
អធ្យាយនេះ (នារគរខណ្ឌ) សូតាបានពណ៌នាពីកំណើតនៃ មុខារា-ទីរថៈ ដែលត្រូវបានគេគោរពថាជា «ទីរថៈដ៏ប្រសើរ»។ នៅទីនោះ ព្រះឥសីធំៗបានជួបចោរម្នាក់ ដែលការសម្រេចធម៌របស់គាត់ក្លាយជាអនុស្សាវរីយ៍បរិសុទ្ធបញ្ជាក់សក្ការៈរបស់ទីរថៈ។ លោហជង្គៈ ជាព្រាហ្មណ៍វង្សម៉ណ្ឌវ្យៈ ស្រឡាញ់ឪពុកម្តាយ និងភរិយា ប៉ុន្តែដោយគ្រោះរាំងស្ងួតយូរ និងអត់ឃ្លាន បានធ្លាក់ចូលការលួច; អត្ថបទបំបែកច្បាស់ថា ការភ័យខ្លាចរស់រានមិនមែនជាអំពើអាក្រក់ដោយចេតនា ទោះយ៉ាងណា ការលួចនៅតែជាកម្មអាក្រក់។ ពេលឥសីប្រាំពីរ (មារីចិ និងអ្នកដទៃ) មកធ្វើធម្មយាត្រា លោហជង្គៈគំរាមពួកគេ។ ឥសីបានអប់រំដោយមេត្តា ពន្យល់អំពីទំនួលខុសត្រូវកម្ម និងណែនាំឲ្យគាត់សួរថា គ្រួសាររបស់គាត់នឹងទទួលចំណែកបាបជាមួយគាត់ឬទេ។ ពេលសួរឪពុក ម្តាយ និងភរិយា គាត់បានដឹងថា ផលកម្មម្នាក់ៗទទួលដោយខ្លួនឯង; ដូច្នេះគាត់សោកស្តាយ និងសុំឧបદેશ។ ឥសីបុលហៈផ្តល់មន្តសាមញ្ញ «ជាតឃោតេតិ»; លោហជង្គៈធ្វើជបៈមិនឈប់ ធ្លាក់ចូលសមាធិជ្រៅ រហូតរាងកាយត្រូវគ្របដោយវល្មីក (សំបុកម្រុំ)។ ពេលឥសីត្រឡប់មកវិញ ពួកគេទទួលស្គាល់ការសម្រេចធម៌របស់គាត់; ព្រោះពាក់ព័ន្ធនឹងវល្មីក គាត់បានឈ្មោះ វាល្មីគី ហើយទីនោះគេហៅថា មុខារា-ទីរថៈ។ ចុងអធ្យាយមានផលស្រទុតិ៖ អ្នកងូតទឹកនៅទីនោះក្នុងខែស្រាវណៈដោយសទ្ធា នឹងសម្អាតបាបកើតពីការលួច; ការគោរពឥសីដែលស្នាក់នៅទីនោះ ក៏ជួយបណ្តុះសមត្ថភាពកវី ជាពិសេសនៅថ្ងៃអష్టមី។
Verse 2
सूत उवाच । अथान्यदपि तत्रास्ति मुखारं तीर्थमुत्तमम् । यत्र ते मुनयः श्रेष्ठा विप्राश्चौरेण संगताः । यत्र सिद्धिं समापन्नः स चौरस्तत्प्रभावतः । वाल्मीकिरिति विख्यातो रामायणनिबंधकृत्
សូត្រាបាននិយាយថា៖ «នៅទីនោះក៏មានទីធម៌ដ៏អធិកមួយទៀត ហៅថា មុខារ ទីរថ—ទីដែលមុនី និងព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តមបានជួបចោរ; ហើយចោរនោះ ដោយអานุភាពនៃទីរថ បានសម្រេចសិទ្ធិវិញ្ញាណ ក្លាយជាវាល្មីគី អ្នកនិពន្ធរាមាយណៈ»។
Verse 3
चमत्कारपुरे पूर्वं मांडव्यान्वय संभवः । लोहजंघो द्विजो ह्यासीत्पितृमातृपरायणः
កាលពីមុន នៅក្រុងចមត្ការបុរ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ លោហជង្គ្ហៈ កើតក្នុងវង្សមណ្ឌវ្យៈ ហើយស្មោះត្រង់ក្នុងការបម្រើឪពុកម្តាយ។
Verse 4
तस्यैका चाभवत्पत्नी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । पतिव्रता पतिप्राणा पतिप्रियहिते रता
គាត់មានភរិយាតែមួយ ដែលស្រឡាញ់ជាងជីវិតផ្ទាល់—ជាស្ត្រីបតិវ្រតា ដង្ហើមជីវិតស្ថិតលើស្វាមី ហើយតែងរីករាយក្នុងអ្វីដែលពេញចិត្ត និងមានប្រយោជន៍ដល់ស្វាមី។
Verse 5
अथ तस्य स्थितस्यात्र ब्रह्मवृत्त्याभिवर्ततः । जगाम सुमहान्कालः पितृमातृरतस्य च
បន្ទាប់មក ខណៈដែលគាត់រស់នៅទីនោះ ដោយរក្សាជីវិត និងចរិតតាមធម៌ព្រាហ្មណ៍ ពេលវេលាយូរណាស់បានកន្លងផុតទៅសម្រាប់គាត់—អ្នកដែលស្មោះត្រង់ចំពោះឪពុកម្តាយ។
Verse 6
एकदा भगवाञ्छक्रो न ववर्ष धरातले । आनर्तविषये कृत्स्ने यावद्वादशवत्सराः
ម្តងមួយ ព្រះឥន្ទ្រៈដ៏គួរគោរព មិនបានបង្ហូរភ្លៀងលើផែនដីឡើយ ទូទាំងដែនអានរតៈ រយៈពេលដល់ដប់ពីរឆ្នាំ។
Verse 7
ततः स कष्टमापन्नो लोहजंघो द्विजोत्तमाः । न प्राप्नोति क्वचिद्भिक्षां न च किंचित्प्रतिग्रहम्
ដូច្នេះ លោហជង្គៈបានធ្លាក់ក្នុងទុក្ខលំបាក ឱ ព្រះទ្វិជោត្តមៈ; គាត់រកទានមិនបាននៅទីណា ហើយក៏មិនទទួលអំណោយអ្វីឡើយ។
Verse 8
ततस्तौ पितरौ द्वौ तु दृष्ट्वा क्षुत्परिपीडितौ । भार्यां च चिंतयामास दुःखेन महतान्वितः
បន្ទាប់មក ពេលឃើញឪពុកម្តាយទាំងពីររបស់គាត់ ត្រូវទុក្ខដោយអត់ឃ្លាន គាត់ពោរពេញដោយសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយក៏ចាប់ផ្តើមព្រួយបារម្ភអំពីភរិយារបស់គាត់ផងដែរ។
Verse 9
किं करोमि क्व गच्छामि कथं स्याद्दर्शनं मम । एताभ्यामपि वृद्धाभ्यां पत्न्याश्चैव विशेषतः
«ខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វី? ខ្ញុំត្រូវទៅណា? តើខ្ញុំនឹងអាចរស់រានបានយ៉ាងដូចម្តេច—ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកចាស់ទាំងពីរនេះ ហើយសម្រាប់ភរិយារបស់ខ្ញុំជាងគេ?»
