Adhyaya 10: Jaimini’s Questions on Birth, Death, Karma, and the Embodied Journey

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे … नाम नवमोऽध्यायः । दशमोऽध्यायः । जैमिनिरुवाच— संशयं द्विजशार्दूलाः प्रब्रूत मम पृच्छतः । आविर्भावतिरोभावौ भूतानां यत्र संस्थितौ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಆಡಿ ಮತ್ತು ಬಕನ ಯುದ್ಧವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ಈಗ ಹತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಾಘ್ರಗಳೇ, ನಾನು ಕೇಳುವ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ. ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಕಟ್ಯ ಮತ್ತು ಲಯವು ಯಾವ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ?

Verse 2

कथं सञ्जायते जन्तुः कथं वा सविवर्धते । कथं वोदरमध्यस्थस्तिष्ठत्यङ्गनिपीडितः ॥

ಜೀವಿ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ? ಹಾಗೆಯೇ ತಾಯಿಯ ಅಂಗಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಬಂಧನದಿಂದಲೂ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಗರ್ಭಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ?

Verse 3

निष्क्रान्तिमुदरात् प्राप्य कथं वा वृद्धिमृच्छति । उत्क्रान्तिकाले च कथञ्चिद्भावेन वियुज्यते ॥

ಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಅದು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ? ಮತ್ತು ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಅದು ದೇಹದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ?

Verse 4

कृत्स्नो मृतस्तथाश्नाति उभे सुकृतदुष्कृते । कथं ते च तथा तस्य फलं सम्पादयन्त्युत ॥

ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೃತನಾದರೂ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪ—ಎರಡನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಆ ಕರ್ಮಗಳು ಅವನಿಗೆ ಫಲಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ?

Verse 5

कथं न जीर्यते तत्र पिण्डीकृत इवाशये । स्त्रीकोष्ठे यत्र जीर्यन्ते भुक्तानि सुगुरूण्यपि । भक्ष्याणि यत्र नो जन्तुर्जीर्यते कथमल्पकः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಡಿನಂತೆ ಜೀರ್ಣವಾಗದೆ ಏಕೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ? ಸ್ತ್ರೀಯ ಉದರದಲ್ಲಿ ತಿಂದ ಭಾರವಾದ ಆಹಾರವೂ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಈ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿ ಭಕ್ಷ್ಯವಂತೆ ಇದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಹೇಗೆ?

Verse 6

एतन्मे ब्रूत सकलं सन्देहोक्तिविवर्जितम् । तदेतत् परमं गुह्यं यत्र मुह्यन्ति जन्तवः ॥

ಸಂದೇಹ ಉಳಿಯುವ ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು. ಇದು ಪರಮ ರಹಸ್ಯ; ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 7

पक्षिण ऊचुः प्रश्नभारोऽयमतुलस्त्वयास्मासु निवेशितः । दुर्भाव्यः सर्वभूतानां भावाभावसमाश्रितः ॥

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಈ ಅನನ್ಯ ಭಾರವನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ. ಇದು ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸತ್-ಅಸತ್ (ಅಸ್ತಿತ್ವ-ಅನಸ್ತಿತ್ವ) ರಹಸ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 8

तं शृणुष्व महाभाग यथा प्राह पितुः पुरा । पुत्रः परमधर्मात्मा सुमतिर्नाम नामतः ॥

ಓ ಭಾಗ್ಯವಂತನೇ, ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ. ಅವನು ಸ್ವಭಾವತಃ ಪರಮ ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಸುಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು.

Verse 9

ब्राह्मणो भार्गवः कश्चित् सुतमाह महामतिः । कृतोपनयनं शान्तं सुमतिं जडरूपिणम् ॥

ಒಬ್ಬ ಭಾರ್ಗವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಹಾತ್ಮನು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಸುಮತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು—ಅವನ ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೆರವೇರಿತ್ತು, ಅವನು ಶಾಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 10

वेदानधीष्व सुमते यथानुक्रममादितः । गुरुशुश्रूषणे व्यग्रो भैक्षान्नकृतभोजनः ॥

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಸುಮತಿ, ಆರಂಭದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡು. ಗುರುಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿರು, ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಂತೆ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸು.”

