार्यैवं शास्त्रज्ञानेन चक्षुषा

ಪಾಪಯುಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಜೀವನು ಇಲ್ಲಿ ದುಷ್ಕೃತಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ಕರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು।

Verse 4

स्थूलधर्मं प्रदृष्ट्वैव सुविचार्य पुनः पुनः । समारभेन्नरः कर्म मनसा निपुणेन च

ಸ್ಥೂಲ (ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ) ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೊದಲು ನೋಡಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸುಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿ, ನಿಪುಣವಾದ ವಿವೇಕಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು।

Verse 5

समूर्तिकारकः शिल्पी रसमावर्त्तयेद्यथा । अग्नेश्च तेजसा पुत्र ज्वालाभिश्च समंततः

ಯಥಾ ಮೂರ್ತಿಕಾರ ಶಿಲ್ಪಿ ಕರಗಿದ ಲೋಹರಸವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ರೂಪಗೊಳಿಸುವನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಗನೇ, ಅಗ್ನಿಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಜ್ವಾಲೆಗಳಿನಿಂದಲೂ ಅದು ತಪಿಸಿ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 6

द्रवीभूतो भवेद्धातुर्वह्निना तापितः शनैः । यादृशं वत्स भक्ष्यंतु रसपक्वं निषेच्यते

ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಾಪಿಸಿದ ಲೋಹವು ದ್ರವವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವತ್ಸ, ರಸವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪಕ್ವಗೊಂಡ ಆಹಾರವೇ ಭಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣವಾಗಿ ಸೇರಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 7

तादृशं जायते वत्स रूपं चैव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವತ್ಸ, ಅಂಥದೇ ರೂಪವೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೇಗೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ ಹಾಗೆಯೇ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.

Verse 8

कर्म एव प्रधानं यद्वर्षारूपेण वर्त्तते । क्षेत्रेषु यादृशं बीजं वपते कृषिकारकः

ಕರ್ಮವೇ ಪ್ರಧಾನ; ಅದು ಫಲರೂಪವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ರೈತನು ಯಾವ ವಿಧದ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 9

तादृशं भुंजते तात फलमेव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಾತ, ಅಂಥದೇ ಫಲವೇ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೇಗೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ ಹಾಗೆಯೇ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.

Verse 10

विनाशहेतुः कर्मास्य सर्वे कर्मवशा वयम् । कर्म दायादका लोके कर्म संबंधिबांधवाः

ಕರ್ಮವೇ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಕರ್ಮವಶರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವೇ ನಮ್ಮ ದಾಯ, ಕರ್ಮವೇ ಸಂಬಂಧಿ-ಬಂಧುಗಳ ಬಂಧನವೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 11

कर्माणि चोदयंतीह पुरुषं सुखदुःखयोः । सुवर्णं रजतं वापि यथारूपं निषिच्यते

ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳೇ ಪುರುಷನನ್ನು ಸುಖದುಃಖಗಳ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ; ಬಂಗಾರ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿದರೆ ಅದು ತದ್ರೂಪವನ್ನೇ ಧರಿಸುವಂತೆ।

Verse 12

तथा निषिच्यते जंतुः पूर्वकर्मवशानुगः । पंचैतानीह दृश्यंते गर्भस्थस्यैव देहिनः

ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವಕರ್ಮವಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ದೇಹಧಾರಿ ಜೀವಿ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಗರ್ಭಸ್ಥ ದೇಹಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಐದು ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ।

Verse 13

आयुः कर्म च वित्तं च विद्यानि धनमेव च । यथा मृत्पिंडकं कर्त्ता कुरुते यद्यदिच्छति

ಆಯುಷ್ಯ, ಕರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು, ವಿದ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಧನಸಾಧನಗಳು—ಕುಂಭಾರನು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆ ರೂಪಿಸುವಂತೆ, ವಿಧಾತನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 14

तथा कर्मकृतं चैव कर्त्तारं प्रतिपद्यते । देवत्वमथ मानुष्यं पशुत्वं पक्षितां तथा

ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ತನನ್ನೇ ಸೇರುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ದೇವತ್ವ, ಮಾನವಜನ್ಮ, ಪಶುತ್ವ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿತ್ವವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 15

तिर्यक्त्वं स्थावरत्वं वा याति जंतुः स्वकर्मभिः । स एव तु तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः

ತನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಜೀವಿ ತಿರ್ಯಕ್ಜನ್ಮಕ್ಕಾಗಲಿ ಸ್ಥಾವರತ್ವಕ್ಕಾಗಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ತನ್ನಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನೇ ಅವನು ನಿತ್ಯ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 16

आत्मना विहितं दुःखमात्मना विहितं सुखम् । गर्भशय्यामुपादाय भुंजते पूर्वदेहिकम्

ದುಃಖವೂ ಆತ್ಮನೇ ಮಾಡಿದದು, ಸುಖವೂ ಆತ್ಮನೇ ಮಾಡಿದದು. ಗರ್ಭವನ್ನೇ ಶಯ್ಯೆಯಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಗಳು ಪೂರ್ವದೇಹದ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 17

पूर्वदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषोत्तमः । बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा

ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ! ಪೂರ್ವದೇಹದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಯಾರೂ—ಬಲದಿಂದಾಗಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದಾಗಲಿ—ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾರರು.

Verse 18

स्वकृतान्येव भुंजंति दुःखानि च सुखानि च । हेतुतः कारणैर्वापि सोहं कारेण बाध्यते

ಜೀವಿಗಳು ತಾವು ಮಾಡಿದದ್ದನ್ನೇ—ದುಃಖವೂ ಸುಖವೂ ಎರಡನ್ನೂ—ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇತುವಿನಿಂದಾಗಲಿ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಲಿ ನಾನೂ ಕರ್ಮಬಲದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 19

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विंदति मातरम् । तद्वच्छुभाशुभं कर्म कर्तारमनुगच्छति

ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ಕರು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮವು ಕರ್ತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವನನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

Verse 20

उपभोगादृते यस्य नाश एव न विद्यते । प्राक्तनं बंधनं कर्म कोन्यथाकर्तुमर्हति

ಅನುಭವಿಸದೆ ನಾಶವಾಗದಂತಹ ಆ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಬಂಧನರೂಪ ಕರ್ಮವನ್ನು ಯಾರು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬಲ್ಲರು?

Verse 21

सुशीघ्रमनुधावंतं विधानमनुधावति । शोभते संनिपातेन यथाकर्म पुराकृतम्

ಮನುಷ್ಯನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಿದರೂ ದೈವವಿಧಾನವು ಅವನನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಸೇರಿದಾಗ ಪೂರ್ವಕೃತ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ಫಲವು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 22

उपतिष्ठति तिष्ठंतं गच्छं तमनुगच्छति । करोति कुर्वतः कर्मच्छायेवानु विधीयते

ನಿಂತವನ ಬಳಿಗೆ ಅದು ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ; ಹೋಗುವವನನ್ನು ಅದು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಮಾಡುವವನ ಕರ್ಮಾನುಸಾರವೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ನೆರಳಿನಂತೆ ಅದು ಕರ್ಮದ ಹಿಂದೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.

Verse 23

यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् । उपसर्गा हि विषया उपसर्गा जरादयः

ನೆರಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲು ಸದಾ ಪರಸ್ಪರ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವಂತೆ, ವಿಷಯಭೋಗಗಳು ಉಪಸರ್ಗಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಲಾರವು; ಜರಾ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಲೇಶಗಳೇ ಉಪಸರ್ಗಗಳು.

Verse 24

पीडयंति नरं पश्चात्पीडितं पूर्वकर्मणा । येन यत्रोपभोक्तव्यं दुःखं वा सुखमेव च

ಪೂರ್ವಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಪೀಡಿತನಾದ ನರನನ್ನು ಅವು ನಂತರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪೀಡಿಸುತ್ತವೆ; ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಏನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕೋ—ದುಃಖವಾಗಲಿ ಸುಖವಾಗಲಿ—ಅದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 25

स तत्र बद्ध्वा रज्ज्वेव बलाद्दैवेन नीयते । दैवं प्राहुश्च भूतानां सुखदुःखोपपादनम्

ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ದೈವದಿಂದ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ—ಹಗ್ಗದಿಂದ ಕಟ್ಟಿದವನಂತೆ—ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದೇ ‘ದೈವ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 26

अन्यथा कर्मतच्चिंत्यं जाग्रतः स्वपतोपि वा । अन्यथा ह्युद्यते दैवं बध्यते च जिघांसति

ಯಾರಾದರೂ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದರೆ—ಜಾಗೃತದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಾಗಲಿ—ಅಾಗ ದೈವವೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಜೀವಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ವಿನಾಶದತ್ತ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ।

