Adhyaya 22

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे एकविंशति तमौध्यायः // २१// वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तो भृगुणा तथेत्युक्त्वा प्रणम्य च / रामस्तेनाभ्यनुज्ञातश्चकार गमने मनः

ಇಂತೆ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ಘಾತಪಾದದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಭೃಗು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ರಾಮನು ‘ತಥೇತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಅವರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು।

Verse 2

भृगुं ख्यातिं च विधिवत्परिक्रम्य प्रणम्यच / परिष्वक्तस्तथा ताभ्यामाशीर्भिराभिनन्दितः

ರಾಮನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಭೃಗು ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಮಂಗಳಾಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು.

Verse 3

मुनींश्च तान्नमस्कृत्य तैः सर्वैरनुमोदितः / निश्चक्रमाश्रमात्तस्मात्तपसे कृतनिश्चयः

ಆ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವರ ಎಲ್ಲರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದು, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನು ಆ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಟನು.

Verse 4

ततो गुरुनियोगेन तदुक्तेनैव वर्त्मना / हिमवन्तं गिरिवरं ययौ रामो महामनाः

ನಂತರ ಗುರುವಿನ ನಿಯೋಗದಿಂದ, ಅವರು ಹೇಳಿದ ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ರಾಮನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತ ಹಿಮವಂತನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 5

सो ऽतीत्य विविधान्देशान्पर्वतान्सरितस्तथा / वनानि मुनिमुख्यानामावासांश्चात्यगाच्छनैः

ಅವನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರ ವನಗಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳ ಬಳಿಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು.

Verse 6

तत्रतत्र निवासेषु मुनीनां निवसन्पथि / तीर्थेषु क्षेत्रमुख्येषु निवसन्वा ययौ शनैः

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಾ, ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು.

Verse 7

अतीत्य सुबहून्देशान्पश्यन्नपि मनोरमान् / आससादच लश्रेष्ठं हिमवन्तमनुत्तमम्

ಅನೇಕ ಮನೋಹರ ದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನೋಡುತ್ತಾ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅನುತ್ತಮ ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತರಾಜನನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡನು।

Verse 8

स गत्वा पर्वतवरं नानाद्रुमलतास्थितम् / ददर्श विपुलैः शृङ्गैरुल्लिखन्तमिवांबरम्

ಅವನು ನಾನಾ ಮರ-ಲತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸೇರಿ, ಅದರ ವಿಶಾಲ ಶೃಂಗಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಕೆರೆಯುವಂತೆ ಕಾಣುವುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 9

नानाधातुविचित्रैश्च प्रदेशैरुपशोभितम् / रत्नौषधीभिरभितः स्फुरद्भिरभिशोभितम्

ನಾನಾ ಧಾತುಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಮಿನುಗುವ ರತ್ನೌಷಧಿಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು।

Verse 10

मरुत्संघट्टनाघृष्टनीरसांघ्रिपजन्मना / सानिलेनानलेनोच्छैर्दह्यमानं नवं क्वचित्

ಎಲ್ಲೋ ಗಾಳಿಯ ಝಟಕಗಳಿಂದ ಘರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಒಣ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದಾವಾಗ್ನಿ, ಗಾಳಿಯೊಡನೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹೊಸ ಕಾಡನ್ನು ಎತ್ತರ ಎತ್ತರವಾಗಿ ದಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 11

क्वचिद्रविकरामर्शज्वलदर्केपलाग्निभिः / द्रवद्धिमाशिलाजातुजलशान्तदवानलम्

ಎಲ್ಲೋ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅರ್ಕದ ಎಲೆಗಳ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಕರಗುವ ಹಿಮಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಹರಿದ ನೀರಿನಿಂದ ಆ ದಾವಾಗ್ನಿ ಶಮನವಾಗುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 12

स्फटिकाञ्जनदुर्वर्णस्वर्णराशिप्रभाकरैः / स्फुरत्परस्परच्छायाशरैर्द्दीप्तवनं क्वचित्

ಸ್ಫಟಿಕ, ಅಂಜನದಂತೆ ಗಾಢವರ್ಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣರಾಶಿಗಳ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ; ಪರಸ್ಪರ ಮಿನುಗುವ ಛಾಯಾಬಾಣಗಳಂತ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೋ ವನ ದೀಪ್ತವಾಯಿತು।