Verse 11

ततो गार्हस्थ्यमास्थाय चेष्ट्वा यज्ञाननुत्तमान् । इष्टमुत्पादयापत्यमाश्रयेथा वनं ततः ॥

ನಂತರ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅನುತ್ತಮ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಇಷ್ಟ ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆಮೇಲೆ ವನವನ್ನು ಶರಣಾಗಬೇಕು (ಅಂದರೆ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು)।

Verse 12

वनस्थश्च ततो वत्स परिव्राड् निःपरिग्रहः । एवमाप्स्यसि तद्ब्रह्म यत्र गत्वा न शोचसि ॥

ಮತ್ತೆ, ಪ್ರಿಯನೇ, ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ, ಪರಿಗ್ರಹರಹಿತ ಪರಿವ್ರಾಜಕನಾಗು; ಹೀಗೆ ನೀನು ಆ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿ, ಅದನ್ನು ಪಡೆದವನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 13

पक्षिण ऊचुः इत्येवमुक्तो बहुशो जडत्वान्नाह किञ्चन । पितापि तं सुबहुशः प्राह प्रीत्या पुनः पुनः ॥

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದರೂ, ಅವನ ಜಡತೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ತಂದೆಯೂ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮರುಮರು ಬಹಳ ಬಾರಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 14

इति पित्रा सुतस्नेहात् प्रलोभि मधुराक्षरम् । स चोद्यमानो बहुशः प्रहस्येदमथाब्रवीत् ॥

ಹೀಗೆ ತಂದೆಯು ಪುತ್ರಸ್ನೇಹದಿಂದ ಮಧುರವಾದ, ಆಕರ್ಷಕ ವಚನಗಳಿಂದ (ಅವನಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದನು). ಅವನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ನಗುತ್ತಾ ನಂತರ ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 15

तातैतद्बहुशोऽभ्यस्तं यत् त्वयाद्योपदिश्यते । तथैवान्यानि शास्त्राणि शिल्पानि विविधानि च ॥

ತಂದೆಯೇ, ಇಂದು ನೀವು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಇದೇ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನಾನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ ಕೂಡ; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ನಾನಾವಿಧ ಕಲೆಯನ್ನೂ ಸಹ।

Verse 16

जन्मनामयुतं साग्रं मम स्मृतिपथं गतम् । निर्वेदाः परितोषाश्च क्षयवृद्ध्युदये गताः ॥

ನನ್ನ ಸ್ಮೃತಿಗೋಚರದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನ್ಮಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಹ್ರಾಸ, ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ವೈರಾಗ್ಯವೂ ತೃಪ್ತಿಯೂ ಉದಯಿಸಿವೆ.

Verse 17

शत्रुमित्रकलत्राणां वियोगाः सङ्गमास्तथा । मातरो विविधा दृष्टाः पितरो विविधास्तथा ॥

ಶತ್ರುಗಳು, ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ವಿಯೋಗವೂ ಸಂಯೋಗವೂ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ನಾನಾವಿಧ ತಾಯಂದಿರನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ; ನಾನಾವಿಧ ತಂದೆಯರನ್ನೂ ಸಹ.

Verse 18

अनुभूतानि सौख्यानि दुःखानि च सहस्रशः । बान्धवा बहवः प्राप्ताः पितरश्च पृथग्विधाः ॥

ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಹರ್ಷವೂ ಶೋಕವೂ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ನಾನಾವಿಧ ತಂದೆಯರನ್ನೂ ಸಹ.

Verse 19

विण्मूत्रपिच्छिले स्त्रीणां तथा कोष्ठे मयोषितम् । पीडाश्च सुभृशं प्राप्ता रोगाणां च सहस्रशः ॥

ಸ್ತ್ರೀಯರ ದೇಹವು ಮಲಮೂತ್ರದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿರುವಂತಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗರ್ಭದೊಳಗೂ ಮಾಂಸಮಯವಾದ ‘ಸ್ತ್ರೀ’—ಅಂದರೆ ದೇಹದ ಅಶುದ್ಧ ಅಂಶಗಳು—ಇರುತ್ತವೆ. ಮಹಾ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಸಾವಿರಾರು ರೋಗಗಳನ್ನೂ.

Verse 20

गर्भदुःखान्यनेकानि बालत्वे यौवने तथा । वृद्धतायां तथाप्तानि तानि सर्वाणि संस्मरे ॥

ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವವು—ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 21

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणाञ्चापि योनिषु । पुनश्च पशुकीटानां मृगाणामथ पक्षिणाम् ॥

ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಮತ್ತೆ ಪಶುಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಮೃಗಗಳು (ಅರಣ್ಯಜೀವಿಗಳು) ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 22

तथैव राजभृत्यानां राज्ञाञ्चाहवशालिनाम् । समुत्पन्नोऽस्मि गेहेषु तथैव तव वेश्मनि ॥

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾನು ರಾಜಸೇವಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸೇನೆಯುಳ್ಳ ರಾಜರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಗೃಹದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಪುನಃ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 23

भृत्यतां दासतां चैव गतोऽस्मि बहुशो नृणाम् । स्वामित्वमीश्वरत्वं च दरिद्रत्वं तथा गतः ॥

ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಾನು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಸೇವಕ ಮತ್ತು ದಾಸನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಧಿಪತ್ಯ, ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ—ಮತ್ತು ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 24

हतं मया हतश्चान्यैर्हतं मे घातितं तथा । दत्तं ममाऽन्यैरन्येभ्यो मया दत्तमनेकशः ॥

ನಾನು ಕೊಂದಿದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನದ್ದಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಇತರರು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದರು; ನಾನೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ।

