Adhyaya 11

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) दशमो ऽध्यायः ईश्वर उवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि योगं परमदुर्लभम् / येनात्मानं प्रपश्यन्ति भानुमन्तमिवेश्वरम्

ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಈಶ್ವರಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಪರಮದುರ್ಲಭ ಯೋಗವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ ಸಾಧಕರು ಆತ್ಮನನ್ನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಂತವಾಗಿ, ಈಶ್ವರಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

Verse 2

योगाग्निर्दहति क्षिप्रमशेषं पापपञ्जरम् / प्रसन्नं जायते ज्ञानं साक्षान्निर्वाणसिद्धिदम्

ಯೋಗಾಗ್ನಿ ಪಾಪವೆಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಂಜರವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪ್ರಸನ್ನವಾದ, ನಿರ್ಮಲವಾದ ಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ—ಅದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನಿರ್ವಾಣಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 3

योगात्संजायते ज्ञानं ज्ञानाद् योगः प्रवर्तते / योगज्ञानाभियुक्तस्य प्रसीदति महेश्वरः

ಯೋಗದಿಂದ ಜ್ಞಾನವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯೋಗವು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಯೋಗ-ಜ್ಞಾನ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಯುಕ್ತನಾದವನ ಮೇಲೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 4

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव वा / ये युञ्जन्तीह मद्योगं ते विज्ञेया महेश्वराः

ಇಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ, ಎರಡು ಬಾರಿ, ಮೂರು ಬಾರಿ ಅಥವಾ ನಿತ್ಯವೂ ನನ್ನ ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸುವವರು ‘ಮಹೇಶ್ವರರು’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 5

योगस्तु द्विविधो ज्ञेयो ह्यभावः प्रथमो मतः / अपरस्तु महायोगः सर्वयोगोत्तमोत्तमः

ಯೋಗವು ಎರಡು ವಿಧವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮೊದಲನೆಯದು ‘ಅಭಾವ’ ಎಂದು ಮತ; ಇನ್ನೊಂದು ‘ಮಹಾಯೋಗ’—ಎಲ್ಲ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮೋತ್ತಮ.

Verse 6

शून्यं सर्वनिराभासं स्वरूपं यत्र चिन्त्यते / अभावयोगः स प्रोक्तो येनात्मानं प्रपश्यति

ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಸ್ವರೂಪವನ್ನು ‘ಶೂನ್ಯ’—ಎಲ್ಲ ಆಭಾಸಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ—ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದೇ ‘ಅಭಾವಯೋಗ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಆತ್ಮನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

यत्र पश्यति चात्मानं नित्यानन्दं निरञ्जनम् / मयैक्यं स महायोगो भाषितः परमेश्वरः

ಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನನ್ನು ನಿತ್ಯಾನಂದಮಯ, ನಿರಂಜನ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನೊಡನೆ ಏಕ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ—ಅದೇ ‘ಮಹಾಯೋಗ’ ಎಂದು ಪರಮೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

Verse 8

ये चान्ये योगिनां योगाः श्रूयन्ते ग्रन्थविस्तरे / सर्वे ते ब्रह्मयोगस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

ಗ್ರಂಥವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿಗಳ ಇತರ ಯೋಗಗಳು ಕೇಳಿಬಂದರೂ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮಯೋಗದ ಹದಿನಾರನೇ ಅಂಶಕ್ಕೂ ಅರ್ಹವಲ್ಲ.

Verse 9

यत्र साक्षात् प्रपश्यन्ति विमुक्ता विश्वमीश्वरम् / सर्वेषामेव योगानां स योगः परमो मतः

ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮುಕ್ತರು ಸాక్షಾತ್ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಈಶ್ವರನನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅದೇ ಎಲ್ಲ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಯೋಗವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ.

Verse 10

सहस्रशो ऽथ शतशो ये चेश्वरबहिष्कृताः / न ते पश्यन्ति मामेकं योगिनो यतमानसाः

ಸಾವಿರಗಳಾಗಲಿ ನೂರಗಳಾಗಲಿ, ಈಶ್ವರನಿಂದ ದೂರವಾದವರು ನನ್ನನ್ನು—ಏಕನನ್ನು—ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ಯತ್ನಶೀಲವಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿದ ಯೋಗಿಗಳೇ ನಿಜವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 11

प्राणायामस्तथा ध्यानं प्रत्याहारो ऽथ धारणा / समाधिश्च मुनिश्रेष्ठा यमो नियम आसनम्

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ಧ್ಯಾನ, ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ, ನಂತರ ಧಾರಣೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಾಧಿ—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ—ಯಮ, ನಿಯಮ, ಆಸನ (ಇವು ಯೋಗಾಂಗಗಳು).

Verse 12

मय्येकचित्ततायोगो वृत्त्यन्तरनिरोधतः / तत्साधनान्यष्टधा तु युष्माकं कथितानि तु

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏಕಚಿತ್ತತೆಯ ಯೋಗವು ಇತರ ವೃತ್ತಿಗಳ ನಿರೋಧದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ಸಾಧನಗಳು ಅಷ್ಟಧಾ—ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 13

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ / यमाः संक्षेपतः प्रोक्ताश्चित्तशुद्धिप्रदा नृणाम्

ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯ, ಅಸ್ತೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಅಪರಿಗ್ರಹ—ಇವು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಯಮಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

Verse 14

कर्मणा मनसा वाचा सर्वभूतेषु सर्वदा / अक्लेशजननं प्रोक्तं त्वहिंसा परमर्षिभिः

ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸಿನಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ—ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳತ್ತ—ಯಾವುದೂ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡದದ್ದೇ ಪರಮರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ ‘ಅಹಿಂಸೆ’ ಆಗಿದೆ।

Verse 15

अहिंसायाः परो धर्मो नास्त्यहिंसा परं सुखम् / विधिना या भवेद्धिंसा त्वहिंसैव प्रकीर्तिता

ಅಹಿಂಸೆಯಿಗಿಂತ ಮೇಲಾದ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ಅಹಿಂಸೆಯಿಗಿಂತ ಮೇಲಾದ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ನಡೆಯುವ, ಹಿಂಸೆಯಂತೆ ತೋರುವ ಕರ್ಮವೂ ‘ಅಹಿಂಸೆ’ ಎಂದೇ ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 16

सत्येन सर्वमाप्नोति सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम् / यथार्थकथनाचारः सत्यं प्रोक्तं द्विजातिभिः

ಸತ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಸತ್ಯದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಯಥಾರ್ಥವನ್ನು ಯಥಾತಥವಾಗಿ ಹೇಳುವ ನಿಯಮಿತ ಆಚರಣೆ—ಇದೇ ‘ಸತ್ಯ’ ಎಂದು ದ್ವಿಜರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ।

Verse 17

परद्रव्यापहरणं चौर्याद् वाथ बलेन वा / स्तेयं तस्यानाचरणादस्तेयं धर्मसाधनम्

ಇತರರ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು—ಕಳ್ಳತನದಿಂದಾಗಲಿ ಬಲದಿಂದಾಗಲಿ—ಅದು ‘ಸ್ತೇಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಮಾಡದೆ ಇರುವುದೇ ‘ಅಸ್ತೇಯ’; ಅದು ಧರ್ಮಸಾಧನೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ।

Verse 18

कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा / सर्वत्र मैथुनत्यागं ब्रह्मचर्यं प्रचक्षते

ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸಿನಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ—ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಸದಾ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮೈಥುನತ್ಯಾಗವೇ ‘ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಚಕ್ಷತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 19

द्रव्याणामप्यनादानमापद्यपि यथेच्छया / अपरिग्रह इत्याहुस्तं प्रयत्नेन पालयेत्

ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಂತೆ, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಇರುವುದೇ ‘ಅಪರಿಗ್ರಹ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

Verse 20

तपः स्वाध्यायसंतोषाः शौचमीश्वरपूजनम् / समासान्नियमाः प्रोक्ता योगसिद्धिप्रदायिनः

ತಪಸ್ಸು, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ಸಂತೋಷ, ಶೌಚ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರಪೂಜೆ—ಇವು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ‘ನಿಯಮಗಳು’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇವು ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವು.

