Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 10
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
मरुत्संघट्टनाघृष्टनीरसांघ्रिपजन्मना / सानिलेनानलेनोच्छैर्दह्यमानं नवं क्वचित्
Transliteration
marutsaṃghaṭṭanāghṛṣṭanīrasāṃghripajanmanā / sānilenānalenocchairdahyamānaṃ navaṃ kvacit
Translation
ಎಲ್ಲೋ ಗಾಳಿಯ ಝಟಕಗಳಿಂದ ಘರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಒಣ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದಾವಾಗ್ನಿ, ಗಾಳಿಯೊಡನೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹೊಸ ಕಾಡನ್ನು ಎತ್ತರ ಎತ್ತರವಾಗಿ ದಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು।
Word by Word
मरुत्-संघट्टन-आघृष्ट-नीरस-अङ्घ्रिप-जन्मनाby vegetation made sapless through wind-friction
मरुत्-संघट्टन-आघृष्ट-नीरस-अङ्घ्रिप-जन्मना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक) + संघट्टन (प्रातिपदिक) + आघृष्ट (√घृष्, कृदन्त) + नीरस (प्रातिपदिक) + अङ्घ्रिप (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास: मरुतां संघट्टनेन आघृष्टः नीरसः अङ्घ्रिपः (पादपः) यस्मात् तत् जन्म — ‘by the growth/vegetation rendered sapless by wind-friction’; तृतीया-एकवचन instrumental
स-अनिलेनwith the wind
स-अनिलेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootस (सह/सहित, अव्यय-उपपद) + अनिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘with wind’; स- उपपद (saha)
अनलेनby fire
अनलेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootअनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
उच्चैःintensely
उच्चैः:
क्रियाविशेषण (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb) — ‘highly, loudly, intensely’
दह्यमानम्being burnt
दह्यमानम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Root√दह् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान कर्मणि कृदन्त (present passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘being burnt’
नवम्new/fresh
नवम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण
क्वचित्in some places
क्वचित्:
देश/कालाधिकरण (Adverbial locative)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय, देश/कालवाचक (adverb) — ‘somewhere/sometimes’