Adhyaya 46

Verse 1

/ नस्जमा न (0) आज अन+- - एक प्रयुत दस लाखके बराबर होता है। षट्चत्वारिशो< ध्याय: मातृकाओंका परिचय तथा स्कन्ददेवकी रणयात्रा और उनके द्वारा तारकासुर

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ವೀರ ನರೇಶ್ವರಾ! ಕೇಳು; ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ/ಕಾರ್ತಿಕೇಯ)ನ ಅನುಚರಿಯರಾದ ಈ ಮಾತೃಗಣಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಇವರು ಶತ್ರುಸಮೂಹವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವರು.

Verse 2

यशस्विनीनां मातृणां शृणु नामानि भारत | याभिव्यप्तास्त्रयो लोका: कल्याणीभिश्न भागश:,भरतनन्दन! तुम उन यशस्वी मातृकाओंके नाम सुनो, जिन कल्याणकारिणी देवियोंने विभागपूर्वक तीनों लोकोंको व्याप्त कर रखा है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಾರತ! ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಭಾಗದಂತೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಆ ಕಲ್ಯಾಣಮಯ, ಯಶಸ್ವಿನೀ ಮಾತೃದೇವಿಯರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 3

प्रभावती विशालाक्षी पालिता गोस्तनी तथा । श्रीमती बहुला चैव तथैव बहुपुत्रिका

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—(ಅವರಲ್ಲಿ) ಪ್ರಭಾವತೀ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ, ಪಾಲಿತಾ, ಗೋಸ್ತನೀ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀಮತೀ, ಬಹುಲಾ, ಬಹುಪುತ್ರಿಕಾ; ಏಕಚಂದ್ರಾ, ಮೇಘಕರ್ಣಾ, ಮೇಘಮಾಲಾ, ವಿರೋಚನಾ.

Verse 4

अप्सु जाता च गोपाली बृहदम्बालिका तथा । जयावती मालतिका ध्रुवरत्ना भयंकरी

ಅಪ್ಸುಜಾತಾ ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲೀ; ಹಾಗೆಯೇ ಬೃಹದಂಬಾಲಿಕಾ; ಜಯಾವತೀ, ಮಾಲತಿಕಾ, ಧ್ರುವರತ್ನಾ, ಭಯಂಕರೀ.

Verse 5

वसुदामा च दामा च विशोका नन्दिनी तथा । एकचूडा महाचूडा चक्रनेमिश्न भारत

ಓ ಭಾರತ! ವಸುದಾಮಾ ಮತ್ತು ದಾಮಾ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶೋಕಾ ಮತ್ತು ನಂದಿನೀ; ಇನ್ನೂ ಏಕಚೂಡಾ, ಮಹಾಚೂಡಾ, ಚಕ್ರನೇಮಿ.

Verse 6

उत्तेजनी जयत्सेना कमलाक्ष्यथ शोभना | शत्रुंजया तथा चैव क्रोधना शलभी खरी

ಉತ್ತೇಜನೀ, ಜಯತ್ಸೇನಾ, ಕಮಲಾಕ್ಷೀ ಮತ್ತು ಶೋಭನಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಶತ್ರುಂಜಯಾ, ಕ್ರೋಧನಾ, ಶಲಭೀ ಮತ್ತು ಖರೀ.

Verse 7

माधवी शुभवकत्रा च तीर्थनेमिश्व॒ भारत । गीतप्रिया च कल्याणी रुद्ररोमामिताशना

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ಭಾರತ, ಮಾಧವೀ ಎಂಬವಳು—ಶುಭಮುಖಿ, ಮಂಗಳರೂಪಿಣಿ—ಮತ್ತು ತೀರ್ಥನೇಮಿಶ್ವಾ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳೂ ಇದ್ದಳು. ಮಾಧವೀ ಗೀತಪ್ರಿಯೆ, ಕಲ್ಯಾಣಿ, ರುದ್ರನಂತೆಯೇ ಕೇಶವಳಿದು, ಅಪಾರ ಆಹಾರಶಕ್ತಿಯವಳಾಗಿದ್ದಳು.”

Verse 8

मेघस्वना भोगवती सुभ्रुक्ष कनकावती । अलाताक्षी वीर्यवती विद्युज्जिल्ला च भारत

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ಭಾರತ, ಮೇಘಸ್ವನಾ, ಭೋಗವತೀ, ಸುಭ್ರೂಕ್ಷಾ, ಕನಕಾವತೀ, ಅಲಾತಾಕ್ಷೀ, ವೀರ್ಯವತೀ, ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಲ್ಲಾ (ಎಂಬವರು) ಇದ್ದರು.”

Verse 9

पद्मावती सुनक्षत्रा कन्दरा बहुयोजना । संतानिका च कौरव्य कमला च महाबला

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ಕೌರವ್ಯ, ಪದ್ಮಾವತೀ, ಸುನಕ್ಷತ್ರಾ, ಕಂದರಾ—ಅದು ಅನೇಕ ಯೋಜನಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದದು—ಸಂತಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕಮಲಾ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಹಾಬಲ (ಅತಿವಿಶಾಲ, ದುರ್ಜೇಯ)ವಾಗಿದ್ದವು.”

Verse 10

सुदामा बहुदामा च सुप्रभा च यशस्विनी । नृत्यप्रिया च राजेन्द्र शतोलूखलमेखला

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಸುದಾಮಾ, ಬಹುದಾಮಾ, ಸುಪ್ರಭಾ, ಯಶಸ್ವಿನೀ; ಹಾಗೆಯೇ ನೃತ್ಯಪ್ರಿಯಾ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನೂರು ಸಣ್ಣ ಗಂಟೆಗಳಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮೇಖಲೆ (ಕಟಿಬಂಧ) ಧರಿಸಿದ್ದವರು.”

Verse 11

शतघण्टा शतानन्दा भगनन्दा च भाविनी । वपुष्मती चन्द्रसीता भद्रकाली च भारत

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ಭಾರತ, (ಆ ದೇವಿ) ಶತಘಂಟಾ, ಶತಾನಂದಾ, ಭಗನಂದಾ, ಭಾವಿನೀ; ವಪುಷ್ಮತೀ, ಚಂದ್ರಸೀತಾ, ಭದ್ರಕಾಳೀ—ಈ ನಾಮಗಳಿಂದಲೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.”

Verse 12

ऋक्षाम्बिका निष्कुटिका वामा चत्वरवासिनी । सुमड्ला स्वस्तिमती बुद्धिकामा जयप्रिया

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “(ಅಲ್ಲಿ) ಋಕ್ಷಾಂಬಿಕಾ, ನಿಷ್ಕುಟಿಕಾ, ವಾಮಾ, ಚತ್ವರವಾಸಿನೀ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಮಡ್ಲಾ, ಸ್ವಸ್ತಿಮತೀ, ಬುದ್ಧಿಕಾಮಾ, ಜಯಪ್ರಿಯಾ (ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ತ್ರೀಯರು) ಇದ್ದರು.”

Verse 13

धनदा सुप्रसादा च भवदा च जलेश्वरी । एडी भेडी समेडी च वेतालजननी तथा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “(ಅವರು) ಧನದಾ, ಸುಪ್ರಸಾದಾ, ಭವದಾ, ಜಲೇಶ್ವರೀ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಡೀ, ಭೇಡೀ, ಸಮೇಡೀ, ಮತ್ತು ವೇತಾಲಜನನೀ ಸಹ (ಇದ್ದರು)।”

Verse 14

कण्डूति: कालिका चैव देवमित्रा च भारत । वसुश्री: कोटरा चैव चित्रसेना तथाचला

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ಭಾರತ, (ಅಲ್ಲಿ) ಕಣ್ಡೂತಿ, ಕಾಲಿಕಾ, ದೇವಮಿತ್ರಾ; ಹಾಗೆಯೇ ವಸುಶ್ರೀ, ಕೋಟರಾ, ಚಿತ್ರಸೇನಾ, ಮತ್ತು ಅಚಲಾ (ಇದ್ದರು)।”

Verse 15

कुक्कुटिका शड्खलिका तथा शकुनिका नृप । कुण्डारिका कौकुलिका कुम्भिकाथ शतोदरी

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ನೃಪ, (ಅಲ್ಲಿ) ಕುಕ್ಕುಟಿಕಾ, ಶಢ್ಖಲಿಕಾ, ಶಕುನಿಕಾ; ಕುಂಡಾರಿಕಾ, ಕೌಕುಲಿಕಾ, ಕುಂಭಿಕಾ, ಹಾಗೆಯೇ ಶತೋದರೀ (ಇದ್ದರು)।”

Verse 16

उत्क्राथिनी जलेला च महावेगा च कड़कणा । मनोजवा कण्टकिनी प्रधघसा पूतना तथा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “(ಅಲ್ಲಿ) ಉತ್ಕ್ರಾಥಿನೀ, ಜಲೇಲಾ, ಮಹಾವೇಗಾ, ಕಡಕಣಾ; ಮನೋಜವಾ, ಕಂಟಕಿನೀ, ಪ್ರಧಘಸಾ, ಮತ್ತು ಪೂತನಾ ಸಹ (ಇದ್ದರು)।”

Verse 17

केशयन्त्री ब्रुटिरवामा क्रोशनाथ तडित्‌प्रभा । मन्दोदरी च मुण्डी च कोटरा मेघवाहिनी

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಕೇಶಯಂತ್ರೀ, ಬ್ರುಟಿರವಾಮಾ, ಕ್ರೋಶನಾಥಾ, ತಡಿತ್ಪ್ರಭಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಂದೋದರೀ, ಮುಂಡೀ, ಕೋಟರಾ, ಮೇಘವಾಹಿನೀ—ಇವೆಲ್ಲ (ಭೀಕರ ಸ್ತ್ರೀರೂಪಗಳು) ಇದ್ದವು.

