Adhyaya 18

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये जगत्सर्गवर्णनं नाम सप्तदशो ऽध्यायः अथ अष्टादशो ऽध्यायः स्वायम्भुववंशवर्णनम् अग्निर् उवाच प्रियव्रतोत्तानपादौ मनोः स्वायम्भुवात् सुतौ अजीजनत्स तां कन्यां शतरूपां तपोन्विताम्

ಇಂತೆ ಆದಿಮ ಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಜಗತ್ಸರ್ಗವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ‘ಸ್ವಾಯಂಭುವವಂಶವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು—ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನಿಂದ ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಾನಪಾದ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಶತರೂಪಾ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆಯನ್ನೂ ಅವನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 2

न् भूतमुच्चावचं प्रजा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः निश्चितमिति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां सद्रूपाञ्च तपोन्वितामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां शतरूपां तपोन्वितामिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः काम्यां कर्दमभार्यातः सम्राट् कुक्षिर्विराट् प्रभुः सुरुच्यामुत्तमो जज्ञे पुत्र उत्तानपादतः

‘ಭೂತಮುಚ್ಚಾವಚಂ ಪ್ರಜಾ’ ಎಂಬುದು ಙ-ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಠ; ‘ನಿಶ್ಚಿತಮ್’ ಎಂಬುದು ಖ-ಪಾಠ. ‘ಸದ್ರೂಪಳಾದ ಹಾಗೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದನು’ ಎಂಬುದು ಗ-ಪಾಠ; ‘ತಪೋನ್ವಿತ ಶತರೂಪಾ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದನು’ ಎಂಬುದು ಙ-ಪಾಠ. ಕರ್ಧಮನ ಪತ್ನಿ ಕಾಮ್ಯೆಯಿಂದ ಸಮ್ರಾಟ್, ಕುಕ್ಷಿ, ವಿರಾಟ್, ಪ್ರಭು ಜನಿಸಿದರು. ಸುರೂಚಿಯಿಂದ ಉತ್ತಾನಪಾದನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು।

Verse 3

सुनीत्यान्तु ध्रुवः पुत्रस्तपस्तेपे स कीर्तये ध्रुवो वर्षसहस्राणि त्रीणि दिव्यानि हे मुने

ಸುನೀತಿಯ ಪುತ್ರ ಧ್ರುವನು ಕೀರ್ತಿಗಾಗಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಹೇ ಮುನೇ, ಧ್ರುವನು ಮೂರು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 4

तस्मै प्रीतो हरिः प्रादान्मुन्यग्रे स्थानकं स्थिरम् श्लोकं पपाठ ह्य् उशना वृद्धिं दृष्ट्वा स तस्य च

ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಮುನಿಗಳ ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ, ಅಚಲವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು. ಉಶನಾ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ) ಅವನ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನೂ ಪಠಿಸಿದನು।

Verse 5

अहो ऽस्य तपसो वीर्यमहो श्रुतमहोद्भुतम् यमद्य पुरतः कृत्वा ध्रुवं सप्तर्षयः स्थिताः

ಅಹೋ! ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ವೀರ್ಯ ಎಷ್ಟೋ ಅದ್ಭುತ; ಕೇಳಿದ ಸಂಗತಿಯೂ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಂದು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಧ್ರುವನನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ।

Verse 6

तस्मात् शिष्टिञ्च भव्यञ्च ध्रुवाच्छम्भुर्व्यजायत शिष्टेराधत्त सुछाया पञ्च पुत्रानकल्मषान्

ಅವನಿಂದ ಶಿಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಭವ್ಯರು ಜನಿಸಿದರು; ಧ್ರುವನಿಂದ ಶಂಭುವು ಜನಿಸಿದನು. ಶಿಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸುಚ್ಛಾಯೆ ಪಾಪರಹಿತರಾದ ಐದು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

Verse 7

रिपुं रिपुञ्जयं रिप्रं वृकलं वृकतेजसम् रिपोराधत्त बृहती चाक्षुषं सर्वतेजसम्

ಅವನು (ದೇವ) ರಿಪು—ಅಧರ್ಮದ ಶತ್ರು, ರಿಪುಞ್ಜಯ—ಶತ್ರುಜಯಿ, ರಿಪ್ರ—ಪವಿತ್ರ; ವೃಕಲ—ನರಿ-ಧ್ವಜಧಾರಿ ಮತ್ತು ವೃಕತೇಜಸ—ನರಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಶತ್ರುನಿವಾರಕ, ಬೃಹತೀ—ವಿಶಾಲ, ಚಾಕ್ಷುಷ—ಸರ್ವದರ್ಶಿ, ಸರ್ವತೇಜಸ—ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ತೇಜಸ್ವಿ.