Verse 21

उपवासपराकादिकृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः / शरीरशोषणं प्राहुस्तापसास्तप उत्तमम्

ಉಪವಾಸ, ಪರಾಕ, ಕೃಚ್ಛ್ರ, ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ಮೊದಲಾದ ವ್ರತಗಳಿಂದ ದೇಹಶೋಷಣೆ (ಕಾಯಕ್ಲೇಶ) ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪಸ್ವಿಗಳು ‘ಉತ್ತಮ ತಪ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

वेदान्तशतरुद्रीयप्रणवादिजपं बुधाः / सत्त्वशुद्धिकरं पुंसां स्वाध्यायं परिचक्षते

ವೇದಾಂತ, ಶತರುದ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಮೊದಲಾದ ಜಪವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು—ಮಾನವರ ಸತ್ತ್ವಶುದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ‘ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 23

स्वाध्यायस्य त्रयो भेदा वाचिकोपांशुमानसाः / उत्तरोत्तरवैशिष्ट्यं प्राहुर्वेदार्थवेदिनः

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಮೂರು ಭೇದಗಳು—ವಾಚಿಕ, ಉಪಾಂಶು ಮತ್ತು ಮಾನಸ. ವೇದಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಮುಂದಿನ ಮುಂದಿನ ವಿಧವು ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 24

यः शब्दबोधजननः परेषां शृण्वतां स्फुटम् / स्वाध्यायो वाचिकः प्रोक्त उपांशोरथ लक्षणम्

ಇತರರು ಕೇಳುವಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಶಬ್ದದಿಂದ ಬೋಧವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ‘ವಾಚಿಕ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ‘ಉಪಾಂಶು’ಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 25

ओष्ठयोः स्पन्दमात्रेण परस्याशब्दबोधकः / उपांशुरेष निर्दिष्टः साहस्रो वाचिकाज्जपः

ಕೇವಲ ತುಟಿಗಳ ಅಲ್ಪ ಚಲನೆಯಿಂದ, ಕೇಳಿಸಬಹುದಾದ ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದೆ ಮಂತ್ರಬೋಧವಾಗುವುದನ್ನು ‘ಉಪಾಂಶು’ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಈ ಉಪಾಂಶು-ಜಪವು ವಾಚಿಕ ಜಪಕ್ಕಿಂತ ಸಾವಿರಗুণ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ।

Verse 26

यत्पदाक्षरसङ्गत्या परिस्पन्दनवर्जितम् / चिन्तनं सर्वशब्दानां मानसं तं जपं विदुः

ಮಂತ್ರಪದಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಳಗಿನಿಂದ ಏಕತ್ವ ಹೊಂದಿ, ಹೊರಗಿನ ಕಂಪನವಿಲ್ಲದೆ, ಮಂತ್ರದ ಎಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುವುದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ‘ಮಾನಸ ಜಪ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

यदृच्छालाभतो नित्यमलं पुंसो भवेदिति / या धीस्तामृषयः प्राहुः संतोषं सुखलक्षणम्

‘ಸ್ವಯಂ ದೊರಕುವುದೇ ನನಗೆ ಸದಾ ಸಾಕು’ ಎಂಬ ಸ್ಥಿರ ಬುದ್ಧಿ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ—ಋಷಿಗಳು ಅದೇ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ‘ಸಂತೋಷ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಅದೇ ಸುಖದ ಲಕ್ಷಣ।

Verse 28

बाह्यमाभ्यन्तरं शौचं द्विधा प्रोक्तं द्विजोत्तमाः / मृज्जलाभ्यां स्मृतं बाह्यं मनःशुद्धिरथान्तरम्

ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಶೌಚವು ಎರಡು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಭ್ಯಾಂತರ. ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವುದು ಬಾಹ್ಯ ಶೌಚ; ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿಯೇ ಆಂತರಿಕ ಶೌಚ।

Verse 29

स्तुतिस्मरणपूजाभिर्वाङ्मनःकायकर्मभिः / सुनिश्चला शिवे भक्तिरेतदीश्वरपूजनम्

ಸ್ತುತಿ, ಸ್ಮರಣೆ, ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ವಾಣಿ, ಮನಸ್ಸು, ದೇಹಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಶಿವನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಅಚಲವಾದಾಗ ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಈಶ್ವರಪೂಜೆ.

Verse 30

यमाः सनियमाः प्रोक्ताः प्राणायामं निबोधत / प्राणः स्वदेहजो वायुरायामस्तन्निरोधनम्

ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಈಗ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಪ್ರಾಣವು ಸ್ವದೇಹದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಣವಾಯು; ‘ಆಯಾಮ’ ಎಂದರೆ ಅದರ ನಿರೋಧ—ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವು ಆ ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ.

Verse 31

उत्तमाधममध्यत्वात् त्रिधायं प्रतिपादितः / स एव द्विविधः प्रोक्तः सगर्भो ऽगर्भ एव च

ಉತ್ತಮ, ಅಧಮ, ಮಧ್ಯಮ ಎಂಬ ಭೇದದಿಂದ ಇದು ತ್ರಿವಿಧವೆಂದು ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಭೇದವನ್ನು ದ್ವಿವಿಧವೆಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ—ಸಗರ್ಭ (ಗರ್ಭಜ) ಮತ್ತು ಅಗರ್ಭ (ಅಗರ್ಭಜ) ಎಂದು.

Verse 32

मात्राद्वादशको मन्दश्चतुर्विंशतिमात्रिकः / मध्यमः प्राणसंरोधः षट्त्रिंशन्मात्रिकोत्तमः

ಪ್ರಾಣಸಂರೋಧ (ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ) ಮೂರು ಮಟ್ಟದದು: ಮಂದ—ಹನ್ನೆರಡು ಮಾತ್ರೆ, ಮಧ್ಯಮ—ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರೆ, ಉತ್ತಮ—ಮೂವತ್ತಾರು ಮಾತ್ರೆ.

Verse 33

प्रस्वेदकम्पनोत्थानजनकत्वं यथाक्रमम् / मन्दमध्यममुख्यानामानन्दादुत्तमोत्तमः

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆನಂದದಿಂದ ಬೆವರು, ಕಂಪನ ಮತ್ತು ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂದ, ಮಧ್ಯಮ, ಮುಖ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನಂದವೇ ಪರಮೋತ್ತಮ.