Verse 25

पितृमातृसुहृद्भ्रातृकलत्रादिकृतेन च । तुष्टोऽसकृत् तथा दैन्यमश्रुधौताऽननो गतः ॥

ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಹೋದರರು, ಪತ್ನಿ ಮೊದಲಾದವರ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮುಖದೊಂದಿಗೆ ದುಃಖಸ್ಥಿತಿಗೂ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 26

एवं संसारचक्रेऽस्मिन् भ्रमता तात सङ्कटे । ज्ञानमेतन्मया प्राप्तं मोक्षसम्प्राप्तिकारकम् ॥

ಪ್ರಿಯನೇ, ಈ ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ನಾನು ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 27

विज्ञाते यत्र सर्वोऽयमृग्यजुः सामसंज्ञितः । क्रियाकलापो विगुणो न सम्यक् प्रतिभाति मे ॥

ಯಲ್ಲಿ ಆ ತತ್ತ್ವವು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೋ—ಅದರಿಂದ ಋಗ್, ಯಜುಸ್, ಸಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಕಾಂಡವೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೋ—ಅಲ್ಲಿ ಈ ಕರ್ಮಸಮೂಹವು ನನಗೆ ಪರಮಾರ್ಥಪುಣ್ಯಶೂನ್ಯವಾಗಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಕಾಗದಂತೆಯೂ ತೋರುತ್ತದೆ.

Verse 28

तस्मादुत्पन्नबोधस्य वेदैः किं मे प्रयोजनम् । गुरुविज्ञानतृप्तस्य निरीहस्य सदात्मनः ॥

ಆದುದರಿಂದ, ಜಾಗೃತಿ ಉದಯಿಸಿದ ನನಗೆ ವೇದಗಳಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನಾನು ಗುರುವಿನ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ನಿಷ್ಕಾಮನಾಗಿ, ಸತ್ಯ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 29

षट् प्रकारक्रियादुःखसुखहर्षरसैश्च यत् । गुणैश्च वर्जितं ब्रह्म तत् प्राप्स्यामि परं पदम् ॥

ಗುಣರಹಿತವಾದ, ಕರ್ಮದ ಷಡ್ವಿಕಾರಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ, ದುಃಖ-ಸುಖ-ಹರ್ಷ-ರಸಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನೇ ನಾನು ಪರಮಪದವಾಗಿ ಪಡೆಯುವೆನು.

Verse 30

रसहर्षभयोद्वेगक्रोधामर्षजरातुराम् । विज्ञातां स्वमृगग्राहिसंघपाशशताकुलाम् ॥

ಈ ದೇಹಧಾರಿತ್ವವನ್ನು ನಾನು ರಸಾನುಭವ, ಆನಂದ, ಭಯ, ಅಶಾಂತಿ, ಕ್ರೋಧ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಜರೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದುದಾಗಿ; ಬೇಟೆಗಾರರ ಗುಂಪುಗಳು ಎಸೆದ ನೂರಾರು ಬಲೆಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 31

तस्माद्यास्याम्यहं तात त्यक्त्वेमां दुःखसन्ततिम् । त्रयीधर्ममधर्माढ्यं किं पापफलसन्निभम् ॥

ಆದುದರಿಂದ, ಪ್ರಿಯ ತಂದೆಯೇ, ನಾನು ಈ ದುಃಖಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ. ವೇದತ್ರಯದಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾದ ಆ ಲೋಕಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಅದು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ತುಂಬಿ ಪಾಪಫಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 32

पक्षिण ऊचुः तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हर्षविस्मयगद्गदम् । पिता प्राह महाभागः स्वसुतं हृष्टमानसः ॥

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ—ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಕಂಠ ಗದ್ಗದವಾಗುತ್ತ—ಆ ಭಾಗ್ಯವಂತ ತಂದೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 33

पितोवाच किमेतद्वदसे वत्स कुतस्ते ज्ञानसम्भवः । केन ते जडता पूर्वमिदानीञ्च प्रबुद्धता ॥

ತಂದೆ ಹೇಳಿದರು: ಮಗನೇ, ನೀನು ಹೀಗೆ ಏಕೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀಯ? ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಜ್ಞಾನ ಎಲ್ಲಿಿಂದ ಉದಯವಾಯಿತು? ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೊದಲು ಮಂದತೆ ಇತ್ತು, ಈಗ ಜಾಗೃತಿ ಬಂದಿದೆ?

Verse 34

किन्नु शापविकारोऽयं मुनिदेवकृतस्तव । यत्ते ज्ञानं तिरोभूतमाविर्भावमुपागतम् ॥

ಇದು ಮುನಿ ಅಥವಾ ದೇವತೆ ಮಾಡಿದ ಶಾಪದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಯೇ? ಅದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಜ್ಞಾನವು ಈಗ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆವೇ?