Verse 8

अजीजनत् पुष्करिण्यां वीरिण्यां चाक्षुषो मनुम् मनोरजायन्त दश नड्वलायां सुतोत्तमाः

ಚಾಕ್ಷುಷ (ಮನು) ಪುಷ್ಕರಿಣಿಯಿಂದ ಮನು (ಚಾಕ್ಷುಷ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ)ನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದನು; ವೀರಿಣಿಯಿಂದ ಹತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ನಡ್ವಲೆಯಿಂದಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

Verse 9

ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक्कविः अग्निष्टुरतिरात्रश् च सुद्युम्नश्चाभिमन्युकः

ಊರು, ಪುರು, ಶತದ್ಯುಮ್ನ, ತಪಸ್ವಿ, ಸತ್ಯವಾಕ್, ಕವಿ, ಅಗ್ನಿಷ್ಟು, ಅತಿರಾತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಸುದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯುಕ—ಇವರು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಹೆಸರುಗಳು.

Verse 10

ऊरोरजनयत् पुत्रान् षडग्नेयी महाप्रभान् अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसङ्गयम्

ಊರುನ (ತೊಡೆ/ಊರು) ಅಗ್ನೇಯೀ ಆರು ಮಹಾಪ್ರಭ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು—ಅಂಗ, ಸುಮನಸ್, ಸ್ವಾತಿ, ಕ್ರತು, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ಸಂಗಯ.

Verse 11

अङ्गात् सुनीथापत्यं वै वेणमेकं व्यजायत स्थानमुत्तममिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यदत्र इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तस्मात् श्लिष्टिञ्च इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः श्लिष्टेआराधत्त इति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः उरूरिति ख,ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः अरक्षकः पापरतः स हतो मुनिभिः कुशैः

ಅಂಗರಾಜನಿಂದ ಸುನೀಥೆಯ ಒಬ್ಬನೇ ಪುತ್ರ ವೇಣನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ಪ್ರಜಾರಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದವನು, ಪಾಪಾಸಕ್ತನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮುನಿಗಳು ಕುಶಗಿಡದ ಅಗ್ರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು.

Verse 12

प्रजार्थमृषयोथास्य ममन्थुर्दक्षिणं करं वेणस्य मथितो पाणौ सम्बभूव पृथुर् नृपः

ನಂತರ ಪ್ರಜಾಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮುನಿಗಳು ವೇಣನ ಬಲಗೈಯನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು. ವೇಣನ ಕೈಮಥನದಿಂದ ರಾಜ ಪೃಥು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 13

तं दृष्ट्वा मुनयः प्राहुरेष वै मुदिताः प्रजाः करिष्यति महातेजा यशश् च प्राप्स्यते महत्

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಈ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುವನು; ಮಹತ್ತರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.”

Verse 14

स धन्वी कवची जातस्तेजसा निर्दहन्निव पृथुर्वैण्यः प्रजाः सर्वा ररक्ष क्षेत्रपूर्वजः

ಅವನು ಧನುರ್ಧರನಾಗಿ ಕವಚಧಾರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದುಷ್ಟತೆಯನ್ನು ದಹಿಸುವವನಂತೆ. ವೇಣನ ಪುತ್ರ ಪೃಥು—ಕ್ಷೇತ್ರವಂಶಜ—ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

Verse 15

राजसूयाभिषिक्तानामाद्यः स पृथिवीपतिः तस्माच्चैव समुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ

ರಾಜಸೂಯಾಭಿಷಿಕ್ತರಾದವರಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಮೊದಲ ಭೂಪತಿ. ಅವನಿಂದಲೇ ನಿಪುಣರಾದ ಇಬ್ಬರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು—ಸೂತ ಮತ್ತು ಮಾಘಧ—ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.

Verse 16

तत्स्तोत्रञ्चक्रतुर्वीरौ राजाभूज्जनरञ्जनात् दुग्धा गौस्तेन शस्यार्थं प्रजानां जीवनाय च

ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ಆ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನು ರಾಜನಾದನು. ಅವನಿಂದ ಗೋವು ದೋಹನಗೊಂಡಿತು—ಬೆಳೆಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜ들의 ಜೀವಧಾರಣೆಗೆ.

Verse 17

सह देवैर् मुनिगणैर् गन्धर्वैः साप्सरोगणैः पितृभिर्दानवैः सर्पैर् वीरुद्भिः पर्वतैर् जनैः

ದೇವರುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮುನಿಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಗೂ ಅಪ್ಸರಾ ಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ; ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ, ದಾನವರೊಂದಿಗೆ, ಸರ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ; ಲತೆ-ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಜನರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ.

