Adhyaya 72: The Reconciliation Rite, Sarasvati Sacrifice, and the Birth of Uttama Manu (Auttama Manvantara Prelude)

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे औत्तममन्वन्तरे एकसप्ततितमोऽध्यायः । द्विसप्ततितमोऽध्यायः- ७२ मार्कण्डेय उवाच ततः स्वनगरं प्राप्य तं ददर्श द्विजं नृपः । समेतं भार्यया चैव शीलवत्या मुदान्वितम् ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಔತ್ತಮ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ತನ್ನ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ರಾಜನು, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕಂಡನು; ಆಕೆ ಸಾಧ್ವಿ, ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಳು.

Verse 2

ब्राह्मण उवाच राजवर्य ! कृतार्थोऽस्मि यतो धर्मो हि रक्षितः । धर्मज्ञेह भवता भार्यामानयता मम ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ಧರ್ಮವು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟದರಿಂದ.

Verse 3

राजोवाच कृतार्थस्त्वं द्विजश्रेष्ठ ! निजधर्मानुपालनात् । वयं सङ्कटिनो विप्र ! येषां पत्नी न वेष्मनि ॥

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯ. ಆದರೆ ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಾವು ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ—ಯಾರ ಪತ್ನಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೋ ಅವರು.

Verse 4

ब्राह्मण उवाच नरेन्द्र ! सा हि विपिने भक्षिताऽऽ श्वनापदैर्यदि । अलन्तया किमन्यस्या न पाणिर्गृह्यते त्वया । क्रोधस्य वशमागम्य धर्मो न रक्षितस्त्वया ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ನರಪತೇ! ಅವಳು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳಿಂದ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅವಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು; ನೀನು ಮತ್ತೊಬ್ಬಳ ಕೈ ಹಿಡಿಯದೆ ಏಕೆ? ಆದರೆ ಕ್ರೋಧವಶನಾಗಿ ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 5

राजोवाच न भक्षिताऽऽ मे दयिता श्वापदैः सा हि जीवति । अविदूषितचारित्रा कथमेतत्करोम्यहम् ॥

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳು ಮೃಗಗಳಿಂದ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಅವಳು ಜೀವಂತಳಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಆಚರಣೆ ನಿರ್ಮಲ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ (ಮತ್ತೊಬ್ಬಳನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ)?

Verse 6

ब्राह्मण उवाच यदि जीवति ते भार्या न चैव व्यभिचारिणी । तदपत्नी कताजन्म किं पापं क्रियते त्वया ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ ಜೀವಂತಳಿದ್ದು ಅವಿಶ್ವಾಸಿನಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನೀನು ಯಾವ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದೆಯೋ ಅದರಿಂದ ನೀನು ಪತ್ನಿಹೀನನಂತೆ ಆಗಿರುವೆ?

Verse 7

राजोवाच आनीताऽपि हि सा विप्र ! प्रतिकूला सदैव मे । दुःखाय न सुखायालं तस्या मैत्री न वै मयि । तथा त्वं कुरु यत्नं मे यथा सा वशगामिनी ॥

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅವಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದರೂ ಅವಳು ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಸುಖಕ್ಕಲ್ಲ, ಶೋಕಕ್ಕೇ ಕಾರಣ; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅವಳಿಗೆ ಸ್ನೇಹವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಶಳಾಗುವಂತೆ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡು.

Verse 8

ब्राह्मण उवाच तव संप्रीतये तस्याः वरेष्टिरुपकारिणी । क्रियते मित्रकामैर्या मित्रविन्दां करोमि ताम् ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಅವಳಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿತಕರವಾದ ‘ವರ-ಇಷ್ಟಿ’ (ವರಪ್ರದಾಯಕ ಆಹುತಿ/ಯಾಗವಿಧಿ) ಇದೆ. ಅದು ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಮಾಡುವದು; ಅದರಿಂದ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ‘ಮಿತ್ರವಿಂದಾ’—ಮೈತ್ರ್ಯ-ಅನುರಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವವಳಾಗಿ—ಮಾಡುವೆನು।

Verse 9

अप्रीतयोः प्रीतिकरो सा हि संजननी परम् । भार्यापत्योर्मनुष्येन्द्र ! तान्तवेष्टिं करोम्यहम् ॥