Verse 10
ततः स दुःखसंयुक्तः फलार्थं प्रययौ वने । न च किंचिदवाप्नोति सर्वे शुष्का महीरुहाः
បន្ទាប់មក គាត់ពោរពេញដោយទុក្ខ បានចូលទៅក្នុងព្រៃ ដើម្បីស្វែងរកផ្លែឈើ; តែគាត់រកមិនឃើញអ្វីឡើយ ព្រោះដើមឈើទាំងអស់ស្ងួតក្រៀម។
Verse 12
अथापश्यत्स वृद्धां स्त्रीं स्तोकसस्यसमन्विताम् । गच्छमानां तथा तेन श्रमेण महतान्विताम् । ततस्तत्सस्यमादाय वस्त्राणि च स निर्दयः । जगाम स्वगृहं हृष्टः पितृभ्यां च न्यवेदयत्
បន្ទាប់មក គាត់បានឃើញស្ត្រីចាស់ម្នាក់ កាន់ស្រូវបន្តិចបន្តួច ដើរទៅមុខដោយអស់កម្លាំងយ៉ាងខ្លាំង។ ដោយចិត្តឥតមេត្តា គាត់យកស្រូវនោះ និងសម្លៀកបំពាក់របស់នាង ហើយទៅផ្ទះខ្លួនដោយរីករាយ ទាំងរាយការណ៍ដល់ឪពុកម្តាយ។
Verse 13
स एवं लब्धलक्षोऽपि दस्युकर्मणि नित्यशः । कृत्वा चौर्यं पुपोषाथ निजमेव कुटुम्बकम्
ទោះបីបានរកឃើញវិធីរកចំណេញហើយក្តី គាត់ក៏នៅតែប្រកបការងារជាចោររាល់ថ្ងៃ។ ដោយធ្វើអំពើលួច គាត់ចិញ្ចឹមតែគ្រួសាររបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។
Verse 14
सुभिक्षे चापि संप्राप्ते नान्यत्कर्म करोति सः । ब्राह्मीं वृत्तिं परित्यक्त्वा चौर्यकर्म समाचरत्
ទោះបីសេចក្តីសម្បូរបែប និងសុខសាន្តបានត្រឡប់មកវិញក្តី គាត់ក៏មិនធ្វើការងារផ្សេងទៀតឡើយ។ បោះបង់ជីវិតចិញ្ចឹមត្រឹមត្រូវរបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ហើយបន្តប្រកបការលួច។
Verse 15
कस्यचित्त्वथ कालस्य तीर्थयात्राप्रसंगतः । तत्र सप्तर्षयः प्राप्ता मरीचिप्रमुखा द्विजाः
បន្ទាប់មក នៅពេលណាមួយ ដោយហេតុការណ៍នៃការធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាន់ទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធ នោះសប្តឫស្សី—ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏បរិសុទ្ធ ដឹកនាំដោយមារីចិ—បានមកដល់ទីនោះ។
Verse 16
ततस्तान्विजने दृष्ट्वा द्रोहकोपसमन्वितः । यष्टिमुद्यम्य वेगेन तिष्ठध्वमिति चाब्रवीत्
បន្ទាប់មក ពេលឃើញពួកគេនៅឯកោក្នុងទីស្ងាត់ ដោយពោរពេញដោយចិត្តអាក្រក់ និងកំហឹង គាត់លើកដំបងឡើង ហើយស្រែកយ៉ាងលឿនថា «ឈប់នៅទីនោះ!»
Verse 17
त्रिशिखां भृकुटीं कृत्वा सत्वरं समुपाद्रवत् । भर्त्समानः स परुषैर्वाक्यैस्तांस्ताडयन्निव
ដោយចិញ្ចើមក្រញ៉ូវជាខឹងកាច គាត់រត់ប្រញាប់ទៅរកពួកគេ ហើយស្តីបន្ទោសដោយពាក្យរឹងរ៉ៃ ដូចជាកំពុងវាយពួកគេ។
Verse 18
ततस्ते मुनयो दृष्ट्वा यमदूतोपमं च तम् । यज्ञोपवीतसंयुक्तं प्रोचुस्ते कृपयान्विताः
បន្ទាប់មក ព្រះឥសីទាំងនោះឃើញគាត់ដូចជាទូតយមៈ ប៉ុន្តែទោះយ៉ាងណាក៏នៅពាក់ខ្សែព្រះយញ្ញូបវីតៈ ហើយពួកគេនិយាយទៅកាន់គាត់ដោយចិត្តមេត្តា។
Verse 19
ऋषय ऊचुः । अहो त्वं ब्राह्मणोऽसीति तत्कस्मादतिगर्हितम् । करोषि कर्म चैतद्धि म्लेच्छकृत्यं तु बालिश
ព្រះឥសីទាំងឡាយមានព្រះវាចា៖ «អូហ៍! អ្នកជាប្រាហ្មណ៍ពិតប្រាកដ—ហេតុអ្វីបានជាធ្វើកម្មដែលគេបន្ទោសខ្លាំងបំផុត? មនុស្សល្ងង់អើយ អ្នកកំពុងប្រព្រឹត្តអំពើដែលគេចាត់ទុកថាជាកិច្ចការរបស់ម្លេច្ឆៈ»។
Verse 20
वयं च मुनयः शांतास्त्यक्ताऽशेषपरिग्रहाः । नास्माकमपि पार्श्वस्थं किंचिद्गृह्णाति यद्भवनान्