Verse 18

तेषु तेषु च पात्रेषु दुह्यमाना वसुन्धरा प्रादाद्यथेप्सितं क्षीरन्तेन प्राणानधारयत्

ಯಾವ ಯಾವ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ದೋಹನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತೋ, ಆ ಆ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಇಚ್ಛಿತಂತೆ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ನೀಡಿದಳು; ಆ ಕ್ಷೀರದಿಂದ ಅವರು ಪ್ರಾಣಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು.

Verse 19

पृथोः पुत्रौ तु धर्मज्ञौ जज्ञाते ऽन्तर्द्विपालिनौ शिखण्डी हविर्धानमन्तर्धानात् व्यजायत

ಪೃಥುವಿಗೆ ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಅಂತರ್ಧ್ವಿ ಮತ್ತು ಪಾಲಿನ. ಅಂತರ್ಧಾನನಿಂದ ಶಿಖಂಡೀ ಹವಿರ್ಧಾನನನ್ನು ಜನ್ಮನೀಡಿದನು.

Verse 20

हविर्धानात् षडाग्नेयी धीषणाजनयत् सुतान् प्राचीनवर्हिषं शुक्रं गयं कृष्णं व्रजाजिनौ

ಹವಿರ್ಧಾನನಿಂದ ಷಡಾಗ್ನೇಯೀ (ಧೀಷಣಾ) ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನ್ಮನೀಡಿದಳು—ಪ್ರಾಚೀನವರ್ಹಿಷ್, ಶುಕ್ರ, ಗಯ, ಕೃಷ್ಣ, ವ್ರಜ, ಅಜಿನ.

Verse 21

प्राचीनाग्राः कुशास्तस्य पृथिव्यां यजतो यतः प्राचीनवर्हिर्भगवान् महानासीत्प्रजापतिः

ಪೂರ್ವಮುಖ ಅಗ್ರಗಳಿರುವ ಕುಶಗಾಸಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಆ ಪೂಜ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಜಾಪತಿ ‘ಪ್ರಾಚೀನವರ್ಹಿ’ ಎಂಬ ಮಹಾನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 22

सवर्णाधत्त सामुद्री दश प्राचीनवर्हिषः राजसूयाभिव्यक्तानामाद्य इति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः शुभ्रमिति ग,चिह्नितपुस्तकपाठः सुवर्णाधत्त इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः

ಸವರ್ಣಾಧತ್ತ, ಸಾಮುದ್ರೀ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನವರ್ಹಿಯ ಹತ್ತು ಪುತ್ರರು—ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ‘ರಾಜಸೂಯದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತರಲ್ಲಿ ಆದ್ಯ’, ಇನ್ನೆಡೆ ‘ಶುಭ್ರ’, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ‘ಸುವರ್ಣಾಧತ್ತ’—ಇವರೆಲ್ಲ ‘ಪ್ರಚೇತಸರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದು ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರಂಗತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 23

अपृथग्धर्मचरणास् ते तप्यन्त महत्तपः दशवर्षसहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः

ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಲಿತರಾಗದೆ ಅವರು ಮಹಾತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು; ಸಮುದ್ರಜಲದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಿತರಾದರು।

Verse 24

प्रजापतित्वं सम्प्राप्य तुष्टा विष्णोश् च निर्गताः भूः खं व्याप्तं हि तरुभिस्तांस्तरूनदहंश् च ते

ಪ್ರಜಾಪತಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ತೃಪ್ತರಾದರು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ಭೂಮಿಯೂ ಆಕಾಶವೂ ಮರಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದ್ದವು; ಅವರು ಆ ಮರಗಳನ್ನೇ ದಹಿಸಿದರು।

Verse 25

मुखजाग्निमरुद्भ्यां च दृष्ट्वा चाथ द्रुमक्षयम् उपगम्याब्रवीदेतान् राजा सोमः प्रजापतीन्

ಆಮೇಲೆ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಗಾಳಿಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಮರಗಳ ನಾಶವನ್ನೂ ನೋಡಿ, ರಾಜ ಸೋಮನು ಆ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 26

कोपं यच्छत दास्यन्ति कन्यां वो मारिषां वराम् तपस्विनो मुनेः कण्डोः प्रम्लोचायां ममैव च

ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿರಿ. ಅವರು ನಿಮಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕನ್ಯೆ ಮಾರಿಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವರು—ತಪಸ್ವಿ ಮುನಿ ಕಂದು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆ ಪ್ರಮ್ಲೋಚೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನೊಡನೆಯೂ ಸಂಬಂಧವಿರುವಳು.