ಸ್ನೇಹವಿಲ್ಲದವರಲ್ಲಿಯೂ ಆ (ವಿಧಿ/ಶಕ್ತಿ) ಸ्नेಹವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಓ ನರಾಧಿಪ, ಪತ್ನಿ-ಪತಿಯರ ನಡುವೆ ಪರಮ ಸೌಹಾರ್ದವನ್ನು ಜನಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರಣ ಅದು. ನಾನು ‘ತಾಂತವ-ಇಷ್ಟಿ’ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು।

Verse 10

यत्र तिष्ठति सा सुभ्रूस्तव भार्या महीपते । तस्मादानयतां सा ते परां प्रीतिमुपैष्यति ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಸುಂದರ ಭ್ರೂಗಳಿರುವ ಪತ್ನಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿದ್ದಾಳೋ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅವಳನ್ನು ಕರೆತರು; ಅವಳು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪರಮ ಸ्नेಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವಳು।

Verse 11

मार्कण्डेय उवाच इत्युक्तः स तु सम्भारानशेषानवनिपतिः । आनिनाय चकारेष्टिं स च तां द्विजसत्तमः ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜನು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆ ಇಷ್ಟಿ (ಯಾಗವಿಧಿ)ಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 12

सप्तकृत्वः स तु तदा चकारेष्टिं पुनः पुनः । तस्य राज्ञो द्विजश्रेष्ठो भार्यासम्पादनाय वै ॥

ನಂತರ ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆ ರಾಜನಿಗಾಗಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು/ಮರುಪಡೆಯಲು—ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಏಳು ಬಾರಿ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 13

यदारोपितमैत्रीन्ताममন্যत महामुनिः । स्वभर्तरि तदा विप्रस्तमुवाच नराधिपम् ॥

ಮಹರ್ಷಿಯು ಆಕೆಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದ ನಂತರ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರಾಜನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 14

आनीयतां नरश्रेष्ठ ! या तवेष्टात्मनोऽन्तिकम् । भुङ्क्ष्व भोगांस्तया सार्धं यज यज्ञान्स्तथादृतः ॥

ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಕರೆತರಲಿ. ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಧರ್ಮೋಚಿತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೌರವದಿಂದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 15

मार्कण्डेय उवाच इत्युक्तस्तेन विप्रेण भूपालो विस्मितस्तदा । सस्मार तं महावीर्यं सत्यसन्धं निशाचरम् ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು; ನಂತರ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠನಾದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಆ ನಿಶಾಚರನನ್ನು ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 16

स्मृतस्तेन तदा सद्यः समुपेत्य नराधिपम् । किं करोमीति सोऽप्याह प्रणिपत्य महामुने ॥

ಅವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು. ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಮಹರ್ಷೇ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?”

Verse 17

ततस्तेन नरेन्द्रेण विस्तरेण निवेदिते । गत्वा पातालमादाय राजपत्नीमुपाययौ ॥

ನಂತರ ರಾಜನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು; ಅವನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ತಂದನು.

Verse 18

आनीता चातिहार्देन सा ददर्श तदा पतिम् । उवाच च प्रसीदेति भूयोभूयो मुदान्विता ॥

ಮಹಾ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು ನಂತರ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ಮರುಮರು ಹೇಳಿದಳು—“ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಕೃಪೆಮಾಡು.”

Verse 19

ततः स राजा रभसा परिष्वज्याह मानिनीम् । प्रिये ! प्रसन्न एवाहं भूयोऽप्येवं ब्रवीषि किम् ॥

ನಂತರ ರಾಜನು ಆ ಗರ್ವಿತ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆತುರದಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿದನು—“ಪ್ರಿಯೆ, ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗಾದರೆ ನೀನು ಮರುಮರು ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತೀಯ?”

Verse 20

पत्नीउवाच यदि प्रसादप्रवणं नरेन्द्र ! मयि ते मनः । तदेतदभियाचे त्वां तत् कुरुष्व ममार्हणम् ॥

ಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು ವಾಲಿದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ—ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಈ ಸತ್ಕಾರ-ಸೇವೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡು.”

