Adhyaya 224: Shiva on Dharma: Nonviolence, Truthful Speech, Mental Discipline, and the Karmic Causes of Heaven and Longevity
ಅಧ್ಯಾಯ 224 ಉಮೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಸಂವಾದವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ—ದೇಹಧಾರಿಗಳು ಕರ್ಮ, ವಾಣಿ, ಮನಸ್ಸು ಎಂಬ ತ್ರಿವಿಧ ಕర్తೃತ್ವದಿಂದ ಹೇಗೆ ಬಂಧಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ? ಶಿವನು ಸತ್ಯವಚನ, ಶಮ, ಸರ್ವಭೂತದಯೆ, ಸಂಯಮ ಹಾಗೂ ಹಿಂಸೆ, ಚೌರ್ಯ, ಪರಸ್ತ್ರೀಗಮನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗವೂ ಕರ್ಮಬಂಧ ಶಿಥಿಲಗೊಳಿಸುವುದೂ ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಾಕ್ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಸತ್ಯ, ಕಠೋರವಚನ, ಪರನಿಂದೆ/ಪೈಶುನ್ಯ, ವಿಭೇದಕಾರಿ ಮಾತು, ಕ್ರೋಧಜನ್ಯ ಉಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಮೃದು, ಸ್ಪಷ್ಟ, ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಭಾಷೆ ಪ್ರಶಂಸಿತ. ಮನೋಶಾಸನ—ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲೂ ಅಪರಿಗ್ರಹ, ಆಸೆಯಲ್ಲೂ ಅಹಿಂಸೆ, ಮಿತ್ರ-ಶತ್ರು ಸಮತ್ವ, ಸಂತೋಷ, ಕರ್ಮಫಲಾಸಕ್ತಿ ತ್ಯಾಗ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯ ಕರ್ಮಫಲ ಸ್ಪಷ್ಟ: ಹಿಂಸಕರು ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಯಾರು ಕೊಲ್ಲರು, ಕೊಲ್ಲಿಸರು, ಕೊಲೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸರು ಅವರು ದಿವ್ಯಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾನವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರೋಕ್ತ ಆಯುರ್ವೃದ್ಧಿಮಾರ್ಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Chapter Arc
{"opening_hook":"Umā’s pointed inquiry frames the chapter as a diagnostic of bondage: by what mechanism do embodied beings become bound or freed through the three instruments—kāya (body), vāk (speech), and manas (mind)? The question itself draws the reader in by promising a complete ethical map of karmic causality.","rising_action":"Śiva answers by progressively tightening the discipline: first bodily dharma (ahiṃsā, asteya, brahmacarya/sexual restraint, compassion, self-control), then vāk-dharma (what must never be spoken and what should be spoken), and finally mānasa-dharma (how even unacted desires and appropriative thoughts bind). The teaching gains urgency as it moves from external acts to subtler inner causes.","climax_moment":"The karmaphala teaching on hiṃsā becomes the chapter’s doctrinal peak: violence is not only killing but also causing killing and consenting to killing; its fruit is naraka and shortened lifespan on return, while ahiṃsā yields heavenly/divine states and, in human birth, longevity—presented as a path proclaimed by Brahmā.","resolution":"The discourse settles into śānta clarity: the listener is left with a threefold sādhanā—purified conduct, purified speech, purified mind—whose hallmark is non-harm and non-attachment to fruits. The chapter closes by sealing the longevity doctrine to ahiṃsā as a practical, universally applicable vrata of life.","key_verse":"“Nonviolence is threefold: one should not kill, should not cause another to kill, and should not approve of killing. By this, one attains the worlds of the gods; and when born among humans, one gains long life—this is the path of longevity declared by Brahmā.”"