Verse 34

सगर्भमाहुः सजपमगर्भं विजपं बुधाः / एतद् वै योगिनामुक्तं प्राणायामस्य लक्षणम्

ಮಂತ್ರಜಪ ಸಹಿತ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ‘ಸಗರ್ಭ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಜಪವಿಲ್ಲದದ್ದನ್ನು ‘ಅಗರ್ಭ’ (ವಿಜಪ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಯೋಗಿಗಳು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ।

Verse 35

सव्याहृतिं सप्रणवां गायत्रीं शिरसा सह / त्रिर्जपेदायतप्राणः प्राणायामः स उच्यते

ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಸಹಿತ, ‘ಶಿರಸ್’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಉಸಿರನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು—ಇದೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 36

रेचकः पूरकश्चैव प्राणायामो ऽथ कुम्भकः / प्रोच्यते सर्वशास्त्रेषु योगिभिर्यतमानसैः

ರೇಚಕ (ಉಸಿರು ಬಿಡುವುದು), ಪೂರಕ (ಉಸಿರು ಎಳೆಯುವುದು), ನಂತರ ಕುಂಭಕ (ಉಸಿರು ತಡೆದುಿಡುವುದು)—ಇದೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಎಂದು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನಿಯತಮನಸ್ಸಿನ ಯೋಗಿಗಳು ಇದನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 37

रेचको ऽजस्त्रनिश्वासात् पूरकस्तन्निरोधतः / साम्येन संस्थितिर्या सा कुम्भकः परिगीयते

ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹರಿಯುವ ಉಸಿರಿನ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹೊರಬಿಡುವಿಕೆ ರೇಚಕ; ಅದೇ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಿದಾಗ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಪೂರಕ. ಸಮತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಕುಂಭಕ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 38

इन्द्रियाणां विचरतां विषयेषु स्वभावतः / निग्रहः प्रोच्यते सद्भिः प्रत्याहारस्तु सत्तमाः

ಹೇ ಸತ್ತಮ! ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಸ್ವಭಾವತಃ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ನಿಯಗ್ರಹವನ್ನೇ ಸಜ್ಜನರು ‘ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ।

Verse 39

हृत्पुण्डरीके नाभ्यां वा मूर्ध्नि पर्वतमस्तके / एवमादिषु देशेषु धारणा चित्तबन्धनम्

ಹೃದಯಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಶಿರೋಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲವೆ ಪರ್ವತಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದು—ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸುವುದೇ ಧಾರಣೆ.

Verse 40

देशावस्थितिमालम्ब्य बुद्धेर्या वृत्तिसंततिः / वृत्त्यन्तरैरसंसृष्टा तद्ध्यानं सूरयो विदुः

ಒಂದೇ ದೇಶ-ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬುದ್ಧಿಯ ವೃತ್ತಿಗಳ ನಿರಂತರ ಪ್ರವಾಹವು ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಇತರ ವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ—ಅದೇ ಧ್ಯಾನವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 41

एकाकारः समाधिः स्याद् देशालम्बनवर्जितः / प्रत्ययो ह्यर्थमात्रेण योगसाधनमुत्तमम्

ಸಮಾಧಿ ಏಕಾಕಾರ ಲಯ; ಅದು ದೇಶ-ಆಲಂಬನವಿಲ್ಲದದು. ಕೇವಲ ಅರ್ಥಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ಪ್ರತ್ಯಯವೇ ಯೋಗಸಾಧನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 42

धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वादशधारणाः / ध्यानं द्वादशकं यावत् समाधिरभिधीयते

ಧಾರಣೆ ಹನ್ನೆರಡು ಯಾಮಗಳವರೆಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹನ್ನೆರಡು ಧಾರಣೆಗಳು ಸೇರಿ ಧ್ಯಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನವು ಹನ್ನೆರಡು ಸಮೂಹವಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 43

आसनं स्वस्तिकं प्रोक्तं पद्ममर्धासनं तथा / साधनानां च सर्वेषामेतत्साधनमुत्तमम्

ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಸನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಮಾಸನ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಾಸನವೂ. ಎಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು (ಆಸನಾಭ್ಯಾಸ) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 44

ऊर्वोरुपरि विप्रेन्द्राः कृत्वा पादतले उभे / समासीतात्मनः पद्ममेतदासनमुत्तमम्

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ, ಎರಡೂ ಪಾದತಳಗಳನ್ನು ತೊಡೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೂತಿರುವುದು—ಇದೇ ಪದ್ಮಾಸನ; ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪರಮ ಆಸನ.

Verse 45

एकं पादमथैकस्मिन् विन्यस्योरुणि सत्तमाः / आसीतार्धासनमिदं योगसाधनमुत्तमम्

ಹೇ ಸತ್ತಮರೇ, ಒಂದು ಪಾದವನ್ನು ವಿರುದ್ಧ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಕೂತಿರುವುದು—ಇದು ಅರ್ಧಾಸನ; ಯೋಗಸಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಹಾಯಕ.

Verse 46

उभे कृत्वा पादतले जानूर्वोरन्तरेण हि / समासीतात्मनः प्रोक्तमासनं स्वस्तिकं परम्

ಎರಡೂ ಪಾದತಳಗಳನ್ನು ಮೊಣಕಾಲು ಮತ್ತು ತೊಡೆಯ ನಡುವಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೂತಿರುವುದು—ಇದೇ ಪರಮ ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಸನ ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 47

अदेशकाले योगस्य दर्शनं हि न विद्यते / अग्न्यभ्यासे जले वापि शुष्कपर्णचये तथा

ಅಯೋಗ್ಯ ದೇಶ-ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ದರ್ಶನ ದೊರೆಯದು; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಂತೆ, ಅಥವಾ ಒಣ ಎಲೆಗಳ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ (ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಯತ್ನ) ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವಂತೆ.

Verse 48

जन्तुव्याप्ते श्मशाने च जीर्णगोष्ठे चतुष्पथे / सशब्दे सभये वापि चैत्यवल्मीकसंचये

ಜಂತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ, ಜೀರ್ಣ ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಚತುಷ್ಪಥದಲ್ಲಿ, ಶಬ್ದಯುಕ್ತ ಅಥವಾ ಭಯಕಾರಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಚೈತ್ಯ ಮತ್ತು ವಲ್ಮೀಕಗಳ ಗುಚ್ಛದ ಬಳಿ—ಅಲ್ಲಿ (ಧ್ಯಾನ) ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 49

अशुभे दुर्जनाक्रान्ते मशकादिसमन्विते / नाचरेद् देहबाधे वा दौर्मनस्यादिसंभवे

ಅಶುಭ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ದುರ್ಜನರ ಆಕ್ರಮಣ, ಸೊಳ್ಳೆ ಮೊದಲಾದ ಉಪದ್ರವ ಇರುವಲ್ಲಿ—ಅಥವಾ ದೇಹಬಾಧೆ, ಮನೋವಿಷಾದಾದಿ ವ್ಯಾಕುಲತೆ ಉಂಟಾದಾಗ, ವ್ರತ/ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬಾರದು।

Verse 50

सुगुप्ते सुशुभे देशे गुहायां पर्वतस्य तु / नद्यास्तीरे पुण्यदेशे देवतायतने तथा

ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಶುಭಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ, ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ—ವಾಸಿಸಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 51