Verse 13

उपत्यकशिलापृष्ठवालातपनिषेविभिः / तुषारक्लिन्नसिद्धौघौरुद्भासितवनं क्वचित्

ಕಣಿವೆಯ ಶಿಲಾಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾ, ಹಿಮದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಸಿದ್ಧಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೋ ವನವು ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 14

क्वचिदर्काशुसंभिन्नश्चामीकरशिलाश्रितैः / यक्षौघैर्भासितोपान्तं विशद्भिरिवपावकम्

ಎಲ್ಲೋ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಮಿನುಗುವ ಚಾಮೀಕರ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಯಕ್ಷಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಅದರ ಅಂಚುಗಳು ಸ್ವಚ್ಛ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು।

Verse 15

दरीमुखविनिष्क्रान्ततरक्षूत्पतनाकुलैः / मृगयूथार्त्तसन्नादैरापूरितगुहं क्वचित्

ಎಲ್ಲೋ ಗುಹಾಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಜಿಗಿಯುವ ತರಕ್ಷುಗಳ ಗದ್ದಲ ಮತ್ತು ಮೃಗಗುಂಪುಗಳ ವ್ಯಾಕುಲ ಆರ್ತನಾದಗಳಿಂದ ಗುಹೆ ತುಂಬಿತು।

Verse 16

युद्ध्यद्वराहशार्दूलयूथपैरित स्तेरम् / प्रसभोन्मृष्टकान्तोरुशिलातरुतटं क्वचित्

ಎಲ್ಲೋ ಯುದ್ಧಮಾಡುವ ವರಾಹ ಮತ್ತು ಶಾರ್ದೂಲ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತೀರ; ಅಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಒರೆದು ಮಿನುಗಿದ ವಿಶಾಲ ಶಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ತಟಗಳು ಇದ್ದವು।

Verse 17

कलभोन्मेषणाकृष्टकरिणीभिरनुद्रुतैः / गवयैः खुरसंक्षुण्णशिलाप्रस्थतटङ्क्वचित्

ಎಲ್ಲೋ ಕರುಗಳ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತವಾದ ಹಸ್ತಿನಿಯರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಓಡಿದ ಗವಯಗಳ ಖುರಗಳಿಂದ ಶಿಲಾಪ್ರಸ್ಥಗಳ ತೀರಗಳು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 18

वासितर्थे ऽभिसंवृद्धमदोन्मत्तमतङ्गजैः / युद्ध्यद्भिश्चूर्णितानेकगण्डशैलवनं क्वचित्

ಎಲ್ಲೋ ಸುಗಂಧಿತ ರಸದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತವಾದ ಗಜಗಳು ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾ ಅನೇಕ ಗಂಡಶೈಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವನವನ್ನು ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 19

बृंहितश्रवणामर्षान्मातं गानभिधावताम् / सिंहानां चरणक्षुण्णनखभिन्नोपरं क्वचित्

ಎಲ್ಲೋ ಗರ್ಜನೆ ಕೇಳಿ ಕೋಪದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದ ಸಿಂಹಗಳ ಪಾದಾಘಾತದಿಂದ ಶಿಲೆಗಳು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿ, ನಖಗಳಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಚೀರಿಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 20

सहसा निपतत्सिंहनखनिर्भिन्नमस्तकैः / गजैराक्रन्दनादेन पूर्यमामं वनं क्वचित्

ಎಲ್ಲೋ ಸಿಂಹದ ನಖಗಳಿಂದ ಚೀರಿದ ತಲೆಗಳಿರುವ ಗಜಗಳು ಅಚಾನಕ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾ, ಅವರ ಆಕ್ರಂದನದಿಂದ ವನವು ತುಂಬಿಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 21

अष्टपादबलाकृष्टकेसरा दारुणाखैः / भेद्यमानाखिलशिलागंभीरकुहरं क्वचित्

ಎಲ್ಲೋ ಭಯಂಕರ ನಖಗಳಿರುವ ಸಿಂಹಗಳು, ಅಷ್ಟಪಾದದ ಬಲದಂತೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕೇಸರದೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಆಳವಾದ ಗುಹಾಮುಖಗಳನ್ನು ಚೀರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 22