Verse 18

सुभगा लम्बनी लम्बा ताम्रचूडा विकाशिनी । ऊर्ध्ववेणीधरा चैव पिड़ाक्षी लोहमेखला

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳು ಸುಭಗಾ; ಲಂಬನೀ ಮತ್ತು ಲಂಬಾ; ತಾಮ್ರಚೂಡಾ, ವಿಕಾಶಿನೀ; ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದ ವೇಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳು; ತೀಕ್ಷ್ಣಾಕ್ಷಿ; ಮತ್ತು ಲೋಹಮೇಖಲೆಯಿಂದ ಬದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 19

पृथुवस्त्रा मधुलिका मधुकुम्भा तथैव च | पक्षालिका मत्कुलिका जरायुर्जर्जरानना

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಪೃಥುವಸ್ತ್ರಾ, ಮಧುಲಿಕಾ, ಮಧುಕುಂಬಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಕ್ಷಾಲಿಕಾ, ಮತ್ಕುಲಿಕಾ, ಜರಾಯು, ಜರ್ಜರಾನನಾ—ಇವರು (ಸ್ತ್ರೀಯರು) ಇದ್ದರು.

Verse 20

ख्याता दहदहा चैव तथा धमधमा नृप । खण्डखण्डा च राजेन्द्र पूषणा मणिकुट्टिका

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನೃಪ! ‘ದಹದಹಾ’ ಮತ್ತು ‘ಧಮಧಮಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತವಾದ (ಅಸ್ತ್ರಗಳು) ಇದ್ದವು; ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ‘ಖಂಡಖಂಡಾ’, ‘ಪೂಷಣಾ’, ‘ಮಣಿಕುಟ್ಟಿಕಾ’ ಎಂಬ (ಇತರವು) ಕೂಡ ಇದ್ದವು.

Verse 21

अमोघा चैव कौरव्य तथा लम्बपयोधरा । वेणुवीणाधरा चैव पिड्क्षी लोहमेखला

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕೌರವ್ಯ! ಅವಳು ಅಮೋಘ (ಲಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದ)ಳಾಗಿದ್ದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಲಂಬಪಯೋಧರ. ಅವಳು ವೇಣುದಂಡ ಮತ್ತು ವೀಣೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು; ಪಿಂಗಳವರ್ಣಳಾಗಿದ್ದಳು; ಮತ್ತು ಲೋಹಮೇಖಲೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 22

शशोलूकमुखी कृष्णा खरजड्घा महाजवा । शिशुमारमुखी श्वेता लोहिताक्षी विभीषणा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಒಬ್ಬಳು ಕೃಷ್ಣವರ್ಣಳಾಗಿದ್ದು, ಮೊಲ ಅಥವಾ ಗೂಬೆಮುಖದಂತಿದ್ದಳು; ಕತ್ತೆಯಂತ ಕಠಿಣ ದವಡೆಗಳಿದ್ದವು; ಮಹಾವೇಗವತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಶ್ವೇತವರ್ಣಳಾಗಿ, ಶಿಶುಮಾರ (ಪಾರ್ಪಾಯಿಸ್) ಮುಖವಳಾಗಿ, ಕೆಂಪುಕಣ್ಣಳಾಗಿ, ಭೀಕರಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 23

जटालिका कामचरी दीर्घजिद्दा बलोत्कटा । कालेहिका वामनिका मुकुटा चैव भारत

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಭಾರತಾ! ಜಟಾಲಿಕಾ, ಕಾಮಚರೀ, ದೀರ್ಘಜಿದ್ದಾ, ಬಲೋತ್ಕಟಾ, ಕಾಲೇಹಿಕಾ, ವಾಮನಿಕಾ ಮತ್ತು ಮುಕುಟಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ (ಸತ್ತ್ವಗಳು) ಕೂಡ ಇದ್ದವು.

Verse 24

लोहिताक्षी महाकाया हरिपिण्डा च भूमिप । एकत्वचा सुकुसुमा कृष्णकर्णी च भारत

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಭೂಮಿಪಾ! ಲೋಹಿತಾಕ್ಷೀ, ಮಹಾಕಾಯಾ, ಹರಿಪಿಣ್ಡಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಕತ್ವಚಾ, ಸುಕುಸುಮಾ, ಕೃಷ್ಣಕರ್ಣೀ—ಓ ಭಾರತಾ!—ಇವರೂ (ಅಲ್ಲಿ) ಕಂಡುಬಂದರು/ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾದರು.

Verse 25

क्षुककर्णी चतुष्कर्णी कर्णप्रावरणा तथा । चतुष्यथनिकेता च गोकर्णी महिषानना

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಕ್ಷುಕಕರ್ಣೀ, ಚತುಷ್ಕರ್ಣೀ, ಕರ್ಣಪ್ರಾವರಣಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಚತುಷ್ಯಥನಿಕೇತಾ, ಗೋಕರ்ணೀ, ಮಹಿಷಾನನಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ (ಸತ್ತ್ವಗಳು) ಕೂಡ ಇದ್ದವು.

Verse 26

खरकर्णी महाकर्णी भेरीस्वनमहास्वना । शड्खकुम्भश्रवाश्वैव भगदा च महाबला

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಖರಕರ್ಣೀ, ಮಹಾಕರ್ಣೀ, ಭೇರೀಸ್ವನಮಹಾಸ್ವನಾ, ಶಂಖಕುಂಭಶ್ರವಾ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಾ ಭಗದಾ—ಇವರು ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಗಜರಾಜರು.

Verse 27

गणा च सुगणा चैव तथा भीत्यथ कामदा । चतुष्पथरता चैव भूतितीर्थान्यगोचरी

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಗಣಾ ಮತ್ತು ಸುಗಣಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಭೀತಿ, ನಂತರ ಕಾಮದಾ; ಇನ್ನೂ ಚತುಷ್ಪಥರತಾ, ಮತ್ತು ಭೂತಿತೀರ್ಥಾ—ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅಗೋಚರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವವಳು.

Verse 28

पशुदा वित्तदा चैव सुखदा च महायशा: । पयोदा गोमहिषदा सुविशाला च भारत

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಾರತ! ಅವು ಪಶುಗಳನ್ನು ನೀಡುವವು, ಧನವನ್ನು ನೀಡುವವು, ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವವು; ಮಹಾಯಶಸ್ವಿನಿಯರು. ಅವು ಹಾಲು ನೀಡುವವು, ಗೋವು-ಮಹಿಷಗಳ ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವವು, ಮತ್ತು ಬಹು ವಿಶಾಲವೂ ಸುಗಠಿತವೂ ಆಗಿವೆ.

Verse 29

प्रतिष्ठा सुप्रतिष्ठा च रोचमाना सुरोचना । नौकर्णी मुखकर्णी च विशिरा मन्थिनी तथा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—(ಸ್ತ್ರೀಯರು) ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಾ; ರೋಚಮಾನಾ ಮತ್ತು ಸುರೋಚನಾ; ನೌಕರ್ಣೀ ಮತ್ತು ಮುಖಕರ್ಣೀ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶಿರಾ ಮತ್ತು ಮಂಥಿನೀ. ಯುದ್ಧಕಥನದ ಮಧ್ಯೆ ಈ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ನಿಂತು ಸ್ಮೃತಿ-ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ—ಹಿಂಸೆಯೊಳಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮರೆಸದೆ ಗುರುತಿಸುವ ಧರ್ಮಸಂಕೇತವಾಗಿ.