गृहे वा सुशुभे रम्ये विजने जन्तुवर्जिते / युञ्जीत योगी सततमात्मानं मत्परायणः

ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ಜನ, ಜೀವಿಗಳ ಉಪದ್ರವರಹಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ನನ್ನನ್ನೇ ಪರಮ ಗಮ್ಯವೆಂದು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಯೋಗಿ—ನಿತ್ಯ ಆತ್ಮವನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 52

नमस्कृत्य तु योगीन्द्रान् सशिष्यांश्च विनायकम् / गुरुं चैवाथ मां योगी युञ्जीत सुसमाहितः

ಯೋಗೀಂದ್ರರಿಗೆ ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ, ವಿನಾಯಕನಿಗೆ ಮತ್ತು ಗುರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ—ನಂತರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸುಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಿ—ಯೋಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಧ್ಯೇಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು।

Verse 53

आसनं स्वस्तिकं बद्ध्वा पद्ममर्धमथापि वा / नासिकाग्रे समां दृष्टिमीषदुन्मीलितेक्षणः

ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಸನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು—ಅಥವಾ ಅರ್ಧಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ—ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ತೆರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಮೂಗಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 54

कृत्वाथ निर्भयः शान्तस्त्यक्त्वा मायामयं जगत् / स्वात्मन्यवस्थितं देवं चिन्तयेत् परमेश्वरम्

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ, ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಶಾಂತನಾಗಿ, ಮಾಯಾಮಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸ್ವಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ದೇವ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 55

शिखाग्रे द्वादशाङ्गुल्ये कल्पयित्वाथ पङ्कजम् / धर्मकन्दसमुद्भूतं ज्ञाननालं सुशोभनम्

ನಂತರ ಶಿರೋಶಿಖರದ ಮೇಲೆ—ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ—ಧರ್ಮಕಂದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ಜ್ಞಾನನಾಳದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಸುಂದರ ಪದ್ಮವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 56

ऐश्वर्याष्टदलं श्वेतं परं वैराग्यकर्णिकम् / चिन्तयेत् परमं कोशं कर्णिकायां हिरण्मयम्

ಆ ಪರಮ ಪದ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅದರ ಎಂಟು ದಳಗಳು ದಿವ್ಯ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಶ್ವೇತ, ಕರ್ಣಿಕೆ ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯ; ಆ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಮಯ ಪರಮ ಕೋಶವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು।

Verse 57

सर्वशक्तिमयं साक्षाद् यं प्राहुर्दिव्यमव्ययम् / ओङ्कारवाच्यमव्यक्तं रश्मिजालसमाकुलम्

ಮುನಿಗಳು ಸాక్షಾತ್ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಯ, ದಿವ್ಯ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯ ಎಂದು ಹೇಳುವವನನ್ನು—ಓಂಕಾರದಿಂದ ವಾಚ್ಯ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಕಿರಣಜಾಲದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನನ್ನು—ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 58

चिन्तयेत् तत्र विमलं परं ज्योतिर्यदक्षरम् / तस्मिन् ज्योतिषि विन्यस्यस्वात्मानं तदभेदतः

ಅಲ್ಲಿ ಆ ನಿರ್ಮಲ, ಪರಮ, ಅಕ್ಷರ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಆ ಜ್ಯೋತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಅಭೇದವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರಬೇಕು।

Verse 59

ध्यायीताकाशमध्यस्थमीशं परमकारणम् / तदात्मा सर्वगो भूत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत्

ಆಕಾಶಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಪರಮಕಾರಣ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಆ ಆತ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವ ಹೊಂದಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು.

Verse 60

एतद् गुह्यतमं ध्यानं ध्यानान्तरमथोच्यते / चिन्तयित्वा तु पूर्वोक्तं हृदये पद्ममुत्तमम्

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಗುಹ್ಯ ಧ್ಯಾನ; ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಧ್ಯಾನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಹೃದಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪದ್ಮವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ,

Verse 61

आत्मानमथ कर्तारं तत्रानलसमत्विषम् / मध्ये वह्निशिखाकारं पुरुषं पञ्चविंशकम्

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನನ್ನು ಅಂತರಕರ್ತೃವಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಾಕಾರದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ತತ್ತ್ವವಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ಭಾವಿಸಬೇಕು.

Verse 62

चिन्तयेत् परमात्मानं तन्मध्ये गगनं परम् / ओङ्करबोधितं तत्त्वं शाश्वतं शिवमच्युतम्

ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಗಗನದಂತೆ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಓಂಕಾರದಿಂದ ಬೋಧಿತವಾದ ಆ ತತ್ತ್ವ ಶಾಶ್ವತ—ಶಿವಸ್ವರೂಪ ಮಂಗಳಮಯ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತ.

Verse 63

अव्यक्तं प्रकृतौ लीनं परं ज्योतिरनुत्तमम् / तदन्तः परमं तत्त्वमात्माधारं निरञ्जनम्

ಅವ್ಯಕ್ತವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದು ಅನುತ್ತಮ ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ. ಅದರ ಒಳಗೆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವಿದೆ—ನಿರಂಜನ, ಆತ್ಮದ ಆಧಾರ.

Verse 64

ध्यायीत तन्मयो नित्यमेकरूपं महेश्वरम् / विशोध्य सर्वतत्त्वानि प्रणवेनाथवा पुनः

ಅವನಲ್ಲೇ ತದ್ಮಯನಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಏಕರೂಪ ಮಹೇಶ್ವರನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಮೂಲಕವೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಿಸಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 65

संस्थाप्य मयि चात्मानं निर्मले परमे पदे / प्लावयित्वात्मनो देहं तेनैव ज्ञानवारिणा

ನಿರ್ಮಲ ಪರಮ ಪದದಲ್ಲಿ—ನನ್ನಲ್ಲಿ—ಆತ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದೇ ಜ್ಞಾನಜಲದಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹಭಾವವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 66

मदात्मा मन्मयो भस्म गृहीत्वा ह्यग्निहोत्रजम् / तेनोद्धृत्य तु सर्वाङ्गमग्निरित्यादिमन्त्रतः / चिन्तयेत् स्वात्मनीशानं परं ज्योतिः स्वरूपिणम्

‘ನಾನು ಅವನ ಆತ್ಮ; ನಾನು ಅವನಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತ’ ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಜನ್ಯ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ‘ಅಗ್ನಿ…’ ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸರ್ವಾಂಗಕ್ಕೂ ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸ್ವಾತ್ಮದಲ್ಲೇ ಈಶಾನನನ್ನು ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 67

एष पाशुपतो योगः पशुपाशविमुक्तये / सर्ववेदान्तसारो ऽयमत्याश्रममिति श्रुतिः

ಇದು ಪಾಶುಪತ ಯೋಗ; ಬಂಧಿತ ಜೀವ (ಪಶು) ಪಾಶ (ಬಂಧನ)ದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿಯಾಗಲು ಉಪದೇಶಿತ. ಇದೇ ಸರ್ವ ವೇದಾಂತಸಾರ; ಶ್ರುತಿಯು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 68

एतत् परतरं गुह्यं मत्सायुज्योपपादकम् / द्विजातीनां तु कथितं भक्तानां ब्रह्मचारिणाम्

ಇದು ಪರಮಾತಿಪರವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಗುಹ್ಯ ಉಪದೇಶ; ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಾಯುಜ್ಯ (ಏಕತ್ವ) ನೀಡುವ ಸಾಧನ. ಇದು ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರೂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯನಿಷ್ಠರೂ ಆದವರಿಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 69

ब्रह्मचर्यमहिंसा च क्षमा शौचं तपो दमः / संतोषः सत्यमास्तिक्यं व्रताङ्गानि विशेषतः

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಶೌಚ, ತಪಸ್ಸು, ದಮ—ಹಾಗೂ ಸಂತೋಷ, ಸತ್ಯ, ಆಸ್ತಿಕ್ಯ—ಇವೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ರತಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 70

एकेनाप्यथ हीनेन व्रतमस्य तु लुप्यते / तस्मादात्मगुणोपेतो मद्व्रतं वोढुमर्हति

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೊರತೆಯಾದರೂ ಈ ವ್ರತವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನೇ ನನ್ನ ವ್ರತವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪಾಲಿಸಲು ಅರ್ಹನು.