Verse 27

शस्त्राग्निविषदुर्गेभ्यो रक्षितव्यं सुरक्षति । यथा पृथिव्यां बीजानि वृक्षगुल्मतृणान्यपि

ಶಸ್ತ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ವಿಷ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಮ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಜಾಗರೂಕತೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಸುರಕ್ಷೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳು ಉಳಿದು ಮರ, ಪೊದೆ, ಹುಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಂತೆ।

Verse 28

तथैवात्मनि कर्माणि तिष्ठंति प्रभवंति च । तैलक्षयाद्यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳು ನೆಲೆಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಎಣ್ಣೆ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ದೀಪವು ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು—ಆರಿಹೋಗುವುದನ್ನು—ಪಡೆಯುವಂತೆ।

Verse 29

कर्मक्षयात्तथा जंतोः शरीरं नाशमृच्छति । कर्मक्षयात्तथा मृत्युस्तत्त्वविद्भिरुदाहृतम्

ಕರ್ಮಕ್ಷಯದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಯ ದೇಹವು ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಮಕ್ಷಯದಿಂದಲೇ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತತ್ತ್ವವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ।

Verse 30

विविधाः प्राणिनां रोगाः स्मृतास्तेषां च हेतवः । तस्मात्तत्त्वप्रधानस्तु कर्म एव हि प्राणिनाम्

ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧವಿಧವಾದ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾರಣಗಳು ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ತತ್ತ್ವತಃ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ನಿಯಾಮಕ ತತ್ವ ಕರ್ಮವೇ ಆಗಿದೆ।

Verse 31

यत्पुरा क्रियते कर्म तदिहैव प्रभुज्यते । यत्त्वया दृष्टमेवापि पृच्छितं तात सांप्रतम्

ಹಿಂದೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ಮದ ಫಲವು ಇದೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀನು ಸ್ವತಃ ಕಂಡದ್ದನ್ನೇ, ತಾತ, ಈಗ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 32

तस्यार्थं तु मया प्रोक्तं भुंजाते तौ हि सांप्रतम् । आनंदे कानने दृष्टं तयोः कर्मसुदारुणम्

ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಈಗ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆನಂದ-ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣ ಕರ್ಮವು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

Verse 33

तयोश्चेष्टां प्रवक्ष्यामि शृणु वत्स प्रभाषतः । कर्मभूमिरियं तात अन्या भोगार्थभूमयः

ಅವರವರ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ವತ್ಸ, ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು. ಈ ಲೋಕವು ಕರ್ಮಭೂಮಿ, ತಾತ; ಇತರ ಲೋಕಗಳು ಭೋಗಾರ್ಥ ಭೂಮಿಗಳು.

Verse 34

सर्गादीनां महाप्राज्ञ तासु गत्वा सुभुंजति । सूत उवाच । चौलदेशे महाप्राज्ञः सुबाहुर्नाम भूमिपः

ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಸರ್ಗಾದಿ ಆ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಭೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಚೋಳದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಬಾಹು ಎಂಬ ಮಹಾ ಪ್ರಾಜ್ಞ ರಾಜನಿದ್ದನು.

Verse 35

रूपवान्गुणवान्धीरः पृथिव्यां नास्ति तादृशः । विष्णुभक्तो महाप्राज्ञो वैष्णवानां च सुप्रियः

ಅವನು ರೂಪವಂತ, ಗುಣವಂತ, ಧೀರ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಂತವನು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ವೈಷ್ಣವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 36

कर्मणा त्रिविधेनापि प्रध्यायन्मधुसूदनम् । अश्वमेधादिकान्यज्ञान्यजेत सकलान्नृप

ಹೇ ನೃಪಾ! ಕರ್ಮದ ತ್ರಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಮಧುಸೂದನ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು, ಅಶ್ವಮೇಧಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಯಜ್ಞಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

पुरोधास्तस्य चैवास्ति जैमिनिर्नाम ब्राह्मणः । स चाहूय सुबाहुं तमिदं वचनमब्रवीत्

ಅವನಿಗೆ ಪುರೋಹಿತನಾಗಿಯೂ ಜೈಮಿನಿ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು. ಅವನು ಸುಬಾಹುವನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 38

राजन्देहि सुदानानि यैः सुखं तु प्रभुंज्यत । दानैस्तु तरते लोकान्दुर्गान्प्रेत्य गतो नरः