Verse 30

एताक्षान्याक्ष बहवो मातरो भरतर्षभ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭರತರ್ಷಭ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.

Verse 31

दीर्घनख्यो दीर्घदन्त्यो दीर्घतुण्ड्यश्व भारत

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಾರತ, ಓ ಭರತನಂದನ! ಅವರು ದೀರ್ಘನಖರು, ದೀರ್ಘದಂತರೂ, ದೀರ್ಘಮುಖರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನಖಗಳು, ಹಲ್ಲುಗಳು, ಮುಖಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ವಿಶಾಲ. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬಲಿಷ್ಠರು, ಮಧುರರು (ಸುಂದರಿಯರು), ಯೌವನಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು, ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಹಿಮೆ ಮಹತ್ತರ; ಅವರು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಬಲ್ಲರು.

Verse 32

सबला मधुराश्चैव यौवनस्था: स्वलंकृता: । माहात्म्येन च संयुक्ता: कामरूपधरास्तथा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಭರತನಂದನನೇ! ಅವರು ನಾನಾವರ್ಣಗಳೂ ಮನೋಹರರೂ, ಯೌವನಪೂರ್ಣರೂ, ತಮ್ಮದೇ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಯಾವ ರೂಪವನ್ನಾದರೂ ಧರಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 33

निर्मासगात्र्य: श्वेताक्ष तथा काउ्चनसंनिभा: । कृष्णमेघनिभाश्षान्या धूम्राश्ष भरतर्षभ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಾತೃಕೆಯರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ ದೇಹಗಳು ಮಾಂಸವಿಲ್ಲದ ಎಲುಬಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಂತೆಯೇ ಇದ್ದವು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಶುಭ್ರ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕೆಲವರು ಚಿನ್ನದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವರು. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಕೆಲವರು ಕಪ್ಪು ಮಳೆಯಮೇಘದಂತೆ ಶ್ಯಾಮ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಧೂಮ್ರವರ್ಣದವರು.

Verse 34

अरुणाभा महाभोगा दीर्घकेश्य: सिताम्बरा: । ऊर्ध्ववेणीधराश्नैव पिड्ाक्ष्यो लम्बमेखला:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಅವರು ಅರుణ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರು, ಮಹಾಭೋಗ-ವೈಭವದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು, ದೀರ್ಘಕೇಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯರು. ಅವರ ಜಡೆಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಪಿಂಗಲ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಮೇಖಲೆ ಅವರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

Verse 35

कितनोंकी कान्ति अरुणवर्णकी है। वे सभी महान्‌ भोगोंसे सम्पन्न हैं। उनके केश बड़े- बड़े और वस्त्र उज्ज्वल हैं। वे ऊपरकी ओर वेणी धारण करनेवाली, भूरी आँखोंसे सुशोभित तथा लम्बी मेखलासे अलंकृत हैं ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಸ್ತ್ರೀರೂಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಉದ್ದವಾಗಿ ತೂಗುತ್ತಿತ್ತು; ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಿವಿಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದವು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಭಾರವಾದ ಉದ್ದವಾದ ಸ್ತನಗಳು. ಕೆಲವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಾಮ್ರದಂತೆ ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದವು; ಕೆಲವರ ದೇಹಕಾಂತಿ ತಾಮ್ರವರ್ಣದಂತಿತ್ತು; ಮತ್ತಿತರರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಸಿರು-ಕಪ್ಪು ಮಿಶ್ರವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 36

वरदा: कामचारिण्यो नित्य॑ प्रमुदितास्तथा । याम्या रौद्रास्तथा सौम्या: कौबेयों5थ महाबला:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಅವರು ವರ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥರು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವವರು, ಸದಾ ಹರ್ಷದಿಂದಿರುವವರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಯಮನ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕೆಲವರು ರುದ್ರನ, ಕೆಲವರು ಸೋಮನ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕುಬೇರನ ಶಕ್ತಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಬಲಸಂಪನ್ನರು.

Verse 37

वारुण्यो5थ च माहेन्द्रयस्तथा55ग्नेय्य: परंतप । वायव्यक्षाथ कौमार्यों ब्राह्मययश्व भरतर्षभ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಶತ್ರುಸಂತಾಪಕ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ! ಆ ಮಾತೃಕೆಯರಲ್ಲಿ ವರುಣ, ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಕುಮಾರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಕ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅವೆಲ್ಲ ಮಹಾಬಲಸಂಪನ್ನ, ಸ್ವೇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಸಂಚರಿಸುವ, ವರಪ್ರದಾನಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಸದಾ ಆನಂದನಿಮಗ್ನ.

Verse 38

वैष्णव्यश्व तथा सौर्यों वाराह्म॒श्न महाबला: | रूपेणाप्सरसां तुल्या मनोहायों मनोरमा:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿನಿ ಮಾತೃಕೆಯರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ವರಾಹನ ಶಕ್ತಿಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಅವೆಲ್ಲ ಮಹಾಶಕ್ತಿಸಂಪನ್ನ; ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರಂತೆ ಮನೋಹರ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ರಮಣೀಯ.

Verse 39

परपुष्टोपमा वाक्ये तथद्धर्या धनदोपमा: । शक्रवीर्योपमा युद्धे दीप्त्या वह्विसमास्तथा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕೋಗಿಲೆಯಂತೆ ಮಧುರ; ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ಧನದ (ಕುಬೇರ) ಸಮಾನ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಸಮಾನ ವೀರ್ಯ ತೋರುತ್ತಾಳೆ; ದೀಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 40

शत्रूणां विग्रहे नित्यं भयदास्ता भवन्त्युत । कामरूपधराश्चैव जवे वायुसमास्तथा,युद्ध छिड़ जानेपर वे सदा शत्रुओंके लिये भयदायिनी होती हैं। वे इच्छानुसार रूप धारण करनेवाली तथा वायुके समान वेगशालिनी हैं

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಯುದ್ಧಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವು ಸದಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯಕಾರಿಣಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಧರಿಸಬಲ್ಲವು; ವೇಗದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಸಮಾನ.

Verse 41

अचिन्त्यबलवीर्याश्ष तथाचिन्त्यपराक्रमा: । वृक्षचत्वरवासिन्यश्चतुष्पथनिकेतना:,उनके बल, वीर्य और पराक्रम अचिन्त्य हैं। वे वृक्षों, चबूतरों और चौराहोंपर निवास करती हैं

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಅವರ ಬಲ, ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಅಚಿಂತ್ಯ. ಅವರು ಮರಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ, ಚಾವಡಿಗಳ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ದಾರಿಗಳ ಸಂಗಮಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅಂತಹ ಸೀಮಾಂತರ ಸ್ಥಳಗಳೇ ಅವರ ನಿತ್ಯ ನಿವಾಸಗಳು.

Verse 42

गुहाश्मशानवासिन्य: शैलप्रस्रवणालया: । नानाभरणधारिण्यो नानामाल्याम्बरास्तथा,गुफाएँ, श्मशान, पर्वत और झरने भी उनके निवासस्थान हैं। वे नाना प्रकारके आभूषण, पुष्पहार और वस्त्र धारण करती हैं

ಅವರು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸಮಾಡುತ್ತ, ಪರ್ವತಗಳೂ ಜಲಪಾತಗಳೂ ಇರುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಾನಾವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ, ವಿವಿಧ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳನ್ನೂ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ್ದರು.

Verse 43

नानाविचित्रवेषाश्न नानाभाषास्तथैव च । एते चान्ये च बहवो गणा: शत्रुभयंकरा:

ಅವರು ನಾನಾವಿಧ ವಿಚಿತ್ರ ವೇಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನಾ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗಣಗಳು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 44

ततः शक्‍्त्यस्त्रमददद्‌ भगवान्‌ पाकशासन:

ಅನಂತರ, ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪಾಕಶಾಸನನಾದ ಇಂದ್ರನು ದೇವದ್ರೋಹಿಗಳ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕುಮಾರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಿಗೆ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಜೊತೆಗೆ ಮಹಾನಾದ ಮಾಡುವ, ಮಹತ್ತರವಾದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶ್ವೇತ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದ್ಯೋತಮಾನವಾದ ಒಂದು ಮಹಾಘಂಟೆಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು.