Verse 71

वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः / बहवो ऽनेन योगेन पूता मद्भावमागताः

ಆಸಕ್ತಿ, ಭಯ, ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ನನ್ನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿ, ನನ್ನ ಶರಣಾಗತರಾಗಿ—ಅನೇಕರೂ ಈ ಯೋಗದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗಿ ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು (ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು) ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 72

ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् / ज्ञानयोगेन मां तस्माद् यजेत परमेश्वरम्

ಯಾರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರನ್ನು ನಾನು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು—ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು—ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 73

अथवा भक्तियोगेन वैराग्येण परेण तु / चेतसा बोधयुक्तेन पूजयेन्मां सदा शुचिः

ಅಥವಾ ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತ ಭಕ್ತಿಯೋಗದ ಮೂಲಕ, ಬೋಧಯುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸದಾ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿರಂತರ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 74

सर्वकर्माणि संन्यस्य भिक्षाशी निष्परिग्रहः / प्राप्नोति मम सायुज्यं गुह्यमेतन्मयोदितम्

ಸರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಭಿಕ್ಷಾನ್ನದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಿ, ಅಪರಿಗ್ರಹಿಯಾಗಿರುವವನು ನನ್ನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು (ಏಕತ್ವವನ್ನು) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಗುಹ್ಯೋಪದೇಶ.

Verse 75

अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च / निर्ममो निरहङ्कारो यो मद्भक्तः स मे प्रियः

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದವನು, ಮೈತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನು; ಮಮಕಾರವಿಲ್ಲದ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದ—ಅಂಥ ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 76

संतुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः / मय्यर्पितमनो बुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः

ಯಾವನು ಸದಾ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುವ ಯೋಗಿ, ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯೂ ದೃಢನಿಶ್ಚಯಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ತನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದವನು—ಅಂಥ ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 77

यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः / हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स हि मे प्रियः

ಯಾರಿಂದ ಲೋಕವು ಅಶಾಂತಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾರು ಲೋಕದಿಂದ ಅಶಾಂತಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಹರ್ಷ, ಅಮರ್ಷ, ಭಯ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು—ಅವನೇ ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 78

अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः / सर्वारम्भपरित्यागी भक्तिमान् यः स मे प्रियः

ಯಾವನು ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಶುದ್ಧನು, ದಕ್ಷನು, ಉದಾಸೀನನು, ವ್ಯಥಾರಹಿತನು; ಸ್ವಾರ್ಥಪ್ರೇರಿತ ಎಲ್ಲಾ ಆರಂಭಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು—ಅವನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 79

तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी संतुष्टो येन केनचित् / अनिकेतः स्थिरमतिर्मद्भक्तो मामुपैष्यति

ನಿಂದೆ-ಸ್ತುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಇರುವ, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ಮೌನಿಯಾಗಿರುವ, ಸ್ವಯಂ ಬಂದದ್ದರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುವ, ನಿಶ್ಚಿತ ನಿವಾಸವಿಲ್ಲದ, ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ನನಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 80

सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मत्परायणः / मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं परमं पदम्

ಯಾವನು ಸದಾ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಶಾಶ್ವತ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 81

चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः / निराशीर्निर्ममो भूत्वा मामेकं शरणं व्रजेत्

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನೇ ಪರಮ ಗುರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ನಿರಾಶೆಯೂ ನಿರ್ಮಮತೆಯೂ ಹೊಂದಿ, ನನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನೇ ಶರಣಾಗಬೇಕು.

Verse 82

त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः / कर्मण्यभिप्रवृत्तो ऽपि नैव तेन निबध्यते

ಕರ್ಮಫಲದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸದಾ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಅವಲಂಬನವಿಲ್ಲದೆ, ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅವನು ಅದರಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 83

निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः / शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति तत्पदम्

ಫಲದ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಚಿತ್ತ-ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಪರಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕೇವಲ ದೇಹಧಾರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು—ಆ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 84

यदृच्छालाभतुष्टस्य द्वन्द्वातीतस्य चैव हि / कुर्वतो मत्प्रसादार्थं कर्म संसारनाशनम्

ಯದೃಚ್ಛೆಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ದ್ವಂದ್ವಾತೀತನಾಗಿ, ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನ ಆ ಕರ್ಮವೇ ಸಂಸಾರಬಂಧವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 85

मन्मना मन्नमस्कारो मद्याजी मत्परायणः / मामुपैष्यति योगीशं ज्ञात्वा मां परमेश्वरम्

ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿಸಿ, ನನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಯಜ್ಞಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಿ, ನನ್ನಲ್ಲೇ ಶರಣಾಗುವವನು—ನನ್ನನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಯೋಗೀಶ್ವರನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 86

मद्बुद्धयो मां सततं बोधयन्तः परस्परम् / कथयन्तश्च मां नित्यं मम सायुज्यमाप्नुयुः

ಯಾರ ಬುದ್ಧಿ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವೋ, ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಸದಾ ನನ್ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ, ನಿತ್ಯ ನನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ—ನನ್ನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 87

एवं नित्याभियुक्तानां मायेयं कर्मसान्वगम् / नाशयामि तमः कृत्स्नं ज्ञानदीपेन भास्वता

ಹೀಗೆ ನಿತ್ಯ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರಿಗಾಗಿ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕರ್ಮಸಹಿತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜ್ಞಾನದೀಪದಿಂದ ನಾನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 88

मद्बुद्धयो मां सततं पूजयन्तीह ये जनाः / तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಜನರ—ಆ ನಿತ್ಯ ಸಮರ್ಪಿತ ಭಕ್ತರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನಾನು ತಾನೇ ಹೊರುತ್ತೇನೆ: ಅಪ್ರಾಪ್ತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ, ಪ್ರಾಪ್ತವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 89

ये ऽन्ये च कामभोगार्थं यजन्ते ह्यन्यदेवताः / तेषां तदन्तं विज्ञेयं देवतानुगतं फलम्

ಕಾಮಭೋಗಾರ್ಥವಾಗಿ ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರ ಫಲವು ಆ ಮಿತಿಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದು ಪೂಜಿತ ದೇವತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಫಲವಾಗಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।