संरब्धा नेकशबरप्रसक्तैरृयूथपैः / इतरेतरसंमर्दं विप्रभग्नदृषत्क्वचित्

ಅನೇಕ ಶಬರರೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿದ್ದ ಋಯೂಥಪರ ಜೊತೆ ಅವರು ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತರಾದರು; ಪರಸ್ಪರ ಘರ್ಷಣೆಯ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು, ಎಲ್ಲೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಒಡೆದ ಕಲ್ಲಿನ ಹೊಡೆತ ಬಿತ್ತು।

Verse 23

गिरिकुञ्जेषु संक्रीडत्करिणीमद्विपं क्वचित् / करेणुमाद्रवन्मत्तगजाकलितकाननम्

ಎಲ್ಲೋ ಗಿರಿಕುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಮದಿಸಿದ ಆನೆ ಆನೆಮಾದೆಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಎಲ್ಲೋ ಮತ್ತಗಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಾನನವು ಆನೆಮಾದೆಯ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 24

स्वपत्सिंहमुखश्वासमरुत्पुर्मदरीशतम् / गहनेषु गुरुत्राससाशङ्कविहरन्मृगम्

ತನ್ನ ಮರಿಯ ಸಿಂಹಮುಖದ ಉಸಿರಿನ ಗಾಳಿಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಗುಹೆಗಳು ಮದದಿಂದ ತುಂಬಿದಂತಾಯಿತು; ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆ ಮೃಗವು ಭಾರೀ ಭಯ ಮತ್ತು ಶಂಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿತು।

Verse 25

कण्टाकश्लिष्टलाङ्गूललोमत्रुटनकातरैः / क्रीडितं चमरीयूथैर्मन्दमन्दविचारिभिः

ಮುಳ್ಳಿಗೆ ಅಂಟಿದ ಬಾಲದ ಕೂದಲು ತುಂಡಾಗುವ ನೋವಿನಿಂದ ಕಾತರಗೊಂಡು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಚಮರೀ ಗುಂಪುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸಿದವು।

Verse 26

गिरिकन्दरसंसक्तकिन्नरीसमुदीरितैः / सतालनादैरुदिनैर्भृताशेषदिशामुखम्

ಗಿರಿಕಂದರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಕಿನ್ನರಿಯರ ಗಾನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ತಾಳನಾದಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಉನ್ನತ ಧ್ವನಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖವನ್ನು ತುಂಬಿದವು।

Verse 27

अरण्यदेवतानां च चरेतीनामितस्ततः / अलक्तकरसक्लिन्नचरणाङ्कितभूतलम्

ಅರಣ್ಯದೇವತೆಗಳೂ ಚರೇತಿಗಳೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಡೆದ ಕಾರಣ, ಅಲಕ್ತಕರಸದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ ಅಂಕಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 28

मयूरकेकिरीवृन्दैः संगीत मधुरस्वरैः / प्रवृत्तनृत्तं परितो विततोदग्रबर्हिभिः

ಮಧುರಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ನವಿಲುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದವು; ಅವರ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಬರ್ಹಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು.

Verse 29

जलस्थलरुहानेककुसुमोत्करवर्षिभिः / गात्राह्लादकरैर्मन्दं वीज्यमानं वनानिलैः

ಜಲದಲ್ಲೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಬೆಳೆದ ಅನೇಕ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳು ಮಳೆಯಂತೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು; ದೇಹಕ್ಕೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ ಮೃದು ವನಗಾಳಿಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ವೀಸುತ್ತಾ ಪಂಖೆಯಂತೆ ತಂಪು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 30

भूतार्त्तवरसास्वादमाद्यत्पुंस्कोकिलारवैः / आकुलीकृतपर्यन्तसहकारवनान्तरम्

ಮತ್ತಾದ ಗಂಡು ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಕೂಗು ಆ ವನಕ್ಕೆ ಮಧುರರಸದ ಆಸ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡಿತು; ಸಹಕಾರ (ಮಾವಿನ) ವನಾಂತರವು ಅಂಚುಗಳವರೆಗೂ ಕಲರವದಿಂದ ಆಕೂಲಗೊಂಡಿತ್ತು.