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"त्रिविध-करण-शुद्धि (Purification of body, speech, and mind) as the dharmic route to svarga and release from karmic bondage.","secondary_themes":["अहिंसा as the supreme ethical axis, defined to include consent and instigation","वाक्-धर्म: truthfulness and non-harmful speech as karmically decisive","मानस-धर्म: inner non-appropriation, non-injury, and equanimity toward friend/enemy","कर्मफल-न्याय: naraka and reduced lifespan as consequences of violence; longevity as fruit of compassion"],"brahma_purana_doctrine":"A distinctive emphasis is placed on ahiṃsā as an explicit āyuṣya-sādhana (means to longevity), validated by Brahmā’s proclamation and integrated into a threefold (kāya–vāk–manas) ethics rather than treated as a single vow alone.","adi_purana_significance":"As the ‘First Purāṇa,’ this chapter reads like a foundational charter of everyday dharma: it translates cosmic order into universally practicable restraints, showing that primordial religion is not only myth and tīrtha but also disciplined moral causality."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"जिज्ञासा-प्रधान शान्त (śānta with inquiry)","climax_rasa":"भयानक → शान्त (bhayānaka turning to śānta)","closing_rasa":"शान्त (śānta)","rasa_transitions":["śānta (inquiry) → dharma-gambhīratā (seriousness) → bhayānaka (hell/short life from hiṃsā) → śānta (clarified path of ahiṃsā and equanimity)"],"devotional_peaks":["The moment Śiva frames compassion to all beings as the heaven-leading norm (svarga-mārga).","The climactic declaration that ahiṃsā—without killing, causing, or consenting—is Brahmā’s proclaimed path to divine states and long life."]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":[],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":null}
Shlokas in Adhyaya 224
Verse 1
उमोवाच भगवन् सर्वभूतेश सुरासुरनमस्कृत धर्माधर्मे नृणां देव ब्रूहि मे संशयं विभो //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ “1” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಪಾಠ ನೀಡಿದರೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಬಹುದು.
Verse 2
कर्मणा मनसा वाचा त्रिविधैर् देहिनः सदा बध्यन्ते बन्धनैः कैर् वा मुच्यन्ते वा कथं वद //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ “2” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಪಾಠ ನೀಡಿದರೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಬಹುದು.
Verse 3
केन शीलेन वै देव कर्मणा कीदृशेन वा समाचारैर् गुणैः कैर् वा स्वर्गं यान्तीह मानवाः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ “3” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಪಾಠ ನೀಡಿದರೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಬಹುದು.
Verse 4
शिव उवाच देवि धर्मार्थतत्त्वज्ञे धर्मनित्ये उमे सदा सर्वप्राणिहितः प्रश्नः श्रूयतां बुद्धिवर्धनः //
ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣದ ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕಭಾಗ; ಪವಿತ್ರಾರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 5
सत्यधर्मरताः शान्ताः सर्वलिङ्गविवर्जिताः नाधर्मेण न धर्मेण बध्यन्ते छिन्नसंशयाः //
ಇದು ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕಭಾಗ; ಧರ್ಮಾರ್ಥವನ್ನೂ ಅದರ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 6
प्रलयोत्पत्तितत्त्वज्ञाः सर्वज्ञाः सर्वदर्शिनः वीतरागा विमुच्यन्ते पुरुषाः कर्मबन्धनैः //
ಇದು ಆರನೇ ಶ್ಲೋಕಭಾಗ; ಪುಣ್ಯಕಥಾ ಶ್ರವಣದ ಫಲವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ।
Verse 7
कर्मणा मनसा वाचा ये न हिंसन्ति किंचन ये न मज्जन्ति कस्मिंश्चित् ते न बध्नन्ति कर्मभिः //
ಇದು ಏಳನೇ ಶ್ಲೋಕಭಾಗ; ತೀರ್ಥಸೇವೆಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 8
प्राणातिपाताद् विरताः शीलवन्तो दयान्विताः तुल्यद्वेष्यप्रिया दान्ता मुच्यन्ते कर्मबन्धनैः //
ಇದು ಎಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕಭಾಗ; ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 9
सर्वभूतदयावन्तो विश्वास्याः सर्वजन्तुषु त्यक्तहिंस्रसमाचारास् ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇದು ನವಮ ಶ್ಲೋಕ; ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಗಳ ಪವಿತ್ರ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 10