Verse 27

भविष्यं जानता सृष्टा भार्या वो ऽस्तु कुलङ्करी अस्यामुत्पत्स्यते दक्षः प्रजाः संवर्धयिष्यति

ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಅವಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಇವಳು ನಿಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯಾಗಲಿ, ವಂಶದ ಅಲಂಕಾರವಾಗಲಿ. ಇವಳಿಂದ ದಕ್ಷನು ಜನಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವನು.”

Verse 28

प्रचेतसस्तां जगृहुर्दक्षोस्याञ्च ततो ऽभवत् अचरांश् च चरांश् चैव द्विपदोथ चतुष्पदः

ಪ್ರಚೇತಸರು ಅವಳನ್ನು (ವಿವಾಹವಾಗಿ) ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು; ಅವಳಿಂದ ದಕ್ಷನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನಿಂದ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳು, ದ್ವಿಪದಗಳು ಮತ್ತು ಚತುಷ್ಪದಗಳು ಎಂಬ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು.

Verse 29

स सृष्ट्वा मनसा दक्षः पश्चादसृजत स्त्रियः ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश

ದಕ್ಷನು ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನು ಹತ್ತು (ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು) ಧರ್ಮನಿಗೆ, ಹದಿಮೂರು ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 30

सप्ताविंशति सोमाय चतस्त्रो ऽरिष्टनेमिने द्वे चैव बहुपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे अदात्

ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು (ಕನ್ಯೆಯರು/ಭಾಗಗಳು) ಸೋಮನಿಗೆ, ನಾಲ್ಕು ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಗೆ, ಎರಡು ಬಹುಪುತ್ರನಿಗೆ, ಮತ್ತು ಎರಡು ಅಂಗಿರಸನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 31

तासु देवाश् च नागाद्या मैथुनान्मनसा पुरा धर्मसर्गम्प्रवक्ष्यामि दशपत्नीषु धर्मतः

ಅವರಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು, ನಾಗಾದಿಗಳು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನಸಾ ಮೈಥುನದಿಂದ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಈಗ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ದಶಪತ್ನಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಧರ್ಮಸರ್ಗವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 32

विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्यान् साध्या व्यजायत मरुत्त्वया मरुत्त्वन्तो वसोस्तु वसवो ऽभवन्

ವಿಶ್ವೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವೇದೇವರುಗಳು ಜನಿಸಿದರು; ಸಾಧ್ಯೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಮರುತ್ತ್ವತೀಯಿಂದ ಮರುತರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು; ವಸುವಿನಿಂದ ವಸುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು.

Verse 33

भानोस्तु भानवः पुत्रा मुहूर्तास्तु मुहूर्तजाः कण्ठोरिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कर्णोरिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः स दृष्ट्वा मनसा इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः द्वे चैव भाण्डवे तत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सम्बाया धर्मतो घोषो नागवीथी च यामिजा

ಭಾನು (ಸೂರ್ಯ)ನ ಪುತ್ರರು ಭಾನವರು; ಮುಹೂರ್ತದಿಂದ ಮುಹೂರ್ತಜರು ಜನಿಸಿದರು. (ಕಾಲವಿಭಾಗಗಳ ಅಧಿದೇವತಾ-ನಾಮಗಳ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ) ಸಂಬಾಯಾ, ಧರ್ಮತಃ, ಘೋಷ, ನಾಗವೀಥೀ, ಯಾಮಿಜಾ ಎಂಬವರೂ ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 34

पृथिवीविषयं सर्वमरुन्धत्यां व्यजायत सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्पा इन्दोर् नक्षत्रतः सुताः

ಪೃಥ್ವಿ-ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಅರುಂಧತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿತು. ಸಂकल्पೆಯಿಂದ ಸಂकल्पರು ಹುಟ್ಟಿದರು—ನಕ್ಷತ್ರ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಚಂದ್ರನ ಪುತ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

आपो ध्रुवञ्च सोमञ्च धरश् चैवानिलोनलः प्रत्यूषश् च प्रभावश् च वसवोष्टौ च नामतः

ಆಪ, ಧ್ರುವ, ಸೋಮ, ಧರ; ಹಾಗೆಯೇ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಅನಲ; ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೂಷ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವ—ಇವರೇ ನಾಮತಃ ಅಷ್ಟ ವಸುಗಳು.