Verse 31

नानापुष्पासवोन्माद्यद्भृङ्गसंगीतनादितम् / अनेकविहगारावबधिरीकृतकाननम्

ವಿವಿಧ ಪುಷ್ಪಾಸವದಿಂದ ಮದಗೊಂಡ ಭೃಂಗಗಳ ಸಂಗೀತಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅದು ನಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗು ಆ ಕಾನನವನ್ನು ಕಿವಿಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು.

Verse 32

मधुद्रवार्द्राविरलप्रत्यग्रकुसुमोत्करैः / वनान्तमारुताकीर्णैरलङ्कृतमहीतलम्

ಮಧುರಸದಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ ವಿರಳ ನವಕುಸುಮಗುಚ್ಛಗಳಿಂದಲೂ, ಅರಣ್ಯಾಂತರ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಚದರಿದ ಪರಾಗದಿಂದಲೂ ಭೂತಳ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 33

उपरिष्टान्निपततां विषमोपलसंकटे / निर्झराणां महारावैः समन्ताद्बधिरीकृतम्

ಮೇಲಿನಿಂದ ಬೀಳುವ, ಅಸಮ ಶಿಲೆಗಳ ಸಂಕಟಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳ ಮಹಾಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತೆಲ್ಲಾ ಕಿವಿಮುಚ್ಚಿದಂತೆ ಆಯಿತು।

Verse 34

विततानेकसंसक्तशाखाग्राविरलच्छदैः / पाटलैर्विटपच्छायैरुपशल्यसमुत्थितैः

ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಪರಸ್ಪರ ಜೋಡಿಕೊಂಡ ಅನೇಕ ಶಾಖಾಗ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ವಿರಳ ಎಲೆಗಳಿದ್ದು, ಪಾಟಲ ವೃಕ್ಷಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳ ನೆರಳು ಉಪಶಲ್ಯ ಹುಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ಮೇಲೇಳುತ್ತಿದ್ದಿತು।

Verse 35

कदंबनिंबहिन्तालसर्जबेधूकतिन्दुकैः / कपित्थपनसाशोकसहकारेगुदाशनैः

ಕದಂಬ, ನಿಂಬ, ಹಿಂತಾಲ, ಸರ್ಜ, ಬೇಧೂಕ, ತಿಂದುಕ, ಕಪಿತ್ಥ, ಪನಸ, ಅಶೋಕ, ಸಹಕಾರ (ಮಾವು) ಮತ್ತು ಏಗುಡ ಇತ್ಯಾದಿ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆ ವನ ತುಂಬಿತ್ತು।

Verse 36

नागचंपकपुन्नागकोविदारप्रियङ्गुभिः / प्रियालनीपबकुलबन्धूकाक्षतमालकैः

ನಾಗಚಂಪಕ, ಪುನ್ನಾಗ, ಕೋವಿದಾರ, ಪ್ರಿಯಂಗು, ಪ್ರಿಯಾಲ, ನೀಪ, ಬಕುಲ, ಬಂಧೂಕ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ತಮಾಲ ಇತ್ಯಾದಿ ವೃಕ್ಷಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಆ ವನ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 37

द्राक्षामधूकामलकजंबूकङ्कोलजातिभिः / बिल्वार्जुनकरञ्जाम्रबीजपूराङ्घ्रिपैरपि

ಅದು ದ್ರಾಕ್ಷೆ, ಮಧೂಕ, ಆಮಲಕ, ಜಂಬೂ, ಕಂಕೋಲ ಜಾತಿಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಲ್ವ, ಅರ್ಜುನ, ಕರಂಜ, ಮಾವು, ಬೀಜಪೂರ ಮೊದಲಾದ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿತ್ತು।

Verse 38

पिचुलांबष्ठकनकवैकङ्कतशमीधवैः / पुत्रजीवाभयारिष्टलोहोदुंबरपिप्पलैः

ಅದು ಪಿಚುಲ, ಅಂಬಷ್ಠ, ಕನಕ, ವೈಕಂಕತ, ಶಮೀ, ಧವ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಜೀವ, ಅಭಯ, ಅರಿಷ್ಟ, ಲೋಹ, ಉದುಂಬರ, ಪಿಪ್ಪಲ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 39

अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः समन्तादुपशोभितम् / निरन्तरतरुच्छायासुदूरविनिवारितैः

ಇನ್ನೂ ಹಲವು ವಿಧದ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ನಿರಂತರವಾದ ದಟ್ಟ ಮರಛಾಯೆ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳನ್ನು ದೂರದಲ್ಲೇ ತಡೆದುಹಾಕುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 40

समन्तादर्ककिरणैरनासादितभूतलम् / नानापक्वफलास्वादबलपुष्टैः प्लवेगमैः

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳು ನೆಲವನ್ನು ತಲುಪದಂತಿತ್ತು; ನಾನಾ ಪಕ್ವಫಲಗಳ ರಸಾಸ್ವಾದದಿಂದ ಬಲಪುಷ್ಟರಾದ ವಾನರರು ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 41

आक्रान्तचकितानेकवनपङ्क्तिशताकुलम् / तत्र तत्रातिरम्यैश्च शिलाकुहरनिर्गतैः

ಅನೇಕ ಅರಣ್ಯಪಂಕ್ತಿಗಳ ನೂರಾರು ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಅದು ತುಂಬಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಜೀವಿಗಳು ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಳಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಕುಹರಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಅತಿರಮ್ಯ ಜಲಧಾರೆಗಳು ಇದ್ದವು।

Verse 42

प्रतापविषमैराजन्ह्रास्यमानं सरिच्छतैः / सारोवरैश्च विपुलैः कुमुदोत्पलमण्डितैः

ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರತಾಪದ ವೈಷಮ್ಯದಿಂದ ದುರ್ಗಮವಾಗಿದ್ದು, ನದಿಗಳ ಹರಿವಿನಿಂದ ಕೆಲವೆಡೆ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಕುಮುದ–ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 43

नानाविहगसंघुष्टैः समन्तादुपशोभितम् / समासाद्यथ शैलेन्द्रं तुषारशिशिरं गिरिम्

ಆ ಸ್ಥಳವು ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ನಂತರ ಅವರು ಹಿಮ-ತುಷಾರದಿಂದ ಶೀತಳವಾದ ಆ ಶೈಲೇಂದ್ರ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದರು।

Verse 44

आरुरोह भगुश्रेष्ठस्तरसा तं मुदान्वितः / तस्य प्रविश्य गहनं वनं रामो महामनाः

ಆಗ ಭೃಗು ವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನು (ರಾಮನು) ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ವೇಗವಾಗಿ ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏರಿದನು; ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ರಾಮನು ಅದರ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 45

विचचार शनै राजन्नुपशल्यमहीरुहम् / स तत्र विचरन्दिक्षु हरिणीभिः समन्ततः

ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು, ಅಲ್ಲಿ ಮರ-ಲತೆಗಳು ಮುಳ್ಳಿಲ್ಲದ কোমಲವಾಗಿದ್ದವು; ದಿಕ್ಕು ದಿಕ್ಕಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತ ಅವನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಹರಿಣಿಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು।

Verse 46

विक्ष्यमाणो मुदं लेभे साशङ्कं मुग्धदृष्टिभिः / स तत्र कुसुमामोदगन्धिभिर्वनवायुभिः

ಆ ಮುಗ್ಧ ದೃಷ್ಟಿಯ (ಹರಿಣಿಯರ) ದರ್ಶನದಿಂದ ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಕುಚದೊಡನೆ ಕೂಡ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಸೌರಭದಿಂದ ತುಂಬಿದ ವನವಾಯುಗಳು ಬೀಸುತ್ತಿದವು।

Verse 47

वीज्यमानो जहर्षे स वीक्ष्योदारां वनश्रियम् / विविधाश्च स्थरीः सूक्ष्ममुपरिक्रम्य भार्गवः

ವೀಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಇರುವ ಗಾಳಿಯಂತೆ, ಆ ಭಾರ್ಗವನು ಉದಾರವಾದ ವನಶ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು; ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು.

Verse 48

द्वन्द्वांश्च धातून्विविधान्पश्यन्नेवमतर्कयत् / अहो ऽयं सर्वशैलानामाधिपत्ये ऽभिषेचितः

ವಿವಿಧ ಧಾತುಗಳನ್ನೂ ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದನು—‘ಅಹೋ! ಇವನು ಸರ್ವ ಪರ್ವತಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.’

Verse 49

ब्रह्मणा यज्ञभाक्चैव स्थाने संप्रतिपादितः / अस्य शैलाधिराजत्वं सुव्यक्तमभिलक्ष्यते

ಬ್ರಹ್ಮನು ಇವನನ್ನು ಯಜ್ಞಭಾಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನ ಶೈಲಾಧಿರಾಜತ್ವವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 50

रवैः कीचकवेणुनां मधुरीकृतकाननः / नितंबस्थलसंसक्ततुषारनिचयैग्यम्

ಕೀಚಕ ವೇಣುಗಳ ನಾದಗಳಿಂದ ಅವನ ಕಾನನ ಮಧುರಗೊಂಡಿದೆ; ಮತ್ತು ನಿತಂಬಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಹಿಮರಾಶಿಗಳಿಂದ ಅವನು ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

विभातीवाहितस्वच्छपरीतधवलांशुकः / निबिडश्रितनीहारनिकरेण तथोपरि

ಅವನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಧವಳ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊದ್ದವನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ನೆಲಸಿದ ಮಂಜಿನ ಗುಚ್ಛದಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

Verse 52

नानावर्णोत्तरासंगावृत्ताङ्ग इवल्क्ष्यते / चन्दनागुरुकर्पूरकस्तूरीकुङ्कुमादिभिः

ಚಂದನ, ಅಗುರು, ಕರ್ಪೂರ, ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಂಕುಮ ಮೊದಲಾದ ನಾನಾವರ್ಣ ಲೇಪಗಳಿಂದ ಅದು ಅನೇಕ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಆವೃತ ಅಂಗಗಳಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ।

Verse 53

अलङ्कृतागः सुव्यक्तं दृश्यते ऽही विलासिवत् / मृगेन्द्राहतदन्तीन्द्रकुंभस्थलपरिच्युतैः

ಅಲಂಕರಿತ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದು ವಿಲಾಸಿಯಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಸಿಂಹದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಗಜೇಂದ್ರನ ಕುಂಭಸ್ಥಳದಿಂದ ಜಾರಿದ ಮುತ್ತು/ರತ್ನಗಳಿಂದ।

Verse 54

स्थूलमुक्तोत्करैरेष विभाति परितो गिरिः / नानावृक्षलतावल्लीपुष्पालङ्कृतमूर्द्धजः

ಈ ಪರ್ವತವು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ದಪ್ಪ ಮುತ್ತಿನ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ಶಿಖರವು ನಾನಾ ವೃಕ್ಷ-ಲತಾ-ವಲ್ಲಿಗಳ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕೇಶದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 55

नीरन्ध्राञ्चितमे घौघवितानसमलङ्कृतः / नानाधातुविचित्राङ्गः सर्वरत्नविभूषितः

ಅದು ನಿರಂತರ ದಟ್ಟ ಮೇಘಸಮೂಹಗಳ ವಿತಾನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ನಾನಾ ಧಾತುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಅದರ ಅಂಗಗಳು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವ ರತ್ನಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 56

कैलासव्याजविलसत्सितच्छत्रविराजितः / गजाश्वमुखयूथैश्च समन्तात्परिवारितः

ಕೈಲಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಶ್ವೇತ ಛತ್ರದಿಂದ ಅದು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಆನೆ, ಕುದುರೆ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಯೂಥಗಳಿಂದ ಪರಿವಾರಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 57

रत्नद्वीपमहाद्वारशिलाकन्दरमन्दिरः / विविक्तगह्वरास्थानमध्यसिंहासनाश्रयः

ರತ್ನದ್ವೀಪ ಮಹಾದ್ವಾರದ ಶಿಲಾಗುಹಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ, ಏಕಾಂತ ಗಹ್ವರಸ್ಥಾನದ ಮಧ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು।

Verse 58

समन्तात्प्रतिसंसक्ततरुवेत्रवतां शनैः / दृष्ट्वा जनैरनासाद्यो महाराजाधिराजवत्

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಲತೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಜನರಿಗೆ ಅವನು ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜನಂತೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ।

Verse 59

दोधूयमानो विचरच्चमरीचा रुचामरैः / मयूरैरुपनृत्यद्भिर्गायद्भिश्चैव किन्नरैः

ಚಾಮರಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕాంతಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ ಅವನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ನವಿಲುಗಳು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತವೆ, ಕಿನ್ನರರು ಗಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 60

सत्त्वजातैरनेकैश्च सेव्यमानो विराजते / व्यक्तमेवाचलेन्द्राणामधिराज्यपदे स्थितः

ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಜಾತಿಗಳ ಸೇವೆಯಿಂದ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಚಲೇಂದ್ರರ ಅಧಿರಾಜ್ಯಪದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 61

भुनक्त्याक्रम्य वसुधां समग्रां श्रियमोजसा / एवं संचिन्तयानः स हिमाद्रिवनगह्वरे

ಬಲದಿಂದ ಸಮಗ್ರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಅವನು ಶ್ರೀಸಂಪತ್ತನ್ನು ಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ—ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಹಿಮಾದ್ರಿಯ ಅರಣ್ಯಗಹ್ವರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 62

विचचार चिरं रामो मुदा परमया युतः / आससाद वने तस्मिन्विपुले भृगुपुङ्गवः

ರಾಮನು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಿಹರಿಸಿದನು; ಆ ವಿಶಾಲ ವನದಲ್ಲಿ ಭೃಗುಪುಂಗವನ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿದನು।

Verse 63

सरोवरं महाराज विपुलं विमलोदकम् / कुमुदोत्पलकह्लारनिकरैरुपसोभितम्

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಅಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ, ನಿರ್ಮಲ ಜಲವುಳ್ಳ ಸರೋವರವಿತ್ತು; ಅದು ಕುಮುದ, ಉತ್ಪಲ, ಕಹ್ಲಾರ ಪುಷ್ಪಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 64

पङ्कजैरुत्पलैश्चैव रक्तपीतैः सितासितैः / अन्यैश्च जलचैर्वक्षैः सर्वतः समलङ्कृतम्

ಅದು ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ಬಿಳಿ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳ ಪದ್ಮ-ಉತ್ಪಲಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಜಲಜ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 65

हंससारसदात्यूहकारण्डवशतैरपि / जीवजीवकचक्राह्वकुररभ्रमरोत्करैः

ಅಲ್ಲಿ ಹಂಸ, ಸಾರಸ, ದಾತ್ಯೂಹ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಕಾರಂಡವಗಳು; ಜೊತೆಗೆ ಜೀವಜೀವಕ, ಚಕ್ರಾಹ್ವ, ಕುರರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭ್ರಮರಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಇದ್ದವು।

Verse 66

संघुष्यमाणं परितः सेवितं मन्दवायुना / शफरीमत्स्यसंघैश्च विचरद्भिरितस्ततः

ಅದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಕಲರವದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮಂದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿತ್ತು; ಶಫರೀ ಮೀನುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಇತ್ತತ್ತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 67

अन्तर्जनितकल्लोलैर्नृत्यमानमिवाभितः / आससाद भृगुश्रेष्ठस्तत्सरोवरमुत्तमम्

ಒಳಗಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ನೃತ್ಯಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಉತ್ತಮ ಸರೋವರವನ್ನು ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 68

नानापतत्र्रिविरुतैर्मधुरीकृतदिक्तटम् / स तस्य तीरे विपुलं कृत्वाश्रमपदं शुभम्

ನಾನಾ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮಧುರ ಕಿಲಿಕಿಲಿಯಿಂದ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂಚುಗಳು ಮಧುರಗೊಂಡವು; ಅವನು ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಶುಭ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 69

रामो मतिमतां श्रेष्ठस्तपसे च मनो दधे / शाकमूलफलाहारो नियतं नियतेन्द्रियः

ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಟ್ಟನು; ಅವನು ಸೊಪ್ಪು, ಬೇರು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿದನು.

Verse 70

तपश्चचार देवेशं विनिवेश्यात्ममानसे / भृगूपदिष्टमार्गेण भक्त्या परमया युतः

ಭೃಗು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಂತೆ, ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ದೇವೇಶನನ್ನು ತನ್ನ ಅಂತರಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅವನು ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 71

पूजयामास देवेशमेकाग्रमनसा नृप / अनिकेतः स वर्षासु शिशिरे जलसंश्रयः

ಓ ನೃಪಾ! ಅವನು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ನಿವಾಸವಿಲ್ಲದೆ, ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಶಿಶಿರದಲ್ಲಿಯೂ ನೀರನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.

Verse 72

ग्रीष्मे पञ्जाग्निमध्यस्थश्चचारैवं तपश्चिरम् / रिपून्निर्जित्य कामादीनूर्मिषषट्कं विधूय च

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದನು. ಕಾಮಾದಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಷಡೂರ್ಮಿಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕಿದನು.

Verse 73

द्वन्द्वैरनुद्वेजितधीस्तापदोषैरनाकुलः / यमैः सनियमैश्चैव शुद्धदेहः समाहितः

ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಅಲುಗದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ತಾಪದೋಷಗಳಿಂದ ಅಶಾಂತನಾಗದವನು. ಯಮ-ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಶುದ್ಧದೇಹನಾಗಿ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 74

वशी चकार पवनं प्राणायामेन देहगम् / जितपद्मासनो मौनी स्थिरचित्तो महामुनिः

ಮಹಾಮುನಿಯು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಪವನವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದ ಮೌನಿಯಾಗಿ, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 75

वशी चकार चाक्षाणि प्रत्याहारपरायणः / धारणाभिः स्थिरीचक्रे मनश्चञ्चलमात्मवान्

ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತನಾಗಿ ಅವನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆತ್ಮವಂತನಾಗಿ ಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 76

ध्यानेन देवदेवेशं ददर्श परमेश्वरम् / स्वस्थान्तः करणो मैत्रः सर्वबाधाविवर्जितः

ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅವನು ದೇವದೇವೇಶನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದನು. ಅಂತರಕರಣ ಸ್ವಸ್ಥವಾಗಿ, ಮೈತ್ರಿಭಾವದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಬಾಧೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 77

चिन्तयामास देवेशं ध्याने दृष्ट्वा जगद्गुरुम् / ध्येयावस्थि तचित्तात्मा निश्चलेद्रियदेहवान्

ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ದೇವೇಶನನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಅವನನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸಿದನು. ಧ್ಯೇಯಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹಾಗೂ ದೇಹ ನಿಶ್ಚಲವಾದವು.

Verse 78

आकालावधि सो ऽतिष्ठन्निवातस्थप्रदीपवत् / जपंश्च देवदेवेशं ध्यायंश्च स्वमनीषया

ಕಾಲಾವಧಿವರೆಗೆ ಅವನು ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದ ದೀಪದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು. ತನ್ನ ವಿವೇಕದಿಂದ ದೇವದೇವೇಶನ ಜಪವೂ ಮಾಡಿ, ಧ್ಯಾನವೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 79

आराधयदमेयात्मा सर्वभावस्थमीश्वरम् / ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्

ಅಮೇಯಾತ್ಮನಾದ ಅವನು ಸರ್ವಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ನಿರಂಜನವಾದ, ನಿಷ್ಕಲವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯರೂಪವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 80

परं ज्योतिरचिन्त्यं यद्योगिध्येयमनुत्त मम् / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम् / आनन्दमात्रमचलं व्याप्ताशेषचराचरम्

ಅದು ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ—ಅಚಿಂತ್ಯ, ಯೋಗಿಗಳ ಧ್ಯೇಯ, ಅನುತ್ತಮ. ಅದು ನಿತ್ಯ ಶುದ್ಧ, ಸದಾ ಶಾಂತ, ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ, ಅನೌಪಮ; ಆನಂದಮಾತ್ರಸ್ವರೂಪ, ಅಚಲ, ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದು.

Verse 81

चिन्तयामास तद्रूपं देवदेवस्य भार्गवः / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम्

ಭಾರ್ಗವನು ದೇವದೇವನ ಆ ರೂಪವನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸಿದನು—ಅದು ನಿತ್ಯ ಶುದ್ಧ, ಸದಾ ಶಾಂತ, ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ, ಅನೌಪಮ.