Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28
Devanagari script
निश्वासं परमं मुक्त्वा निपपात धरातले । मूलच्छिन्नो यथा वृक्षो निरुच्छ्वासस्तदाभवत्
Transliteration
niśvāsaṃ paramaṃ muktvā nipapāta dharātale | mūlacchinno yathā vṛkṣo nirucchvāsastadābhavat
Translation
គាត់ដកដង្ហើមធំមួយ ហើយដួលលើដី។ ដូចដើមឈើដែលត្រូវកាត់ផ្តាច់ពីឫស នៅពេលនោះគាត់ក៏គ្មានដង្ហើម និងស្ពឹកស្រពន់។
Word by Word
निश्वासम्breath
निश्वासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिःश्वास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
परमम्great, extreme
परमम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र ‘निश्वासम्’ इति विशेष्ये विशेषणम्
मुक्त्वाhaving released, letting out
मुक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
निपपातfell down
निपपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + पत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
धरातलेon the ground
धरातले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरा + तल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समास (धरायाः तलम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
मूलच्छिन्नःcut at the root
मूलच्छिन्नः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूल + छिन्न (कृदन्त; √छिद्)
Formतत्पुरुष-समास (मूलेन/मूलात् छिन्नः); क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यथाas, like
यथा:
Sambandha (Comparative relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक
वृक्षःa tree
वृक्षः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
निरुच्छ्वासःbreathless
निरुच्छ्वासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिः + उच्छ्वास (प्रातिपदिक)
Formउपसर्गपूर्वक तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
अभवत्became, was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
Speaker
Narrator (contextual)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā-khaṇḍa (contextual)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Andhaka exhales a long sigh and collapses onto the earth, limbs slack; the simile of an uprooted tree is visually echoed by a nearby severed stump or fallen trunk; the divine figures look on.
Characters & Entities
A
AndhakaFAQs
When desire is severed from dharma, the mind collapses—showing the danger of basing identity on a single ambition.
None is referenced in this verse.
None.