Verse 35

पुत्र उवाच शृणु तात ! यथा वृत्तं ममेदं सुख-दुःखदम् । यश्चाहमासमन्यस्मिन् जन्मन्यस्मत्परन्तु यत् ॥

ಮಗನು ಹೇಳಿದರು: ತಂದೆಯೇ, ಕೇಳಿರಿ—ಸುಖವೂ ದುಃಖವೂ ಎರಡನ್ನೂ ತಂದ ಈ ಘಟನೆ ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಜನ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನಾಗಿದ್ದೆನೋ ಅದನ್ನೂ.

Verse 36

अहमासं पुरा विप्रो न्यस्तात्मा परमात्मनि । आत्मविद्याविचारेषु परां निष्ठामुपागतः ॥

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದೆ; ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆತ್ಮವಿದ್ಯಾ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪರಮ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ।

Verse 37

सततं योगयुक्तस्य सतताभ्याससङ्गमात् । सत्संयोगात् स्वस्वभावाद्विचारविधिशोधनात् ॥

ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿಷ್ಠನಾದವನಿಗೆ—ಅಭ್ಯಾಸದ ನಿರಂತರ ಸಂಗತಿಯಿಂದ, ಸತ್ಸಂಗದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ, ತನ್ನ ಶುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ, ಮತ್ತು ವಿಚಾರಮಾರ್ಗದ ಶೋಧನೆಯಿಂದ—

Verse 38

तस्मिन्नवे परा प्रीतिर्ममासीद्युञ्जतः सदा । आचार्यताञ्च सम्प्राप्तः शिष्यसन्देहहृत्तमः ॥

ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಾನು ಪರಮ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ; ಶಿಷ್ಯರ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ ಗುರುಪದವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ।

Verse 39

ततः कालेन महता ऐकान्तिकमुपागतः । अज्ञानाकृष्टसद्भावो विपन्नश्च प्रमादतः ॥

ನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಿಕ ನಾನು ಏಕಾಂತಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದೆ; ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾನವು ನನ್ನ ಸತ್ಯಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಎಳೆದು ದೂರಮಾಡಿತು, ಅಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಪತನಗೊಂಡೆ।

Verse 40

उत्क्रान्तिकालादारभ्य स्मृतिलोपो न मेऽभवत् । यावदब्दं गतं चैव जन्मनां स्मृतिमागताम् ॥

ದೇಹತ್ಯಾಗವಾದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಸ್ಮೃತಿಹಾನಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ; ಕಾಲ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ (ಒಂದು ವರ್ಷವರೆಗೂ) ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳ ಸ್ಮರಣೆ ನನಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 41

पूर्वाभ्यासेन तेनैव सोऽहं तात जितेन्द्रियः । यतिष्यामि तथा कर्तुं न भविष्ये यथा पुनः ॥

ಪ್ರಿಯ ತಂದೆಯೇ, ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳ ಅದೇ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ನಾನು ಸ್ವಯಂನಿಯಂತ್ರಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮವಾಗದಂತೆ ನಾನು ಕರ್ಮ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 42

ज्ञानदानफलं ह्येतद्यज्जातिस्मरणं मम । न ह्येतत्प्राप्यते तात त्रयीधर्माश्रितैर्नरैः ॥

ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳ ಸ್ಮರಣೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದಾನದ ಫಲವೇ. ಪ್ರಿಯ ತಂದೆಯೇ, ಕೇವಲ ವೇದತ್ರಯೀಧರ್ಮ (ಕರ್ಮಕಾಂಡ)ಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನಿಷ್ಠರಾದವರು ಇದನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 43

सोऽहं पूर्वाश्रमादेव निष्ठाधर्ममुपाश्रितः । एकान्तित्वमुपागम्य यतिष्याम्यात्ममोक्षणे ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದಿಂದಲೇ ಸ್ಥಿರಧರ್ಮವನ್ನು ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಏಕಾಂತ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಆತ್ಮಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 44

तद्ब्रूहि त्वं महाभाग यत्ते संशयिकं हृदि । एतावता॑पि ते प्रीतिमुत्पाद्यानृण्यमाप्नुयाम् ॥

ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಾಗ್ಯವಂತನೇ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಸಂಶಯ ಉಳಿದಿದೆ? ಇಷ್ಟರಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿನ್ನ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ನಿನ್ನ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆನು.

Verse 45

पक्षिण ऊचुः पिता प्राह ततः पुत्रं श्रद्धधत् तस्य तद्वचः । भवता यद्वयं पृष्टाः संसारग्रहणाश्रयम् ॥

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಆಗ ತಂದೆ ಮಗನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು— ‘ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಸಾರಬಂಧವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಕಾರಣದ ಕುರಿತು ಕೇಳಿರುವುದರಿಂದ…’

Verse 46

पुत्र उवाच शृणु तात यथा तत्त्वमनुभूतं मयासकृत् । संसारचक्रमजरं स्थितिर्यस्य न विद्यते ॥

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಿಯ ತಂದೆಯೇ, ನಾನು ಪುನಃಪುನಃ ಅನುಭವಿಸಿದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಸಂಸಾರಚಕ್ರವು ಅಜರ; ಇದಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಸ್ಥಿರ ಅವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ.