យើងក៏ជាព្រះមុនី មានចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ ហើយបានលះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់។ សូម្បីអ្នកឈរជិតយើង ក៏មិនយកអ្វីសោះពីផ្ទះរបស់មនុស្សឡើយ។
Verse 21
लोहजंघ उवाच । एतानि शुभ्रचीराणि वल्कलान्यजिनानि च । उपानहसमेतानि शीघ्रं यच्छंतु मे द्विजाः
លោហជង្គៈមានព្រះវាចា៖ «ឱ ពួកទ្វិជៈ សូមប្រញាប់ផ្តល់ឲ្យខ្ញុំ នូវសម្លៀកបំពាក់ពណ៌សស្អាតទាំងនេះ—ទាំងសំបកឈើ និងស្បែកក្តាន់—ព្រមទាំងស្បែកជើងផង»។
Verse 22
नो चेद्धत्वाप्रहारेण यष्ट्या वज्रोपमेन च । प्रापयिष्यस्यसंदिग्धं धर्मराजनिवेशनम्
បើមិនដូច្នោះទេ ខ្ញុំនឹងវាយអ្នកឲ្យដួលដោយឈើច្រត់ ដែលកម្លាំងដូចវជ្រៈ ហើយនឹងផ្ញើអ្នកដោយមិនសង្ស័យទៅកាន់ទីលំនៅរបស់ធម្មរាជ (យមរាជ)។
Verse 23
ऋषय ऊचुः । सर्वं दास्यामहे तुभ्यं वयं तावन्मलिम्लुच । किंवदन्तीं वदास्माकं यां पृच्छामः कुतूहलात्
ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ឱ ម៉លិម្លុច យើងនឹងប្រគល់អ្វីៗទាំងអស់ដល់អ្នក; សូមប្រាប់យើងអំពីរឿងព្រេងដែលគេនិយាយគ្នា ដែលយើងសួរដោយចិត្តចង់ដឹង»។
Verse 24
किमर्थं कुरुषे चौर्यं त्वं विप्रोऽसि सुनिर्घृणः । किं जितो व्यसनै रौद्रैः किं वा व्याधद्विजो भवान्
«ហេតុអ្វីបានជាអ្នកធ្វើចោរកម្ម? អ្នកជាព្រាហ្មណ៍ ប៉ុន្តែគ្មានមេត្តាករុណាឡើយ។ តើអ្នកត្រូវអំពើអាក្រក់ដ៏សាហាវឈ្នះហើយឬ? ឬអ្នកក្លាយជាព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រមាញ់—រស់ដោយភាពសាហាវដូចអ្នកប្រមាញ់?»
Verse 25
लोहजंघ उवाच । व्यसनार्थं न मे कृत्यमेतच्चौर्यसमुद्भवम् । कुटुम्बार्थं विजानीथ धर्ममेतन्न संशयः
លោហជង្គបាននិយាយថា៖ «អំពើនេះរបស់ខ្ញុំ ដែលកើតពីការលួច មិនមែនធ្វើដើម្បីសុខសប្បាយនៃកាមគុណទេ។ សូមដឹងថា វាធ្វើឡើងដើម្បីគ្រួសាររបស់ខ្ញុំ; ក្នុងនេះគ្មានសង្ស័យ—នេះហើយជាធម៌ដែលខ្ញុំយល់»។
Verse 26
पितरौ मम वार्द्धक्ये वर्तमानौ व्यवस्थितौ । तथा पतिव्रता पत्नी गृहधर्मविचक्षणा
«ឪពុកម្តាយរបស់ខ្ញុំ ឥឡូវស្ថិតនៅក្នុងវ័យចាស់ ហើយត្រូវបានថែរក្សាឲ្យមានស្ថេរភាព; ដូចគ្នានេះផងដែរ ប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំជាស្ត្រីបតិវ្រតា យល់ដឹង និងឆ្លាតវៃក្នុងធម៌នៃគេហដ្ឋាន»។
Verse 27
उपार्ज्जयामि यत्किञ्चिदहमेतेन कर्मणा । तत्सर्वं तत्कृते नूनं सत्येनात्मानमालभे
អ្វីៗណាដែលខ្ញុំរកបានដោយកិច្ចការនេះ ខ្ញុំសូមឧទ្ទិសទាំងអស់—ពិតប្រាកដ—សម្រាប់គោលបំណងបរិសុទ្ធនោះ។ ដោយសច្ចៈ និងព្រហ្មចារីវត្ដនេះ ខ្ញុំសូមបូជាខ្លួនឯងជាការឧទ្ទិស។
Verse 28
तस्मान्मुंचथ प्राक्सर्वं विभवं किं वृथोक्तिभिः । कृताभिः स्फुरते हस्तो ममायं हन्तुमेव हि
ដូច្នេះ ចូរលះបង់ភ្លាមៗនូវអំណាច និងទ្រព្យសម្បត្តិលោកិយទាំងអស់—ពាក្យឥតប្រយោជន៍មានអ្វីត្រូវនិយាយ? ដៃខ្ញុំរញ្ជួយរួចហើយដោយអំពើដែលបានធ្វើ; ពិតណាស់ វាត្រៀមតែវាយបំផ្លាញអ្នកប៉ុណ្ណោះ។
Verse 29
ऋषय ऊचुः । यद्येवं चौर तद्गत्वा त्वं पृच्छस्व कुटुम्बकम् । ममपापांशभागी त्वं किं भविष्यसि किं न वा
ព្រះឥសីទាំងឡាយបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើដូច្នោះ ឱ ចោរ អ្នកចូរទៅសួរគ្រួសាររបស់អ្នក។ បើអ្នកត្រូវចែករួមភាគមួយនៃបាបរបស់ខ្ញុំ នោះអ្នកនឹងធ្វើដូចម្តេច—ទទួលយកឬមិនទទួល?»