परस्वनिर्ममा नित्यं परदारविवर्जिकाः धर्मलब्धार्थभोक्तारस् ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇದು ದಶಮ ಶ್ಲೋಕ; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದವನು ಸದಾ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 11
मातृवत् स्वसृवच् चैव नित्यं दुहितृवच् च ये परदारेषु वर्तन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇದು ಏಕಾದಶ ಶ್ಲೋಕ; ಸತ್ಸಂಗದಿಂದ ವಿವೇಕ, ವಿವೇಕದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 12
स्वदारनिरता ये च ऋतुकालाभिगामिनः अग्राम्यसुखभोगाश् च ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇದು ದ್ವಾದಶ ಶ್ಲೋಕ; ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸಿನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಪಾವನತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ।
Verse 13
स्तैन्यान् निवृत्ताः सततं संतुष्टाः स्वधनेन च स्वभाग्यान्य् उपजीवन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇದು ತ್ರಯೋದಶ ಶ್ಲೋಕ; ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪುರಾಣವಚನವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದರೆ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 14
परदारेषु ये नित्यं चारित्रावृतलोचनाः जितेन्द्रियाः शीलपरास् ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರ ಭಾವಾರ್ಥ ಸ್ಮೃತಿಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು।
Verse 15
एष दैवकृतो मार्गः सेवितव्यः सदा नरैः अकषायकृतश् चैव मार्गः सेव्यः सदा बुधैः //
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನೈದನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರ ಅರ್ಥ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠ್ಯ।
Verse 16
अवृथापकृतश् चैव मार्गः सेव्यः सदा बुधैः दानकर्मतपोयुक्तः शीलशौचदयात्मकः स्वर्गमार्गम् अभीप्सद्भिर् न सेव्यस् त्व् अत उत्तरः //
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನಾರನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶಿಸಬೇಕು।
Verse 17
उमोवाच वाचा तु बध्यते येन मुच्यते ह्य् अथवा पुनः तानि कर्माणि मे देव वद भूतपते ऽनघ //
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನೇಳನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪಠಣದಿಂದ ಮನಶ್ಶುದ್ಧಿ, ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಧರ್ಮವೃದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 18
शिव उवाच आत्महेतोः परार्थे वा अधर्माश्रितम् एव च ये मृषा न वदन्तीह ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಪುರಾಣೋಕ್ತ ವಚನ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಧರಿಸಬೇಕಾದುದು।
Verse 19
वृत्त्यर्थं धर्महेतोर् वा कामकारात् तथैव च अनृतं ये न भाषन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ‘19’ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 20
श्लक्ष्णां वाणीं स्वच्छवर्णां मधुरां पापवर्जिताम् स्वगतेनाभिभाषन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ‘20’ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 21
परुषं ये न भाषन्ते कटुकं निष्ठुरं तथा न पैशुन्यरताः सन्तस् ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ‘21’ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 22
पिशुनं न प्रभाषन्ते मित्रभेदकरं तथा परपीडाकरं चैव ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ‘22’ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 23
ये वर्जयन्ति परुषं परद्रोहं च मानवाः सर्वभूतसमा दान्तास् ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ‘23’ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 24
शठप्रलापाद् विरता विरुद्धपरिवर्जकाः सौम्यप्रलापिनो नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇದು ಅಧ್ಯಾಯದ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 25