Verse 90

ये चान्यदेवताभक्ताः पूजयन्तीह देवताः / मद्भावनासमायुक्ता मुच्यन्ते ते ऽपि भावतः

ಇಲ್ಲಿ ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಭಕ್ತರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರೂ—ನನ್ನ ಧ್ಯಾನ-ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಏಕವಾಗಿದ್ದರೆ—ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 91

तस्मादनीश्वरानन्यांस्त्यक्त्वा देवानशेषतः / मामेव संश्रयेदीशं स याति परमं पदम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲದ ಇತರ ದೇವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನೇ ಈಶ್ವರನೆಂದು ಶರಣಾಗಬೇಕು; ಅವನು ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 92

त्यक्त्वा पुत्रादिषु स्नेहं निः शोको निष्परिग्रहः / यजेच्चामरणाल्लिङ्गे विरक्तः परमेश्वरम्

ಪುತ್ರಾದಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಸ्नेಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶೋಕವಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಅಮರ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು—ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಮೀರಿ ಇರುವವನನ್ನು।

Verse 93

ये ऽर्चयन्ति सदा लिङ्गं त्यक्त्वा भोगानशेषतः / एकेन जन्मना तेषां ददामि परमैश्वरम्

ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸದಾ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವವರಿಗೆ, ನಾನು ಒಂದೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಪರಮೈಶ್ವರ್ಯ—ಈಶ್ವರಸ್ಥಿತಿ—ನೀಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 94

परानन्दात्मकं लिङ्गं केवलं सन्निरञ्जनम् / ज्ञानात्मकं सर्वगतं योगिनां हृदि संस्थितम्

ಆ ಲಿಂಗವು ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ—ಏಕಮಾತ್ರ, ಶುದ್ಧ ಸತ್, ನಿರಂಜನ. ಅದು ಜ್ಞಾನ-ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ಯೋಗಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 95

ये चान्ये नियता भक्ता भावयित्वा विधानतः / यत्र क्वचन तल्लिङ्गमर्चयन्ति महेश्वरम्

ಮತ್ತೆ ಇತರ ನಿಯತಭಕ್ತರೂ—ವಿಧಿಯಂತೆ ತಮನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡು—ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಆ ಲಿಂಗದ ಮೂಲಕ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 96

जले वा वह्निमध्ये वाव्योम्नि सूर्ये ऽथवान्यतः / रत्नादौ भावयित्वेशमर्चयेल्लिङ्गमैश्वरम्

ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆ—ಎಲ್ಲಿಯೇ ಆಗಲಿ—ಅಲ್ಲಿ ಈಶನು ಇರುವನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಐಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 97

सर्वं लिङ्गमयं ह्येतत् सर्वं लिङ्गे प्रतिष्ठितम् / तस्माल्लिङ्गे ऽर्चयेदीशं यत्र क्वचन शाश्वतम्

ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಲಿಂಗಮಯ; ಎಲ್ಲವೂ ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೂ, ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ಶಾಶ್ವತ ಈಶನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 98

अग्नौ क्रियावतामप्सु व्योम्नि सूर्ये मनीषिणाम् / काष्ठादिष्वेव मूर्खाणां हृदि लिङ्गन्तुयोगिनाम्

ಕ್ರಿಯಾವಂತರಿಗೆ (ದೇವ) ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಇತರರಿಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ; ಮಣೀಷಿಗಳಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲೂ ಸೂರ್ಯದಲ್ಲೂ. ಮೂಢರು ಮರಮುಂತಾದದಲ್ಲೇ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ನಿಜ ಲಿಂಗ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದೆ.

Verse 99

यद्यनुत्पन्नविज्ञानो विरक्तः प्रीतिसंयुतः / यावज्जीवं जपेद् युक्तः प्रणवं ब्रह्मणो वपुः

ಯಥಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನ ಇನ್ನೂ ಉದಯಿಸದಿದ್ದರೂ, ವೈರಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನು ನಿಯಮಿತ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವಾದ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಅನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 100

अथवा शतरुद्रीयं जपेदामरणाद् द्विजः / एकाकी यतचित्तात्मा स याति परमं पदम्

ಅಥವಾ ದ್ವಿಜನು ಮರಣಾಂತವರೆಗೆ ಶತರುದ್ರೀಯವನ್ನು ಜಪಿಸಲಿ; ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು-ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಅವನು ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 101

वसेद् वामरणाद् विप्रो वाराणस्यां समाहितः / सो ऽपीश्वरप्रसादेन याति तत् परमं पदम्

ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣಾಂತವರೆಗೆ ವಾಸಿಸಲಿ; ಅವನೂ ಈಶ್ವರಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 102

तत्रोत्क्रमणकाले हि सर्वेषामेव देहिनाम् / ददाति तत् परं ज्ञानं येन मुच्येत बन्धनात्

ಅಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತನು ಎಲ್ಲಾ ದೇಹಿಗಳಿಗೂ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವ ಆ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 103

वर्णाश्रमविधिं कृत्स्नं कुर्वाणो मत्परायणः / तेनैव जन्मना ज्ञानं लब्ध्वा याति शिवं पदम्

ಸಂಪೂರ್ಣ ವರ್ಣಾಶ್ರಮವಿಧಿಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಪರಮಾಶ್ರಯವೆಂದು ಹೊಂದುವವನು, ಇದೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಶಿವನ ಪರಮ ಪದ (ಮೋಕ್ಷ)ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 104

ये ऽपि तत्र वसन्तीह नीचा वा पापयोनयः / सर्वे तरन्ति संसारमीश्वरानुग्रहाद् द्विजाः

ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು—ನೀಚಸ್ಥಿತಿಯವರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪಾಪಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಾಗಲಿ—ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಈಶ್ವರಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ।

Verse 105

किन्तु विघ्ना भविष्यन्ति पापोपहतचेतसाम् / धर्मं समाश्रयेत् तस्मान्मुक्तये नियतं द्विजाः

ಆದರೆ ಪಾಪದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರಿಗೆ ವಿಘ್ನಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ನಿಯತವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರಿ।

Verse 106

एतद् रहस्यं वेदानां न देयं यस्य कस्य चित् / धार्मिकायैव दातव्यं भक्ताय ब्रह्मचारिणे

ವೇದಗಳ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೀಡಬಾರದು. ಧಾರ್ಮಿಕನಾದ, ಭಕ್ತನಾದ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನಿಗೇ ಇದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 107

व्यास उवाच इत्येतदुक्त्वा भगवानात्मयोगमनुत्तमम् / व्याजहार समासीनं नारायणमनामयम्

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಅನುತ್ತಮ ಆತ್ಮಯೋಗವನ್ನು ಹೇಳಿ, ಭಗವಾನ್ ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಸೀನನಾಗಿ, ನಿರಾಮಯನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 108

मयैतद् भाषितं ज्ञानं हितार्थं ब्रह्मवादिनाम् / दातव्यं शान्तचित्तेभ्यः शिष्येभ्यो भवता शिवम्

ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಶಿವಮಯ ಮಂಗಳಸ್ವರೂಪನೇ, ನೀನು ಇದನ್ನು ಶಾಂತಚಿತ್ತ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ನೀಡು।