Verse 30
यदि ते संविभागेन पापस्यांशोऽपि गच्छति । तत्कुरुष्वाथवा पाप दुर्वहं ते भविष्यति
«បើដោយការចែកភាគ សូម្បីតែភាគតូចមួយនៃបាបទៅដល់អ្នក នោះចូរធ្វើវា (តែដោយលក្ខខណ្ឌនោះ)។ បើមិនដូច្នោះទេ ឱ អ្នកមានបាប វានឹងក្លាយជាភារៈធ្ងន់មិនអាចទ្រាំបានសម្រាប់អ្នក»។
Verse 31
सकलं रौरवे रौद्रे पतितस्य सुदुर्मते । वयं त्वा ब्राह्मणं मत्वा ब्रूम एतदसंशयम्
«សម្រាប់អ្នកដែលធ្លាក់ចូលទៅក្នុងរោរវៈដ៏សាហាវ (នរក) ឱ មនុស្សចិត្តអាក្រក់ ទុក្ខវេទនាគឺពេញលេញទាំងស្រុង។ ទោះយ៉ាងណា ដោយយើងចាត់ទុកអ្នកជាព្រាហ្មណ៍ យើងនិយាយរឿងនេះដោយមិនសង្ស័យ»។
Verse 32
कृपाविष्टाः सहास्माभिः सञ्जातेऽपि सुदर्शने । मुनीनां यतचित्तानां दर्शनाद्धि शुभं भवेत्
ដោយព្រះមេត្តាករុណា ទោះបីអ្នកបានមកដល់ក្នុងទិដ្ឋភាពល្អរបស់យើងក៏ដោយ ការបានឃើញមុនីដែលចិត្តបានទប់ស្កាត់ នាំមកនូវសុភមង្គលជាក់ជាមិនខាន។
Verse 33
एकः पापानि कुरुते फलं भुंक्ते महाजनः । भोक्तारो विप्रमुच्यंते कर्ता दोषेण लिप्यते
មនុស្សម្នាក់ធ្វើបាប ប៉ុន្តែគ្រួសារធំទូលាយទទួលទានផល។ អ្នកដែលគ្រាន់តែចូលរួមទទួលផល ត្រូវបានដោះលែង តែកម្មករធ្វើបាបត្រូវបានប្រឡាក់ដោយទោស។
Verse 34
सूत उवाच । स तेषां तद्वचः श्रुत्वा चौरः किंचिद्भयान्वितः । सत्यमेतन्न संदेहो यदेतैर्व्याहृतं वचः
សូតាបាននិយាយ៖ ពេលស្តាប់ពាក្យរបស់ពួកគេ ចោរនោះក៏ភ័យបន្តិច។ «នេះពិតណាស់ មិនមានសង្ស័យទេ ពាក្យដែលមុនីទាំងនេះបាននិយាយ គឺត្រឹមត្រូវ»។
Verse 36
एतत्कर्म न गृह्णंति यदि वा संत्यजाम्यहम् । महद्भयं समुत्पन्नं मम चेतसि सांप्रतम्
បើពួកគេមិនទទួលយកកម្មនេះ (និងផលរបស់វា) ទេ នោះខ្ញុំនឹងបោះបង់វាចោល។ ឥឡូវនេះ ភ័យធំបានកើតឡើងក្នុងចិត្តខ្ញុំ។
Verse 37
यदि यूयं न चान्यत्र प्रयास्यथ मुनीश्वराः । पलायनपरा भूत्वा तद्गत्वा निजमंदिरम्
បើអ្នកទាំងឡាយ—ឱ មុនីឧត្តម—មិនទៅកន្លែងផ្សេងទេ នោះខ្ញុំនឹងមានចិត្តចង់រត់គេច ហើយទៅកាន់លំនៅដ្ឋានរបស់ខ្ញុំ។
Verse 38
पृच्छामि पोष्यवर्गं च युष्मद्वाक्यं विशेषतः । यदि तत्पातकांशं मे ग्रहीष्यति कुटुम्बकम् । तद्युष्माकं ग्रहीष्यामि यत्किंचित्पार्श्वसंस्थितम्
ខ្ញុំនឹងសួរអ្នកពឹងផ្អែករបស់ខ្ញុំ ហើយពិសេសនឹងពិនិត្យពាក្យរបស់អ្នកឲ្យច្បាស់។ បើគ្រួសារខ្ញុំនឹងទទួលយកភាគមួយនៃបាបរបស់ខ្ញុំ នោះខ្ញុំនឹងយកអ្វីៗរបស់អ្នកដែលដាក់នៅជិតខាង។
Verse 39
तस्मात्पृच्छामि तद्गत्वा निजमेव कुटुम्बकम् । यदि स्यात्संविभागो मे पापांशस्य करोमि वै
ដូច្នេះខ្ញុំនឹងទៅសួរគ្រួសាររបស់ខ្ញុំផ្ទាល់។ បើពិតជាមានការចែករំលែកភាគបាបរបស់ខ្ញុំ នោះខ្ញុំនឹងបន្តធ្វើការនោះជាក់ជាមិនខាន។
Verse 40
ततस्ते शपथान्कृत्वा तस्य प्रत्ययकारणात् । तस्योपरि दयां कृत्वा मुमुचुस्तं गृहं प्रति
បន្ទាប់មក ពួកគេឲ្យគាត់ស្បថជាច្រើន ដើម្បីបង្កើតការជឿទុកចិត្ត។ ហើយដោយមានមេត្តាករុណាចំពោះគាត់ ពួកគេបានលែងគាត់ឲ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។
Verse 41
सोऽपि गत्वाऽथ पप्रच्छ प्रगत्वा पितरं निजम् । शृणु तात वचोऽस्माकं ततः प्रत्युत्तरं कुरु
គាត់ក៏បានទៅ ហើយចូលទៅជិតឪពុករបស់ខ្លួន រួចសួរថា៖ «ឪពុកអើយ សូមស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំសិន ហើយបន្ទាប់មកសូមឆ្លើយតប»។
Verse 42
यत्कृत्वाहमकृत्यानि चौर्यादीनि सहस्रशः । पुष्टिं करोमि ते नित्यस् तद्भागस्तेऽस्ति वा न वा
«ដោយធ្វើអំពើហាមឃាត់ ដូចជាលួចជាដើម រាប់ពាន់ដង ខ្ញុំបានផ្គត់ផ្គង់អាហាររស់នៅឲ្យអ្នករៀងរាល់ថ្ងៃ។ សូមប្រាប់ខ្ញុំ៖ អ្នកមានភាគណាមួយក្នុងកម្មនោះឬទេ?»