Verse 45

इस प्रकार श्रीमहाभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापव॑में बलरामजीकी तीर्थयात्रा और सारस्वतोपाख्यानके प्रसंगरें स्कन्‍्दका अभिषेकाविषयक पैतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನೇ, ದೇವರ ಶತ್ರುಗಳ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಕಶಾಸನನಾದ ಇಂದ್ರನು ಕುಮಾರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಿಗೆ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಜೊತೆಗೆ ಮಹಾನಾದ ಮಾಡುವ, ಮಹತ್ತರವಾದ, ಶ್ವೇತ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದ್ಯೋತಮಾನವಾದ ಒಂದು ಮಹಾಘಂಟೆಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು.

Verse 46

अरुणादित्यवर्णा च पताकां भरतर्षभ । ददौ पशुपतिस्तस्मै सर्वभूतमहाचमूम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಪಶುಪತಿಯಾದ ಶಿವನು ಅವನಿಗೆ ಅರುಣ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಧ್ವಜವನ್ನೂ, ತನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಣಗಳ ಮಹಾಸೇನೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದನು. ಮತ್ತು ರಾಜನೇ, ಆ ಮಹಾಬಲವಂತನು ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡನು. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೇ ಭಾರತ, ನೀನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂದರ್ಭಸಹಿತವಾಗಿ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ—ಸಮಾಗತ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಭಗವಾನ್ ಸ್ಕಂದನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಕುಮಾರನು ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 47

उग्रां नानाप्रहरणां तपोवीर्यबलान्विताम्‌ । अजेयां स्वगणैर्युक्तां नाम्ना सेनां धनंजयाम्‌

ಅವನು ‘ಧನಂಜಯಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಉಗ್ರವಾದುದು, ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸನ್ನದ್ಧವಾದುದು, ತಪಸ್ಸು-ವೀರ್ಯ-ಬಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದುದು, ಮತ್ತು ಸ್ವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ಅಜೇಯವಾದುದು.

Verse 48

रुद्रतुल्यबलैर्युक्तां योधानामयुतैस्त्रिभि: । न सा विजानाति रणात्‌ कदाचिद्‌ विनिवर्तितुम्‌

ರುದ್ರತುಲ್ಯ ಬಲವುಳ್ಳ ಮുപ്പತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಧರಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಸೇನೆ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದಿರುಗುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯದು—ರಣದಲ್ಲಿ ಅಚಲ.

Verse 49

वह भयंकर सेना धनंजय नामसे विख्यात थी। उसमें सभी सैनिक नाना प्रकारके अस्त्र, शस्त्र, तपस्या, बल और पराक्रमसे सम्पन्न थे। रुद्रके समान बलशाली तीस हजार रुद्रगणोंसे युक्त वह सेना शत्रुओंके लिये अजेय थी। वह कभी भी युद्धसे पीछे हटना जानती ही नहीं थी ।।

ಆ ಭಯಂಕರ ಸೇನೆ ‘ಧನಂಜಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಯೋಧರೂ ನಾನಾವಿಧ ಅಸ್ತ್ರ-ಶಸ್ತ್ರಸಂಪನ್ನರು, ತಪಸ್ಸು, ಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು. ರುದ್ರಸಮಾನ ಬಲವುಳ್ಳ ಮുപ്പತ್ತು ಸಾವಿರ ರುದ್ರಗಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಸೇನೆ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಅಜೇಯ; ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯದು. ಆಗ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಕುಮಾರನಿಗೆ ಬಲವರ್ಧಕವಾದ ವೈಜಯಂತೀ ಮಾಲೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಉಮಾ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಎರಡು ನಿರ್ಮಲ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದಳು.

Verse 50

गड़ा कमण्डलुं दिव्यममृतोद्धवमुत्तमम्‌ । ददौ प्रीत्या कुमाराय दण्डं चैव बृहस्पति:,गंगाने कुमारको प्रसन्नतापूर्वक एक दिव्य और उत्तम कमण्डलु दिया, जो अमृत प्रकट करनेवाला था। बृहस्पतिजीने दण्ड प्रदान किया

ಗಂಗೆಯು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕುಮಾರನಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವುದಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ದಿವ್ಯ, ಉತ್ತಮ ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ನೀಡಿದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ದಂಡವನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 51

गरुडो दयितं पुत्र मयूरं चित्रबर्हिणम्‌ । अरुणस्ताम्रचूडं च प्रददौ चरणायुधम्‌

ಗರುಡನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಚಿತ್ರಬರ್ಹಿ ಮಯೂರವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಅರುಣನು ಕೂಡ ತಾಮ್ರಚೂಡನೆಂಬ ‘ಚರಣಾಯುಧ’ (ಕಾಲಿನಿಂದ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವ ಪಕ್ಷಿ) ಅನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 52

गरुडने विचित्र पंखोंसे सुशोभित अपना प्रिय पुत्र मयूर भेंट किया। अरुणने लाल शिखावाले अपने पुत्र ताम्रचूड (मुर्ग)-को समर्पित किया, जिसका पैर ही आयुध था ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಜ ವರుణನು ಮಹಾಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮಯುಕ್ತನಾದ ಒಂದು ನಾಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಪ್ರಭು ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಕ್ತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು.

Verse 53

सैनापत्यमनुप्राप्य स्कन्दो देवगणस्थ ह

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಸೇನಾಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ಕಂದನು ದೇವಗಣಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಥಿತನಾದನು.

Verse 54

शुशुभे ज्वलितोडर्चिष्मान्‌ द्वितीय इव पावक: । देवताओंका सेनापतित्व पाकर तेजस्वी स्कन्द अपने तेजसे प्रज्वलित हो दूसरे अग्निदेवके समान सुशोभित होने लगे ।। ५३ $ ।। ततः पारिषदैश्वैव मातृभिश्न समन्वित:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಸೇನೆಯ ಸೇನಾಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ತೇಜಸ್ವಿ ಸ್ಕಂದನು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿ ಎರಡನೇ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಪಾರಿಷದರು ಮತ್ತು ಮಾತೃಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಿತನಾದನು.

Verse 55

ययौ दैत्यविनाशाय ह्वादयन्‌ सुरपुड्गवान्‌ । तदनन्तर अपने पार्षदों तथा मातृकागणोंके साथ कुमार कार्तिकेयने देवेश्वरोंको आनन्द प्रदान करते हुए दैत्योंके विनाशके लिये प्रस्थान किया ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ದೈತ್ಯವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಹೊರಟು, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 56

सभेरीशड्खमुरजा सायुधा सपताकिनी । शारदी द्यौरिवाभाति ज्योतिर्भिरिव शोभिता

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಭೇರಿ, ಶಂಖ, ಮುರಜಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತ, ಆಯುಧಸಜ್ಜಿತವಾಗಿ, ಧ್ವಜ-ಪತಾಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಸೇನೆ, ಜ್ಯೋತಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶರದಾಕಾಶದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

Verse 57

नैर््नतों (भूतगणों)-की वह भयंकर सेना घंटा, भेरी, शंख और मृदंगकी ध्वनिसे गूँज रही थी। उसकी ऊँचे उठी हुई पताकाएँ फहरा रही थीं। अस्त्र-शस्त्रों और पताकाओंसे सम्पन्न वह विशाल वाहिनी नक्षत्रोंसे सुशोभित शरत्कालके आकाशकी भाँति शोभा पा रही थी।।

ಅನಂತರ ದೇವಸಮೂಹವೂ ನಾನಾವಿಧ ಭೂತಗಣಗಳೂ, ಅವ್ಯಗ್ರರಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾಗಿ, ಭೇರಿಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಶಂಖಗಳನ್ನೂ ಊದತೊಡಗಿದರು. ಗಂಟಾ-ಭೇರಿ-ಶಂಖ-ಮೃದಂಗಗಳ ಭಯಂಕರ ನಿನಾದದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮೊಳಗಿದವು; ಎತ್ತರದ ಧ್ವಜಗಳು ಹಾರಾಡುತ್ತ, ಆ ಮಹಾವಾಹಿನಿ ಶರದೃತುವಿನ ನಕ್ಷತ್ರಮಂಡಿತ ಆಕಾಶದಂತೆ ಶೋಭಿಸಿತು.

Verse 58

पटहान्‌ झर्मरांश्वैव क्रकनचान्‌ गोविषाणकान्‌ । आडबम्बरान्‌ गोमुखांश्व डिण्डिमांश्व महास्वनान्‌

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವರು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಯುದ್ಧವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಊದತೊಡಗಿದರು—ಪಟಹಗಳು, ಝರ್ಮರಗಳು (ಝಾಂಝ), ಕ್ರಕಚಗಳು, ಗೋವಿಷಾಣಗಳು, ಗಂಭೀರ ಆಡಂಬರಗಳು, ಗೋಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಸ್ವನ ಮಾಡುವ ಡಿಂಡಿಮಗಳು. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋದ ಆ ಕೋಲಾಹಲದಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗಿಂತ ಸಮೂಹದ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ನಾದರೂಪವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.

