Adhyaya 45
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 45

Adhyaya 45

មហាឋានមាកណ្ឌេយ្យរំលឹកសំណួរចាស់ដែលព្រះរាជា ឧត្តានបាទ បានសួរព្រះមហេស្វរ ក្នុងសភានៃឥសី និងទេវតា អំពីទីរថ៌សម្ងាត់ និងមានបុណ្យធំជាងគេ ព្រមទាំងប្រភពនៃ «សូលភេទ» និងមហិមារបស់ទីកន្លែងនោះ។ ព្រះឥស្វរ ចាប់ផ្តើមពន្យល់ដោយនាំមកនូវរឿងដៃត្យ អន្ធកៈ ដែលមានអំណាចខ្លាំង និងអួតអាង គ្រប់គ្រងដោយគ្មានអ្នកប្រឆាំង។ អន្ធកៈ សម្រេចបម្រើព្រះមហាទេវ ដោយធ្វើតបស្យា នៅលើច្រាំងទន្លេ រេវា ជាបួនដំណាក់កាលជាបន្តបន្ទាប់រាប់ពាន់ឆ្នាំ៖ អត់អាហារ រស់ដោយទឹក បរិភោគផ្សែង និងសមាធិយោគយ៉ាងតឹងរឹង រហូតរាងកាយសល់តែឆ្អឹងនិងស្បែក។ ភាពក្តៅគគុកនៃតបស្យានោះឮដល់កៃលាស; អុមា សួរអំពីភាពធ្ងន់ធ្ងរមិនធ្លាប់មាន និងស្ទាក់ស្ទើរអំពីការផ្តល់ពរ ឆាប់ពេក។ ព្រះសិវ និងអុមា ចុះទៅជួបអ្នកធ្វើតបស្យា ហើយព្រះសិវ ប្រទានឱ្យសុំពរ។ អន្ធកៈ សុំឲ្យឈ្នះទេវតាទាំងអស់; ព្រះសិវ បដិសេធថាមិនសមរម្យ ហើយណែនាំឲ្យសុំអ្វីផ្សេង។ អន្ធកៈ ដួលសន្លប់ដោយអស់សង្ឃឹម; អុមា រំលឹកថាការមិនអើពើអ្នកស្រឡាញ់ភក្តី អាចប៉ះពាល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះនៃព្រះសិវ ដែលការពារភក្តី។ ដូច្នេះបានកំណត់ពរប្រកបដោយសម្របសម្រួល៖ អន្ធកៈ អាចឈ្នះទេវតាទាំងអស់ លើកលែងវិស្ណុ និងមិនអាចលើកដៃលើព្រះសិវ។ បានស្ដារឡើងវិញ អន្ធកៈ ទទួលពរ ហើយព្រះសិវ ត្រឡប់ទៅកៃលាស បញ្ចប់មេរៀនអំពីតបស្យា បំណង និងការគ្រប់គ្រងពរ ដែលភ្ជាប់នឹងទីរថ៌។

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एष एव पुरा प्रश्नः परिपृष्टो महेश्वरम् । राज्ञा चोत्तानपादेन ऋषिदेवसमागमे

ព្រះមារកណ្ឌេយៈមានព្រះវាចា៖ សំណួរនេះដដែល កាលពីបុរាណ ព្រះរាជា ឧត្តានបាទ បានទូលសួរ ព្រះមហេស្វរ ក្នុងមហាសន្និបាតនៃឥសី និងទេវតាទាំងឡាយ។

Verse 2

उत्तानपाद उवाच । इदं तीर्थं महापुण्यं सर्वदेवमयं परम् । गुह्याद्गुह्यतरं स्थानं न दृष्टं न श्रुतं हर

ព្រះរាជា ឧត្តានបាទ មានព្រះបន្ទូល៖ ទីរថៈនេះមានបុណ្យធំលើសលប់ ជាទីប្រសើរ និងពេញដោយទេវតាទាំងអស់។ ឱ ហរៈ! ទីនេះលាក់លៀមជាងលាក់លៀម—ខ្ញុំមិនដែលឃើញ មិនដែលស្តាប់សូម្បីតែម្តង។