Verse 36

आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तो मुनिस् तथा ध्रुवस्य कालो लोकान्तो वर्चाः सोमस्य वै सुतः

ಆಪನಿಗೆ ವೈತಂಡ್ಯನೆಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರಮ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಮುನಿ ಋಷಿಯೂ ಇದ್ದರು. ಧ್ರುವನಿಂದ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಲೋಕಾಂತ ಜನಿಸಿದರು; ಸೋಮನ ಪುತ್ರನು ವರ್ಚಾ ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 37

धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस् तथा मनोहरायाः शिशिरः प्राणोथ रमणस् तथा

ಧರನ ಪುತ್ರ ದ್ರವಿಣನು; ಹಾಗೆಯೇ ಹುತಹವ್ಯವಹನೂ ಇದ್ದನು. ಮನೋಹರೆಯಿಂದ ಶಿಶಿರ, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ರಮಣ ಜನಿಸಿದರು.

Verse 38

पुरोजवोनिलस्यासीदविज्ञातो ऽनलस्य च अग्निपुत्रः कुमारश् च शरस्तम्बे व्यजायत

ಪುರೋಜವನು ಅನಿಲ (ವಾಯು)ದಿಂದ ಜನಿಸಿದನು; ಅನಲ (ಅಗ್ನಿ)ಗೂ ಅವನು ಅಜ್ಞಾತನಾಗಿದ್ದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಪುತ್ರ ಕುಮಾರನು ಶರ-ಕಡ್ಡಿಗಳ ಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು.

Verse 39

तस्य शाखो विशाखश् च नैगमेयश् च पृष्टजः कृत्तिकातः कार्त्तिकेयो यतिः सनत्कुमारकः

ಅವನಿಗೆ (ಸ್ಕಂದ/ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ) ಈ ನಾಮಗಳು—ಶಾಖ, ವಿಶಾಖ, ನೈಗಮೇಯ, ಪೃಷ್ಟಜ, ಕೃತ್ತಿಕಾತ, ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ, ಯತಿ ಮತ್ತು ಸನತ್ಕುಮಾರಕ.

Verse 40

प्रत्यूषाद्देवलो जज्ञे विश्वकर्मा प्रभावतः कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानाञ्च वर्धकिः

ಪ್ರತ್ಯೂಷನಿಂದ ದೇವಲನು ಜನಿಸಿದನು; ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು—ಸಾವಿರ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಕರ್ತನು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ವರ್ಧಕಿ (ಮುಖ್ಯ ಶಿಲ್ಪಿ) ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 41

मनुष्याश्चोप्जीवन्ति शिल्पं वै भूषणादिकं सुरभी कश्यपाद्रुद्रानेकादश विजज्ञुषी

ಮನುಷ್ಯರು ಶಿಲ್ಪಕರ್ಮಗಳಿಂದ—ಆಭರಣಾದಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ—ಜೀವಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸುರಭಿ ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರರನ್ನು ಜನ್ಮನೀಡಿದಳು.

Verse 42

महादेवप्रसादेन तपसा भाविता सती स्तकपाठः धर्मश् चैवानिलोनल इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः धरिष इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः मरणस्तथेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः जातः सनत्कुमारत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः युवती इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजैकपादहिर्ब्रघ्नस्त्वष्टा रुद्राश् च सत्तम

ಮಹಾದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಹಾಗೂ ತಪಶ್ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವಳಾದ ಆ ಸತೀ, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅಜೈಕಪಾದ, ಅಹಿರ್ಬುಧ್ನ್ಯ, ತ್ವಷ್ಟಾ ಮತ್ತು ರುದ್ರಗಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು.

Verse 43

त्वष्टुश् चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः हरश् च बहुरूपश् च त्र्यम्बकश्चापराजितः

ತ್ವಷ್ಟನ ಶ್ರೀಮಂತ ಪುತ್ರ ವಿಶ್ವರೂಪನು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ; ಅವನೇ ಹರ, ಬಹುರೂಪ, ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತನು.

Verse 44

वृषाकपिश् च शम्भुश् च कपर्दी रैवतस् तथा मृगव्याधस्य सर्पश् च कपाली दश चैककः रुद्राणां च शतं लक्षं यैर् व्याप्तं सचराचरं

ವೃಷಾಕಪಿ, ಶಂಭು, ಕಪರ್ದೀ ಹಾಗೂ ರೈವತ; ಮೃಗವ್ಯಾಧ, ಸರ್ಪ, ಕಪಾಲೀ, ದಶ ಮತ್ತು ಏಕಕ—ಈ ನಾಮರೂಪಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ ರುದ್ರರು ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.