ಹೇ ರಾಜನ್! ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡು; ಅವುಗಳಿಂದ ನಿಜವಾದ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ದಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದ ಬಳಿಕ ದುರ್ಗಮ ಲೋಕಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

दानेन सुखमाप्नोति यशः प्राप्नोति शाश्वतम् । दानेन चातुला कीर्तिर्जायते मृत्युमंडले

ದಾನದಿಂದ ಸುಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಯಶಸ್ಸು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ದಾನದಿಂದ ಈ ಮೃತ್ಯುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತೂಲ ಕೀರ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 40

यावत्कीर्तिः स्थिता चात्र तावत्कर्ता दिवं वसेत् । तद्दानं दुष्करं प्राहुर्दातुं नैव प्रशक्यते

ಇಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಇರುವವರೆಗೆ ದಾತನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂಥ ದಾನವನ್ನು ದುಷ್ಕರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ.

Verse 41

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दातव्यं मानवैः सदा । सुबाहुरुवाच । दानाच्च तपसो वापि द्वयोर्मध्ये सुदुष्करम्

ಆದುದರಿಂದ ಮಾನವರು ಸದಾ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಸುಬಾಹು ಹೇಳಿದರು—ದಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ಈ ಎರಡರ ಮಧ್ಯೆ ನಿಜವಾದ ದಾನವೇ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ.

Verse 42

किं वा महत्फलं प्रेत्य तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम । जैमिनिरुवाच । दानान्न दुष्करतरं पृथिव्यामस्ति किंचन

‘ಮರಣಾನಂತರ ಮಹತ್ತಾದ ಫಲ ಯಾವುದು? ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.’ ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು—‘ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಾನಕ್ಕಿಂತ ದುಷ್ಕರವಾದುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.’

Verse 43

राजन्प्रत्यक्षमेवैकं दृश्यते लोकसाक्षिकम् । परित्यज्य प्रियान्प्राणान्धनार्थं लोभमोहिताः

ಹೇ ರಾಜನ್, ಒಂದು ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವೇ ಅದರ ಸಾಕ್ಷಿ—ಲೋಭಮೋಹಿತರು ಧನಾರ್ಥವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 44

प्रविशंति नरा लोके समुद्रमटवीं तथा । सेवामन्ये प्रपद्यंतेऽश्ववृत्तिरिति या स्थिता

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೂ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಸೇವೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದೇ ‘ಅಶ್ವವೃತ್ತಿ’ ಎಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಾರ್ಗ.

Verse 45

हिंसाप्रायां बहुक्लेशां कृषिं चैव तथा पुरा । तस्य दुःखार्जितस्यापि प्राणेभ्योपि गरीयसः

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಬಹುಪಾಲು ಹಿಂಸಾಪ್ರಾಯವಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಆದರೂ ಆ ದುಃಖದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಧನವನ್ನು ಜನರು ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಎಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 46

अर्थस्य पुरुषव्याघ्र परित्यागः सुदुष्करः । विशेषतो महाराज तस्य न्यायार्जितस्य च

ಹೇ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ! ಧನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ನ್ಯಾಯಾರ್ಜಿತವಾದ ಧನದ ತ್ಯಾಗ ಇನ್ನೂ ಕಠಿಣ।

Verse 47

श्रद्धया विधिवत्पात्रे दत्तस्यांतो न विद्यते । श्रद्धा धर्मसुता देवी पावनी विश्वतारिणी

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರೆಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನದ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶ್ರದ್ಧೆ ಧರ್ಮಸುತೆ ದೇವಿ—ಪಾವನಕರಿ, ವಿಶ್ವತಾರಿಣಿ।

Verse 48

सावित्री प्रसवित्री च संसारार्णवतारिणी । श्रद्धया साध्यते धर्मो महद्भिर्न्नार्थराशिभिः

ಆ ಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಸಾವಿತ್ರೀ, ಪ್ರಸವಿತ್ರೀ ಕೂಡ—ಸಂಸಾರಾರ್ಣವವನ್ನು ದಾಟಿಸುವವಳು. ಧರ್ಮಸಾಧನೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೇ; ಮಹಾ ಧನರಾಶಿಗಳಿಂದಲ್ಲ।

Verse 49

निष्किंचनास्तु मुनयः श्रद्धाधर्मा दिवं गताः । संति दानान्यनेकानि नानाभेदैर्नृपोत्तम