Verse 59

तुष्ठवुस्ते कुमारं तु सर्वे देवा: सवासवा: । जगुश्न देवगन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणा:,फिर इन्द्रसहित सम्पूर्ण देवता कुमारकी स्तुति करने लगे। देव-गन्धर्व गाने और अप्सराएँ नाचने लगीं

ಆಗ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಆ ಕುಮಾರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ದೇವಗಂಧರ್ವರು ಹಾಡಿದರು, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪು ನೃತ್ಯಮಾಡಿತು—ಯುದ್ಧದ ಕಠೋರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ದಿವ್ಯ ಅನುಮೋದನೆಯ ಮಂಗಳಸೂಚಕವಾಗಿತ್ತು.

Verse 60

ततः प्रीतो महासेनस्त्रिदशे भ्यो वरं ददौ । रिपून्‌ हन्तास्मि समरे ये वो वधचिकीर्षव:

ಆಗ ಪ್ರೀತನಾದ ಕುಮಾರ ಮಹಾಸೇನನು ತ್ರಿದಶರಿಗೆ ಈ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು—“ನಿಮ್ಮ ವಧೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸುವೆನು.” ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಹೊರಟ ಆ ವಚನ ಧರ್ಮಪಕ್ಷರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕಲ್ಪವಾಯಿತು.

Verse 61

प्रतिगृह वरं देवास्तस्माद्‌ विबुधसत्तमात्‌ । प्रीतात्मानो महात्मानो मेनिरे निहतान्‌ रिपून्‌,उन सुरश्रेष्ठ कुमारसे वह वर पाकर महामनस्वी देवता बड़े प्रसन्न हुए और अपने शत्रुओंको मरा हुआ ही मानने लगे

ಆ ವಿಬುಧಸತ್ತಮನಿಂದ ವರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷಭರಿತರಾದರು. ಪ್ರೀತಚಿತ್ತರಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ನಿಹತರಾದವರಂತೆ ಭಾವಿಸಿದರು—ಆ ವರವು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು.

Verse 62

सर्वेषां भूतसंघानां हर्षान्नाद: समुत्थित: । अपूरयत लोकांस्त्रीन्‌ वरे दत्ते महात्मना,महात्मा कुमारके वर देनेपर सम्पूर्ण भूतसमुदायोंने जो हर्षनाद किया, वह तीनों लोकोंमें गँँज उठा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಕುಮಾರನಿಗೆ ವರವನ್ನು ದತ್ತಾಗ, ಸಮಸ್ತ ಭೂತಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷನಾದ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಅದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ತುಂಬಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।

Verse 63

स निर्ययौ महासेनो महत्या सेनया वृतः । वधाय युधि दैत्यानां रक्षार्थ च दिवौकसाम्‌,तत्पश्चात्‌ विशाल सेनासे घिरे हुए स्वामी महासेन युद्धमें दैत्योंका वध और देवताओंकी रक्षा करनेके लिये आगे बढ़े

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಅನಂತರ ಮಹಾಸೇನನು ಮಹತ್ತಾದ ಸೇನೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರ ವಧಕ್ಕೂ ದಿವೌಕಸರ ರಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಹೊರಟನು।

Verse 64

व्यवसायो जयो धर्म: सिद्धिर्लक्ष्मीर्धृति: स्मृति: । महासेनस्य सैन्यानामग्रे जग्मुर्नराधिप

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ನರಾಧಿಪ! ದೃಢನಿಶ್ಚಯ, ಜಯ, ಧರ್ಮ, ಸಿದ್ಧಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಧೃತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಹಾಸೇನನ ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 65

नरेश्वरर उस समय व्यवसाय (दृढ़ निश्चय), विजय, धर्म, सिद्धि, लक्ष्मी, धृति और स्मृति --ये सब-के-सब महासेनके सैनिकोंके आगे-आगे चलने लगे ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಆಗ ಆ ಭೀಮರೂಪಿಣಿ ದೇವಿ, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶೂಲ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಜ್ವಲಿತ ಅಲಾತವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ವಿಚಿತ್ರಾಭರಣಗಳೂ ಕವಚವೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದಳು।

Verse 66

गदामुसलनाराचशक्तितोमरहस्तया । दृप्तसिंहनिनादिन्या विनद्य प्रययौ गृह:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಗದೆ, ಮುಸಲ, ನಾರಾಚ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಗರ್ವಿತ ಸಿಂಹನಾದದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ನಿನಾದಮಾಡುತ್ತ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 67

वह सेना बड़ी भयंकर थी। उसने हाथोंमें शूल, मुदू्गर, जलते हुए काठ, गदा, मुसल, नाराच, शक्ति और तोमर धारण कर रखे थे। सारी सेना विचित्र आभूषणों और कवचोंसे सुसज्जित थी तथा दर्पयुक्त सिंहके समान दहाड़ रही थी, उस सेनाके साथ सिंहनाद करके कुमार कार्तिकिय युद्धके लिये प्रस्थित हुए ।।

ಆ ಸೇನೆ ಮಹಾಭೀಕರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶೂಲ, ಮುದ್ಗರ, ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಗದೆ, ಮುಸಲ, ನಾರಾಚ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ವಿಚಿತ್ರ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕವಚಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಾಗಿ, ದರ್ಪಭರಿತ ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡುತ್ತ ಕುಮಾರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಸಮಸ್ತ ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಚದುರಿ ಓಡಿಹೋದರು.

Verse 68

अभ्यद्रवन्त देवास्तान्‌ विविधायुधपाणय: । दृष्टवा च स ततः क्रुद्ध: स्कन्दस्तेजोबलान्वित:

ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅವರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಸಂಪನ್ನನಾದ ಸ್ಕಂದನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದನು.

Verse 69

शकक्‍्त्यस्त्रं भगवान्‌ भीम॑ पुनः: पुनरवाकिरत्‌ । आदथधच्चात्मनस्तेजो हविषेद्ध इवानल:

ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಭೀಮನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಶಕ್ತಿ-ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೋಷಿತವಾದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ತನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 70

देवता अपने हाथोंमें नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्र ले उन दैत्योंका पीछा करने लगे। यह सब देखकर तेज और बलसे सम्पन्न भगवान्‌ स्कन्द कुपित हो उठे और शक्ति नामक भयानक अस्त्रका बारंबार प्रयोग करने लगे। उन्होंने उसमें अपना तेज स्थापित कर दिया था और वे उस समय घीसे प्रज्वलित हुई अग्निके समान प्रकाशित हो रहे थे ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜನೇ! ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವ ಸ್ಕಂದನು ‘ಶಕ್ತಿ’ ಎಂಬ ಭೀಕರ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅದರ ಜ್ವಾಲೆ ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಭೂಮಿತಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

Verse 71

महाराज! अमित तेजस्वी स्कन्दके द्वारा शक्तिका बारंबार प्रयोग होनेसे पृथ्वीपर प्रज्वलित उल्का गिरने लगी ।। संह्ादयन्तश्न तथा निर्घाताश्चापतन्‌ क्षितौ । यथान्तकालसमये सुघोरा: स्युस्तथा नूप

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಸ್ಕಂದನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಎಸೆದ ಕಾರಣ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಬೀಳತೊಡಗಿದವು. ಗರ್ಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಘಾತಗಳ ಧ್ವನಿಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಮೊಳಗಿದವು—ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಅತಿಭಯಾನಕ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ ಬಂದಂತಿತ್ತು, ನೃಪನೇ!