Verse 109

उक्त्वैवमथ योगीन्द्रानब्रवीद् भगवानजः / हिताय सर्वभक्तानां द्विजातीनां द्विजोत्तमाः

ಇಂತೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ ಅಜ ಭಗವಾನ್ ಈಶ್ವರನು ಯೋಗೀಂದ್ರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ನುಡಿದನು—ಸರ್ವ ಭಕ್ತರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದ್ವಿಜರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ।

Verse 110

भवन्तो ऽपि हि मज्ज्ञानं शिष्याणां विधिपूर्वकम् / उपदेक्ष्यन्ति भक्तानां सर्वेषां वचनान्मम

ನೀವುಗಳೂ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ—ಮತ್ತು ಸರ್ವ ಭಕ್ತರಿಗೆ—ನನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವಿರಿ।

Verse 111

अयं नारायणो यो ऽहमीश्वरो नात्र संशयः / नान्तरं ये प्रपश्यन्ति तेषां देयमिदं परम्

ಈ ನಾರಾಯಣನೇ ನಾನು; ನಾನೇ ಈಶ್ವರನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇವರಲ್ಲಿ ಭೇದವಿಲ್ಲವೆಂದು ನೋಡುವವರಿಗೆ ಈ ಪರಮ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 112

ममैषा परमा मूर्तिर्नारायणसमाह्वया / सर्वभूतात्मभूतस्था शान्ता चाक्षरसंज्ञिता

ಇದು ನನ್ನ ಪರಮ ಮೂರ್ತಿ, ‘ನಾರಾಯಣ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರೊಳಗೂ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು ‘ಅಕ್ಷರ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 113

ये त्वन्यथा प्रपश्यन्ति लोके भेददृशो जनाः / न ते मां संप्रपश्यन्ति जायन्ते च पुनः पुनः

ಆದರೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವವರು—ಭೇದದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ ಜನರು—ನನ್ನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 114

ये त्विमं विष्णुमव्यक्तं मां वा देवं महेश्वरम् / एकीभावेन पश्यन्ति न तेषां पुनरुद्भवः

ಈ ಅವ್ಯಕ್ತ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು—ಅಥವಾ ನನ್ನನ್ನು, ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು—ತತ್ತ್ವ ಏಕತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ।

Verse 115

तस्मादनादिनिधनं विष्णुमात्मानमव्ययम् / मामेव संप्रपश्यध्वं पूजयध्वं तथैव हि

ಆದುದರಿಂದ ಆದಿ-ಅಂತವಿಲ್ಲದ, ಅವ್ಯಯ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ ವಿಷ್ಣು—ನನ್ನನ್ನೇ—ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ದರ್ಶಿಸಿ; ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಿರಿ।

Verse 116

ये ऽन्यथा मां प्रपश्यन्ति मत्वेमं देवतान्तरम् / ते यान्ति नरकान् घोरान् नाहं तेषुव्यवस्थितः

ನನ್ನನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ—ನನ್ನನ್ನು ಕೇವಲ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರು—ಭಯಂಕರ ನರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ನಾನು ಅವರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಲ್ಲ।

Verse 117

मूर्खं वा पण्डितं वापि ब्राह्मणं वा मदाश्रयम् / मोचयामि श्वपाकं वा न नारायणनिन्दकम्

ಮೂರ್ಖನಾಗಲಿ ಪಂಡಿತನಾಗಲಿ, ನನ್ನ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ—ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಶ್ವಪಾಕನನ್ನೂ (ಚಾಂಡಾಲನನ್ನೂ) ಬಿಡಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ನಾರಾಯಣನಿಂದಕನನ್ನು ಅಲ್ಲ।

Verse 118

तस्मादेष महायोगी मद्भक्तैः पुरुषोत्तमः / अर्चनीयो नमस्कार्यो मत्प्रीतिजननाय हि

ಆದುದರಿಂದ, ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಈ ಮಹಾಯೋಗಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಂದ ಅರ್ಚನೀಯನೂ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ—ನಿಜಕ್ಕೂ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು (ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು) ಉಂಟುಮಾಡಲು.

Verse 119

एवमुक्त्वा समालिङ्ग्य वासुदेवं पिनाकधृक् / अन्तर्हितो ऽभवत् तेषां सर्वेषामेव पश्यताम्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನು ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು; ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು।

Verse 120

नारायणो ऽपि भगवांस्तापसं वेषमुत्तमम् / जग्राह योगिनः सर्वांस्त्यक्त्वा वै परमं वपुः

ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನು ಸಹ ತನ್ನ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಾಪಸ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು।

Verse 121

ज्ञातं भवद्भिरमलं प्रसादात् परमेष्ठिनः / साक्षादेव महेशस्य ज्ञानं संसारनाशनम्

ಪರಮೇಷ್ಠಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನೀವು ನಿರ್ಮಲ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೀರಿ—ಇದು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮಹೇಶ್ವರನ ಜ್ಞಾನ, ಸಂಸಾರಬಂಧನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.

Verse 122

गच्छध्वं विज्वराः सर्वे विज्ञानं परमेष्ठिनः / प्रवर्तयध्वं शिष्येभ्यो धार्मिकेभ्यो मुनीश्वराः

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ವ್ಯಥೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಡಿರಿ. ಪರಮೇಷ್ಠಿಯ ಪರಮ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿರಿ; ಓ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ಅದನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿರಿ।

Verse 123

इदं भक्ताय शान्ताय धार्मिकायाहिताग्नये / विज्ञानमैश्वरं देयं ब्राह्मणाय विशेषतः

ಈ ಐಶ್ವರ್ಯಮಯ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಕ್ತನಾದ, ಶಾಂತನಾದ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ, ಆಹಿತಾಗ್ನಿಯುಳ್ಳವನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ.

Verse 124

एवमुक्त्वा स विश्वात्मा योगिनां योगवित्तमः / नारायणो महायोगी जगामादर्शनं स्वयम्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಆ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನು—ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗವಿದ್ಯೆಯ ಪರಮಜ್ಞ, ಮಹಾಯೋಗಿ ನಾರಾಯಣನು—ಸ್ವತಃ ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಗೋಚರನಾದನು।

Verse 125

ते ऽपि देवादिदेवेशं नमस्कृत्य महेश्वरम् / नारायणं च भूतादिं स्वानि स्थानानि भेजिरे

ಅವರೂ ದೇವಾದಿದೇವನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೂ, ಭೂತಾದಿಯಾದ ನಾರಾಯಣನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದರು।

Verse 126

सनत्कुमारो भगवान् संवर्ताय महामुनिः / दत्तवानैश्वरं ज्ञानं सो ऽपि सत्यव्रताय तु

ಭಗವಾನ್ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಮಹಾಮುನಿ ಸಂವರ್ತನಿಗೆ ಐಶ್ವರಜ್ಞಾನವನ್ನು ದತ್ತನಾಗಿ ನೀಡಿದನು; ಅವನು ಕೂಡ ಅದನ್ನೇ ಸತ್ಯವ್ರತನಿಗೆ ನೀಡಿದನು।

Verse 127

सनन्दनो ऽपि योगीन्द्रः पुलहाय महर्षये / प्रददौ गौतमायाथ पुलहो ऽपि प्रजापतिः

ಯೋಗೀಂದ್ರ ಸನಂದನನು ಕೂಡ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಹರ್ಷಿ ಪುಲಹನಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ನಂತರ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪುಲಹನು ಅದನ್ನು ಗೌತಮನಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 128