Verse 43
पापस्य मम प्रब्रूहि पृच्छतोऽत्र यथातथम् । अत्र मे संशयो जातस्तस्माच्छीघ्रं प्रकीर्तय
សូមប្រាប់ខ្ញុំដោយសេចក្តីពិត តាមដែលខ្ញុំសួរនៅទីនេះ អំពីបាបរបស់ខ្ញុំ។ សង្ស័យបានកើតក្នុងចិត្តខ្ញុំ ដូច្នេះសូមប្រកាសឲ្យឆាប់។
Verse 44
पितोवाच । बाल्ये पुत्र मया नीतस्त्वं पुष्टिं व्याकुलात्मना । शुभाऽशुभानि कृत्यानि कृत्वा स्निग्धेन चेतसा
ឪពុកបាននិយាយថា៖ «កូនអើយ នៅវ័យកុមារភាព ឪពុកបានចិញ្ចឹមអ្នកដោយចិត្តកង្វល់ ហើយបានធ្វើកិច្ចការទាំងល្អទាំងអាក្រក់ ដោយចិត្តស្រឡាញ់អាណិត»។
Verse 45
एतदर्थं पुनर्येन वार्धक्ये समुपस्थिते । गां पालयसि भूयोऽपि कृत्वा कर्म शुभाऽशुभम्
«ហេតុនេះហើយ ពេលឥឡូវវ័យចាស់បានមកដល់ ឯអ្នកវិញក៏ថែរក្សាគ្រួសារឡើងវិញ ដោយធ្វើកម្មទាំងល្អទាំងអាក្រក់ម្តងទៀត»។
Verse 46
न तस्य विद्यते भागस्तव स्वल्पोऽपि पुत्रक । शुभस्य वाऽथ पापस्य सांप्रतं च तथा मम
«កូនស្រឡាញ់ អ្នកមិនមានចំណែកក្នុងនោះទេ សូម្បីតែបន្តិច—ទាំងក្នុងកុសល ឬក្នុងបាប—ដូចគ្នានេះឥឡូវនេះ ឪពុកក៏មិនមានចំណែកក្នុងរបស់អ្នកដែរ»។
Verse 47
आत्मनैव कृतं कर्म स्वयमेवोपभुज्यते । शुभं वा यदि वा पापं भोक्तारोन्यजनाः स्मृताः
កម្មដែលខ្លួនឯងបានធ្វើ គឺខ្លួនឯងតែប៉ុណ្ណោះទទួលផល។ មិនថាជាកុសលឬបាបទេ អ្នកដទៃមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកទទួលផលឡើយ។
Verse 48
साधुत्वेनाथ चौर्येण कृष्या वा वाणिजेन वा । त्वमुपानयसे भोज्यं न मे चिन्ता प्रजायते
មិនថាដោយសេចក្តីសុចរិត ឬដោយលួចក៏ដោយ មិនថាដោយកសិកម្ម ឬដោយពាណិជ្ជកម្មក៏ដោយ—អ្នកនាំអាហារមកឲ្យខ្ញុំ ដូច្នេះខ្ញុំមិនមានកង្វល់ឡើយ។
Verse 49
तस्मान्नैतद्धृदि स्थाप्यं कर्मनिंद्यं करिष्यसि । यत्तस्यांशं प्रभोक्ता त्वं वयं सर्वे प्रभुंजकाः
ដូច្នេះ កុំដាក់គំនិតនេះក្នុងចិត្ត ហើយកុំប្រព្រឹត្តកម្មដែលគេតិះដៀល ដោយគិតថា «ព្រះអម្ចាស់នឹងទទួលភាគរបស់វា ហើយយើងទាំងអស់នឹងទទួលផង»។
Verse 50
सूत उवाच । स एतद्वचनं श्रुत्वा व्याकुलेनान्त्तरात्मना । पप्रच्छ मातरं गत्वा तमेवार्थं प्रयत्नतः
សូត្រាបាននិយាយថា៖ ពេលគាត់បានឮពាក្យទាំងនោះ ចិត្តខាងក្នុងរបស់គាត់ក៏រអាក់រអួល។ គាត់ទៅរកម្តាយ ហើយសួរនាងដោយខិតខំអំពីរឿងនោះដដែល។
Verse 51
ततस्तयापि तच्चोक्तं यत्पित्रा तस्य जल्पितम् । असामान्यं शुभे पापे कृत्ये तस्य द्विजोत्तमाः
បន្ទាប់មក នាងក៏ប្រាប់គាត់ដែរ នូវអ្វីដែលឪពុករបស់គាត់បាននិយាយ។ «ឱ ព្រះទ្វិជោត្តមៈ កិច្ចការរបស់គាត់ មិនថាជាបុណ្យឬបាប ក៏មិនមែនជារឿងធម្មតាទេ»។
Verse 52
ततः पप्रच्छ तां भार्यां गत्वा दुःखसमन्वितः । साऽप्युवाच ततस्तादृक्पापं गुरुजनोद्भवम्
បន្ទាប់មក គាត់ពោរពេញដោយទុក្ខ ទៅរកភរិយារបស់គាត់ ហើយសួរនាង។ នាងក៏ឆ្លើយថា៖ «បាបបែបនេះ កើតចេញពីការប្រព្រឹត្តខុសចំពោះអ្នកចាស់ទុំ និងអ្នកគួរគោរព»។
Verse 53
ततः स शोकसंतप्तः पश्चात्तापेन संयुतः । गर्हयन्नेव चात्मानं ययौ ते यत्र तापसाः
បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវទុក្ខសោកដុតឆេះ ហើយពោរពេញដោយការស្តាយក្រោយ; ដោយបន្ទោសខ្លួនឯង គាត់បានទៅកាន់ទីកន្លែងដែលពួកតាបស (អ្នកបួស) ស្នាក់នៅ។
Verse 54
ततः प्रणम्य तान्सर्वान्कृतांजलिपुटः स्थितः । गम्यतां गम्यतां विप्राः क्षम्यतां क्षम्यतां मम
បន្ទាប់មក គាត់បានក្រាបបង្គំដល់ពួកគេទាំងអស់ ហើយឈរដោយដៃប្រណម្យ (បត់ដៃជាគូ) និយាយថា៖ «សូមទៅ សូមទៅ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ—សូមអភ័យ សូមអភ័យដល់ខ្ញុំ»។
Verse 55
यन्मया मौर्ख्यमास्थाय युष्मन्निर्भर्त्सना कृता । सुपाप्मना विमूढेन तस्मात्कार्या क्षमाद्य मे
«ដោយសារខ្ញុំបានពឹងផ្អែកលើភាពល្ងង់ខ្លៅ ហើយបានបន្ទោសអ្នកទាំងឡាយ—ខ្ញុំជាមនុស្សវង្វេង និងមានបាបធ្ងន់—ដូច្នេះ សូមប្រទានអភ័យទោសដល់ខ្ញុំ»។
Verse 56
युष्मदीयं वचः कृत्स्नं मद्गुरुभ्यां प्रजल्पितम् । भार्यया च द्विजश्रेष्ठास्तेन मे दुःखमागतम्
«ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ អ្នកទាំងឡាយបាននិយាយទាំងស្រុង ត្រូវបានមនុស្សចាស់ទុំរបស់ខ្ញុំ និងភរិយារបស់ខ្ញុំផងដែរ និយាយឡើងវិញ; ដោយហេតុនោះ ទុក្ខសោកបានមកលើខ្ញុំ»។
Verse 57
तस्मात्कुर्वंतु मे सर्वे प्रसादं मुनिसत्तमाः । उपदेशप्रदानेन येन पापं क्षपाम्यहम्
«ដូច្នេះ ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ សូមអ្នកទាំងអស់បង្ហាញព្រះគុណដល់ខ្ញុំ—ដោយប្រទានការប្រៀនប្រដៅ—ដើម្បីឲ្យខ្ញុំអាចបំផ្លាញបាបរបស់ខ្ញុំបាន»។
Verse 58
मया कर्म कृतं निंद्यं सदैव द्विजसत्तमाः । स्त्रियोऽपि च द्विजेंद्राश्च तापसाश्च विशेषतः
ឱ ព្រះទ្វិជជនដ៏ប្រសើរ! ខ្ញុំបានប្រព្រឹត្តកម្មអាក្រក់គួរឲ្យទោស—ទាំងលើស្ត្រីផង ទាំងលើព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តមផង ហើយជាពិសេសលើអ្នកតបស។
Verse 59
ये ये दीनतरा लोका न समर्थाः प्रयोधितुम् । ते मया मुषिताः सर्वे न समर्थाः कदाचन
មនុស្សទាំងឡាយណាដែលក្រីក្រជាងគេ ហើយមិនអាចតស៊ូឬតបស្នងបាន—មនុស្សទាំងអស់នោះ ខ្ញុំបានលួចប្លន់ទាំងស្រុង; ពួកគេមិនដែលអាចប្រឆាំងខ្ញុំបានឡើយ។
Verse 60
कुटुम्बार्थं विमूढेन साधुसंगविवर्जिना । यथैव पठता शास्त्रं तन्मेऽद्य पतितं हृदि
ដោយមោហៈ និងខ្វះការស្នាក់នៅជាមួយសាធុជន ខ្ញុំបានប្រឹងប្រែងរស់នៅតែដើម្បីគ្រួសារ។ តែថ្ងៃនេះ ដូចជាកំពុងអានសាស្ត្រ សេចក្តីពិតនៃវាបានធ្លាក់ចូលក្នុងបេះដូងខ្ញុំ។
Verse 61
यदि न स्याद्भवद्भिर्मे दर्शनं चाद्य सत्तमाः । तदन्यान्यपि पापानि कर्ताहं स्यां न संशयः
ឱ សត្ដមាហ៍ ជាអ្នកប្រកបដោយធម៌ដ៏ប្រសើរ! ប្រសិនបើថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមិនបានទទួលទស្សនៈដ៏បរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គទេ នោះខ្ញុំនឹងបន្តប្រព្រឹត្តបាបផ្សេងៗទៀត ដោយមិនសង្ស័យឡើយ។
Verse 62
तेषां मध्यगतश्चासीत्पुलहो नाम सन्मुनिः । हास्यशीलः स तं प्राह विप्लवार्थं द्विजोत्तमम्
ក្នុងចំណោមពួកគេ មានមហាមុនីសច្ចៈមួយអង្គ ឈ្មោះ ពុលហៈ។ ព្រះអង្គមានអាកប្បកិរិយាសប្បាយរីករាយ ហើយបានមានព្រះវាចាទៅកាន់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តមនោះ ដើម្បីបង្កឲ្យរឿងការណ៍បត់បែន។
Verse 63
अहं ते कीर्तयिष्यामि मन्त्रमेकं सुशोभनम् । यं ध्यायञ्जप्यमानस्त्वं सिद्धिं यास्यसि शाश्वतीम्
ខ្ញុំនឹងប្រកាសប្រាប់អ្នកអំពីមន្តតែមួយ ដ៏រុងរឿងល្អឥតខ្ចោះ។ ដោយសមាធិគិតលើវា ហើយសូត្រជាបន្តបន្ទាប់ អ្នកនឹងទទួលបានសិទ្ធិដ៏អចិន្ត្រៃយ៍ មិនរលាយ។
Verse 64
जाटघोटेतिमन्त्रोऽयं सर्वसिद्धिप्रदायकः तमेनं जप विप्र त्वं दिवारात्रमतंद्रितः
មន្តនេះ ‘ជាតឃោតេ’ ជាមន្តផ្តល់សិទ្ធិទាំងអស់។ ដូច្នេះ ឱ ព្រាហ្មណ៍ សូមសូត្រមន្តនេះទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ដោយមិនខ្ជិលច្រអូស។
Verse 65
ततो यास्यसि संसिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि
បន្ទាប់មក អ្នកនឹងទទួលបានជោគជ័យពេញលេញ ដ៏កម្ររកបាន សូម្បីតែដោយទេវតាទាំងឡាយ។
Verse 66
एवमुक्त्वाथ ते विप्रास्तीर्थयात्रां ततो ययुः । सोऽपि तत्रैव चौरस्तु स्थितो जपपरायणः
ព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះ និយាយដូច្នេះហើយ ក៏ចេញដំណើរទៅធ្វើទៀរថយាត្រាទៅកាន់ទីរីថៈបរិសុទ្ធ។ តែចោរនោះនៅតែស្ថិតនៅទីនោះ ដោយឧស្សាហ៍សូត្រមន្តជាអាទិភាព។
Verse 67
अनन्यमनसा तेन प्रारब्धः स तदा जपः । यथाऽभवत्समाधिस्थो येनावस्थां परां गतः
ដោយចិត្តមិនបែកបាក់ គាត់បានចាប់ផ្តើមជបៈនោះ។ ហើយគាត់បានចូលសមាធិដូច្នេះ ដោយសារវា គាត់បានឈានដល់ស្ថានភាពខ្ពស់បំផុត។
Verse 68
तस्यैवं स्मरमाणस्य तं मन्त्रं ब्राह्मणस्य च । निश्चलत्वं गतः कायः कार्ये च निश्चलः स्थितः
ពេលគាត់រំលឹកមន្ត្រដែលព្រះព្រាហ្មណ៍បានបង្រៀនជានិច្ច កាយរបស់គាត់ក៏ស្ងៀមស្ងាត់មិនរវើរវាយ ហើយក្នុងការអនុវត្តនោះគាត់ឈរមាំមួនមិនរំញ័រ។