Verse 72

नरेश्वर! जैसे प्रलयके समय अत्यन्त भयंकर वज्र भारी गड़गड़ाहटके साथ पृथ्वीपर गिरने लगते हैं, उसी प्रकार उस समय भी भीषण गर्जनाके साथ वज्रपात होने लगा ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನರೆಶ್ವರ! ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ವಜ್ರಗಳು ಭಾರೀ, ಭೀತಿಕರ ಗರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಭೀಷಣ ಗರ್ಜನೆಗಳ ನಡುವೆ ವಜ್ರಪಾತ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅಗ್ನಿಪುತ್ರನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದಾಗ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅದರಿಂದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ—ಕೋಟ್ಯಂತರ—ಶಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಸುರಿಯತೊಡಗಿದವು।

Verse 73

ततः प्रीतो महासेनो जघान भगवान्‌ प्रभु: । दैत्येन्द्रे तारकं नाम महाबलपराक्रमम्‌

ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾಸೇನನು, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಸಂಪನ್ನ ಪ್ರಭು, ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದ ದಾನವರ ಅಧಿಪತಿ—ತಾರಕನೆಂಬ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನನ್ನು—ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 74

वृतं दैत्यायुतैवरिबलिभिदीशभिनृप । इससे प्रभावशाली भगवान्‌ महासेन बड़े प्रसन्न हुए और उन्होंने महान्‌ बल एवं पराक्रमसे सम्पन्न उस दैत्यराज तारकको मार गिराया, जो एक लाख बलवान एवं वीर दैत्योंसे घिरा हुआ था ।।

ಒಂದು ಲಕ್ಷ ವೀರ ದೈತ್ಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದೈತ್ಯರಾಜ ತಾರಕನನ್ನು ಶತ್ರುಸೈನ್ಯಭೇದಕನಾದ ಈಶ್ವರನು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ‘ಪದ್ಮ’ ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ ಮಹಿಷರೂಪ ಶತ್ರುವನ್ನೂ ಅವನು ವಧಿಸಿದನು।

Verse 75

त्रिपादं चायुतशतैर्जघान दशभिर्वृतम्‌ । हृदोदरं नि्खर्वैश्व वृतं दशभिरीश्वर:

ಹತ್ತು ದಳಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತ್ರಿಪಾದನನ್ನೂ ಪ್ರಭುವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ—ಲಕ್ಷಾಂತರ—ಬಲಗಳಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಹತ್ತು ನಿಖರ್ವ ಯೋಧರು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ರಕ್ಷಕರಿಂದ ಕಾಪಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೃದೋದರನನ್ನೂ ಈಶ್ವರನು ವಧಿಸಿದನು।

Verse 76

जघानानुचरै: सार्थ विविधायुधपाणिशभि: । साथ ही उन्होंने युद्धस्थलमें आठ पद्म दैत्योंसे घिरे हुए महिषासुरका, दस लाख असुरोंसे सुरक्षित त्रिपादका और दस निखरव दैत्य-योद्धाओंसे घिरे हुए हदोदरका भी नाना प्रकारके आयुधधारी अनुचरोंसहित वध कर डाला ।।

ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ತನ್ನ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವನು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ವಧಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ! ಶತ್ರುಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡತೊಡಗಿದಾಗ, ಕುಮಾರನ ಅನುಚರರು ಮಹಾನಾದವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಮೊಳಗಿಸಿದರು. ವಿಜಯಾನಂದದಲ್ಲಿ ಅವರು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು, ಜಿಗಿದರು, ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕರು।

Verse 77

कुमारानुचरा राजन्‌ पूरयन्तो दिशो दश । ननृतुश्च ववल्गुश्न जहसुश्च मुदान्विता:

ರಾಜೇಂದ್ರಾ! ಶತ್ರುಗಳು ಬೀಳತೊಡಗಿದಾಗ ಕುಮಾರನ ಅನುಚರರು ದಶದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬುವಂತೆ ಭಾರೀ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದರು. ಹರ್ಷೋನ್ಮತ್ತರಾಗಿ ಅವರು ನೃತ್ಯಮಾಡಿ, ಜಿಗಿದು, ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕರು.

Verse 78

शक्त्यस्त्रस्य तु राजेन्द्र ततोडर्चिर्भि: समन्ततः । त्रैलोक्यं त्रासितं सर्व जृम्भभाणाभिरेव च,राजेन्द्र! उस शक्तिनामक अस्त्रकी सब ओर फैलती हुई ज्वालाओंसे सारी त्रिलोकी थर्रा उठी

ರಾಜೇಂದ್ರಾ! ಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಅದರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದವು. ಅದರ ಭಯಾನಕ ಗರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಅಚಾನಕ್ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ನಡುಗಿತು.

Verse 79

दग्धा: सहस्रशो दैत्या नादै: स्कन्दस्य चापरे | पताकयावधूताश्न हता: केचित्‌ सुरद्विष:

ಆ ಶಕ್ತ್ಯಸ್ತ್ರದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ದೈತ್ಯರು ದಗ್ಧವಾಗಿ ಭಸ್ಮರಾದರು. ಕೆಲವರು ಸ್ಕಂದನ ಸಿಂಹನಾದವನ್ನೇ ಕೇಳಿ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ದೇವದ್ವೇಷಿಗಳು ಅವನ ಧ್ವಜದ ಅಲುಗಾಟಕ್ಕೆ ನಡುಗಿ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತರು.

Verse 80

केचिद्‌ घण्टारवत्रस्ता निषेदुर्वसुधातले । केचित्‌ प्रहरणैश्छिन्ना विनिष्पेतुर्गतायुष:

ಕೆಲವು ದೈತ್ಯರು ಗಂಟೆಯ ಘೋಷದಂತೆ ಕೇಳಿದ ಆ ಭೀಕರ ಧ್ವನಿಗೆ ಭಯಪಟ್ಟು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಛಿನ್ನಭಿನ್ನರಾಗಿ, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಗೆ ಉರುಳಿಬಿದ್ದರು.

Verse 81

एवं सुरद्विषोडनेकान्‌ बलवानाततायिन: । जघान समरे वीर: कार्तिकेयो महाबल:

ಹೀಗೆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ವೀರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ದೇವದ್ವೇಷಿಗಳಾದ, ಬಲಿಷ್ಠರಾದ, ಆತತಾಯಿಗಳಾದ ಅನೇಕರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 82

इस प्रकार महाबली शक्तिशाली वीर कार्तिकेयने समरांगणमें अनेक आततायी देवद्रोहियोंका संहार कर डाला ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಬಾಣನೆಂಬ ದೈತ್ಯನಿದ್ದನು; ಅವನು ಮಹಾಬಲಿ ಬಲಿಯ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಪುತ್ರ. ಕ್ರೌಂಚ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ದೇವಸಂಘಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 83

तमभ्ययान्महासेन: सुरशत्रुमुदारधी: । स कार्तिकेयस्य भयात्‌ क्रौज्चं शरणमीयिवान्‌

ಆಗ ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ಮಹಾಸೇನನು ದೇವಶತ್ರುವಿನ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನಡೆದನು. ಆದರೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಭಯದಿಂದ ಆ ಶತ್ರು ಕ್ರೌಂಚ ಪರ್ವತವನ್ನು ಶರಣಾದನು.

Verse 84

उदारबुद्धि महासेनने उस दैत्यपर भी आक्रमण किया। तब वह कार्तिकेयके भयसे क्रौंच पर्वतकी शरणमें जा छिपा ।।

ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಿಗೆ ಮಹಾಕ್ರೋಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನಾದದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೌಂಚ ಪರ್ವತವನ್ನು ಅಗ್ನಿದತ್ತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರು ಚೀರಿ ಹಾಕಿದರು.

Verse 85

स शालस्कन्धशबलं त्रस्तवानरवारणम्‌ | प्रोड्डीनोदभ्रान्तविहगं विनिष्पतितपन्नगम्‌

ಅದು ಶಾಲವೃಕ್ಷದ ಕಾಂಡದಂತೆ ಚಿತ್ತರಿತವಾಗಿತ್ತು; ವಾನರಗಳನ್ನೂ ಗಜಗಳನ್ನೂ ಭಯಪಡಿಸಿತು. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಹಾರಿಹೋದವು; ಸರ್ಪಗಳು ಭೀತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಜಿಗಿದವು.

Verse 86

गोलाड्‌गूलर्क्षसंघैश्व द्रवद्धिरनुनादितम्‌ । कुरजड्भमविनिर्धोषनिनादितवनान्तरम्‌

ಕಾಡಿನ ಒಳಭಾಗವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಕರಡಿಗಳೂ ಇತರ ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಜೊತೆಗೆ ಕುರುಗಳ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ ಗದ್ದಲದ ಕಠೋರ ನಾದವೂ ವನಾಂತರವನ್ನು ತುಂಬಿತ್ತು.