Verse 3

शूलभेदं कथं जातं केनैवोत्पादितं पुरा । माहात्म्यं तस्य तीर्थस्य विस्तराच्छंस मे प्रभो

សូលភេទៈ កើតឡើងដូចម្តេច ហើយកាលបុរាណ អ្នកណាបានបង្កើតវា? ឱ ព្រះអម្ចាស់ សូមព្រះអង្គពណ៌នាមហិមាទីរថៈនោះឲ្យខ្ញុំដោយលម្អិត។

Verse 4

ईश्वर उवाच । आसीत्पुरा महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । मर्त्ये न तादृशः कश्चिद्विक्रमेण बलेन वा

ព្រះឥស្វរ មានព្រះវាចា៖ កាលពីបុរាណ មានដានវៈមហាវីរបុរសម្នាក់ មោទនភាពដោយកម្លាំងរបស់ខ្លួន។ ក្នុងលោកមនុស្ស មិនមានអ្នកណាស្មើគាត់ទេ—ទាំងដោយវីរភាព និងដោយអំណាច។

Verse 5

सूनुर्ब्रह्मसुतस्यायमन्धको नाम दुर्मदः । निजस्थाने वसन् पापः कुर्वन् राज्यमकण्टकम्

មនុស្សនោះ ជាកូននៃកូនប្រុសរបស់ព្រះព្រហ្ម មាននាមថា អន្ធកៈ ជាមនុស្សមោទនភាព និងវង្វេង។ រស់នៅក្នុងអាណាចក្ររបស់ខ្លួន គាត់ជាមនុស្សបាប បានគ្រប់គ្រងដោយគ្មានឧបសគ្គណាមួយ។

Verse 6

हृष्टपुष्टो वसन्मर्त्ये स सुरैर्नाभिभूयते । भवनं तस्य पापस्य वह्नेरुपवनं यथा

នៅក្នុងលោកមនុស្ស គេរស់នៅដោយរីករាយ និងមាំមួន ទោះជាព្រះទេវតាក៏មិនអាចឈ្នះគេបាន។ លំនៅរបស់អ្នកមានបាបនោះ ដូចព្រៃរបស់ភ្លើង—មិនអាចចូលជិត និងគួរឱ្យភ័យខ្លាច។

Verse 7

एतस्मिन्नन्धकः काले चिन्तयामास भारत । तोषयामि महादेवं येन सानुग्रहो भवेत्

នៅពេលនោះ ឱ ភារតៈ អន្ធកៈបានគិតក្នុងចិត្តថា «ខ្ញុំនឹងបូជាមហាទេវ ដើម្បីឲ្យព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យអនុគ្រោះចំពោះខ្ញុំ»។

Verse 8

प्रार्थयामि वरं दिव्यं यो मे मनसि वर्तते । परं स निश्चयं कृत्वा सोऽन्धको निर्गतो गृहात्

«ខ្ញុំនឹងសូមពរទិព្វដែលស្ថិតនៅក្នុងចិត្តខ្ញុំ»។ ក្រោយពេលកំណត់ចិត្តយ៉ាងមុតមាំ អន្ធកៈបានចាកចេញពីផ្ទះ។

Verse 9

रेवातटं समासाद्य दानवस्तपसि स्थितः । उग्रं तपश्चचारासौ दारुणं लोमहर्षणम्

ពេលទៅដល់ច្រាំងទន្លេរេវា ដានវៈនោះបានឈរមាំក្នុងការធ្វើតបៈ។ គេបានបំពេញតបៈយ៉ាងខ្លាំង—កាចសាហាវ ក្រៀមក្រំ និងធ្វើឲ្យរោមឈរ។

Verse 10

दिव्यं वर्षसहस्रं स निराहारोऽभवत्ततः । द्वितीयं तु सहस्रं स न्यवसद्वारिभोजनः

បន្ទាប់មក គេបាននៅដោយមិនបរិភោគអាហារ អស់មួយពាន់ឆ្នាំទិព្វ។ ហើយក្នុងពាន់ឆ្នាំទីពីរ គេរស់នៅដោយទឹកតែប៉ុណ្ណោះ។