न कोपाद् व्याहरन्ते ये वाचं हृदयदारिणीम् शान्तिं विन्दन्ति ये क्रुद्धास् ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇದು ಅಧ್ಯಾಯದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 26
एष वाणीकृतो देवि धर्मः सेव्यः सदा नरैः शुभसत्यगुणैर् नित्यं वर्जनीया मृषा बुधैः //
ಇದು ಅಧ್ಯಾಯದ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 27
उमोवाच मनसा बध्यते येन कर्मणा पुरुषः सदा तन् मे ब्रूहि महाभाग देवदेव पिनाकधृक् //
ಇದು ಅಧ್ಯಾಯದ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 28
महेश्वर उवाच मानसेनेह धर्मेण संयुक्ताः पुरुषाः सदा स्वर्गं गच्छन्ति कल्याणि तन् मे कीर्तयतः शृणु //
ಇದು ಅಧ್ಯಾಯದ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 29
दुष्प्रणीतेन मनसा दुष्प्रणीतान्तराकृतिः नरो बध्येत येनेह शृणु वा तं शुभानने //
ಇಲ್ಲಿ 29ನೇ ಶ್ಲೋಕಸಂಖ್ಯೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
Verse 30
अरण्ये विजने न्यस्तं परस्वं दृश्यते यदा मनसापि न गृह्णन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ 30ನೇ ಶ್ಲೋಕದ ಸೂಚನೆ ಇದೆ; ಆದರೆ ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 31
तथैव परदारान् ये कामवृत्ता रहोगताः मनसापि न हिंसन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇದು 31ನೇ ಶ್ಲೋಕಸಂಖ್ಯೆ; ಮೂಲ ಪಾಠ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅರ್ಥಾನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
Verse 32
शत्रुं मित्रं च ये नित्यं तुल्येन मनसा नराः भजन्ति मैत्र्यं संगम्य ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ 32ನೇ ಶ್ಲೋಕ; ಮೂಲ ಪಾಠ ದೊರೆತರೆ ಮಾತ್ರ ಸರಿಯಾದ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯ.
Verse 33
श्रुतवन्तो दयावन्तः शुचयः सत्यसंगराः स्वैर् अर्थैः परिसंतुष्टास् ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ 33ನೇ ಶ್ಲೋಕ; ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕವಿಲ್ಲದೆ ಭಾಷಾಂತರ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.
Verse 34
अवैरा ये त्व् अनायासा मैत्रचित्तरताः सदा सर्वभूतदयावन्तस् ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಇಲ್ಲ; ಕೇವಲ “34” ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠ ನೀಡಿ, ನಂತರ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 35
ज्ञातवन्तः क्रियावन्तः क्षमावन्तः सुहृत्प्रियाः धर्माधर्मविदो नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಇಲ್ಲ; ಕೇವಲ “35” ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠ ನೀಡಿ, ನಂತರ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 36
शुभानाम् अशुभानां च कर्मणां फलसंचये निराकाङ्क्षाश् च ये देवि ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಇಲ್ಲ; ಕೇವಲ “36” ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠ ನೀಡಿ, ನಂತರ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 37
पापोपेतान् वर्जयन्ति देवद्विजपराः सदा समुत्थानम् अनुप्राप्तास् ते नराः स्वर्गगामिनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಇಲ್ಲ; ಕೇವಲ “37” ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠ ನೀಡಿ, ನಂತರ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 38
शुभैः कर्मफलैर् देवि मयैते परिकीर्तिताः स्वर्गमार्गपरा भूयः किं त्वं श्रोतुम् इहेच्छसि //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಇಲ್ಲ; ಕೇವಲ “38” ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠ ನೀಡಿ, ನಂತರ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 39
उमोवाच महान् मे संशयः कश्चिन् मर्त्यान् प्रति महेश्वर तस्मात् त्वं निपुणेनाद्य मम व्याख्यातुम् अर्हसि //
ಇದು ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣ. ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿ ಪಠಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 40
केनायुर् लभते दीर्घं कर्मणा पुरुषः प्रभो तपसा वापि देवेश केनायुर् लभते महत् //
ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿತ್ಯ ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ಓದುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 41
क्षीणायुः केन भवति कर्मणा भुवि मानवः विपाकं कर्मणां देव वक्तुम् अर्हस्य् अनिन्दित //
ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ-ದಾನಾದಿಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಫಲವೆಲ್ಲವೂ, ಪುರಾಣಶ್ರವಣದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 42
अपरे च महाभाग्या मन्दभाग्यास् तथा परे अकुलीनाः कुलीनाश् च संभवन्ति तथा परे //
ಧರ್ಮದ ಗುಹ್ಯ ತತ್ತ್ವ, ರಾಜರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚರಿತ್ರೆ, ಋಷಿಗಳ ವಂಶವೃತ್ತಾಂತ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
Verse 43
दुर्दर्शाः केचिद् आभान्ति नराः काष्ठमया इव प्रियदर्शास् तथा चान्ये दर्शनाद् एव मानवाः //
ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವನಿಗೆ ಹೇಳಬಾರದು, ಕೊಡಬಾರದು; ಭಕ್ತನಿಗೂ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನಿಗೂ ಮಾತ್ರ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
Verse 44
दुष्प्रज्ञाः केचिद् आभान्ति केचिद् आभान्ति पण्डिताः महाप्रज्ञास् तथा चान्ये ज्ञानविज्ञानभाविनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 45
अल्पवाचास् तथा केचिन् महावाचास् तथा परे दृश्यन्ते पुरुषा देव ततो व्याख्यातुम् अर्हसि //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 46
शिव उवाच हन्त ते ऽहं प्रवक्ष्यामि देवि कर्मफलोदयम् मर्त्यलोके नरः सर्वो येन स्वं फलम् अश्नुते //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 47
प्राणातिपाती योगीन्द्रो दण्डहस्तो नरः सदा नित्यम् उद्यतशस्त्रश् च हन्ति भूतगणान् नरः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 48
निर्दयः सर्वभूतेभ्यो नित्यम् उद्वेगकारकः अपि कीटपतंगानाम् अशरण्यः सुनिर्घृणः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 49
एवंभूतो नरो देवि निरयं प्रतिपद्यते विपरीतस् तु धर्मात्मा स्वरूपेणाभिजायते //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 50
निरयं याति हिंसात्मा याति स्वर्गम् अहिंसकः यातनां निरये रौद्रां सकृच्छ्रां लभते नरः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 51
यः कश्चिन् निरयात् तस्मात् समुत्तरति कर्हिचित् मानुष्यं लभते वापि हीनायुस् तत्र जायते //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 52
पापेन कर्मणा देवि युक्तो हिंसादिभिर् यतः अहितः सर्वभूतानां हीनायुर् उपजायते //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 53
शुभेन कर्मणा देवि प्राणिघातविवर्जितः शुभेन कर्मणा देवि प्राणिघातविवर्जितः निक्षिप्तशस्त्रो निर्दण्डो न हिंसति कदाचन //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Frequently Asked Questions
The chapter’s central theme is the threefold discipline of body, speech, and mind as the mechanism of karmic bondage and release, with ahiṃsā (nonviolence), satya (truthfulness), compassion, restraint, and non-attachment presented as the principal svarga-mārga and as the ethical basis for reducing karmic entanglement.
Longevity is linked to sustained nonviolence: one who neither kills, causes killing, nor approves of killing is said to attain higher states and, when born human, to follow a Brahmā-proclaimed path leading to long life. Conversely, habitual violence and cruelty lead to hell and, upon return to human birth, diminished lifespan as a residual karmic consequence.
For speech, it emphasizes refraining from falsehood, harsh and cruel words, slander, divisive talk, deceitful prattle, and anger-driven utterance, while cultivating gentle, clear, sweet, non-sinful language. For mind, it stresses non-appropriation even in thought, non-injury even in desire, equanimity toward friend and enemy, friendliness, contentment, purity, and freedom from craving for the fruits of action.