Verse 47

सोऽहं वदामि ते सर्वं तवैवानुज्ञया पितः । उत्क्रान्तिकालादारभ्य यथा नान्यो वदिष्यति ॥

ಆದುದರಿಂದ ತಂದೆಯೇ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನಾನು ದೇಹತ್ಯಾಗಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವೆನು—ಇತರರು ವಿವರಿಸಲಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ.

Verse 48

ऊष्मा प्रकुपितः काये तीव्रवायुसमीृतः । भिनत्ति मर्मस्थानानि दीप्यमानो निरिन्धनः ॥

ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ, ಪ್ರಚಂಡ ವಾಯುಗಳಿಂದ ಕೆರಳಿಸಿ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಪ್ರಾಣಮರ್ಮಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಇಂಧನವಿಲ್ಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 49

उदानो नाम पवनस्ततश्चोर्ध्वं प्रवर्तते । भुक्तानामम्बुभक्ष्याणामधोगतिनिरोधकृत् ॥

ನಂತರ ‘ಉದಾನ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಯು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿ, ತಿಂದದು-ಕುಡಿದದು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಗತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 50

ततो येनाम्बुदानानि कृतान्यन्नरसास्तथा । दत्ताः स तस्य आह्लादमापदि प्रतिपद्यते ॥

ನಂತರ ಜಲದಾನದ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಅನ್ನದಾನ ಮತ್ತು ರುಚಿಕರ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೂ, ಅವನು ದುಃಖಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಶೀತಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂತ್ವನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

अन्नानि येन दत्तानि श्रद्धापूतेन चेतसा । सोऽपि तृप्तिमवाप्नोति विनाप्यन्नेन वै तदा ॥

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧಚಿತ್ತನಾಗಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಿದವನು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 52

येनानृतानि नोक्तानि प्रीतिभेदः कृतो न च । आस्तिकः श्रद्धधानश्च स सुखं मृत्युमृच्छति ॥

ಯಾರು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಯಾರು ಸ್ನೇಹಭಂಗವನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ—ಆಸ್ತಿಕನಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಮರಣವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 53

देवब्राह्मणपूजायां ये रता नानसूयवः । शुक्ला वदान्या ह्रीमन्तस्ते नराः सुखमृत्यवः ॥

ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುವ, ಅಸೂಯಾರಹಿತ, ಶುದ್ಧ, ದಾನಶೀಲ, ವಿನೀತರಾದವರು—ಅವರು ಶಾಂತ ಮರಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 54

यो न कामान्न संरम्भान्न द्वेषाद्धर्ममुत्सृजेत् । यथोक्तकारी सौम्यश्च स सुखं मृत्युमृच्छति ॥

ಕಾಮ, ಅತಿವೇಗದ ಕೋಪ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದ, ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಮೃದುಸ್ವಭಾವನಾದವನು—ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಮರಣವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 55

अवारिदायिनो दाहं क्षुधाञ्चानन्नदायिनः । प्राप्नुवन्ति नराः काले तस्मिन् मृत्यावुपस्थिते ॥

ನೀರು ದಾನ ಮಾಡದವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಹಿಸುವ ದಾಹವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡದವರು ಹಸಿವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ—ಆ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ಮರಣವು ಬಂದಾಗ।

Verse 56

शीतं जयन्तीन्धनदास्तापं चन्दनदायिनः । प्राणघ्नीं वेदनां कष्टां ये चानुद्वेगकारिणः ॥

ಇಂಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವರು ಶೀತವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಚಂದನವನ್ನು ಕೊಡುವವರು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇತರರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡುವವರು ಪ್ರಾಣಹರವಾದ ಘೋರ ವೇದನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 57

मोहाज्ञानप्रदातारः प्राप्नुवन्ति महद्भयम् । वेदनाभिरुदग्राभिः प्रपीड्यन्तेऽधमा नराः ॥

ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹರಡುವವರು ಮಹಾಭಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಅಧಮರು ತೀವ್ರ ವೇದನೆಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 58

कूटसाक्षी मृषावादी यश्चासदनुशास्ति वै । ते मोहमृत्यवः सर्वे तथा वेदविन्दकाः ॥

ಸುಳ್ಳು ಸಾಕ್ಷಿ, ಸುಳ್ಳುಗಾರ, ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವನು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮೋಹಚಿಹ್ನಿತ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವೇದನಿಂದಕರೂ.

Verse 59

विभीषणाः पूतिगन्धाः कूटमुद्गरपाणयः । आगच्छन्ति दुरात्मानो यमस्य पुरुषास्तदा ॥

ನಂತರ ಯಮನ ಪುರುಷರು ಬರುತ್ತಾರೆ—ಭಯಂಕರರು, ದುರ್ವಾಸನೆಯುಳ್ಳವರು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದ ಗದೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ—ಆ ಪಾಪಾತ್ಮರು.

Verse 60

प्राप्तेषु दृक्पथं तेषु जायते तस्य वेपथुः । क्रन्दत्यविरतं सोऽथ भ्रातृ-मातृसुतानथ ॥

ಅವರು ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಪಥಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅವನಲ್ಲಿ ನಡುಕು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅವನು ನಿರಂತರ ಅಳುತ್ತಾ ತನ್ನ ಸಹೋದರ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 61

सास्य वागस्फुटा तात एकवर्णा विभाव्यते । दृष्टिश्च भ्राम्यते त्रासाच्छ्वासाच्छुष्यत्यथाननम् ॥

ಆಗ, ಪ್ರಿಯೆ, ಅವನ ವಾಣಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದೇ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಭಯದಿಂದ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತದೆ, ಕಷ್ಟಶ್ವಾಸದಿಂದ ಅವನ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮುಖ ಒಣಗುತ್ತವೆ।

Verse 62

ऊर्ध्वश्वासान्वितः सो ’थ दृष्टिभङ्गसमन्वितः । ततः स वेदनाविष्टस्तच्छरीरं विमुञ्चति ॥

ಆಗ ಅವನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಉಸಿರೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಮುರಿದು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ; ವೇದನೆಯಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತನಾಗಿ ಅವನು ಆ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 63

वाय्वग्रसारी तद्रूपं देहमन्यत् प्रपद्यते । तत्कर्मजं यातनार्थं न मातृ-पितृसम्भवम् । तत्प्रमाणवयो ’वस्था-संस्थानैः प्राग्भवं यथा ॥

ಆಗ ವಾಯುವನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದ, ಸಮಾನರೂಪದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸಲು ನಿಯತವಾದುದು, ತಾಯಿ-ತಂದೆಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಲ್ಲ. ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ, ವಯೋಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಹಿಂದಿನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 64

ततो दूतॊ यमस्याशु पाशैर्बध्नाति दारुणैः । दण्डप्रहारसम्भ्रान्तं कर्षते दक्षिणां दिशम् ॥

ಆಗ ಯಮದೂತನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಭಯಾನಕ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ದಂಡಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 65

कुश-कण्टक-वलमीक-शङ्कु-पाषाणकर्कशे । तथा प्रदीप्तज्वलने क्वचिच्छृभ्रशतोत्कटे ॥

ಕುಶಗಿಡದ ಮುಳ್ಳುಗಳು, ವಲ್ಮೀಕಗಳು, ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ರುಕ್ಷಗೊಂಡ ಕಠಿಣ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ—ಎಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಭೀಕರವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ—

Verse 66

प्रदीप्तादित्यतप्ते च दह्यमाने तदंशुभिः । कृष्यते यमदूतैश्चाशिवसन्नादभीषणैः ॥

ಪ್ರಚಂಡ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ತಪ್ತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಅಮಂಗಳಕರವಾದ ಭಯಾನಕ ಕ್ರೂರ ಕೂಗುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಯಮದೂತರು ಅವನನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 67

विकृष्यमाणस्तैर्घोरैर्भक्ष्यमाणः शिवाशतैः । प्रयाति दारुणे मार्गे पापकर्मा यमक्षयम् ॥

ಆ ಭಯಾನಕ ದೂತರಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ನೂರಾರು ನರಿಗಳಿಂದ ಕಚ್ಚಿ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವನು ಯಮಾಲಯದ ಕಡೆಗೆ ಆ ಭೀಕರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 68

छत्रोपानत्प्रदातारो ये च वस्त्रप्रदा नराः । ये यान्ति मनुजा मार्गं तं सुखेन तथान्नदाः ॥

ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವರು, ಹಾಗೆಯೇ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವರು—ಅಂತಹವರು ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವವರೂ.

Verse 69

एवं क्लेशाननुभवन्नवशः पापपीडितः । नीयते द्वादशाहेन धर्मराजपुरं नरः ॥

ಹೀಗೆ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಪಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜನ ನಗರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 70

कलेवरे दह्यमाने महान्तं दाहमृच्छति । ताड्यमाने तथैवार्तिं छिद्यमाने च दारुणाम् ॥

ದೇಹವನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನು ಮಹಾದಾಹವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೊಡೆಯುವಾಗ ಹಾಗೆಯೇ ನೋವು; ಕತ್ತರಿಸುವಾಗ ಭೀಕರ ಯಾತನೆ.