Verse 87

विनिष्पतद्धिः शरभै: सिंहैश्न सहसा द्रुतैः । शोच्यामपि दशां प्राप्तो रराजेव स पर्वत:

ವೇಗದಿಂದ ಅಚಾನಕ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಶರಭಗಳೂ ಸಿಂಹಗಳೂ ಚೀರಿಹಾಕಿದರೂ, ಕರುಣಾಜನಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೂ, ಆ ಪರ್ವತ ಕಠೋರವಾದ ಅಕ್ಷಯ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡಿತು।

Verse 88

क्रौंच पर्वत शालवृक्षके तनोंसे भरा हुआ था। वहाँके वानर और हाथी संत्रस्त हो उठे थे

ಕ್ರೌಂಚ ಪರ್ವತವು ಶಾಲವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ವಾನರರೂ ಆನೆಗಳೂ ಭಯದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದರು; ಪಕ್ಷಿಗಳು ಭೀತಿಯಿಂದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋದವು; ಸರ್ಪಗಳು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದವು. ದೀರ್ಘಪೂಚ್ಛ ವಾನರಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಕರಡಿಗಳ ಸಮೂಹಗಳೂ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತ, ಅವರ ಚೀತ್ಕಾರದಿಂದ ಪರ್ವತ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು. ಜಿಂಕೆಗಳ ಆర్తನಾದದಿಂದ ಅರಣ್ಯಪ್ರಾಂತ ಗೂಂಜಿತು. ಗುಹೆಗಳಿಂದ ಅಚಾನಕ ಹೊರಬಂದು ಭಯದಿಂದ ಓಡಿದ ಸಿಂಹಗಳು ಮತ್ತು ಶರಭಗಳು ಪರ್ವತವನ್ನು ಕರುಣಾಜನಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಿದರೂ—ಅದು ಯಾವುದೋ ವಿಚಿತ್ರ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಮೆರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಶಿಖರನಿವಾಸಿಗಳಾದ ವಿದ್ಯಾಧರರೂ ಕಿನ್ನರರೂ ಶಕ್ತಿ-ಅಸ್ತ್ರದ ಆಘಾತದಿಂದ ಎದ್ದ ಘೋರಧ್ವನಿಗೆ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದರು।

Verse 89

ततो दैत्या विनिष्पेतु: शतशो5थ सहस्रश: । प्रदीप्तात्‌ पर्वतश्रेष्ठाद्‌ विचित्राभरणस्रज:,तत्पश्चात्‌ उस जलते हुए श्रेष्ठ पर्वतसे विचित्र आभूषण और माला धारण करनेवाले सैकड़ों और हजारों दैत्य निकल पड़े

ಅನಂತರ ಆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಿಂದ ವಿಚಿತ್ರ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನೂರಾರು-ಸಾವಿರಾರು ದೈತ್ಯರು ಏಕಾಏಕಿ ಹೊರಚಿಮ್ಮಿದರು।

Verse 90

तान्‌ निजघ्नुरतिक्रम्य कुमारानुचरा मृथे । स चैव भगवान ब्रुद्धो दैत्येन्द्रस्य सुतं तदा

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರರನ್ನು ಮೀರಿ ಅವರು ಆ ಅನುಚರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಭಗವಾನ್ ವೃದ್ಧ (ಕೃಪಾಚಾರ್ಯ) ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದರು।

Verse 92

बहुधा चैकधा चैव कृत्वा$5त्मानं महाबल: । शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले महाबली अग्निपुत्र कार्तिकेयने अपने-आपको एक और अनेक रूपोंमें प्रकट करके शक्तिद्वारा क्रौंच पर्वतको विदीर्ण कर डाला ।।

ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಪುತ್ರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದೇ ರೂಪವಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಆ ಶಕ್ತಿ ಮರುಮರು ಅವನ ಕೈಗೇ ಮರಳುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಕ್ರೌಂಚ ಪರ್ವತವನ್ನು ಚೀರಿಬಿಟ್ಟನು; ನೂರಾರು ದೈತ್ಯರು ಹತರಾದರು।

Verse 93

एवंप्रभावो भगवांस्ततो भूयश्न पावकि: । शौर्यादिगुणयोगेन तेजसा यशसा श्रिया

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಆ ಪೂಜ್ಯ ಪಾವಕಿ (ಅಗ್ನಿ) ಮತ್ತೆ ಶೌರ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳ ಯೋಗದಿಂದ ತೇಜಸ್ಸು, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 94

ततः स भगवान्‌ देवो निहत्य विबुधद्विष:

ನಂತರ ಆ ಭಗವಾನ್ ದೇವನು ದೇವರ ಶತ್ರುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 95

सभाज्यमानो विबुधै: परं हर्षमवाप ह | तदनन्तर भगवान्‌ स्कन्ददेव देवशत्रुओंका संहार करके देवताओंसे सेवित हो अत्यन्त आनन्दित हुए ।। ततो दुन्दुभयो राजन्‌ नेदु: शड्खाश्न॒ भारत

ದೇವರಿಂದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಕೃತನಾಗಿ ಅವನು ಪರಮ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು। ಅನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಸ್ಕಂದದೇವನು ದೇವಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ದೇವರಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದಿತನಾದನು। ಬಳಿಕ, ಓ ರಾಜನೇ, ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು; ಓ ಭಾರತ, ಶಂಖಧ್ವನಿಯೂ ಎದ್ದಿತು।

Verse 96

मुमुचुर्देवयोषा श्च पुष्पवर्षमनुत्तमम्‌ । योगिनामीश्वरं देवे शतशशो5थ सहस्रश:

ದೇವಯೋಷಿತರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು। ನಂತರ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ದೇವರುಗಳು ಯೋಗಿಗಳ ಈಶ್ವರನಾದ ಆ ದೇವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು।

Verse 97

भरतवंशी नरेश! तत्पश्चात्‌ दुन्दुभियाँ बज उठीं, शंखोंकी ध्वनि होने लगी, सैकड़ों और हजारों देवांगनाएँ योगीश्वर स्कन्ददेवपर उत्तम फूलोंकी वर्षा करने लगीं ।।

ಭರತವಂಶೀಯ ನರೇಶನೇ! ನಂತರ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ಶಂಖಧ್ವನಿಯೂ ಎದ್ದಿತು. ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ದೇವಾಂಗನರು ಯೋಗೀಶ್ವರನಾದ ಸ್ಕಂದದೇವನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು. ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಪುಣ್ಯವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು. ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಪರಾಯಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 98

दिव्य फूलोंकी सुगन्ध लेकर पवित्र वायु चलने लगी। गन्धर्व और यज्ञपरायण महर्षि उनकी स्तुति करने लगे ।। केचिदेनं व्यवस्यन्ति पितामहसुतं प्रभुम्‌ सनत्कुमारं सर्वेषां ब्रह्म॒योनिं तमग्रजम्‌

ದಿವ್ಯ ಪುಷ್ಪಗಳ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಪವಿತ್ರ ವಾಯು ಬೀಸತೊಡಗಿತು. ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಪರಾಯಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅವನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರ, ಎಲ್ಲರ ಅಗ್ರಜ, ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ಆದಿಯೋನಿಯಾದ ಪ್ರಭು ಸನತ್ಕುಮಾರನೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು.

Verse 99

कोई उनके विषयमें यह निश्चय करने लगे कि “ये ब्रह्माजीके पुत्र, सबके अग्रज एवं ब्रह्मयोनि सनत्कुमार हैं' ।।

ಕೆಲವರು ‘ಇವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರ, ಎಲ್ಲರ ಅಗ್ರಜ, ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿ ಸನತ್ಕುಮಾರ’ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಮಹೇಶ್ವರನ ಪುತ್ರ, ಕೆಲವರು ವಿಭಾವಸು (ಅಗ್ನಿ)ಯ ಪುತ್ರ; ಮತ್ತವರು ಉಮೆಯ, ಕೃತ್ತಿಕೆಗಳ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಗೆಯ ಪುತ್ರನೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು.

Verse 100

एकधा च द्विधा चैव चतुर्धा च महाबलम्‌ | योगिनामीश्वरं देवे शतशशो5थ सहस्रश:

ಆ ಮಹಾಬಲವಂತ ದೇವನು—ದೇವದೇವನು, ಯೋಗಿಗಳ ಈಶ್ವರನು—ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ, ಎರಡು ರೂಪವಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ರೂಪವಾಗಿ; ಮತ್ತೆ ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 101

उन महाबली योगेश्वर स्कन्ददेवको लोग एक, दो, चार, सौ तथा सहस्ौरों रूपोंमें देखते और जानते हैं ।।

ಜನರು ಆ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಯೋಗೇಶ್ವರ ಸ್ಕಂದದೇವನನ್ನು ಒಂದು, ಎರಡು, ನಾಲ್ಕು, ನೂರು ಹಾಗೂ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನೇ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಅಭಿಷೇಕದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು. ಈಗ ಸರಸ್ವತಿಯ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥದ ಪುಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 102

बभूव तीर्थप्रवरं हतेषु सुरशत्रुषु । कुमारेण महाराज त्रिविष्टपमिवापरम्‌,महाराज! कुमार कार्तिकेयके द्वारा देवशत्रुओंके मारे जानेपर वह श्रेष्ठ तीर्थ दूसरे स्वर्गके समान सुखदायक हो गया

ಮಹಾರಾಜನೇ, ಕುಮಾರನು ದೇವಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವು ಎರಡನೆಯ ಸ್ವರ್ಗವಾದ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪದಂತೆ ಆನಂದಕರವಾಯಿತು.