ನಿಷ್ಕಿಂಚನ ಮುನಿಗಳು, ಶ್ರದ್ಧಾ-ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ದಾನಗಳು ಅನೇಕ; ನಾನಾ ಭೇದಗಳಿಂದ ವಿಭಜಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 50

अन्नदानात्परं नास्ति प्राणिनां गतिदाकयम् । तस्मादन्नंप्रदातव्यंपयसाचसमन्वितम्

ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ನದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನವಿಲ್ಲ; ಅದು ಅವರಿಗೆ ಗತಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 51

मधुरेणापि पुण्येन वचसा च समन्वितम् । नास्त्यन्नात्तु परं दानमिहलोके परत्र च

ಮಧುರ ಪುಣ್ಯವಚನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದಾನವಾದರೂ, ಅನ್ನದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನವಿಲ್ಲ—ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ.

Verse 52

तारणाय हितायैव सुखसंपत्तिहेतवे । श्रद्धया विधिवत्पात्रे निर्मलेनापि चेतसा

ತಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ನಿಜ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಖ-ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರನಿಗೆ—ನಿರ್ಮಲಚಿತ್ತದಿಂದ—ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 53

अन्नैकस्य प्रदानस्य फलं भुंक्ते भवेन्नरः । ग्रासाद्ग्रासं प्रदातव्यं मुष्टिप्रस्थं न संशयः

ಅನ್ನದ ಒಂದೇ ಭಾಗದ ದಾನದ ಫಲವನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರಾಸದಿಂದ ಗ್ರಾಸಕ್ಕೆ ಅನ್ನ ನೀಡಬೇಕು—ಮುತ್ತಿಯಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ಥ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 54

अक्षयं जायते तस्य दानस्यापि महाफलम् । न च प्रस्थं न वा मुष्टिं नरस्य हि न संभवेत्

ಆ ದಾನದಿಂದ ಮಹಾಫಲವು ಅಕ್ಷಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ, ಮುತ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ—ಎಂದು ಇರುವುದೇ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 55

अनास्तिक्यप्रभावेण पर्वणि प्राप्य मानवः । श्रद्धया ब्राह्मणं चैकं भक्त्या चैव प्रभोजयेत्

ಅನಾಸ್ತಿಕ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪರ್ವದಿನ ಬಂದರೂ, ಮನುಷ್ಯನು ಶ್ರದ್ಧೆ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗಾದರೂ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 56

एकस्यापिप्रधानस्यअन्नस्यापिप्रजेश्वर । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यं चान्नं प्रभुंजति

ಹೇ ಪ್ರಜೇಶ್ವರ! ಒಂದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನ್ನದಾನದ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೂ ಮನುಷ್ಯನು ಶುಭಜನ್ಮ ಪಡೆದು ನಿತ್ಯವೂ ಸಮೃದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 57

पूर्वजन्मनि यद्दत्तं भक्त्या पात्रे सकृन्नरैः । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यमेव भुनक्ति च

ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರನಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನು ಒಂದೇ ಸಲವಾದರೂ ಏನು ದಾನ ಮಾಡಿದನೋ, ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪಡೆದು ಅದರ ಫಲವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 58

अन्नदानं प्रयच्छंति ब्राह्मणेभ्यो हि नित्यशः । मिष्टान्नपानं भुंजंति ते नरा अन्नदायिनः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವವರು, ಆ ಅನ್ನದಾತರು ಸಿಹಿಯಾದ ಅನ್ನಪಾನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 59

अन्नमेव वदंत्येत ऋषयो वेदपारगाः । प्राणभूतं न संदेहममृताद्धि समुद्भवम्

ವೇದಪಾರಂಗತ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಅನ್ನವೇ ಪ್ರಾಣಸ್ವರೂಪ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅಮೃತತತ್ತ್ವದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ।

Verse 60

प्राणास्तेन प्रदत्ता हि येन चान्नं समर्पितम् । अन्नदानं महाराज देहि त्वं तु प्रयत्नतः

ಯಾರು ಅನ್ನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಿದವರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ನೀನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡು।

Verse 61

एवमाकर्ण्य वै राजा जैमिनेस्तु महात्मनः । पुनः पप्रच्छ तं विप्रं जैमिनिं ज्ञानपंडितम्

ಹೀಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಜೈಮಿನಿಯ ವಚನವನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದ ಜ್ಞಾನಪಂಡಿತ ಜೈಮಿನಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 94

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे चतुर्नवतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನ, ಗುರುತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಮತ್ತು ಚ್ಯವನಚರಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಂಬತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।