Verse 69
ततः कालेन महता वल्मीकेन समावृतः । समंताद्ब्राह्मणश्रेष्ठा ध्यानस्थस्य महात्मनः
បន្ទាប់មក កាលកន្លងយូរណាស់ គាត់ត្រូវបានគំនរមាត់ស្រមោចគ្របព័ទ្ធជុំវិញទាំងស្រុង—ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ—ខណៈដែលមហាត្មានោះនៅតែស្ថិតក្នុងសមាធិ។
Verse 70
तौ मातापितरौ तस्य सा च भार्या मनस्विनी । याता मृत्युवशं सर्वे तमन्वेष्य प्रयत्नतः
ឪពុកម្តាយរបស់គាត់ និងភរិយាដែលមានចិត្តមាំមួននោះផងដែរ បានស្វែងរកគាត់ដោយខិតខំអស់ពីកម្លាំង ហើយទាំងអស់គ្នាក៏ធ្លាក់ក្រោមអំណាចមរណៈ។
Verse 71
न विज्ञातश्च तत्रस्थः संन्यस्तः स महाव्रतः । संसारभावनिर्मुक्तस्तस्मान्मुनिसमागमात्
គាត់នៅទីនោះដោយគ្មាននរណាស្គាល់។ ដោយទទួលយកសន្យាស (ការលះបង់) ជាមហាវ្រតៈ គាត់បានរួចផុតពីអារម្មណ៍ពិភពលោក ដោយសារការស្និទ្ធស្នាលជាមួយមុនីទាំងឡាយ។
Verse 72
कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण ते पुनः । तीर्थयात्राप्रसंगेन मुनयः समुपस्थिताः
ក្រោយមក កាលកន្លងទៅមួយរយៈ មុនីទាំងឡាយបានមកដល់ម្តងទៀតតាមផ្លូវដដែលនោះ ដោយសារការធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាន់ទីរថ (ទីសក្ការៈ)។
Verse 73
प्रोचुश्चैतद्द्विजाः स्थानं यत्र चौरेण संगमः । आसीद्वस्तेन रौद्रेण ब्राह्मणच्छद्मधारिणा
ព្រះឥសីទ្វិជៈទាំងនោះបានចង្អុលបង្ហាញទីនោះឯង ដែលធ្លាប់មានការជួបប្រទះជាមួយចោរ មនុស្សកាចសាហាវ និងឃោរឃៅ ដែលពាក់ពុតជាព្រាហ្មណ៍។
Verse 74
ततो वल्मीकमध्यस्थं शुश्रुवुर्निस्वनं च ते । जाटघोटेतिमंत्रस्य तस्यैव च महात्मनः
បន្ទាប់មក ពួកគេបានឮសំឡេងចេញពីក្នុងរូងស្រមោច; មហាត្មាអង្គនោះកំពុងសូត្រមន្ត ដែលចាប់ផ្តើមដោយពាក្យ «ជាត-ឃោត»។
Verse 75
अथ भूम्यां प्रहारास्ते सस्वनुः सर्वतोदिशम् । ते वल्मीकं ततो दृष्ट्वा तं चौरं तस्य मध्यगम्
បន្ទាប់មក ការវាយលើដីរបស់ពួកគេបានលាន់ឮទៅគ្រប់ទិស។ រួចពួកគេឃើញរូងស្រមោច ហើយបានឃើញចោរនោះអង្គុយនៅកណ្ដាលរបស់វា។
Verse 76
जपमानं तु तं मन्त्रं पुलहेन निवेदितः । हास्यरूपेण यस्तस्य सिद्धिं च द्विजसत्तमाः
ឱ ទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ! គាត់កំពុងសូត្រមន្តនោះ ដែលពុលហៈបានបង្រៀនឲ្យ—ទោះជាប្រគល់ក្នុងទម្រង់លេងសើចក៏ដោយ—ក៏នាំឲ្យគាត់ទទួលបានសិទ្ធិផងដែរ។
Verse 77
यद्वा सत्यमिदं प्रोक्तमाचार्यैः शास्त्रदृष्टिभिः । स्तोकं सिद्धिकृते तस्य यस्मात्सिद्धिरुपस्थिता
ឬម្យ៉ាងទៀត ពាក្យដែលគ្រូអាចារ្យ—អ្នកមើលឃើញតាមទស្សនៈនៃសាស្ត្រ—បាននិយាយ គឺពិតប្រាកដ៖ សូម្បីតែអ្វីតិចតួចក៏អាចបង្កើតសិទ្ធិបានសម្រាប់គាត់ ព្រោះការបានសម្រេចបានមកដល់គាត់ហើយ។
Verse 78
मन्त्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भावना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी
ក្នុងមន្ត្រា ក្នុងទីរថៈ ក្នុងព្រះព្រាហ្មណ៍ ក្នុងទេវតា ក្នុងអ្នកទស្សន៍ទាយ ក្នុងឱសថ និងក្នុងគ្រូ—ចិត្តសទ្ធាដូចម្តេច សិទ្ធិផលក៏បង្ហាញដូចនោះ។
Verse 79
अथ तं वीक्ष्य संसिद्धं कुमन्त्रेणापि तस्करम् । ते विप्रा विस्मयाविष्टाः कृपाविष्टा विशेषतः
បន្ទាប់មក ពួកគេឃើញចោរនោះបានសម្រេចពេញលេញ ទោះដោយមន្ត្រខូចក៏ដោយ; ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះភ្ញាក់ផ្អើល ហើយជាពិសេសក៏រង់ចាំដោយមេត្តាករុណា។
Verse 80
समाध्यर्हैस्ततो द्रव्यैस्तैलैस्तद्भेषजैरपि
បន្ទាប់មក ពួកគេយកវត្ថុដែលសមស្របសម្រាប់អ្នកស្ថិតក្នុងសមាធិជ្រៅ—ទាំងប្រេង និងឱសថទាំងនោះផង—ហើយចាប់ផ្តើមព្យាបាលគាត់។
Verse 81
ममर्दुस्तस्य तद्गात्रं समाधिस्थं चिरं द्विजाः । ततः स चेतनां लब्धा आलोक्य च मुहुर्मुहुः । प्रोवाच विस्मयाविष्टस्तान्मुनीन्प्रकृतानिति
ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះបានម៉ាស្សារាងកាយរបស់គាត់ ដែលស្ថិតក្នុងសមាធិយូរហើយ។ បន្ទាប់មក គាត់បានដឹងខ្លួនវិញ ហើយមើលទៅម្តងហើយម្តងទៀត; ដោយភ្ញាក់ផ្អើល គាត់បាននិយាយទៅកាន់មុនីទាំងនោះ ដែលហាក់ដូចជាស្ថិតក្នុងសភាពធម្មតា។