Verse 71

क्लिद्यमाने चिरतरं जन्तुर्दुःखमवाप्नुते । स्वेन कर्मविपाकेन देहान्तरगतोऽपि सन् ॥

ದೀರ್ಘಕಾಲ ದೀನ ಹಾಗೂ ಜೀರ್ಣ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಜೀವನು, ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 72

तत्र यद्वान्धवास्तोयं प्रयच्छन्ति तिलैः सह । यच्च पिण्डं प्रयच्छन्ति नीयमानस्तदश्नुते ॥

ಅಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳು ಎಳ್ಳು ಸೇರಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ನೀರನ್ನೂ, ಅವರು ನೀಡುವ ಪಿಂಡವನ್ನೂ—ಮರಣಾನಂತರ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಆ ಜೀವನು ಅದನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 73

तैलाभ्यङ्गो बान्धवानामङ्गसंवाहनञ्च यत् । तेन चाप्याय्यते जन्तुर्यच्चाश्नन्ति सबान्धवाः ॥

ಬಂಧುಗಳು ಮಾಡುವ ತೈಲಾಭ್ಯಂಗ ಮತ್ತು ಅಂಗಮರ್ಧನದಿಂದ ಆ ಪ್ರೇತಜೀವನೂ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಧಾರಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರದಿಂದಲೂ।

Verse 74

भूमौ स्वपद्भिर्नात्यन्तं क्लेशमाप्नोति बान्धवैः । दानं ददद्भिश्च तथा जन्तुराप्याय्यते मृतः ॥

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ನಡೆಯುವ ಆ (ಪ್ರೇತ) ಜೀವನು ಬಂಧುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅತಿಯಾದ ದುಃಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಾನ ನೀಡಿದಾಗ ಮೃತಜೀವನೂ ಪೋಷಿತನಾಗಿ ಧಾರಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 75

नीयमानः स्वकं गेहं द्वादशाहं स पश्यति । उपभुङ्क्ते तथा दत्तं तोयपिण्डादिकं भुवि ॥

ಮುಂದೆ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಅವನು ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳು ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ನೀರು, ಪಿಂಡಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಅದೇ ರೀತಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 76

द्वादशाहात् परं घोरमायसं भीषणाकृतिम् । याम्यं पश्यत्यथो जन्तुः कृष्यमाणः पुरं ततः ॥

ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಆ ಜೀವನು ಯಾಮ್ಯಪುರವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ—ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಭಯಾನಕ ರೂಪವುಳ್ಳದು—ಅವನನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಆ ನಗರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 77

गतमात्रोऽतिरक्ताक्षं भिन्नाञ्जनचयप्रभम् । मृत्युकालान्तकादीनां मध्ये पश्यति वै यमम् ॥

ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಮೃತ್ಯು, ಕಾಲ, ಅಂತಕ ಮೊದಲಾದವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಮನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ—ತೀವ್ರ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನು, ನುಚ್ಚಿದ ಕಾಜಲದ ರಾಶಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು।

Verse 78

दंष्ट्राकरालवदनं भ्रकुटीदरुणाकृतिम् । विरूपैर्भोषणैर्वक्त्रैर्वृतं व्याधिशतैः प्रभुम् ॥

ಅವನು ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ—ಹೊರಚಾಚಿದ ದಂಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಮುಖ ಭೀಕರಗೊಂಡು, ಭಯಾನಕ ಭ್ರೂಕುಟಿಯೊಂದಿಗೆ; ವಿಕೃತವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸುವ ಮುಖಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ನೂರಾರು ರೋಗಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು।

Verse 79

दण्डासक्तं महाबाहुं पाशहस्तं सुभैरवम् । तन्निर्दिष्टां ततो याति गतिं जन्तुः शुभाशुभाम् ॥

ದಂಡಧಾರಿ, ಪಾಶಹಸ್ತನಾದ ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಮಹಾಭೀಷಣನನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಜೀವನು ಅವನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಅದು ಶುಭವಾಗಿರಲಿ ಅಶುಭವಾಗಿರಲಿ।

Verse 80

रौरवे कूटसाक्षी तु याति यश्चानृतो नरः । तस्य स्वरूपं गदतो रौरवस्य निशामय ॥

ಸುಳ್ಳು ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳುವವನು ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯವಾಡುವವನು ರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ। ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುವ ಆ ರೌರವ (ನರಕ)ದ ಸ್ವರೂಪವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 81

योजनानां सहस्रे द्वे रौरवो हि प्रमाणतः । जानुमात्रप्रमाणश्च ततः श्वभ्रः सुदुस्तरः ॥

ರೌರವವೆಂಬ ನರಕವು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಆಚೆಗೆ ‘ಶ್ವಭ್ರ’ ಎಂಬ ಭಯಂಕರವಾದ ದುರ್ಗಮ ಖಾತವಿದ್ದು, ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವು ಮೊಣಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಮಾತ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 82

तत्राङ्गारचयोपेतं कृतञ्च धरणीसमम् । जाज्वल्यमानस्तीव्रेण तापिताङ्गारभूमिना ॥

ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಭೂಮಿಯಂತೆಯೇ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅದು ಹೊಳೆಯುವ ಅಂಗಾರರಾಶಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ—ತೀವ್ರವಾಗಿ ಉರಿಯುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ದಹಿಸುವ ಕಣಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಭೂಭಾಗ.

Verse 83

तन्मध्ये पापकर्माणं विमुञ्चन्ति यमानुगाः । स दह्यमानस्तीव्रेण वह्निना तत्र धावति ॥

ಆ ಸ್ಥಳದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಮದೂತರು ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವನನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ತೀವ್ರ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 84

पदे पदे च पादो 'स्य शीर्यते जीर्यते पुनः । अहोरात्रेणोद्धरणं पादन्यासं च गच्छति ॥

ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಅವನ ಪಾದವು ಒಡೆದು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದೇ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಇಡುವಷ್ಟೇ ಮಾಡಬಲ್ಲನು.

Verse 85

एवं सहस्रमुत्तीर्णो योजनानां विमुच्यते । ततो 'न्यं पापशुद्ध्यर्थं तादृङ्निरयमृच्छति ॥

ಈ ರೀತಿ ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಅವನು ಆ ಯಾತನೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಇತರ ಪಾಪಗಳ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 86

ततः सर्वेषु निस्तीर्णः पापी तिर्यक्त्वमश्नुते । कृमिकीटपतङ्गेषु श्वापदे मशकादिषु ॥

ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲಾ ನರಕಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಪಾಪಿ ಪಶುಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಹುಳು, ಕೀಟ, ಪತಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೃಗ, ಸೊಳ್ಳೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ।

Verse 87

गत्वा गजद्रुमाद्येषु गोष्वश्वेषु तथैव च । अन्यासु चैव पापासु दुःखदासु च योनिषु ॥

ಆನೆಗಳು, ಮರಗಳು ಮೊದಲಾದ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಸು, ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ಅವನು ಇನ್ನಿತರ ಪಾಪಮಯ ಹಾಗೂ ದುಃಖಕರ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 88

मानुषं प्राप्य कुब्जो वा कुत्सितो वामनो 'पि वा । चण्डालपुक्कसाद्यासु नरो योनिषु जायते ॥

ಮತ್ತೆ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಕುಬ್ಜನಾಗಿರಬಹುದು, ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ವಾಮನನಾಗಿರಬಹುದು; ಚಾಂಡಾಲ, ಪುಕ್ಕಸ ಮೊದಲಾದ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ।

Verse 89

अवशिष्टेन पापेन पुण्येन च समन्वितः । ततश्चारोहणीं जातिं शूद्रवैश्यनृपादिकाम् ॥

ಉಳಿದ ಪಾಪ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಅವನು ನಂತರ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಶೂದ್ರ, ವೈಶ್ಯ, ರಾಜರು ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಎಂಬಂತೆ।

Verse 90

विप्रदेवेन्द्रतां चापि कदाचिदवरोहणीम् । एवन्तु पापकर्माणे नरकेषु पतन्त्यधः ॥

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನೂ ಅಥವಾ ದೇವರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಪದವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಳಿಮುಖ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ನರಕಗಳಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 91

यथा पुण्यकृतो यान्ति तन्मे निगदतः शृणु । ते यमेन विनिर्दिष्टां यान्ति पुण्यां गतिं नराः ॥

ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು—ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವರು ಹೇಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೋ. ಯಮನು ವಿಧಿಸಿದ ಶುಭ ನಿಯತಿ-ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 92

प्रगीतगन्धर्वगणाः प्रवृत्ताप्सरसाङ्गणाः । हारनूपुरमाधुर्य-शोभितान्युत्तमानि च ॥

ಅಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರ ಗುಂಪುಗಳು ಗಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಸಮೂಹಗಳು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತವೆ—ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ನೂಪುರಗಳ ಮಧುರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನಂದಗಳು.

Verse 93

प्रयान्त्याशु विमानानि नानादिव्यास्त्रगुज्ज्वलाः । तस्माच्च प्रच्युता राज्ञामन्येषां च महात्मनाम् ॥

ವಿವಿಧ ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆ-ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ; ಆ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾತ್ಮರು ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 94

जायन्ते च कुले तत्र सद्वृत्तपरिपालकाः । भोगान् सम्प्राप्नुवन्त्युग्रांस्ततो यान्त्यूर्ध्वमन्यथा ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದಾಚಾರವನ್ನು ಧರಿಸುವವರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಬಲಿಷ್ಠ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—ಅಥವಾ ಕರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 95

अवरोहणीं च सम्प्राप्य पूर्ववद्यान्ति मानवाः । एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा जन्तुर्विपद्यते । अतः शृणुष्व विप्रर्षे यथा गर्भं प्रपद्यते ॥

ಅವరోಹ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಮನುಷ್ಯರು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜೀವವು ಹೇಗೆ ಪತನವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಹೇಳಿದೆನು; ಈಗ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ, ಅದು ಗರ್ಭವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.