Verse 21

राजोवाच निःशङ्कं ब्रूहि मत्तो यद्भवात्या किञ्चिदीप्सितम् । तदलब्ध्यं न ते भीरु ! तवायत्तोऽस्मि नान्यथा ॥

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನಿಂದ ನೀನು ಏನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೋ ಹಿಂಜರಿಯದೆ ಹೇಳು. ಓ ಭೀರು, ಅದು ನಿನಗೆ ದುರ್ಲಭವಲ್ಲ; ನಾನು ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ—ಇಲ್ಲದಂತೆ ಅಲ್ಲ.”

Verse 22

पत्नीउवाच मदर्थं तेन नागेन सुता शप्ता सखी मम । मूका भविष्यसीत्याह सा च मूकत्वमागताः ॥

ಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು—“ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ, ಓ ಪ್ರಿಯನೇ, ಆ ಸಖಿಯಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಆ ನಾಗನು ಶಪಿಸಿದನು—‘ನೀನು ಮೂಕಳಾಗುವೆ’; ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೂಕತ್ವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು.”

Verse 23

तस्याः प्रतिक्रियां प्रीत्या मम शक्नोति चेद्भवान् । वाग्विघातप्रशान्त्यर्थं ततः किं न कृतं मम ॥

ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಬಲ್ಲೆಯಾದರೆ, ಆ ವಾಕ್ಪ್ರತಿಬಂಧದ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡದೆ ಬಿಡುವೆನು?

Verse 24

मार्कण्डेय उवाच ततः स राजा तं विप्रमाहास्मिन् कीदृशी क्रिया । तन्मूकतापनॊदाय स च तं प्राह पार्थिवम् ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ರಾಜನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: “ಈ ಮೂಕತ್ವವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು?” ಎಂದು. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 25

ब्राह्मण उवाच भूप ! सारस्वतीमिष्टिं करोमि वचनात्तव । पत्नी तवेयमानृण्यं यातु तद्वाक्प्रवर्तनात् ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—“ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಾನು ಸರಸ್ವತೀ-ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು. ದೇವಿಯ ವಾಣಿ ಪ್ರವಹಿಸಿದಾಗ ನಿನ್ನ ಈ ಪತ್ನಿ ಋಣಮುಕ್ತಳಾಗಲಿ.”

Verse 26

मार्कण्डेय उवाच इष्टिं सारस्वतीं चक्रे तदर्थं स द्विजोत्तमः । सारस्वतानि सूक्तानि जजाप च समाहितः ॥

ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸರಸ್ವತೀ-ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು.

Verse 27

ततः प्रवृत्तवाक्यान्तां गर्गः प्राह रसातले । उपकारः सखिभर्त्रा कृतोऽयमतिदुष्करः ॥

ನಂತರ ಅವಳ ವಾಣಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿದಾಗ, ರಸಾತಲದಲ್ಲಿ ಗರ್ಗನು ಹೇಳಿದನು—“ರಾಣಿಯ ಸಖಿಯ ಪತಿಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಉಪಕಾರ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ.”

Verse 28

इत्तं ज्ञानं समासाद्य नन्दा शीघ्रगतिः पुरम् । ततो राज्ञीं परिष्वज्य स्वसखीमुरगात्मजा ॥

ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾದುದರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ವೇಗಗಾಮಿನಿಯಾದ ನಂದಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ನಂತರ ನಾಗರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ತನ್ನ ಸಖಿಯಾದ ರಾಣಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದಳು.

Verse 29

तञ्च संस्तूय भूपालं कल्याणोक्त्या पुनः पुनः । उवाच मधुरं नागी कृतासनपरिग्रहा ॥

ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಕನಾದ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಮಂಗಳವಚನಗಳಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಆ ನಾಗಸ್ತ್ರೀ ಆಸನವನ್ನು ಪಡೆದು ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 30

उपकारः कृतो वीर ! भवता यो ममाधुना । तेनास्म्याकृष्टहृदया यद्ब्रवीमि शृणुष्व तत् ॥

ಓ ವೀರನೇ, ನೀನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ದಯಾಕಾರ್ಯದಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯವು ನಿನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 31

तव पुत्रो महावीर्यो भविष्यति नराधिप । तस्माप्रतिहतं चक्रमस्यां भुवि भविष्यति ॥

ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತನಾಗುವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ರಾಜ್ಯಚಕ್ರವು ಅಪ್ರತಿಹತವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು.