Verse 11

तृतीयं तु सहस्रं स धूमपानरतोऽभवत् । चतुर्थं वर्षसाहस्रं योगाभ्यासेन संस्थितः

ក្នុងពាន់ឆ្នាំទីបី គាត់បានឧស្សាហ៍ក្នុងព្រហ្មចារីយ៍ «ផឹកផ្សែង»។ ក្នុងពាន់ឆ្នាំទីបួន គាត់បានតាំងមាំនៅក្នុងវិន័យនៃការអនុវត្តយោគៈ។

Verse 12

कोपीह नेदृश चक्रे तपः परमदारुणम् । अस्थिचर्मावशेषोऽसौ यावत्तिष्ठति भारत

ឱ ភារត! គ្មានអ្នកណានៅទីណាធ្វើតបៈដ៏សាហាវខ្លាំងបែបនេះឡើយ។ ដរាបណាគាត់ឈរមាំ គាត់នៅសល់តែឆ្អឹងនិងស្បែកប៉ុណ្ណោះ។

Verse 13

तस्य मूर्ध्नि ततो राजन् धूमवार्त्तिर्विनिःसृता । देवलोकमतीत्यासौ कैलासं व्याप्य संस्थिता

បន្ទាប់មក ឱ ព្រះរាជា! ពីកំពូលក្បាលរបស់គាត់ មានពពកផ្សែងក្រឡុកក្រឡាញ់ផុសចេញ។ វាលើសលប់ដែនទេវលោក ហើយរាលដាលគ្របលើកៃលាស រួចស្ថិតនៅទីនោះ។

Verse 14

तावद्देवसमीपस्था उमा वचनमब्रवीत् । कोऽस्त्ययं मानुषे लोके तपसोग्रेण संस्थितः

នៅពេលនោះ ឧមា ដែលឈរជិតព្រះអម្ចាស់ បានមានព្រះវាចា៖ «នៅក្នុងលោកមនុស្សនេះ អ្នកណាដែលតាំងមាំក្នុងតបៈដ៏កាចខ្លាំងបែបនេះ?»

Verse 15

चतुर्वर्षसहस्राणि व्यतीयुः परमेश्वर । न केनापीदृशं तप्तं तपो दृष्टं श्रुतं तथा

«ឱ ព្រះបរមេស្វរ! ពាន់ឆ្នាំបួនពាន់បានកន្លងផុតទៅហើយ; តបៈបែបនេះមិនដែលឃើញ មិនដែលឮថាមាន—គ្មានអ្នកណាធ្វើបានកាចខ្លាំងដូចនេះឡើយ»។

Verse 16

अवज्ञां कुरुषे देव किमत्र नियमान्विते । सर्वस्य दत्से शीघ्रं त्वमल्पेन तपसा विभो

ឱ​ព្រះដ៏ជាទេវៈ! ហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គមើលរំលងនៅទីនេះ ទោះបីគាត់ឈរជាប់ក្នុងវត្តនិងនិយម? ឱ​ព្រះអង្គដ៏មានអานุភាព ព្រះអង្គប្រទានពរ​ដល់សព្វសត្វយ៉ាងឆាប់រហ័ស សូម្បីតែដោយតបៈតិចតួច។

Verse 17

नाक्षक्रीडां करिष्येऽद्य त्वया सह महेश्वर । यावन्नोत्थाप्यते ह्येष दानवो भक्तवत्सल

ឱ​មហេស្វរ! ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមិនលេងល្បែងគ្រាប់ឆ្កាងជាមួយព្រះអង្គទេ ឱ​អ្នកស្រឡាញ់អ្នកភក្តិ ដរាបណាមិនបានលើកដានវៈនេះឡើង និងឆ្លើយតបចំពោះគាត់។

Verse 18

ईश्वर उवाच । साधु साधु महादेवि सर्वलक्षणलक्षिते । अहं तं न विजानामि क्लिश्यन्तं दानवेश्वरम्

ព្រះឥស្វរ​មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ល្អណាស់ ល្អណាស់ ឱ​មហាទេវី អ្នកត្រូវបានតុបតែងដោយលក្ខណៈមង្គលទាំងអស់។ ខ្ញុំមិនទាន់ស្គាល់ម្ចាស់ដានវៈនោះទេ ដែលកំពុងរងទុក្ខលំបាកយ៉ាងនេះ»។

Verse 19

योगाभ्यासे स्थितो भद्रे ध्यायंस्तत्परमं पदम् । तत्रागच्छ मया सार्द्धं यत्र तप्यत्यसौ तपः

ឱ​អ្នកសុភាពរាបសារ ខ្ញុំស្ថិតនៅក្នុងការអនុវត្តយោគៈ ដោយសមាធិលើស្ថានភាពដ៏អធិម។ ចូរមកជាមួយខ្ញុំទៅកន្លែងដែលគាត់កំពុងធ្វើតបៈ។

Verse 20

उमया सहितो देवो गतस्तत्र महेश्वरः । अस्थिचर्मावशेषस्तु दृष्टो देवेन शम्भुना

បន្ទាប់មក ព្រះមហេស្វរ ព្រមជាមួយអុមា បានទៅដល់ទីនោះ; ហើយព្រះសម្ភូបានឃើញនៅទីនោះមនុស្សម្នាក់ដែលសល់តែឆ្អឹងនិងស្បែកប៉ុណ្ណោះ។

Verse 21

प्रत्युवाच प्रसन्नोऽसौ देवदेवो महेश्वरः । भोभोः कष्टं कृतं भीमं दारुणं लोमहर्षणम्

ដោយព្រះហឫទ័យរីករាយ ព្រះមហេស្វរៈ ព្រះជាម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អូហ៍ អូហ៍! អ្នកបានទ្រាំទ្រការលំបាកដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច ឃោរឃៅ និងធ្វើឲ្យរោមឈរឡើង»

Verse 22

ईदृशं च तपो घोरं कस्माद्वत्स त्वया कृतम् । वरं दास्याम्यहं वत्स यस्ते मनसि वर्तते

«កូនជាទីស្រឡាញ់ អ្នកហេតុអ្វីបានធ្វើតបៈដ៏ឃោរឃៅបែបនេះ? ចូរប្រាប់មក—ពរ​ណាដែលស្ថិតក្នុងចិត្តអ្នក ពរនោះខ្ញុំនឹងប្រទានឲ្យ»

Verse 23

अन्धक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव वरदो यदि शङ्कर । सुरान् सर्वान् विजेष्यामि त्वत्प्रसादान्महेश्वर

អន្ធកៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់! ប្រសិនបើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យចំពោះខ្ញុំ ប្រសិនបើព្រះអង្គជាព្រះប្រទានពរ ព្រះសង្គរ—ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ឱ មហេស្វរៈ ខ្ញុំនឹងឈ្នះទេវទាំងអស់»

Verse 24

ईश्वर उवाच । स्वप्नेऽपि त्रिदशाः सर्वे न योद्धव्याः कदाचन । असंभाव्यं न वक्तव्यं मनसो यन्न रोचते

ព្រះឥស្វរៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «កុំធ្វើសង្គ្រាមនឹងទេវតាទាំងសាមសិបបី—សូម្បីតែក្នុងសុបិនក៏មិនគួរ។ កុំបញ្ចេញពាក្យអំពីអ្វីដែលមិនអាចកើតមាន ហើយកុំនិយាយអ្វីដែលចិត្តខ្លួនឯងមិនពេញចិត្ត»

Verse 25

अन्यं किमपि याचस्व यस्ते मनसि वर्तते । स्वर्गे वा यदि वा मर्त्ये पातालेषु च संस्थितान्

«ចូរសុំអ្វីផ្សេងទៀត—អ្វីណាដែលស្ថិតក្នុងចិត្តអ្នក—មិនថាពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកដែលស្ថិតនៅសួគ៌ ឬនៅលោកមនុស្ស ឬនៅបាតាលលោកទាំងឡាយ»

Verse 26

मर्त्येषु विविधान् भोगान् भोक्ष्यसि त्वं यथेप्सितान् । कुरु निष्कण्टकं राज्यं स्वर्गे देवपतिर्यथा

ក្នុងលោកមនុស្ស អ្នកនឹងបានសោយសុខនានាប្រការតាមបំណង។ ចូរស្ថាបនារាជ្យឥតមានបន្លា (ឥតរំខាន) ដូចព្រះឥន្ទ្រ ជាព្រះអធិរាជនៃទេវតានៅសួគ៌។

Verse 27

देवस्य वचनं श्रुत्वा सोऽन्धको विमनाः स्थितः । वृथा क्लेशश्च मे जातो न किंचित्साधितं मया

ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចារបស់ព្រះអម្ចាស់ អន្ធកៈឈរនៅដោយចិត្តសោកសៅ៖ «ទុក្ខលំបាករបស់ខ្ញុំឥតប្រយោជន៍ ខ្ញុំមិនបានសម្រេចអ្វីសោះ»។

Verse 28

निश्वासं परमं मुक्त्वा निपपात धरातले । मूलच्छिन्नो यथा वृक्षो निरुच्छ्वासस्तदाभवत्

គាត់ដកដង្ហើមធំមួយ ហើយដួលលើដី។ ដូចដើមឈើដែលត្រូវកាត់ផ្តាច់ពីឫស នៅពេលនោះគាត់ក៏គ្មានដង្ហើម និងស្ពឹកស្រពន់។

Verse 29

मूर्च्छापन्नं ततो दृष्ट्वा देवी वचनमब्रवीत् । यं कामं कामयत्येष तमस्मै देहि शङ्कर

ឃើញគាត់សន្លប់ដួល ដេវីបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ សង្គរ! សូមប្រទានបំណងដែលគាត់ប្រាថ្នា នោះឲ្យគាត់»។

Verse 30

भक्तानुपेक्षमाणस्य तवाकीर्तिर्भविष्यति

បើអ្នកមើលរំលងអ្នកភក្តិ នោះកេរ្តិ៍អាក្រក់នឹងមកដល់អ្នក។

Verse 31

ईश्वर उवाच । यदि दास्ये वरं देवि इच्छाभूतं कदाचन । ततो न मंस्यते विष्णुं न ब्रह्माणं न मामपि

ព្រះឥស្វរ​មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ទេវី ប្រសិនបើខ្ញុំធ្លាប់ប្រទានពរតាមតែចិត្តប្រាថ្នារបស់គេ នោះបន្ទាប់មកគេនឹងមិនគោរពព្រះវិษ្ណុ មិនគោរពព្រះព្រហ្មា ហើយសូម្បីខ្ញុំក៏មិនគោរពដែរ»

Verse 32

उच्चत्वमाप्तो देवेशि अन्यानपि सुरासुरान्

«ឱ ទេវីម្ចាស់ទេវទាំងឡាយ ពេលគេបានឋានៈខ្ពស់ និងអំណាចលើសលប់ហើយ គេនឹងមើលងាយសូម្បីទេវ និងអសុរាផ្សេងៗទៀត»

Verse 33

देव्युवाच । कमप्युपायमाश्रित्य उत्थापय महेश्वर । विष्णुवर्जं सुरान्सर्वाञ्जयस्वेति वरं वद

ទេវីមានព្រះវាចាថា៖ «ឱ មហេស្វរ សូមអាស្រ័យលើវិធីសមរម្យណាមួយ ហើយលើកគេឡើងវិញ (ស្ដារគេឡើង)។ សូមប្រទានពរនេះដល់គេថា ‘ចូរឈ្នះទេវទាំងអស់ លើកលែងតែព្រះវិษ្ណុ’»

Verse 34

ईश्वर उवाच । उपायः शोभनो देवि यो मे मनसि वर्तते । तमेवास्मै प्रदास्यामि यस्त्वया कथितो वरः

ព្រះឥស្វរ​មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ទេវី វិធីដ៏ល្អប្រសើរមួយបានកើតឡើងក្នុងព្រះហឫទ័យខ្ញុំ។ ពរដែលអ្នកបាននិយាយ នោះហើយខ្ញុំនឹងប្រទានដល់គេ»

Verse 35

ततोऽमृतेन संसिक्तः स्वस्थोऽभूत्तत्क्षणादयम् । तथा पुनर्नवो जातः सर्वावयवशोभितः

បន្ទាប់មក ពេលបានព្រួសអម្រឹតលើគេ គេក៏ជាសះស្បើយភ្លាមៗ។ គេដូចជាកើតថ្មីម្ដងទៀត—រុងរឿងដោយសោភ័ណភាពនៃអវយវៈទាំងអស់។

Verse 36

शृणुष्वैकमना भूत्वा गृहाण वरमुत्तमम् । विष्णुवर्जं प्रदास्यामि यत्तवाभिमतं प्रियम्

ចូរស្តាប់ដោយចិត្តផ្តោតតែមួយ ហើយទទួលពរដ៏ប្រសើរនេះ។ លើកលែងតែព្រះវិṣṇu ប៉ុណ្ណោះ អ្វីដែលអ្នកស្រឡាញ់ និងប្រាថ្នា ខ្ញុំនឹងប្រទានឲ្យ។

Verse 37

सर्वं च सफलं तुभ्यं मा धर्मस्तेऽन्यथा भवेत् । ददामीति वरं तुभ्यं मन्यसे यदि चासुर

សូមឲ្យអ្វីៗទាំងអស់មានផលសម្រេចសម្រាប់អ្នក; សូមឲ្យធម៌របស់អ្នកកុំបែរចេញពីផ្លូវដើម។ បើអ្នកយល់ព្រមដូច្នេះ ឱ អសុរា ខ្ញុំនឹងប្រទានពរនេះឲ្យអ្នក។

Verse 38

विष्णुवर्जं सुरान् सर्वाञ्जेष्यसि त्वं च मां विना

លើកលែងតែព្រះវិṣṇu អ្នកនឹងឈ្នះទេវតាទាំងអស់—ហើយសូម្បីតែដោយគ្មានខ្ញុំ គ្មានជំនួយបន្ថែមពីខ្ញុំ។

Verse 39

अन्धक उवाच । भवत्वेवमिति प्राह बलमास्थाय केवलम् । विष्णुवर्जं विजेष्येऽहं स्वबलेन महेश्वर

អន្ធកៈបាននិយាយថា «សូមឲ្យដូច្នោះ» ហើយដោយពឹងផ្អែកតែសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន គាត់បានប្រកាសថា «ឱ មហេឝ្វរ លើកលែងតែព្រះវិṣṇu ខ្ញុំនឹងឈ្នះទាំងអស់ដោយអំណាចខ្លួនឯង»។

Verse 40

कृतार्थोऽहं हि संजात इत्युक्त्वा प्रणतिं गतः । गच्छ देवोमयासार्द्धं कैलासशिखरं वरम्

ដោយនិយាយថា «ពិតប្រាកដ ខ្ញុំបានសម្រេចបំណងហើយ» គាត់បានកោតគោរពដោយក្រាបបង្គំ។ (បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលថា) «មកចុះ ឱ អ្នកមានសភាពទេវៈ; ចូរទៅជាមួយខ្ញុំទៅកាន់កំពូលកៃលាសដ៏ប្រសើរ»។

Verse 41

वृषपुंगवमारुह्य देवोऽसावुमया सह । वरं दत्त्वा स तस्यैवं तत्रैवान्तरधीयत

ព្រះអម្ចាស់នោះ ជាមួយព្រះអុមា ទ្រង់ឡើងជិះគោឧត្តម; ក្រោយប្រទានពរ ហើយ ទ្រង់ក៏អន្តរធាននៅទីនោះឯង។

Verse 45

। अध्याय

“ជំពូក” — សញ្ញាសម្គាល់ផ្នែក/កូឡូហ្វុនដែលខូចខាត។