अङ्गिरा वेदविदुषे भरद्वाजाय दत्तवान् / जैगीषव्याय कपिलस्तथा पञ्चशिखाय च

ಅಂಗಿರಸನು ವೇದವಿದನಾದ ಭರದ್ವಾಜನಿಗೆ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದತ್ತನಾಗಿ ನೀಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಪಿಲನು ಜೈಗೀಷವ್ಯನಿಗೂ ಮತ್ತು ಪಂಚಶಿಖನಿಗೂ ನೀಡಿದನು।

Verse 129

पराशरो ऽपि सनकात् पिता मे सर्वतत्त्वदृक् / लेभेतत्परमं ज्ञानं तस्माद् वाल्मीकिराप्तवान्

ನನ್ನ ತಂದೆ ಪರಾಶರನು—ಸರ್ವತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ—ಸನಕನಿಂದ ಈ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅವನಿಂದಲೇ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯೂ ಅದನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 130

ममोवाच पुरा देवः सतीदेहभवाङ्गजः / वामदेवो महायोगी रुद्रः किल पिनाकधृक्

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಸತೀದೇಹದಿಂದ ಜನಿಸಿದ, ಮಹಾಯೋಗಿ ವಾಮದೇವ, ಪಿನಾಕಧಾರಿ ರುದ್ರ।

Verse 131

नारायणो ऽपि भगवान् देवकीतनयो हरिः / अर्जुनाय स्वयं साक्षात् दत्तवानिदमुत्तमम्

ನಾರಾಯಣನೇ—ದೇವಕೀತನಯ ಹರಿ—ಸ್ವತಃ ಸాక్షಾತ್ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಈ ಉತ್ತಮ ಉಪದೇಶವನ್ನು ದತ್ತನು।

Verse 132

यदहं लब्धवान् रुद्राद् वामदेवादनुत्तमम् / विशेषाद् गिरिशे भक्तिस्तस्मादारभ्य मे ऽभवत्

ನಾನು ರುದ್ರ ವಾಮದೇವನಿಂದ ಈ ಅನುತ್ತಮ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ, ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉದಯವಾಯಿತು।

Verse 133

शरण्यं शरणं रुद्रं प्रपन्नो ऽहं विशेषतः / भूतेशं गिरशं स्थाणुं देवदेवं त्रिशूलिनम्

ನಾನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ—ಶರಣ್ಯ ರುದ್ರನಲ್ಲಿ; ಭೂತೇಶ, ಗಿರೀಶ, ಸ್ಥಾಣು, ದೇವದೇವ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯಲ್ಲಿ।

Verse 134

भवन्तो ऽपि हि तं देवं शंभुं गोवृषवाहनम् / प्रपद्यध्वं सपत्नीकाः सपुत्राः शरणं शिवम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವೂ ಗೋವೃಷವಾಹನನಾದ ದೇವ ಶಂಭು—ಶಿವನ ಶರಣಾಗಿರಿ; ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೊಡನೆ ಶಿವನನ್ನೇ ಏಕಮಾತ್ರ ಆಶ್ರಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ಸಮರ್ಪಿಸಿರಿ।

Verse 135

वर्तध्वं तत्प्रसादेन कर्मयोगेन शङ्करम् / पूजयध्वं महादेवं गोपतिं भूतिभूषणम्

ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಕರ್ಮಯೋಗದ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿರಿ; ಶಂಕರ—ಮಹಾದೇವ, ಗೋಪತಿ, ಭೂತಗಣಗಳ ರಕ್ಷಕ, ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತ—ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿರಿ।

Verse 136

एवमुक्ते ऽथ मुनयः शौनकाद्या महेश्वरम् / प्रणेमुः शाश्वतं स्थाणुं व्यासं सत्यवतीसुतम्

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಶೌನಕಾದಿ ಮುನಿಗಳು ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ—ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾಣುವಿಗೆ—ಮತ್ತು ಸತ್ಯವತೀಪುತ್ರ ವ್ಯಾಸನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು।

Verse 137

अब्रुवन् हृष्टमनसः कृष्णद्वैपायनं प्रभुम् / साक्षादेव हृषीकेशं सर्वलोकमहेश्वरम्

ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಭು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಸాక్షಾತ್ ಹೃಷೀಕೇಶ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಮಹೇಶ್ವರ।

Verse 138

भवत्प्रसादादचला शरण्ये गोवृषध्वजे / इदानीं जायते भक्तिर्या देवैरपि दुर्लभा

ಹೇ ಶರಣ್ಯ, ಗೋವೃಷಧ್ವಜ! ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಈಗ ನನ್ನೊಳಗೆ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿ ಉದಯಿಸಿದೆ—ಅಂತಹ ಭಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ।

Verse 139

कथयस्व मुनिश्रेष्ठ कर्मयोगमनुत्तमम् / येनासौ भगवानीशः समाराध्यो मुमुक्षुभिः

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಮುಮುಕ್ಷುಗಳು ಭಗವಾನ್ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನು ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು।

Verse 140

त्वत्संनिधावेष सूतः शृणोतु भगवद्वचः / तद्वदाखिललोकानां रक्षणं धर्मसंग्रहम्

ಹೇ ಸೂತನೇ! ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವನು ಭಗವಂತನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆ—ಇದೇ ಧರ್ಮಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಧರ್ಮರಕ್ಷೆ।

Verse 141

यदुक्तं देवदेवेन विष्णुना कूर्मरूपिणा / पृष्टेन मुनिभिः पूर्वं शक्रेणामृतमन्थने

ಇದು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವದೇವನಾದ ಕೂರ್ಮರೂಪಧಾರಿ ವಿಷ್ಣುವು, ಅಮೃತಮಥನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಹೇಳಿದ ವಚನವೇ।

Verse 142

श्रुत्वा सत्यवतीसूनुः कर्मयोगं सनातनम् / मुनीनां भाषितं कृष्णः प्रोवाच सुसमाहितः

ಮುನಿಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸನಾತನ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸತ್ಯವತೀಸೂನು ಕೃಷ್ಣನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸುಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 143

य इमं पठते नित्यं संवादं कृत्तिवाससः / सनत्कुमारप्रमुखैः सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಸನತ್ಕುಮಾರಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಕೃತ್ತಿವಾಸ (ಶಿವ)ನ ಈ ಸಂವಾದವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪಠಿಸುವವನು ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 144

श्रावयेद् वा द्विजान् शुद्धान् ब्रह्मचर्यपरायणान् / यो वा विचारयेदर्थं स याति परमां गतिम्

ಶುದ್ಧರಾದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ—ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಪರಾಯಣರಿಗೆ—ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿಸುವವನು, ಅಥವಾ ಇದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಮನನ ಮಾಡುವವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 145

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं भक्तियुक्तो दृढव्रतः / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ದೃಢವ್ರತದಿಂದ ನಿತ್ಯ ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 146

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन पठितव्यो मनीषिभिः / श्रोतव्यश्चाथ मन्तव्यो विशेषाद् ब्राह्मणैः सदा

ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು; ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಮನನ ಮಾಡಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸದಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ।