Adhyaya 10 — Jaimini’s Questions on Birth, Death, Karma, and the Embodied Journey
अवशिष्टेन पापेन पुण्येन च समन्वितः ।
ततश्चारोहणीं जातिं शूद्रवैश्यनृपादिकाम् ॥
avaśiṣṭena pāpena puṇyena ca samanvitaḥ | tataś cārohaṇīṃ jātiṃ śūdra-vaiśya-nṛpādikām ||
ಉಳಿದ ಪಾಪ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಅವನು ನಂತರ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಶೂದ್ರ, ವೈಶ್ಯ, ರಾಜರು ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಎಂಬಂತೆ।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "karuna", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Human destiny is depicted as a composite of residues: even when pāpa remains, puṇya can elevate circumstances, underscoring the practical value of cultivating merit at any stage.
Ethical-karmic exposition; not a vaṃśa list but a generalized model of karmic ascent/descent within saṃsāra.
‘Ascending birth’ is an inner ascent of guṇas: puṇya increases sattva, enabling clearer discernment and broader responsibility, while residual pāpa still requires resolution.