Verse 82
लोहजंघ उवाच । किमर्थं न गता यूयं मया मुक्ता द्विजोत्तमाः । नाहं किंचिद्ग्रहीष्यामि युष्मदीयं कथंचन । कुटुंबार्थं यतस्तस्माद्व्रजध्वं स्वेच्छयाऽधुना
លោហជង្គៈបាននិយាយថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនចាកចេញទៅទេ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ, ទោះបីខ្ញុំបានដោះលែងអ្នកហើយ? ខ្ញុំនឹងមិនយកអ្វីពីអ្នកឡើយ មិនថាវិធីណាក៏ដោយ។ ព្រោះវាសម្រាប់គ្រួសាររបស់អ្នក ដូច្នេះចូរទៅឥឡូវនេះ តាមចិត្តអ្នក»។
Verse 83
मुनय ऊचुः । चिरकालाद्वयं प्राप्ताः पुनर्भ्रांत्वाऽत्र कानने । समाधिस्थेन न ज्ञातः कालोऽतीतस्त्वया बहु
ព្រះមុនីទាំងឡាយបានពោលថា៖ «ក្រោយពេលយូរណាស់ យើងបានត្រឡប់មកទីនេះវិញ ដើរវង្វេងម្តងទៀតក្នុងព្រៃនេះ។ ខណៈដែលអ្នកស្ថិតក្នុងសមាធិ ពេលវេលាជាច្រើនបានកន្លងផុតទៅដោយអ្នក—ដោយមិនបានដឹងឡើយ»។
Verse 84
तौ मातापितरौ वृद्धौ त्वया मुक्तौ क्षयं गतौ । त्वं च संसिद्धिमापन्नः परामस्मत्प्रसादतः
«មាតាបិតាទាំងពីរនោះ ដែលចាស់ជរា ត្រូវបានអ្នកដោះលែង ហើយបានទៅដល់ទីបញ្ចប់របស់ពួកគេ។ ចំណែកអ្នកវិញ ដោយព្រះគុណរបស់យើង អ្នកបានសម្រេចសិទ្ធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់»។
Verse 85
वल्मीकांतः स्थितो यस्मात्संसिद्धिं परमां गतः । वल्मीकिर्नाम विख्यातस्तस्माल्लोके भविष्यसि
«ព្រោះអ្នកបានឈរនៅជិតរូងស្រមោច ហើយបានទៅដល់សិទ្ធិដ៏លើសលប់ ដូច្នេះក្នុងលោក អ្នកនឹងល្បីឈ្មោះថា ‘វាល្មីគី’»។
Verse 86
अत्रस्थेन यतो मुष्टास्त्वया लोकाः पुरा द्विज । मुखाराख्यं ततस्तीर्थमेतत्ख्यातिं गमिष्यति
«ព្រោះអ្នកបានស្នាក់នៅទីនេះ ហើយកាលមុនបានប្លន់យកទ្រព្យពីមនុស្សទាំងឡាយ ឱ ព្រាហ្មណ៍ ដូច្នេះ ទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធនេះ នឹងល្បីឈ្មោះថា ‘មុខារា’»។
Verse 87
येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रावण्यां श्रद्धया द्विजाः । क्षालयिष्यंति ते पापं चौर्य कर्मसमुद्भवम्
«ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយណា ដែលនឹងងូតទឹកនៅទីនេះ ក្នុងខែស្រាវណៈ ដោយសទ្ធា ពួកគេនឹងលាងសម្អាតបាប ដែលកើតពីកម្មលួចប្លន់»។
Verse 88
सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ ते विप्रास्तमामंत्र्य मुनिं ततः । प्रणतास्तेन संजग्मुर्वांछिताशां ततः परम्
សូត្រាបានមានពាក្យថា៖ ពោលដូច្នេះហើយ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះបានសុំលាព្រះមុនីនោះ; ក្រាបបង្គំគោរពរួច ក៏ធ្វើដំណើរទៅបន្តទៀត ដោយបំណងប្រាថ្នាបានសម្រេច។
Verse 89
तपःस्थः सोऽपि तत्रैव वाल्मीकिरिति यः स्मृतः
ហើយព្រះមហាមុនីនោះក៏នៅទីនោះដដែល ដោយឈរជាប់ក្នុងតបស្យា—អ្នកដែលគេរំលឹកថា «វាល្មីគី»។
Verse 90
मुनीनां प्रवरः श्रेष्ठः संजातश्च ततः परम् । अद्यापि तिष्ठते मूर्तः स तत्रस्थो मुनीश्वरः
បន្ទាប់មក មានមុនីដ៏ប្រសើរបំផុត កើតឡើងជាមុនីឯកក្នុងចំណោមមុនីទាំងឡាយ។ សូម្បីតែសព្វថ្ងៃ ព្រះអម្ចាស់មុនីនោះនៅតែស្ថិតនៅទីនោះ ដោយមានរូបកាយ ប្រាកដនៅកន្លែងនោះឯង។
Verse 91
यस्तं प्रपूजयेद्भक्त्या स कविर्जायते भुवम् । अष्टम्यां च विशेषेण सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः
អ្នកណាដែលបូជាព្រះមុនីនោះដោយភក្តី នឹងក្លាយជាកវីលើផែនដី។ ហើយជាពិសេសនៅថ្ងៃអष्टមី (ថ្ងៃទី៨តាមចន្ទគតិ) ប្រសិនបើមានសទ្ធាដ៏ត្រឹមត្រូវ ផលនឹងប្រាកដជាសម្រេច។
Verse 124
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मुखारतीर्थोत्पत्तिवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ដូច្នេះបានបញ្ចប់ ក្នុងព្រះស្កន្ទមហាពុរាណដ៏បរិសុទ្ធ—ក្នុងសំហិតាដែលមាន៨១,០០០ស្លោក—នៅភាគទី៦ នាគរកណ្ឌ ក្នុងមហាត្ម្យនៃហាតកេស្វរក្សេត្រ ជំពូកមានចំណងជើង «ពិពណ៌នាកំណើតនៃមុខារាទីរថ» ជាជំពូកទី១២៤។