Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

रंभोवाच यद्येवं ब्राह्मणश्रेष्ठ मां भजस्व यथासुखम् । नात्र कश्चिद्भवेद्दोषः पण्यनारी यतोऽस्म्यहम्

Transliteration

raṃbhovāca yadyevaṃ brāhmaṇaśreṣṭha māṃ bhajasva yathāsukham | nātra kaścidbhaveddoṣaḥ paṇyanārī yato'smyaham

Translation

រំប្ហា បាននិយាយថា៖ «បើដូច្នោះ ឱ ព្រាហ្មណ៍ឧត្តម ចូរអ្នករីករាយជាមួយខ្ញុំតាមសុខចិត្ត។ នៅទីនេះមិនមានទោសអ្វីឡើយ ព្រោះខ្ញុំជានារីបម្រើស្នេហា (courtesan) តាមធម្មជាតិ»។

Word by Word

• रम्भा: Rambhā
• रम्भा: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रम्भा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Conditional/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय (शर्तबोधक-निपात)

• एवम्: thus/so
• एवम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रकारवाचक)

• ब्राह्मण-श्रेष्ठ: O best of Brahmins
• ब्राह्मण-श्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; ‘ब्राह्मणानां श्रेष्ठः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• माम्: me
• माम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd), एकवचन

• भजस्व: enjoy/seek/consort with
• भजस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भज् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, आत्मनेपद

• यथा-सुखम्: as you please/at ease
• यथा-सुखम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + सुख (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषणरूपेण अव्यय; ‘सुखेन यथा’/‘यथासुखम्’

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध)

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक)

• कश्चित्: any (one)
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अनिश्चितवाचक (indefinite)

• भवेत्: would be/arise
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Potential/Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद

• दोषः: fault/sin
• दोषः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पण्य-नारी: a courtesan/prostitute
• पण्य-नारी: Karta (Predicate nominative/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पण्य (प्रातिपदिक) + नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः ‘पण्या नारी’ (a woman for hire)

• यतः: because/since
• यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: अव्यय (हेतुवाचक/यत्-सम्बन्ध)

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन, परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Rambhā

Characters & Entities

• Rambhā
• Brāhmaṇa (addressed)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It frames a classic Purāṇic test of restraint, where desire is rationalized as “blameless,” challenging dhārmic discernment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is part of the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative stream; the specific tīrtha name is not stated in this single śloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this verse.