Verse 103

ऐश्वर्याणि च तत्रस्थो ददावीश: पृथक्‌ पृथक्‌ ददौ नैर्ऋतमुख्येभ्यस्त्रैलोक्यं पावकात्मज:

ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತು ಭಗವಾನ್ ಸ್ಕಂದನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು. ಪಾವಕಪುತ್ರನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ಪ್ರಮುಖಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತ್ರಿಲೋಕದ ಆಡಳಿತಭಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 104

एवं स भगवांस्तस्मिंस्तीर्थे दैत्यकुलान्तक: । अभिषिक्तो महाराज देवसेनापति: सुरै:,महाराज! इस प्रकार दैत्यकुलविनाशक देवसेनापति भगवान्‌ स्कन्दका उस तीर्थमें देवताओंद्वारा अभिषेक किया गया

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಹೀಗೆ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯಕುಲಾಂತಕನಾದ ದೇವಸೇನಾಪತಿ ಭಗವಾನ್ ಸ್ಕಂದನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು.

Verse 105

तैजसं नाम तत्‌ तीर्थ यत्र पूर्वमपां पति: । अभिषिक्त: सुरगणैर्वरुणो भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ)]ी वह तैजस नामका तीर्थ है, जहाँ पहले जलके स्वामी वरुणदेवका देवताओंद्वारा अभिषेक किया गया था

ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ‘ತೈಜಸ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು; ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಲಾಧಿಪತಿ ವರುಣನಿಗೆ ದೇವಗಣಗಳು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ್ದರು.

Verse 106

अमि्मिंस्तीर्थवरे स्नात्वा स्कन्द चाभ्यर्च्य लाड्ली । ब्राह्मणेभ्यो ददौ रुक्‍मं वासांस्याभरणानि च

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹಳಧರ ಬಲರಾಮನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಸ್ಕಂದದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಚಿನ್ನ, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು.

Verse 107

उषित्वा रजनीं तत्र माधव: परवीरहा । पूज्य तीर्थवरं तच्च स्पृष्टवा तोयं च लाड़ली

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯು ವಾಸಿಸಿ ಪರವೀರಹಾ ಮಾಧವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ಅದರ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 108

एतत्‌ ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिमूच्छसि । यथाभिषिक्तो भगवान्‌ स्कन्दो देवै: समागतै:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಮರುಮರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಸಮಾಗಮಿಸಿದ ದೇವತೆಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಸ್ಕಂದನು ಹೇಗೆ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದನು ಎಂಬುದನ್ನು.

Verse 293

एकचन्द्रा मेघकर्णा मेघमाला विरोचना । कुरुवंशी! भरतकुलनन्दन! राजेन्द्र! वे नाम इस प्रकार हैं--प्रभावती

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು: ಏಕಚಂದ್ರಾ, ಮೇಘಕರ್ಣಾ, ಮೇಘಮಾಲಾ, ವಿರೋಚನಾ.

Verse 306

कार्तिकेयानुयायिन्यो नानारूपा: सहस्रशः । भरतश्रेष्ठ! ये तथा और भी नाना रूपधारिणी बहुत-सी सहस्रों मातृकाएँ हैं, जो कुमार कार्तिकेयका अनुसरण करती हैं

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಾನಾರೂಪಧಾರಿಣಿಯರಾದ ಸಹಸ್ರ ಸಹಸ್ರ ಸೇವಕಿಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಅನೇಕ ಮಾತೃಕಾ ದೇವಿಯರೂ ಕುಮಾರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 433

अनुजममुर्महात्मानं त्रिदशेन्द्रस्य सम्मते । उनके वेश नाना प्रकारके और विचित्र हैं। वे अनेक प्रकारकी भाषाएँ बोलती हैं। ये तथा और भी बहुत-से शत्रुओंको भयभीत करनेवाले गण देवेन्द्रकी सम्मतिसे महात्मा स्कन्दका अनुसरण करने लगे

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ತ್ರಿದಶೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ, ಅನುಜನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಸ್ಕಂದನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅನೇಕ ಗಣಗಳು ಹೊರಟವು. ಅವರ ವೇಷಗಳು ನಾನಾವಿಧವೂ ವಿಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿದ್ದವು; ಅವರು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ದೇವರಾಜನ ಸಮ್ಮತಿಯಿಂದ ಆ ಭಯಾನಕ ದಳಗಳು ಸ್ಕಂದನ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವು.

Verse 526

समरेषु जयं चैव प्रददौ लोकभावन: । राजा वरुणने बल और वीर्यसे सम्पन्न एक नाग भेंट किया और लोकस्रष्टा भगवान्‌ ब्रह्माने ब्राह्मणहितैषी कुमारको काला मृगचर्म तथा युद्धमें विजयका आशीर्वाद प्रदान किया

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಲೋಕಭಾವನನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನೂ ನೀಡಿದನು. ರಾಜ ವರుణನು ಬಲ-ವೀರ್ಯಸಂಪನ್ನವಾದ ಒಂದು ನಾಗವನ್ನು ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು; ಮತ್ತು ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಿತೈಷಿಯಾದ ಆ ಕುಮಾರನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಮೃಗಚರ್ಮವನ್ನೂ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯದ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಿದನು.

Verse 931

सहानुजं जघानाशोु वृत्रं देवपतिर्यथा । कुमारके पार्षदोंने युद्धमें आक्रमण करके उन सब दैत्योंको मार गिराया। साथ ही भगवान्‌ कार्तिकेयने कुपित होकर वृत्रासुरको मारनेवाले देवराज इन्द्रके समान दैत्यराजके उस पुत्रको उसके छोटे भाईसहित शीघ्र ही मार डाला ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ದೇವಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರನು ಅನುಜನೊಡನೆ ವೃತ್ರನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದಂತೆ, ಕುಮಾರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ತನ್ನ ಪಾರ್ಷದರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ ಆ ದಾನವರನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು. ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದೈತ್ಯರಾಜನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಅವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನೊಡನೆ ತಕ್ಷಣವೇ ವಧಿಸಿದನು. ನಂತರ ಪರವೀರಹಾ ಪಾವಕಿಯು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕ್ರೌಂಚನನ್ನೂ ಭೇದಿಸಿದನು.

Verse 936

क्रौज्चस्तेन विनिर्भिन्नो दैत्याश्ष शतशो हता: । रणभूमिमें बार-बार चलायी हुई उनकी शक्ति शत्रुका संहार करके पुनः उनके हाथमें लौट आती थी। अमग्निपुत्र कार्तिकेयका ऐसा ही प्रभाव है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕ್ರೌಂಚನು ಚಿದ್ರಿತನಾದನು; ನೂರಾರು ದೈತ್ಯ-ದಾನವರು ಹತರಾದರು. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಧಾರಕನ ಕೈಗೆ ಮರಳುತ್ತಿತ್ತು— ಇದು ಅಗ್ನಿಪುತ್ರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಪ್ರಭಾವ. ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು, ಯಶಸ್ಸು, ಶ್ರೀ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ.

Verse 1073

हृष्ट: प्रीतमनाश्चैव हृभवन्माधवोत्तम: । शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले मधुवंशी हलधर वहाँ रातभर रहे और उस श्रेष्ठ तीर्थका पूजन एवं उसके जलमें स्नान करके हर्षसे खिल उठे। उन यदुश्रेष्ठ बलरामका मन वहाँ प्रसन्न हो गया था

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಲ್ಲಸಿಸಿ ಪ್ರೀತಮನಸ್ಸಿನಿಂದಿದ್ದ ಮಾಧವೋತ್ತಮ, ಮಧುವಂಶೀಯ ಹಳಧರ, ಶತ್ರುವೀರಸಂಹಾರಕ ಬಲರಾಮನು ಅಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಉಳಿದನು. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಅದರ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಆನಂದದಿಂದ ದೀಪ್ತನಾದನು; ಅಲ್ಲಿ ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬಲರಾಮನ ಮನಸ್ಸು ಪರಮ ಪ್ರಸನ್ನವಾಯಿತು.