Verse 32

सर्वार्थशास्त्रतत्त्वज्ञो धर्मानुष्ठानतत्परः । मन्वन्तरेश्वरॊ धीमान् ! भविष्यति स वै मनुः ॥

ಅವನು ಮಾನವಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯುವನು; ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವನು. ಜ್ಞಾನವಂತನಾಗಿ ಅವನು ಒಂದು ಮನ್ವಂತರದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುವನು—ಅವನೇ ಮನು ಆಗುವನು.

Verse 33

मार्कण्डेय उवाच इति दत्वा वरं तस्मै नागराजसुता ततः । सखीṃ तां संपरिष्वज्य पातालमगमन्मुने ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ ನಾಗರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ಆ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಹೇ ಮುನೇ, ಪಾತಾಳಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.

Verse 34

तत्र तस्य तया सार्धं रमतः पृथिवीपतेः । जगाम कालः सुमहान् प्रजाः पालयतस्तथा ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಆ ಭೂಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವನಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬಹಳ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಳೆದಿತು; ರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.

Verse 35

ततः स तस्यान्तनयो जज्ञे राज्ञो महात्मनः । पौर्णमास्यां यथा कान्तश्चन्द्रः संपूर्णमण्डलः ॥

ನಂತರ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು—ಪೌರ್ಣಿಮೆಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರಬಿಂಬದಂತೆ ಮನೋಹರನು.

Verse 36

तस्मिन् जाते मुदं प्रापुः प्रजाः सर्वा महात्मनि । देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिः पपात च ॥

ಅವನು ಜನಿಸಿದಾಗ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು ಹರ್ಷಿಸಿದರು; ದಿವ್ಯ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯೂ ಸುರಿಯಿತು.

Verse 37

तस्य दृष्ट्वा वपुः कान्तं भविष्यं शीलमेव च । औत्तमश्चेति मुनयो नाम चक्रुः समागताः ॥

ಅವನ ಮನೋಹರ ರೂಪವನ್ನೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ನೋಡಿ ಸೇರಿದ್ದ ಋಷಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ‘ಔತ್ತಮ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.

Verse 38

जातोऽयमुत्तमे वंशे तत्र काले तथोत्तमे । उत्तमावयवस्तेन औत्तमोऽयं भविष्यति ॥

ಅವನು ಉತ್ತಮ ವಂಶದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಉತ್ತಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಅಂಗಾಂಗಗಳೂ ದೇಹಸಂಸ್ಥೆಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದರಿಂದ, ಆದಕಾರಣ ಇವನು ‘ಔತ್ತಮ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾಗುವನು.

Verse 39

मार्कण्डेय उवाच । उत्तमस्य सुतः सोऽथ नाम्ना ख्यातस्तथौत्तमः । मनुरासीत्तत्प्रभावो भागुरे श्रूयतां मम ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು: ಅವನು ಉತ್ತಮನ ಪುತ್ರನು; ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಔತ್ತಮ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನು ಮನು ಆಯನು; ಓ ಭಾಗುರಿ, ಅವನ ಮನ್ವಂತರದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 40

उत्तमाख्यानमखिलं जन्म चैवोत्तमस्य च । नित्यं शृणोति विद्वेषं स कदाचिन्न गच्छति ॥

ಯಾರು ಸದಾ ಉತ್ತಮನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನೂ, ಔತ್ತಮನ ಜನ್ಮವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ದ್ವೇಷ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 41

इष्टैर्दारैस्तथा पुत्रैर्बन्धुभिर्वा कदाचन । वियोगो नास्य भविता शृण्वतः पठतोऽपि वा ॥

ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ, ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ವಿಯೋಗ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಅವನು ಕೇಳುವವನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಪಠಿಸುವವನಾಗಿರಲಿ.

Verse 42

तस्य मन्वन्तरं ब्रह्मन् ! वदतो मे निशामय । श्रूयतां तत्र यश्चेन्द्रो ये च देवास्तथर्षयः ॥

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಾನು ಅವನ ಮನ್ವಂತರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು. ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇಂದ್ರನಾಗಿದ್ದನು, ಯಾವ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಇದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೇಳಲಿ.