
Origin of the Lunar Dynasty: Soma’s Rise, the Tārā Abduction War, Budha–Purūravas Genealogy, and Kārtavīrya Arjuna
ភីष្ម សួរ ពុលស្ត្យ ថា វង្សចន្ទ្រ (វង្សព្រះចន្ទ) កើតឡើងដូចម្តេច និងមានព្រះមហាក្សត្រល្បីៗណាខ្លះ។ ពុលស្ត្យ ពណ៌នាពីតបស្យារបស់អត្រីមុនី ដែលបណ្តាលឲ្យ សោម/ចន្ទ្រ ប្រាកដឡើង មានពន្លឺទេវីយ៍ ជាអធិបតីលើឱសថ និងរុក្ខជាតិ ហើយត្រូវបានលើកតម្កើងតាមពិធីយជ្ញ ដល់រាជសូយ ក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់ទេវតា។ បន្ទាប់មក សោម លួចយក តារា ភរិយារបស់ ព្រឹហស្បតិ បង្កឲ្យមានសង្គ្រាមធំធេង និងវិនាសកម្ម; ព្រះសិវៈ ចូលរួមបង្ក្រាបភាពរំខាន រហូតព្រះព្រហ្ម ចូលមកសម្របសម្រួល ហើយសោមត្រូវប្រគល់តារាវិញ។ ពីតារា កើត បុធ ហើយបុធ បង្កើត ពុរូរវស។ ក៏បានសង្ខេបអំពីរាជ្យរបស់ពុរូរវស ទំនាក់ទំនងជាមួយ អុរវសី និងពូជពង្សបន្តទៅមុខ រួមទាំងសាខា យទុ និង ពូរុ។ ចុងក្រោយ អធ្យាយ សរសើរ ការតវីរ្យ អរជុន (ហៃហយៈមានពាន់ដៃ) ពីពរ ការឈ្នះទិស ការប៉ះទង្គិច បណ្តាសា និង ផលស្រុតិ ដែលលើកតម្កើងគុណផលនៃការអានរឿងកំណើតរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 1
भीष्म उवाच । सोमवंशः कथं जातः कथयात्र विशारद । तद्वंशे केतुराजानो बभूवुः कीर्तिवर्द्धनाः
ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «រាជវង្សចន្ទ្រ (សោមវង្ស) កើតមានដូចម្តេច? ឱ អ្នកប្រាជ្ញ សូមប្រាប់នៅទីនេះ។ ហើយក្នុងវង្សនោះ មានព្រះមហាក្សត្រអ្នកកាន់ទង់ណាខ្លះដែលបានកើតឡើង អ្នកបន្ថែមកិត្តិយស?»
Verse 2
पुलस्त्य उवाच । आदिष्टो ब्रह्मणा पूर्वमत्रिः सर्गविधौ पुरा । अनंतरं नाम तपः सृष्ट्यर्थं तप्तवान्विभुः
ពុលស្ត្យៈបានមានព្រះវាចា៖ «កាលពីបុរាណ ក្នុងវិធីសាស្ត្រនៃការបង្កើតសកល លោកអត្រី ដែលបានទទួលព្រះបន្ទូលបញ្ជាពីព្រះព្រហ្ម បានបំពេញតបៈដ៏មហិមា មាននាម ‘អនន្តរ’ ដើម្បីបង្កើតសೃષ્ટិ»
Verse 3
यदानंदकरं ब्रह्म भगवन्क्लेशनाशनं । ब्रह्मरुद्रेन्द्रसूर्याणामभ्यंतरमतींद्रियं
ព្រះព្រហ្មន៍ដ៏ប្រទានអានន្ទ—ព្រះភគវន្ត អ្នកបំផ្លាញទុក្ខក្លេស—ជាសច្ចៈខាងក្នុងរបស់ព្រះព្រហ្ម ព្រះរុទ្រ ព្រះឥន្ទ្រ និងព្រះអាទិត្យ ហើយលើសពីអារម្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 4
शान्तिं कृत्वात्ममनसा तदत्रिः संयमे स्थितः । माहात्म्यं तपसो वापि परमानंदकारकं
ដោយបានបង្កើតសន្តិភាពក្នុងចិត្តរបស់ខ្លួន ព្រះឥសីអត្រីបានឈរជាប់ក្នុងសម្យម; ហើយបានបង្ហាញមហិមាតបៈ ដែលជាមូលហេតុនៃអានន្ទដ៏ប្រសើរបំផុត។
Verse 5
यस्माद्वंशपतिः सार्द्धं समये तदधिष्ठितः । तं दृष्ट्वाचष्ट सोमेन तस्मात्सोमोभवद्विभुः
ព្រោះអធិបតីនៃវង្សនោះ ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅទីនោះតាមកាលសមរម្យដោយវិធីត្រឹមត្រូវ ព្រះសោមៈបានឃើញហើយបានហៅសម្តែងព្រះវាចា; ដូច្នេះ ព្រះអង្គដ៏មានអានុភាពនោះបានល្បីនាមថា «សោម»។
Verse 6
अथ सुस्राव नेत्राभ्यां जलं तत्रात्रिसंभवम् । द्योतयद्विश्वमखिलं ज्योत्स्नया सचराचरम्
បន្ទាប់មក ទឹកដែលកើតពីអត្រី បានហូរចេញពីភ្នែកទាំងពីរ; ពន្លឺដូចពន្លឺព្រះចន្ទបានបំភ្លឺសកលលោកទាំងមូល ទាំងចល និងអចល។
Verse 7
तद्दिशो जगृहुस्तत्र स्त्रीरूपेणासहृच्छयाः । गर्भो भूत्वोदरे तासां स्थितः सोप्यत्रिसंभवः
នៅទីនោះ ទិសទាំងឡាយបានចាប់យកគាត់ដោយទម្រង់ស្ត្រី ដោយគ្មានក្តីប្រាថ្នានៅក្នុងចិត្ត; ក្លាយជាគភ៌ហើយ គាត់ផងដែរ—អ្នកកើតពីអត្រី—ស្ថិតនៅក្នុងផ្ទៃនារីទាំងនោះ។
Verse 8
आशाश्च मुमुचुर्गर्भमशक्ता धारणे ततः । समादायाथ तं गर्भमेकीकृत्य चतुर्मुखः
បន្ទាប់មក អាសាទាំងឡាយ មិនអាចទ្រាំទ្រការកាន់គភ៌បានទេ ក៏បានលែងគភ៌នោះចេញ។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មមានមុខបួន បានយកគភ៌នោះមក រួមបញ្ចូលឲ្យក្លាយជាមួយ។
Verse 9
युवानमकरोद्ब्रह्मा सर्वायुधधरं नरम् । स्यंदनेथ सहस्तेन वेदशक्तिमये प्रभुः
ព្រះព្រហ្មបានធ្វើបុរសនោះឲ្យក្លាយជាយុវជន និងប្រទានអាវុធគ្រប់ប្រភេទ។ ព្រះអម្ចាស់ដែលមានអំណាចជាសភាពនៃវេដា ក៏បានប្រទានរថសង្គ្រាមមួយដល់គាត់ផងដែរ។
Verse 10
आरोप्य लोकमनयदात्मीयं स पितामहः । ततो ब्रह्मर्षिभिः प्रोक्तं ह्यस्मत्स्वामीभवत्वयम्
ក្រោយពេលស្ថាបនាគាត់ហើយ ព្រះបិតាមហា (ព្រះព្រហ្ម) បាននាំគាត់ទៅកាន់លោករបស់ព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មឫសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ពិតប្រាកដ សូមព្រះអង្គក្លាយជាព្រះម្ចាស់របស់យើង»។
Verse 11
ऋषिभिर्देवगंधर्वैरप्सरोभिस्तथैव च । स्तूयमानस्य तस्याभूदधिकं महदंतरम्
នៅពេលដែលព្រះឥសី ទេវគន្ធរវៈ និងអប្សរាទាំងឡាយកំពុងសរសើរព្រះអង្គ នោះចម្ងាយរវាងព្រះអង្គនិងពួកគេកាន់តែធំឡើង។
Verse 12
तेजोवितानादभवद्भुवि दिव्यौषधीगणः । तद्दीप्तिरधिका तस्माद्रात्रौ भवति सर्वदा
ពីពិដាននៃពន្លឺ បានកើតមាននៅលើផែនដីក្រុមឱសថទិព្វជាច្រើន; ដូច្នេះពន្លឺរបស់វាខ្លាំងជាង ហើយតែងតែឃើញនៅពេលរាត្រី។
Verse 13
तेनौषधीशः सोमोभूद्द्विजेष्वपि हि गण्यते । वेदधामा रसश्चायं यदिदं मंडलं शुभम्
ដូច្នេះ សោមៈបានក្លាយជាព្រះអធិការនៃឱសថទាំងឡាយ ហើយក៏ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងចំណោមទ្វិជផងដែរ។ មណ្ឌលដ៏មង្គលនេះជាឋាននៃវេទ និងជារសសារពិតដោយខ្លួនវា។
Verse 14
कार्त्तवीर्यस्य राजर्षेर्महिमानं निरीक्ष्य सः । न नूनं कार्त्तवीर्यस्य गतिं यास्यंति पार्थिवाः
ពេលបានឃើញមហិមារបស់រាជឥសី ការត្តវីរ្យៈ គាត់បានគិតថា៖ «ប្រាកដណាស់ ស្តេចលើផែនដីទាំងឡាយ មិនអាចឈានដល់ស្ថានភាពរបស់ការត្តវីរ្យៈបានឡើយ»។
Verse 15
रूपलावण्यसंयुक्तास्तस्मै कन्याः सुवर्चसः । ततः शक्तिसहस्राणां सहस्राणि दशैव तु
បន្ទាប់មក ក្មេងស្រីដ៏ភ្លឺរលោង ប្រកបដោយរូបសម្រស់ និងលាវណ្ណៈ ត្រូវបានប្រគេនដល់គាត់; ហើយបន្ទាប់ពីនោះ ក្រុមសក្តិ (អំណាច/ថាមពល) ចំនួនដប់ពាន់ដងដប់ពាន់ បានកើតឡើង/ត្រូវបានចាត់តាំង។
Verse 16
तपश्चकार शीतांशुर्विष्णुध्यानैकतत्परः । ततस्तुष्टश्च भगवांस्तस्मै नारायणो हरिः
សីតាំងសុបានធ្វើតបស្យា ដោយផ្តោតចិត្តតែមួយលើសមាធិគោរពព្រះវិષ્ણុ។ បន្ទាប់មក ព្រះបគវាន នារាយណ ហរិ បានពេញព្រះហឫទ័យ ហើយបានបង្ហាញព្រះអង្គដល់គាត់។
Verse 17
वरं वृणीष्व चोवाच परमात्मा जनार्दनः । ततो वव्रे वरं सोमः शक्रलोके यजाम्यहम्
ព្រះបរមាត្មា ជនារទនៈ មានព្រះបន្ទូលថា «ចូរជ្រើសពរ»។ បន្ទាប់មក សោមៈបានជ្រើសពរនេះថា «សូមឲ្យខ្ញុំអាចធ្វើយជ្ញនៅសក្រលោក គឺស្ថានសួគ៌របស់ឥន្ទ្រ»។
Verse 18
प्रत्यक्षमेव भोक्तारो भवंतु मम मंदिरे । राजसूये सुरगणा ब्रह्माद्या ये चतुर्विधाः
«សូមឲ្យអ្នកទទួលភោជន៍មកមានវត្តមានដោយផ្ទាល់ក្នុងវិហាររបស់ខ្ញុំ។ ក្នុងពិធីរាជសូយៈ សូមឲ្យក្រុមទេវតា—ចាប់ពីព្រះព្រហ្ម—ដែលមានបួនប្រភេទ មកទទួលទានព្រហ្មភោជន៍នៅទីនោះ»។
Verse 19
रक्षपालः सुरोस्माकमास्तां शूलधरो हरः । तथेत्युक्तः समाजह्रे राजसूयं तु विष्णुना
«សូមឲ្យព្រះហរ (សិវៈ) អ្នកកាន់ត្រីសូល ជាអ្នកការពាររបស់យើង»។ ពេលបានទូលដូច្នេះ ព្រះអង្គបានទទួលថា «ដូច្នោះចុះ» ហើយព្រះវិષ્ણុបានរៀបចំពិធីរាជសូយៈដោយត្រឹមត្រូវតាមវិធី។
Verse 20
होतात्रिर्भृगुरध्वर्युरुद्गाता च चतुर्मुखः । ब्रह्मत्वमगमत्तस्य उपद्रष्टा हरिः स्वयम्
អត្រីបានបម្រើជាហោត្រ, ភ្រឹគុជាអធ្វរយុ, និងអ្នកមានមុខបួន (ព្រះព្រហ្ម) ជាឧទ្គាត្រ។ គាត់បានទទួលតំណែងព្រះព្រហ្មបូជាចារ្យ ហើយព្រះហរិផ្ទាល់ជាអ្នកមើលការណ៍ និងសាក្សីនៃពិធីនោះ។
Verse 21
सदस्याः सर्वदेवास्तु राजसूयविधिः स्मृतः । वसवोध्वर्यवस्तद्वद्विश्वेदेवास्तथैव च
ព្រះទេវតាទាំងអស់ត្រូវបានរាប់ជាសមាជិកអ្នកប្រតិបត្តិពិធី; នេះហើយជាវិធីនៃយជ្ញរាជសូយៈដែលគម្ពីរបានប្រកាស។ ដូចគ្នានេះ វសុទាំងឡាយបម្រើជាព្រះសង្ឃអធ្វារយុ ហើយវិශ්វេទេវៈក៏ដូចគ្នា។
Verse 22
त्रैलोक्यं दक्षिणा तेन ऋत्विग्भ्यः प्रतिपादिता । सोमः प्राप्याथदुष्प्राप्यमैश्वर्यं सृष्टिसत्कृतं
ដោយគាត់ ត្រៃលោកត្រូវបានប្រគល់ជាទក្ខិណា (ថ្លៃពិធី) ដល់ព្រះឫត្វិកទាំងឡាយ។ បន្ទាប់មក សោមៈបានទទួលអៃશ્વર્યដ៏លំបាកទទួលនោះ ដែលត្រូវបានគោរពសរសើរដោយលំដាប់នៃសೃષ્ટិផ្ទាល់។
Verse 23
सप्तलोकैकनाथत्वं प्राप्तस्स्वतपसा तदा । कदाचिदुद्यानगतामपश्यदनेकपुष्पाभरणोपशोभाम्
ក្រោយបានទទួលនាថភាពឯកឆត្រលើលោកទាំងប្រាំពីរ ដោយតបៈរបស់ខ្លួន នាឱកាសមួយ គាត់បានឃើញស្ត្រីម្នាក់ចូលទៅក្នុងឧទ្យាន រលោងភ្លឺដោយអលង្ការផ្កាជាច្រើន។
Verse 24
बृहन्नितंबस्तनभारखेदां पुष्पावभंगेप्यतिदुर्बलांगीं । भार्यां च तां देवगुरोरनंगबाणाभिरामायत चारुनेत्रां
គាត់បានឃើញភរិយារបស់គ្រូព្រះទេវតា—នឿយហត់ដោយទម្ងន់នៃត្រគាកធំ និងទ្រូងពេញ, សាច់ដុំទន់ភ្លន់ដល់ថ្នាក់សូម្បីផ្កាធ្លាក់ក៏ដូចជាអាចធ្វើឲ្យនាងទ្រាំមិនបាន; ស្រស់ស្អាតដូចត្រូវព្រួញកាមទេវ, មានភ្នែកវែងស្រស់។
Verse 25
तारां स ताराधिपतिः स्मरार्तः केशेषु जग्राह विविक्तभूमौ । सापि स्मरार्ता सहते न रेमे तद्रूपकांत्याहृतमानसैव
ដោយទុក្ខកាមរំខាន ព្រះអធិបតីនៃផ្កាយបានចាប់តារាតាមសក់ នៅទីស្ងាត់។ នាងក៏កាមាកុលដែរ; មិនបានប្រឆាំង ហើយមិនបានទប់ទល់—ព្រោះចិត្តនាងត្រូវបានទាក់ទាញរួចហើយដោយសម្រស់ និងពន្លឺនៃរូបរបស់គាត់។
Verse 26
चिरं विहृत्याथ जगाम तारां विधुर्गृहीत्वा स्वगृहं ततोपि । न तृप्तिरासीत्स्वगृहेपि तस्य तारानुरक्तस्य सुखागमेषु
ក្រោយពីលេងសប្បាយយូរហើយ ព្រះចន្ទ្រាបាននាំតារាទៅកាន់គេហដ្ឋានរបស់ខ្លួន។ ទោះនៅក្នុងផ្ទះខ្លួនក៏មិនបានសេចក្តីពេញចិត្តឡើយ ព្រោះព្រះចន្ទ្រាចងចិត្តស្រឡាញ់តារាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅក្នុងការស្វែងរកសុខសប្បាយ។
Verse 27
बृहस्पतिस्तद्विरहाग्निदग्धस्तद्ध्याननिष्ठैकमना बभूव । शशाक शापं न च दातुमस्मै न मंत्रशस्त्राग्निविषैरनेकैः
ព្រះព្រហស្បតិ៍ត្រូវភ្លើងនៃការបែកពីគេដុតឆេះ ក៏មានចិត្តតែមួយ តាំងមាំក្នុងសមាធិគិតដល់គេ។ ទោះយ៉ាងណា ព្រះអង្គមិនអាចប្រទានបណ្តាសាទៅលើគេបានឡើយ មិនថាដោយមន្ត អាវុធ ភ្លើង ឬពិសជាច្រើនប្រភេទក៏ដោយ។
Verse 28
तस्यापकर्तुं विविधैरुपायैर्नैवाभिचारैरपि वागधीशः । स याचयामास ततस्तु देवं सोमं स्वभार्यार्थमनंगतप्तः
ព្រះវាគធីសៈមិនអាចធ្វើអន្តរាយដល់គេដោយវិធីណាមួយ ទោះជាដោយអាបធ្មប់ និងមន្តអវិជ្ជាក៏ដោយ។ ដោយត្រូវកាមទេវដុតរំលោភចិត្ត ព្រះអង្គបានអង្វរព្រះសោមទេវ ដើម្បីទទួលបានភរិយារបស់ខ្លួនវិញ។
Verse 29
स याच्यमानोपि ददौ न भार्यां बृहस्पतेः कामवशेन मोहितः । महेश्वरेणाथ चतुर्मुखेन साध्यैर्मरुद्भिः सह लोकपालैः
ទោះត្រូវអង្វរជាបន្តបន្ទាប់ ក៏ព្រះចន្ទ្រាដែលមោហិតដោយកាមមិនបានប្រគល់ភរិយារបស់ព្រះព្រហស្បតិ៍វិញឡើយ។ ការបដិសេធនោះនៅតែមាន សូម្បីនៅចំពោះមុខព្រះមហេស្វរ និងព្រះព្រហ្មមានមុខបួន ព្រមទាំងព្រះសាធ្យៈ ព្រះមរុត និងលោកបាលទាំងឡាយ។
Verse 30
ददौ यदा तां न कथंचिदिंदुस्तदा शिवः क्रोधपरो बभूव । यो वामदेवप्रथितः पृथिव्यामनेकरुद्रार्चितपादपद्मः
ពេលព្រះឥន្ទុមិនព្រមប្រគល់នាងវិញដោយវិធីណាមួយ នោះព្រះសិវៈក៏ពោរពេញដោយកំហឹង—ព្រះសិវៈដែលល្បីលើផែនដីថា “វាមទេវៈ” ហើយផ្កាឈូកនៃព្រះបាទត្រូវបានរុទ្រាជាច្រើនគោរពបូជា។
Verse 31
ततः सशिष्यो गिरिशः पिनाकी बृहस्पतेः स्नेहवशानुबद्धः । धनुर्गृहीत्वाजगवं पुरारिर्जगाम भूतेश्वरसिद्धजुष्टः
បន្ទាប់មក គិរីឝៈ (ព្រះឝិវៈ) អ្នកកាន់ពិនាកៈ ជាមួយសិស្ស និងដោយសេចក្តីស្នេហាចំពោះ ព្រហស្បតិ៍ បានកាន់ធ្នូ អជគាវៈ; ព្រះត្រីបុរារីក៏ចេញដំណើរ ដោយមាន ភូតេឝ្វរ និងពួកសិទ្ធៈអមតាម។
Verse 32
युद्धाय सोमेन विशेषदीप्तस्तृतीयनेत्रानलभीमवक्त्रः । सहैव जग्मुश्च गणेश्वराणां विंशाधिका षष्टिरथोग्रमूर्तिः
សម្រាប់សង្គ្រាម ព្រះองค์ភ្លឺចែងចាំងកាន់តែខ្លាំង មានព្រះមុខគួរឱ្យខ្លាច ដូចភ្លើងពីភ្នែកទីបី។ ព្រះองค์ចេញដំណើរជាមួយ ព្រះសោមៈ; ហើយពួកគណេឝ្វរ—ហុកសិបបូកម្ភៃ—ក៏ទៅជាមួយ ខណៈព្រះองค์ផ្ទាល់មានរូបអ៊ូក្រៈដ៏ខ្លាំងក្លា។
Verse 33
यक्षेश्वराणां सगणैरनेकैर्युतोन्वगात्स्यंदनसंस्थितानां । वेतालयक्षोरगकिन्नराणां पद्मेन चैकेन तथार्बुदानाम्
ព្រះองค์បានបន្តដំណើរ ដោយមានព្រះអម្ចាស់នៃយក្សៈជាច្រើន និងកងពលជាច្រើនអមជាមួយ ហើយអ្នកដែលស្ថិតលើរថក៏ទៅជាមួយផង។ ជាមួយ វេតាលៈ យក្សៈ នាគ និងកិន្នរ; ហើយមានក្រុមមួយឈ្មោះ “បដ្មៈ” ព្រមទាំងហ្វូងមហាសាល (អរពុទ) ជាច្រើនទៀត។
Verse 34
लक्षैस्त्रिभिर्द्वा दशभी रथानां सोमोप्यगात्तत्र विवृद्धमन्युः । शनैश्चरांगारकवृद्धतेजा नक्षत्रदैत्यासुरसैन्ययुक्तः
ព្រះសោមៈ (ព្រះចន្ទ) ក៏បានចូលទៅទីនោះ ដោយមានរថសង្គ្រាម បីសិបពីរលក្ខ (៣២ លក្ខ) ហើយកំហឹងរបស់ព្រះองค์កើនឡើងខ្លាំង។ រីឯ ឝនៃឝ្ចរៈ (សៅរ៍) ជាមួយ អង្គារកៈ (អង្គារ) ភ្លឺចែងចាំងដោយតេជៈកើនឡើង បានមកដល់ដោយមានកងទ័ពនៃ នក្សត្រៈ ទៃត្យៈ និងអសុរ អមជាមួយ។
Verse 35
जग्मुर्भयं सप्त तथैव लोका धरावनद्वीपसमुद्रगर्भाः । ससोममेवाभ्यगमत्पिनाकी गृहीतदीप्तास्त्रविशालवह्निः
បន្ទាប់មក ភ័យខ្លាចបានគ្របដណ្តប់លើលោកទាំងប្រាំពីរ—រួមទាំងផែនដី ព្រៃព្រឹក្សា កោះ និងជម្រៅនៃមហាសមុទ្រ។ ពិនាកី (ព្រះឝិវៈ) ភ្លឺឆេះដោយភ្លើងដ៏ធំធេងពីអាវុធភ្លឺចែងចាំងដែលកាន់ក្នុងដៃ ហើយបានឆ្ពោះទៅរក ព្រះសោមៈ។
Verse 36
अथाभवद्भीषण भीम सोम सैन्यद्वयस्याथ महाहवोसौ । अशेषसत्वक्षयकृत्प्रवृद्धस्तीक्ष्णप्रधानो ज्वलनैकरूपः
បន្ទាប់មក សង្គ្រាមធំដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច ដូចព្រះចន្ទ បានកើតឡើងរវាងកងទ័ពទាំងពីរ; វាកាន់តែរីករាលដាលយ៉ាងសាហាវ បង្កវិនាសដល់សត្វមានជីវិតរាប់មិនអស់ គ្របដណ្តប់ដោយអាវុធមុត ហើយដូចជាមានរូបតែមួយគឺភ្លើងកំពុងឆេះចែងចាំង។
Verse 37
शस्त्रैरथान्योन्यमशेषसैन्यं द्वयोर्जगामक्षयमुग्रतीक्ष्णैः । पतंति शस्त्राणि तथोज्वलानि स्वर्भूमिपातालमलं दहंति
បន្ទាប់មក ដោយអាវុធដ៏សាហាវមុតដូចកាំបិត កងទ័ពទាំងពីរបានបំផ្លាញគ្នាទៅវិញទៅមករហូតដល់អស់សព្វ។ អាវុធដែលភ្លឺឆេះបានធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ដុតឲ្យក្តៅរលាកទាំងសួគ៌ ផែនដី និងបាតាល។
Verse 38
रुद्रः क्रोधाद्ब्रह्मशिरो मुमोच सोमोपि सोमास्त्रममोघवीर्यं । तयोर्निपातेन समुद्रभूम्योरथांतरिक्षस्य च भीतिरासीत्
រុទ្រៈដោយកំហឹង បានបញ្ចេញអាវុធ “ព្រហ្មសិរៈ” ហើយសោមៈក៏បានបាញ់ “សោមាស្ត្រ” ដែលមានអานุភាពមិនខាន។ ពេលអាវុធទាំងពីរធ្លាក់ចុះ ក៏កើតភ័យខ្លាចដល់សមុទ្រ ផែនដី និងសូម្បីតែអន្តរីក្ស។
Verse 39
तदा सुयुद्धं जगतां क्षयाय प्रवृद्धमालोक्य पितामहोपि । ततः प्रविश्याथ कथंचिदेव निवारयामास सुरैः सहैव
ពេលឃើញសង្គ្រាមដ៏សាហាវនោះកាន់តែរីកធំ ដល់ថ្នាក់នាំទៅកាន់វិនាសនៃលោកទាំងឡាយ សូម្បីតែពិតាមហៈ (ព្រហ្មា) ក៏បានមកដល់។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានចូលទៅក្នុងទីនោះជាមួយទេវតាទាំងឡាយ ហើយដោយវិធីណាមួយក៏អាចទប់ស្កាត់វាបាន។
Verse 40
अकारणं किं क्षयकृज्जनानां सोम त्वयापीदमकार्यकार्यं । यस्मात्परस्त्रीहरणाय सोम त्वया कृतं युद्धमतीव भीमम्
ឱ សោមៈ! ហេតុអ្វីបានជាអ្នកគ្មានមូលហេតុ ក្លាយជាអ្នកបំផ្លាញមនុស្សដោយធ្វើអំពើមិនត្រឹមត្រូវនេះ? ព្រោះឱ សោមៈ ដើម្បីលួចយកភរិយារបស់អ្នកដទៃ អ្នកបានបង្កសង្គ្រាមដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 41
पापग्रहस्त्वं भविता जनेषु पापोस्यलं वह्निमुखाशिनां त्वं । भार्यामिमामर्पय वाक्पतेस्त्वं प्रमाणयन्नेव मदीय वाचम्
ក្នុងចំណោមមនុស្ស អ្នកនឹងក្លាយជាអ្នកត្រូវបាបគ្របដណ្ដប់; សូម្បីក្នុងចំណោមអ្នកថ្វាយបូជាទៅមាត់ភ្លើង អ្នកក៏នឹងត្រូវចាត់ថាបាបធ្ងន់។ ឥឡូវនេះ សូមប្រគល់ភរិយានេះទៅឲ្យ វាក្បតិ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាពាក្យរបស់ខ្ញុំជាសច្ចៈ។
Verse 42
तथेति चोवाच हिमांशुमाली युद्धादपाक्रामदतः प्रशांतः । बृहस्पतिस्तामथ गृह्य तारां हृष्टो जगाम स्वगृहं च रुद्रः
«ដូច្នោះហើយ» អ្នកមានមកុដព្រះចន្ទបាននិយាយ; បន្ទាប់មក ព្រះអង្គស្ងប់ចិត្ត ហើយដកខ្លួនចេញពីសង្គ្រាម។ ទន្ទឹមនោះ ប្រាហស្បតិ បានទទួល តារា ហើយដោយសេចក្តីរីករាយ ត្រឡប់ទៅគេហដ្ឋានរបស់ខ្លួន—រីឯ រុទ្រ ក៏ចាកទៅកាន់ធាមរបស់ព្រះអង្គដែរ។
Verse 43
पुलस्त्य उवाच । ततः संवत्सरस्यांते द्वादशादित्यसन्निभः । दिव्यपीताम्बरधरो दिव्याभरणभूषितः
ពុលស្ត្យៈ បាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក នៅចុងឆ្នាំ មានម្នាក់បានបង្ហាញខ្លួន—ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យទាំងដប់ពីរ—ស្លៀកពាក់ព្រះវស្ត្រពណ៌លឿងទិព្វ និងតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការសួគ៌។
Verse 44
तारोदरविनिष्क्रान्तः कुमारस्सूर्यसन्निभः । सर्वार्थशास्त्रविद्विद्वान्हस्तिशास्त्रप्रवर्त्तकः
ពីគភ៌របស់ តារា បានកើតមានកុមាររាជកុមារម្នាក់—ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ—ជាបណ្ឌិតជ្រាបច្បាស់គម្ពីរទាំងឡាយអំពីគោលប្រយោជន៍ជីវិត និងជាអ្នកបើកផ្លូវដំបូងនៃវិទ្យាសាស្ត្រអំពីដំរី (ហស្តិ-សាស្ត្រ)។
Verse 45
नामयद्राजपुत्रोयं विश्रुतो राजवैद्यकः । राज्ञः सोमस्य पुत्रत्वाद्राजपुत्रो बुधः स्मृतः
ព្រះរាជកុមារនេះ ដែលល្បីល្បាញថាជាវេជ្ជបណ្ឌិតរាជវាំង ត្រូវបានដាក់នាមថា «រាជបុត្រ»។ ហើយព្រោះព្រះអង្គជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះរាជា សោមៈ ដូច្នេះ បុធៈ ក៏ត្រូវបានចងចាំថា «រាជបុត្រ» (ព្រះអង្គម្ចាស់)។
Verse 46
जनानां तु स तेजांसि सर्वाण्येवाक्षिपद्बली । ब्रह्माद्यास्तत्र चाजग्मुर्देवा देवर्षिभिः सह
ប៉ុន្តែអ្នកមានពលានោះបានដកយកពន្លឺរុងរឿងទាំងអស់របស់មនុស្សទាំងឡាយទៅ។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្ម និងទេវតាផ្សេងៗ បានមកដល់ទីនោះ ជាមួយនឹងឥសីទេវៈទាំងឡាយ។
Verse 47
बृहस्पतिगृहे सर्वे जातकर्मोत्सवे तदा । पप्रच्छुस्ते सुरास्तारां केन जातः कुमारकः
បន្ទាប់មក នៅក្នុងពិធីអបអរសាទរជាតកម្ម (jātakarma) នៅគេហដ្ឋានរបស់ព្រះព្រហស្បតិ៍ ទេវតាទាំងអស់បានសួរនាងតារា៖ «កុមារនេះកើតដោយអ្នកណា?»
Verse 48
ततः सा लज्जिता तेषां न किंचिदवदत्तदा । पुनः पुनस्तदा पृष्टा लज्जयंती वरांगना
ពេលនោះ នាងមានអារម្មណ៍ខ្មាសអៀនចំពោះពួកគេ ហើយមិនបាននិយាយអ្វីឡើយ។ ទោះត្រូវសួរឡើងវិញម្តងហើយម្តងទៀត ក៏នារីដ៏ប្រសើរនោះនៅតែស្ងៀមស្ងាត់ដោយសេចក្តីអៀនខ្មាស។
Verse 49
सोमस्येति चिरादाह ततो गृह्णाद्विधुः सुतं । बुध इत्यकरोन्नाम प्रादाद्राज्यं च भूतले
ក្រោយពេលយូរ នាងបាននិយាយថា «(គេ) ជារបស់ព្រះសោម»។ បន្ទាប់មក ព្រះចន្ទបានទទួលកុមារនោះជាកូនប្រុស ហើយដាក់នាមថា «ព្រះពុធ (Budha)» ព្រមទាំងប្រទានរាជ្យមួយលើផែនដី។
Verse 50
अभिषेकं ततः कृत्वा प्रदानमकरोद्विभुः । ग्रहमध्यं प्रदायाथ ब्रह्मा ब्रह्मर्षिभिर्युतः
បន្ទាប់មក ក្រោយពេលធ្វើពិធីអភិសេក (abhiṣeka) រួច អ្នកមានអំណាចទាំងពិភពបានធ្វើការប្រទានទាន។ បន្ទាប់ពីនោះ ព្រះព្រហ្ម ដោយមានព្រះឥសីព្រហ្ម (Brahmarṣi) ជាមួយ បានប្រទានការអർពណនោះនៅកណ្តាលទីលំនៅ។
Verse 51
पश्यतां सर्वभूतानां तत्रैवांतरधीयत । इलोदरे च धर्मिष्ठं बुधः पुत्रमजीजनत्
នៅចំពោះមុខសត្វលោកទាំងអស់ដែលកំពុងមើល គាត់បានអន្តរធានបាត់ទៅនៅទីនោះឯង។ ហើយនៅអីឡោដរា ព្រះពុធៈបានបង្កើតកូនប្រុសមួយរូបដែលសុចរិត និងតាំងខ្លួនក្នុងធម៌។
Verse 52
अश्वमेधशतंसाग्रमकरोद्यस्स्वतेजसा । पुरूरवा इति ख्यातः सर्वलोकनमस्कृतः
ដោយពន្លឺតេជៈរបស់ខ្លួនឯង គាត់បានប្រតិបត្តិយជ្ញអស្វមេធៈគ្រប់មួយរយ។ គាត់ល្បីល្បាញក្នុងនាម “ពុរូរវស” ជាអ្នកដែលលោកទាំងអស់គោរពនមស្ការ។
Verse 53
हिमवच्छिखरे रम्ये समाराध्य पितामहं । लोकैश्वर्यमगाद्राजन्सप्तद्वीपपतिस्तदा
ក្រោយពេលបូជាព្រះបិតាមហៈ ព្រះព្រហ្មា តាមវិធីដ៏ត្រឹមត្រូវ នៅលើកំពូលហិមាល័យដ៏ស្រស់ស្អាត ព្រះរាជានោះបានទទួលអធិបតេយ្យលើលោកទាំងឡាយ ហើយក្លាយជាម្ចាស់នៃទ្វីបទាំងប្រាំពីរ។
Verse 54
केशिप्रभृतयो दैत्यास्तद्भृत्यत्वं समागताः । उर्वशी यस्य पत्नीत्वमगमद्रूपमोहिता
ពួកដៃត្យ ដូចជា កេសិន និងអ្នកដទៃ បានចូលមកស្ថិតក្រោមការបម្រើរបស់គាត់។ ហើយអ៊ុរវសី ដែលត្រូវមន្តស្នេហ៍ដោយសោភ័ណរូបរបស់គាត់ ក៏បានក្លាយជាព្រះភរិយារបស់គាត់។
Verse 55
सप्तद्वीपावसुमती सशैलवनकानना । धर्मेण पालिता तेन सर्वलोकहितैषिणा
ផែនដីនេះ—ដែលរួមមានទ្វីបទាំងប្រាំពីរ ព្រមទាំងភ្នំ ព្រៃ និងឧទ្យាន—ត្រូវបានគាត់ថែរក្សា និងគ្រប់គ្រងតាមធម៌ ដោយគាត់ប្រាថ្នាសុខមង្គលសម្រាប់លោកទាំងអស់។
Verse 56
चामरग्रहणाकीर्तिः स्वयं चैवांगवाहिका । ब्रह्मप्रसादाद्देवेंद्रो ददावर्द्धासनं तदा
នាងល្បីល្បាញដោយការកាន់ចាមរ (កង្ហាររាជសញ្ញា) ហើយនាងផ្ទាល់ក៏ជាអង្គវាហិកា គឺអ្នកបម្រើជិតស្និទ្ធថែទាំរាងកាយ។ ដោយព្រះពរ (ប្រាសាទ) នៃព្រះព្រហ្ម ពេលនោះព្រះឥន្ទ្រា ទេវេន្ទ្រ បានប្រទានអರ್ಧាសនៈ គឺកន្លែងអង្គុយកិត្តិយសដល់នាង។
Verse 57
धर्मार्थकामान्धर्मेण समवेतोभ्यपालयत् । धर्मार्थकामास्तं द्रष्टुमाजग्मुः कौतुकान्विताः
ដោយរួមជាមួយធម៌ គាត់បានគ្រប់គ្រង និងការពារ ធម៌ អត្ថ និងកាម។ បន្ទាប់មក ធម៌ អត្ថ និងកាម ដែលពោរពេញដោយក្តីចង់ដឹង បានមកដើម្បីឃើញគាត់។
Verse 58
जिज्ञासवस्तच्चरितं कथं पश्यति नः समम् । भक्त्या चक्रे ततस्तेषामर्घ्यपाद्यादिकं ततः
ដោយចង់ដឹងអំពីចរិត និងកិច្ចការរបស់គាត់ គាត់បានគិតថា «យើងនឹងអាចឃើញសកម្មភាពរបស់គាត់ដោយស្មើគ្នា និងពេញលេញដូចម្តេច?» បន្ទាប់មក ដោយភក្តី គាត់បានធ្វើការបូជាទទួលភ្ញៀវ ដោយចាប់ផ្តើមពី អរឃ្យ (ទឹកស្វាគមន៍) និង បាទ្យ (ទឹកលាងជើង) ជាដើម។
Verse 59
आसनत्रयमानीय दिव्यं कनकभूषणम् । निवेश्याथाकरोत्पूजामीषद्धर्मेधिकां पुनः
ក្រោយនាំមកនូវអាសនៈបី—មានលក្ខណៈទិព្វ និងតុបតែងដោយគ្រឿងមាស—គាត់បានដាក់ឲ្យស្ថិតនៅទីតាំង។ បន្ទាប់មក គាត់បានធ្វើពិធីបូជាម្តងទៀត ដោយរបៀបដែលស្របតាមធម៌បន្តិចបន្ថែម។
Verse 60
जग्मतुस्तौ च कामार्थावतिकोपं नृपं प्रति । अर्थः शापमदात्तस्मै लोभात्त्वं नाशमेष्यसि
បន្ទាប់មក កាម និង អត្ថ បានទៅរកស្តេចដែលកំពុងខឹងខ្លាំង។ អត្ថបានប្រកាសសាបដល់គាត់ថា «ដោយសារលោភៈ អ្នកនឹងទៅដល់វិនាស»។
Verse 61
कामोप्याह तवोन्मादो भविता गंधमादने । कुमारवनमाश्रित्य वियोगाच्चोर्वशीभवात्
កាមៈក៏បានមានព្រះវាចា៖ «នៅគន្ធមាទនៈ អ្នកនឹងធ្លាក់ក្នុងភាពឆ្កួតវង្វេង; ដោយស្នាក់អាស្រ័យក្នុងព្រៃឈ្មោះ កុមារវនៈ ភាពនោះនឹងកើតឡើងពីការបែកពី អ៊ុរវសី»។
Verse 62
धर्मोप्याह चिरायुस्त्वं धार्मिकश्च भविष्यसि । संततिस्तव राजेंद्र यावदाचंद्रतारकम्
ធម្មៈក៏បានប្រកាសថា៖ «អ្នកនឹងមានអាយុយឺន និងនឹងជាអ្នកប្រកបដោយធម៌; ហើយឱ រាជេន្រ្ត, វង្សត្រកូលរបស់អ្នកនឹងស្ថិតស្ថេររហូតដល់ព្រះចន្ទ និងផ្កាយនៅតែមាន»។
Verse 63
शतशो वृद्धिमायाति न नाशं भुवि यास्यति । षष्टिं वर्षाणि चोन्माद ऊर्वशीकामसंभवः
វានឹងកើនឡើងជារយដង ហើយមិននឹងទៅដល់ការបំផ្លាញលើផែនដីទេ។ ហើយភាពឆ្កួតវង្វេងដែលកើតពីក្តីប្រាថ្នាចំពោះ អ៊ុរវសី នឹងមានរយៈពេលហុកសិបឆ្នាំ។
Verse 64
अचिरादेव भार्यापि वशमेष्यति चाप्सराः । इत्युक्त्वांतर्दधुः सर्वे राजा राज्यं तदान्वभूत्
«មិនយូរទេ សូម្បីតែភរិយារបស់អ្នក—ហើយអប្សរាទាំងឡាយផង—នឹងស្ថិតក្រោមអំណាចអ្នក»។ និយាយដូច្នេះហើយ ពួកគេទាំងអស់បានអន្តរធាន; បន្ទាប់មក ព្រះរាជាបានគ្រប់គ្រងរាជ្យ។
Verse 65
अहन्यहनि देवेंद्रं द्रष्टुं याति पुरूरवाः । कदाचिदारुह्य रथं दक्षिणांबरचारिणा
រៀងរាល់ថ្ងៃ ពុរូរវៈ ទៅគោរពទស្សនា ទេវេន្រ្ត (ឥន្ទ្រ)។ ម្តងមួយ គាត់ឡើងជិះរទេះ ហើយធ្វើដំណើរទៅជាមួយមនុស្សម្នាក់ដែលស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់បែបទិសខាងត្បូង។
Verse 66
सार्धं शक्रेण सोऽपश्यन्नीयमानामथांबरे । केशिना दानवेंद्रेण चित्रलेखामथोर्वशीम्
ជាមួយនឹង សក្រក (ឥន្ទ្រ) គាត់បានឃើញលើមេឃថា កេសិន មេដឹកនាំពួកដានវៈ កំពុងនាំ ចិត្រលេខា និង អុរវសី ទៅ។
Verse 67
तं विनिर्जित्य समरे विविधायुधपातनैः । पुरा शक्रोपि समरे येन वज्री विनिर्जितः
ដោយបោះអាវុធនានាក្នុងសមរ គាត់បានឈ្នះលើគេ; ព្រះវីរនោះឯងដែលកាលពីមុន សូម្បីតែ សក្រក (ឥន្ទ្រ) អ្នកកាន់វជ្រៈ ក៏ធ្លាប់ត្រូវបានគេឈ្នះក្នុងសង្គ្រាម។
Verse 68
मित्रत्वमगमत्तेन प्रादादिंद्राय चोर्वशीं । ततःप्रभृति मित्रत्वमगमत्पाकशासनः
ដោយហេតុនោះ មិត្តភាពបានកើតឡើង ហើយគាត់បានប្រគល់ អុរវសី ដល់ ឥន្ទ្រ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក បាកសាសនៈ (ឥន្ទ្រ) ក៏បានចូលទៅក្នុងមិត្តភាពជាមួយគាត់។
Verse 69
सर्वलोकेतिशयितं पुरूरवसमेव तम् । प्राह वज्री तु संतुष्टो नीयतामियमेव च
ព្រះឥន្ទ្រ អ្នកកាន់វជ្រៈ ពេញព្រះហឫទ័យ បានមានព្រះបន្ទូលអំពី ពុរូរវស ដែលលើសលប់លើលោកទាំងអស់ថា៖ «ចូរនាំនាងទៅ; មែនហើយ ចូរនាំនាងនេះឯងទៅរកគាត់»។
Verse 70
सा पुरूरवसः प्रीत्यै चागायच्चरितं महत् । लक्ष्मीस्वयंवरंनाम भरतेन प्रवर्तितम्
ដើម្បីបំពេញព្រះហឫទ័យ ពុរូរវស នាងក៏បានច្រៀងរឿងរ៉ាវដ៏មហិមា មួយឈ្មោះ «ស្វយំវរៈរបស់ លក្ស្មី» ដែលព្រះភរត បានចាប់ផ្តើមប្រព្រឹត្ត។
Verse 71
मेनकां चोर्वशीं रंभां नृत्यध्वमिति चादिशत् । ननर्त सलयं तत्र लक्ष्मीरूपेण चोर्वशी
បន្ទាប់មក ព្រះองค์បានបញ្ជា មេនកា អ៊ុរវសី និងរំប្ហា ថា «ចូររាំ!» ទើបអ៊ុរវសីរាំនៅទីនោះ ដោយសណ្ឋិតរូប និងសោភ័ណភាពដូចព្រះនាងលក្ខ្មី។
Verse 72
सा पुरूरवसं दृष्ट्वा नृत्यंती कामपीडिता । विस्मृताभिनयं सर्वं यत्पुरातनचोदितम्
ពេលនាងឃើញ ពុរូរវស នាងកំពុងរាំ ហើយត្រូវកាមតណ្ហាបង្ខំទុក្ខ ក៏ភ្លេចអស់ទាំងកាយវិការ និងអារម្មណ៍នៃការសម្តែង ដែលបានបង្រៀនតាំងពីយូរមកហើយ។
Verse 73
शशाप भरतः क्रोधाद्वियोगात्तस्य भूतले । पंचपंचाशदब्दानि लताभूता भविष्यसि
ដោយកំហឹងពីទុក្ខនៃការបែកពីគាត់ ភរតៈបានដាក់បណ្តាសា (នាង) លើផែនដីថា «អស់រយៈពេល៥៥ឆ្នាំ អ្នកនឹងក្លាយជាវល្លិ (លតា)»។
Verse 74
ततस्तमुर्वशी गत्वा भर्त्तारमकरोच्चिरं । शापानुभवनांते च उर्वशी बुधसूनुना
បន្ទាប់មក អ៊ុរវសីបានទៅរកគាត់ ហើយក្រោយពេលយូរ នាងបានធ្វើឲ្យគាត់ក្លាយជាស្វាមី; ហើយពេលការទទួលផលនៃបណ្តាសាសម្រេចចប់ អ៊ុរវសីក៏បានរួមជាមួយបុត្ររបស់ព្រះពុធវិញ។
Verse 75
अजीजनत्सुतानष्टौ नामतस्तान्निबोध मे । आयुर्दृढायुर्वश्यायुर्बलायुर्धृतिमान्वसुः
គាត់បានបង្កើតបុត្រ៨នាក់; ចូរស្តាប់ឈ្មោះរបស់ពួកគេពីខ្ញុំ: អាយុ, ទ្រឹឍាយុ, វស្យាយុ, បលាយុ, ធ្រឹតិមាន និង វសុ។
Verse 76
दिव्यजायुः शतायुश्च सर्वे दिव्यबलौजसः । आयुषो नहुषः पुत्रो वृद्धशर्मा तथैव च
ទិវ្យជាយុ និង សតាយុ—ទាំងអស់សុទ្ធតែប្រកបដោយកម្លាំង និងឫទ្ធិទេវភាព—ហើយ នហុសៈ កូនប្រុសរបស់ អាយុសៈ ព្រមទាំង វ្រឹទ្ធសර්មា ផងដែរ។
Verse 77
रजिर्दंडो विशाखश्च वीराः पंचमहारथाः । रजेः पुत्रशतं जज्ञे राजेया इति विश्रुतं
រាជិ ដណ្ឌៈ និង វិសាខៈ—វីរបុរសដូចមហារថីទាំងប្រាំ—បានកើតឡើង។ ពីរាជិ មានកូនប្រុសមួយរយ កេរ្តិ៍ឈ្មោះថា “រាជេយៈ”។
Verse 78
रजिराराधयामास नारायणमकल्मषं । तपसा तोषितो विष्णुर्वरं प्रादान्महीपतेः
រាជិបានអារាធនានារាយណៈ ព្រះអម្ចាស់ដ៏បរិសុទ្ធឥតមល។ ព្រះវិษ្ណុពេញព្រះហឫទ័យដោយតបៈ ហើយបានប្រទានពរដល់ព្រះមហាក្សត្រនោះ។
Verse 79
देवासुरमनुष्याणामभूत्स विजयी तदा । अथ देवासुरं युद्धमभूद्वर्षशतत्रयम्
នៅពេលនោះ គាត់បានឈ្នះលើទេវតា អសុរ និងមនុស្សទាំងឡាយ។ បន្ទាប់មក សង្គ្រាមរវាងទេវតា និងអសុរ បានបន្តអស់រយៈពេលបីរយឆ្នាំ។
Verse 80
प्रह्लादशक्रयोर्भीमं न कश्चिद्विजयी तयोः । ततो देवासुरैः पृष्टः पृथग्देवश्चतुर्मुखः
ក្នុងសង្គ្រាមដ៏គួរភ័យរវាង ព្រាហ្លាទ និង សក្រក (ឥន្ទ្រ) គ្មានអ្នកណាឈ្នះលើអ្នកណាទេ។ ដូច្នេះ ទេវតា និងអសុរ បានសួរព្រះព្រហ្មមានមុខបួន ដោយឡែកៗគ្នា។
Verse 81
अनयोर्विजयी कः स्याद्रजिर्यत्रेति सोब्रवीत् । जयाय प्रार्थितो राजा सहायस्त्वं भवस्व नः
គាត់បាននិយាយថា «ក្នុងពីរនេះ អ្នកណានឹងឈ្នះ ហើយការប្រកួតនឹងធ្វើនៅទីណា?» បន្ទាប់មក ដើម្បីសុំជ័យជម្នះ ពួកគេបានអង្វរព្រះមហាក្សត្រ ហើយនិយាយថា «សូមព្រះរាជា ជួយគាំទ្រយើងខ្ញុំ»
Verse 82
दैत्यैः प्राह यदि स्वामी वो भवामि ततस्त्वलम् । नासुरैः प्रतिपन्नं तत्प्रतिपन्नं सुरैस्तदा
គាត់បាននិយាយទៅកាន់ពួកដៃត្យៈថា «បើខ្ញុំក្លាយជាព្រះអម្ចាស់របស់អ្នកទាំងឡាយ នោះក៏គ្រប់គ្រាន់ហើយ»។ អ្វីដែលអសុរមិនទទួលយក នោះពេលនោះទេវតាបានទទួលយក។
Verse 83
स्वामी भव त्वमस्माकं बलनाशय विद्विषः । ततो विनाशिताः सर्वे ये वध्या वज्रपाणिनः
«សូមក្លាយជាព្រះអម្ចាស់របស់យើងខ្ញុំ ហើយសូមបំផ្លាញកម្លាំងសត្រូវរបស់យើងខ្ញុំ»។ ដូច្នេះ អ្នកទាំងអស់ដែលត្រូវវជ្របាណី (ឥន្ទ្រ) សម្លាប់ ក៏ត្រូវបានបំផ្លាញអស់។
Verse 84
पुत्रत्वमगमत्तुष्टस्तस्येंद्रः कर्मणा ततः । दत्त्वेंद्राय पुरा राज्यं जगाम तपसे रजिः
ដោយពេញព្រះហឫទ័យចំពោះគុណកុសលនៃកិច្ចការរបស់គាត់ ឥន្ទ្រាបានទទួលស្ថានភាពជាបុត្ររបស់គាត់នៅពេលនោះ។ ហើយរាជិ ដែលបានប្រគល់រាជ្យឲ្យឥន្ទ្រាមុនហើយ ក៏ចាកចេញទៅបំពេញតបៈ។
Verse 85
रजिपुत्रैस्तदाछिन्नं बलादिंद्रस्य वैयदा । यज्ञभागश्च राज्यं च तपोबलगुणान्वितैः
នៅពេលកូនៗរបស់រាជិ—ដែលប្រកបដោយកម្លាំងតបៈ អំណាច និងគុណធម៌—បានដណ្ដើមយកពីឥន្ទ្រាដោយបង្ខំ នោះពួកគេបានយកទាំងភាគយជ្ញៈ និងអធិបតេយ្យរាជ្យទាំងពីរ។
Verse 86
राज्यभ्रष्टस्ततः शक्रो रजिपुत्रनिपीडितः । प्राह वाचस्पतिं दीनः पीडितोऽस्मि रजेः सुतैः
បន្ទាប់មក សក្រក (ឥន្ទ្រ) ដែលត្រូវបានបាត់បង់រាជ្យ និងត្រូវកូនប្រុសរបស់ រាជិ ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ បាននិយាយដោយសោកសៅទៅកាន់ វាចស្បតិ (ព្រហស្បតិ) ថា៖ «ខ្ញុំកំពុងរងទុក្ខ—ត្រូវកូនប្រុសរបស់ រាជិ ធ្វើទារុណកម្ម»។
Verse 87
न यज्ञभागो राज्यं मे पीडितस्य बृहस्पते । राज्यलाभाय मे यत्नं विधत्स्व धिषणाधिप
ឱ ព្រហស្បតិ! ខ្ញុំដែលត្រូវបុកម្នេញនេះ មិនមានភាគក្នុងយញ្ញៈទេ ហើយក៏គ្មានរាជ្យដែរ។ ឱ អធិបតីនៃប្រាជ្ញា សូមរៀបចំឧបាយកលសម្រាប់ខ្ញុំ ដើម្បីឲ្យខ្ញុំបានទទួលអធិបតេយ្យវិញ។
Verse 88
ततो बृहस्पतिः शक्रमकरोद्बलदर्पितम् । ग्रहशांतिविधानेन पौष्टिकेन च कर्मणा
បន្ទាប់មក ព្រហស្បតិ បានធ្វើឲ្យ សក្រក ដែលស្រវឹងដោយអំណាច និងមោទនភាព ស្ងប់ស្ងាត់ និងមានកម្លាំងឡើងវិញ ដោយវិធានពិធីសន្តិគ្រោះ (បន្ធូរឥទ្ធិពលភព) និងដោយកម្មពិធីបំប៉នដែលនាំមកសេចក្តីសម្បូរបែប។
Verse 89
गत्वाथ मोहयामास रजिपुत्रान्बृहस्पतिः । जिनधर्मं समास्थाय वेदबाह्यं स धर्मवित्
បន្ទាប់មក ព្រហស្បតិ បានទៅធ្វើឲ្យកូនប្រុសរបស់ រាជិ វង្វេងចិត្ត; ទោះជាអ្នកដឹងធម៌ក៏ដោយ គាត់បានយកជីនធម៌មកអនុវត្ត ដែលស្ថិតក្រៅវេទ។
Verse 90
वेदत्रयीपरिभ्रष्टांश्चकार धिषणाधिपः । वेदबाह्यान्परिज्ञाय हेतुवादसमन्वितान्
អធិបតីនៃប្រាជ្ញា (ព្រហ្មា) បានធ្វើឲ្យពួកគេធ្លាក់ចេញពីវេទទាំងបី; ដោយដឹងថាពួកគេស្ថិតក្រៅវេទ គាត់បានធ្វើឲ្យពួកគេក្លាយជាអ្នកគាំទ្រ ហេតុវាទៈ គឺការតស៊ូតាមហេតុផលប៉ុណ្ណោះ។
Verse 91
जघान शक्रो वज्रेण सर्वान्धर्मबहिष्कृतान् । नहुषस्य प्रवक्ष्यामि पुत्रान्सप्तैव धार्मिकान्
ព្រះសក្រ (ឥន្ទ្រ) បានវាយប្រហារដោយវជ្រៈ បំផ្លាញអ្នកទាំងអស់ដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញពីធម៌។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងរៀបរាប់អំពីព្រះរាជបុត្រទាំង៧ របស់នហុសៈ ដែលជាអ្នកមានធម៌ពិត។
Verse 92
यतिर्ययातिश्शर्यातिरुत्तरः पर एव च । अयतिर्वियतिश्चैव सप्तैते वंशवर्द्धनाः
យតិ យយាតិ សរយាតិ ឧត្តរ និង បរ; រួមទាំង អយតិ និង វិយតិ—ទាំង៧នេះ ជាអ្នកបង្កើនពូជពង្សឲ្យរីកចម្រើន។
Verse 93
यतिः कुमारभावेपि योगी वैखानसोभवत् । ययातिरकरोद्राज्यं धर्मैकशरणः सदा
យតិ ទោះនៅវ័យកុមារភាពក៏បានក្លាយជាយោគីវៃខានសៈ; ហើយយយាតិ បានគ្រប់គ្រងរាជ្យ ដោយយកធម៌តែមួយជាទីពឹងជានិច្ច។
Verse 94
शर्मिष्ठा तस्य भार्याभूद्दुहिता वृषपर्वणः । भार्गवस्यात्मजा चैव देवयानी च सुव्रता
សរមិឋ្ឋា កូនស្រីរបស់ វ្រឹṣបរវនៈ បានក្លាយជាព្រះមហេសីរបស់គាត់; ហើយទេវយានីផងដែរ—កូនស្រីរបស់ ភារគវៈ—ជาสต្រីសុវ្រតា មានគុណធម៌។
Verse 95
ययातेः पंचदायादास्तान्प्रवक्ष्यामि नामतः । देवयानी यदुं पुत्रं तुर्वसुं चाप्यजीजनत्
ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងបញ្ជាក់តាមនាម អំពីទាយាទទាំង៥ របស់យយាតិ។ ទេវយានី បានប្រសូតព្រះរាជបុត្រ យទុ និង ទុរវសុ។
Verse 96
तथा द्रुह्यमणं पूरुं शर्मिष्ठाजनयत्सुतान् । यदुः पूरूश्च भरतस्ते वै वंशविवर्द्धनाः
ដូច្នេះដែរ ស៌មិឋ្ឋា បានប្រសូតព្រះរាជបុត្រា—ទ្រុហ្យមណៈ ពូរុ យទុ ពូរូ និងភរតៈ; ពិតប្រាកដ ពួកគេជាអ្នកបង្កើនពូជវង្សឲ្យរុងរឿង។
Verse 97
पूरोर्वंशं प्रवक्ष्यामि यत्र जातोसि पार्थिव । यदोस्तु यादवा जाता यत्र तौ बलकेशवौ
ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ខ្ញុំនឹងពោលរៀបរាប់វង្សពូរុ ដែលព្រះអង្គបានប្រសូតក្នុងនោះ; ហើយក៏វង្សយទុផងដែរ ដែលពីនោះកើតមានយាទវៈ—ក្នុងវង្សនោះទាំងពីរ បលរាម និងកេសវៈ (ក្រឹષ્ણ) បានអវតារមក។
Verse 98
भारावतारणार्थाय पांडवानां हिताय च । यदोः पुत्रा बभूवुश्च पंच देवसुतोपमाः
ដើម្បីបន្ថយភារកិច្ចរបស់ផែនដី និងដើម្បីប្រយោជន៍ដល់បណ្ឌវៈទាំងឡាយផង ក្នុងវង្សយទុបានកើតមានបុត្រចំនួនប្រាំ—ដូចបុត្ររបស់ទេវតា។
Verse 99
सहस्रजित्तथा ज्येष्ठः क्रोष्टा नीलोञ्जिको रघुः । सहस्रजितो दायादः शतजिन्नाम पार्थिवः
ហើយមាន សហស្រជិត; ព្រមទាំង ជ្យេឋ្ឋ ក្រូଷ្ដា នីឡោញ្ជិក និង រឃុ។ អ្នកស្នងរាជ្យរបស់សហស្រជិត គឺព្រះមហាក្សត្រឈ្មោះ សតជិត។
Verse 100
शतजितश्च दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः । हैहयश्च हयश्चैव तथा तालहयश्च यः
សតជិតមានអ្នកស្នងរាជ្យបីរូប ទាំងអស់សុទ្ធតែមានធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់—ហៃហយ ហយ និងអ្នកដែលគេស្គាល់ថា តាលហយ។
Verse 101
हैहयस्य तु दायादो धर्मनेत्रः प्रतिश्रुतः । धर्मनेत्रस्य कुंतिस्तु संहतस्तस्य चात्मजः
ឯអ្នកស្នងរាជ្យនៃហៃហយៈ ត្រូវបានប្រកាសថា ធម្មនេត្រ។ ធម្មនេត្រមានបុត្រា ឈ្មោះ គុន្តិ; ហើយគុន្តិមានបុត្រា ឈ្មោះ សំហត។
Verse 102
संहतस्य तु दायादो महिष्मान्नाम पार्थिवः । आसीन्महिष्मतः पुत्रो भद्रसेनः प्रतापवान्
ឯអ្នកស្នងរាជ្យរបស់សំហត គឺព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គឈ្មោះ មហិષ្មាន។ មហិષ្មានមានបុត្រា ឈ្មោះ ភទ្រសេន អ្នកមានអานุភាព។
Verse 103
वाराणस्यामभूद्राजा कथितः पूर्वमेव हि । भद्रसेनस्य पुत्रस्तु दुर्दमो नाम धार्मिकः
នៅវារាណសី មានព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គ—ដែលបាននិយាយរួចមកហើយ—ជាបុត្ររបស់ភទ្រសេន ឈ្មោះ ទុរទម អ្នកប្រកបដោយធម៌។
Verse 104
दुर्दमस्य सुतो भीमो धनको नाम वीर्यवान् । धनकस्य सुता ह्यासन्चत्वारो लोकविश्रुताः
ទុរទមមានបុត្រា ឈ្មោះ ភីមៈ ជាវីរបុរសមានកម្លាំង នាម ធនក។ ធនកមានបុត្រាបួននាក់ ដែលល្បីល្បាញទូទាំងលោក។
Verse 105
कृताग्निः कृतवीर्यश्च कृतधर्मा तथैव च । कृतौजाश्च चतुर्थोभूत्कृतवीर्याच्च सोर्जुनः
ក្រឹតាគ្និ ក្រឹតវីរ្យ ក្រឹតធម្មា និងជាទីបួន ក្រឹតោជា—ទាំងបួនបានកើតមក។ ហើយពីក្រឹតវីរ្យ នោះបានកើត អរជុន។
Verse 106
जातो बाहुसहस्रेण सप्तद्वीपेश्वरो नृपः । वर्षायुतं तपस्तेपे दुश्चरं पृथिवीपतिः
ព្រះរាជាដែលប្រសូត្រមានដៃពាន់ បានក្លាយជាព្រះអធិរាជលើទ្វីបទាំងប្រាំពីរ។ ព្រះមហាក្សត្រនៃផែនដីបានធ្វើតបៈដ៏លំបាកអស់មួយម៉ឺនឆ្នាំ។
Verse 107
दत्तमाराधयामास कार्त्तवीर्योत्रिसंभवम् । तस्मै दत्तो वरान्प्रादाच्चतुरः पुरुषोत्तमः
កាត្តវីរ្យៈ ដែលកើតក្នុងវង្សអត្រី បានគោរពបូជាព្រះទត្តៈ។ ព្រះទត្តៈជាព្រះបុរសោត្តម បានប្រទានពរចំនួនបួនដល់គាត់។
Verse 108
पूर्वं बाहुसहस्रं तु स वव्रे राजसत्तमः । अधर्मं ध्यायमानस्य भीतिश्चापि निवारणम्
កាលពីមុន ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរនោះបានជ្រើសពរជាដៃពាន់។ ហើយក៏សូមឲ្យការភ័យខ្លាចរបស់អ្នកដែលក្នុងចិត្តគិតអធម៌ ត្រូវបានបំបាត់ផងដែរ។
Verse 109
युद्धेन पृथिवीं जित्वा धर्मेणावाप्य वै बलम् । संग्रामे वर्तमानस्य वधश्चैवाधिकाद्भवेत्
ក្រោយពីឈ្នះផែនដីដោយសង្គ្រាម ហើយពិតប្រាកដបានអំណាចដោយធម៌; ទោះយ៉ាងណា សម្រាប់អ្នកដែលកំពុងស្ថិតក្នុងសមរភូមិ ការសម្លាប់កាន់តែហួសហេតុឡើង។
Verse 110
एतेनेयं वसुमती सप्तद्वीपा सपत्तना । सप्तोदधि परिक्षिप्ता क्षात्रेण विधिना जिता
ដោយគាត់ ផែនដីនេះ—រួមទាំងទ្វីបទាំងប្រាំពីរ និងទីក្រុងទាំងឡាយ ដែលត្រូវបានសមុទ្រទាំងប្រាំពីរព័ទ្ធជុំវិញ—ត្រូវបានឈ្នះតាមវិធាននៃក្សត្រិយធម៌។
Verse 111
जज्ञे बाहुसहस्रं च इच्छतस्तस्य धीमतः । सर्वे यज्ञा महाबाहोस्तस्यासन्भूरिदक्षिणाः
ដូចដែលបុរសប្រាជ្ញនោះប្រាថ្នា ក៏កើតមានដៃពាន់ដល់គាត់។ ឱ មហាបាហូ! ពិធីយជ្ញាទាំងអស់របស់អ្នកមានព្រះបាហាខ្លាំងនោះ បានបរិបូរដោយទក្ខិណា (ទានជូនព្រះព្រាហ្មណ៍/បូជាចារ្យ) យ៉ាងច្រើន។
Verse 112
सर्वे कांचनयूपास्ते सर्वे कांचनवेदिकाः । सर्वे देवैश्च संप्राप्ता विमानस्थैरलंकृतैः
ពិធីយជ្ញាទាំងនោះ សុទ្ធតែមានយូបៈ (សសរបូជា) ធ្វើពីមាស និងមានវេទិកា (អាសនៈបូជា) ធ្វើពីមាសទាំងអស់។ ពិធីទាំងអស់ត្រូវបានទេវតាមកចូលរួម ដោយតុបតែងវិចិត្រ ស្ថិតលើវិមានសួគ៌។
Verse 113
गंधर्वैरप्सरोभिश्च नित्यमेवापि सेविताः । यस्य यज्ञे जगौ गाथा गंधंर्वो नारदस्तथा
គាត់តែងតែត្រូវបានបម្រើដោយគន្ធព្វ និងអប្សរា។ ក្នុងពិធីយជ្ញារបស់គាត់ គន្ធព្វបានច្រៀងគាថា (បទចម្រៀងសក្ការៈ) ហើយព្រះនារទមុនីក៏បានច្រៀងដូចគ្នា។
Verse 115
यज्ञैर्दानैस्तपोभिश्च विक्रमेण श्रुतेन च । सप्तद्वीपाननुचरन्वेगेन पवनोपमः
ដោយពិធីយជ្ញា ដោយទាន និងដោយតបៈ—ដោយវីរភាព និងដោយស្រុតិ (ចំណេះដឹងវេទៈអันសក្ការៈ)—គាត់បានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទ្វីបប្រាំពីរ ដោយល្បឿនដូចខ្យល់។
Verse 116
पंचाशीतिसहस्राणि वर्षाणां च नराधिपः । सप्तद्वीपपृथिव्याश्च चक्रवर्ती बभूव ह
អស់រយៈពេល ប៉ែតសិបប្រាំពាន់ឆ្នាំ ព្រះនរាធិបនោះបានក្លាយជា ចក្រវរតិន (ស្តេចចក្រពត្តិ) គ្រប់គ្រងផែនដីដែលមានទ្វីបប្រាំពីរ។
Verse 117
स एव पशुपालोभूत्क्षेत्रपालः स एव हि । स एव वृष्ट्या पर्जन्यो योगित्वादर्जुनोभवत्
ព្រះអង្គនោះតែមួយគត់បានក្លាយជាអ្នកចិញ្ចឹមគោ; ព្រះអង្គនោះផងដែរ បានក្លាយជាអ្នកអភិរក្សស្រែចម្ការ។ ដោយអំណាចលើភ្លៀង ព្រះអង្គបានក្លាយជា បរជន្យ (Parjanya) ហើយដោយសិទ្ធិយោគៈ ព្រះអង្គបានក្លាយជា អរជុន (Arjuna)។
Verse 118
योसौ बाहुसहस्रेण ज्याघातकठिनत्वचा । भाति रश्मिसहस्रेण शारदेनेव भास्करः
ព្រះអង្គ—ដែលស្បែកបានរឹងមាំដោយការប៉ះទង្គិចជាញឹកញាប់នៃខ្សែធ្នូលើដៃពាន់—ភ្លឺរលោងដោយកាំរស្មីពាន់ ដូចព្រះអាទិត្យក្នុងរដូវសារទ (រដូវស្លឹកឈើជ្រុះ)។
Verse 119
एष नाम मनुष्येषु माहिष्मत्यां महाद्युतिः । एष वेगं समुद्रस्य प्रावृट्काले भजेत वै
ក្នុងចំណោមមនុស្ស នៅទីក្រុង មាហិષ្មតី មានបុរសម្នាក់ឈ្មោះ អេษ (Eṣa) មានពន្លឺរុងរឿងយ៉ាងខ្លាំង; ពិតប្រាកដណាស់ នៅរដូវភ្លៀង គាត់អាចស្មើនឹងកម្លាំងសមុទ្របាន។
Verse 120
क्रीडते स्वसुखा ये विप्रतिस्रोतो महीपतिः । ललनाः क्रीडता तेन प्रतिबद्धोर्मिमालिनी
នៅទីនោះ ព្រះរាជាអធិរាជក្សត្រ លេងកម្សាន្តតាមព្រះហឫទ័យ ទោះបីជាធ្វើចលនាប្រឆាំងនឹងចរន្តទឹកក៏ដោយ។ នារីទាំងឡាយក៏លេងរីករាយជាមួយព្រះអង្គ; ហើយទន្លេដែលពាក់កម្រងរលក ដូចជាត្រូវបានទប់ស្កាត់ដោយការលេងនោះ។
Verse 121
ऊर्मिभ्रुकुटिमाला सा शंकिताभ्येति नर्मदा । एष एव मनोर्वंशे त्ववगाहेन्महार्णवम्
នរមទា (Narmadā) ខិតមកដោយការភ័យសង្ស័យ មានជួររលកដូចជាចិញ្ចើមខ្មៅក្រញ៉ូវជាមកុដ។ ហើយមនុស្សនេះឯង ក្នុងវង្សមនុ (Manu) នឹងចុះមុជក្នុងមហាសមុទ្រដ៏ធំ។
Verse 122
करेणोद्धृत्य वेगं तु कामिनीप्रीणनेन तु । तस्य बाहुसहस्रेण क्षोभ्यमाणे महोदधौ
ដោយដៃរបស់ទ្រង់ ព្រះអង្គបានចាប់យកកម្លាំងរលកហើយលើកឡើង; ដើម្បីបំពេញព្រះហឫទ័យនារីនោះ ដោយព្រះបាហុរាប់ពាន់បានកូរមហាសមុទ្រឲ្យរំជួលចលាចល។
Verse 123
भवंति लीना निश्चेष्टाः पातालस्था महासुराः । तदूरुक्षोभचकिता अमृतोत्पादशंकिताः
អសុរាធំៗដែលស្ថិតនៅបាតាលា បានលាក់ខ្លួនស្ងៀមស្ងាត់ មិនចលនា; ពួកគេភ្ញាក់ផ្អើលដោយការរំជួលខ្លាំងនោះ ហើយសង្ស័យថា អម្រឹតកំពុងកើតឡើង។
Verse 124
नता निश्चलमूर्द्धानो भवंति च महोरगाः । एष धन्वी च चिक्षेप रावणं प्रति सायकान्
នាគធំៗបានកោតក្បាលចុះ ហើយក្បាលនៅស្ងៀមមិនរអិល; បន្ទាប់មក អ្នកកាន់ធ្នូនោះបានបាញ់ព្រួញទៅរក រាវណៈ។
Verse 125
एष धन्वी धनुर्गृह्य उत्सिक्तं पंचभिः शरैः । लंकेशं मोहयित्वा तु सबलं रावणं बलात्
អ្នកកាន់ធ្នូដ៏ខ្លាំងក្លានោះ កាន់ធ្នូឡើងហើយបាញ់ព្រួញប្រាំ; ដោយអំណាចបានធ្វើឲ្យព្រះអធិរាជឡង្កា គឺ រាវណៈ ព្រមទាំងកងទ័ពរបស់គាត់ ស្រពិចស្រពិលវង្វេង និងត្រូវគ្រប់គ្រង។
Verse 126
निर्जित्य बद्ध्वा त्वानीय माहिष्मत्याम्बबंध तम् । ततो गतोहं तस्याग्रे अर्जुनं संप्रसादयन्
ក្រោយឈ្នះហើយចាប់ចង ខ្ញុំបាននាំអ្នកមក និងឃុំគាត់នៅទីក្រុង មាហិષ្មតី; បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានទៅមុខគាត់ ដើម្បីធ្វើឲ្យ អរជុន ស្ងប់សុខព្រះហឫទ័យ។
Verse 127
मुमोच राजन्पौत्रं मे सख्यं कृत्वा च पार्थिवः । तस्य बाहुसहस्रस्य बभूव ज्यातलस्वनः
ឱ ព្រះរាជា! ព្រះមហាក្សត្រលើផែនដីបានចងមិត្តភាពហើយលែងចៅប្រុសរបស់ខ្ញុំ; ហើយសម្រាប់អ្នកមានពាន់ដៃ ខ្សែធ្នូបានតឹងក្រអូបកង្វក់សូរស័ព្ទក្រហឹម។
Verse 128
युगांताग्नेः प्रवृत्तस्य यथा ज्यातलनिःस्वनः । अहो बलं विधेर्वीर्यं भार्गवः स यदाच्छिनत्
ដូចសូរស័ព្ទខ្សែធ្នូពេលភ្លើងប្រល័យចុងយុគចាប់ផ្តើមឆេះឡើង—សូរនោះក៏ក្រហឹមដូច្នោះ។ អហោ! អំណាចវាសនាចម្លែកណាស់ ដែលភារគវៈបានកាត់ចុះភ្លាមៗ។
Verse 129
मृधे सहस्रं बाहूनां हेमतालवनं यथा । यं वसिष्ठस्तु संक्रुद्धो ह्यर्जुनं शप्तवान्विभुः
ក្នុងសង្គ្រាម ដៃពាន់របស់គេដូចព្រៃដើមត្នោតមាស។ អរជុននោះហើយ ដែលឥសីដ៏មហិទ្ធិ វសិષ્្ឋៈ កាលខឹង បានដាក់បណ្តាសា។
Verse 130
यस्माद्वनं प्रदग्धं ते विश्रुतं मम हैहय । तस्मात्ते दुष्कृतं कर्म कृतमन्यो हनिष्यति
ឱ ហៃហយ! ព្រោះអ្នកបានដុតព្រៃដែលល្បីថាជារបស់ខ្ញុំ ដូច្នេះដោយអំពើអាក្រក់ដែលអ្នកបានធ្វើ នរណាម្នាក់ផ្សេងទៀតនឹងសម្លាប់អ្នក។
Verse 131
छित्वा बाहुसहस्रं ते प्रमथ्य तरसा बली । तपस्वी ब्राह्मणस्त्वां वै वधिष्यति स भार्गवः
កាត់ដៃពាន់របស់អ្នក ហើយបំបាក់មោទនភាពរបស់អ្នកដោយកម្លាំង នោះព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកតបស្យាដ៏មហិទ្ធិ—ភារគវៈ—នឹងសម្លាប់អ្នកជាក់ជាមិនខាន។
Verse 132
तस्य रामोथ हंतासीन्मुनिशापेन धीमतः । तस्य पुत्रशतं त्वासीत्पंच तत्र महारथाः
បន្ទាប់មក ព្រះរាម បានក្លាយជាអ្នកសម្លាប់គាត់ ដោយសារព្រះបន្ទូលសាបសែនរបស់ឥសីប្រាជ្ញា។ គាត់មានកូនប្រុសមួយរយនាក់; ក្នុងនោះ ប្រាំនាក់ជាមហារថី អ្នកយុទ្ធដ៏អស្ចារ្យ។
Verse 133
कृतास्त्रा बलिनः शूरा धर्मात्मानो महाबल । शूरसेनश्च शूरश्च धृष्टो वै कृष्ण एव च
ពួកគេបានហ្វឹកហាត់អាវុធយ៉ាងជំនាញ—មានកម្លាំង ក្លាហាន មានធម៌ក្នុងចិត្ត និងមហាបលៈ៖ សូរាសេន សូរ ធ្រឹෂ្ដ និងពិតប្រាកដ ក្រឹષ્ણផងដែរ។
Verse 134
जयद्ध्वजः स वै कर्ता अवन्तिश्च रसापतिः । जयध्वजस्य पुत्रस्तु तालजंघो महाबलः
ជយទ្ធ្វជៈ ពិតជាបានក្លាយជាអ្នកគ្រប់គ្រង ហើយ អវន្តី បានក្លាយជាព្រះអម្ចាស់នៃ រាសា; ចំណែកកូនប្រុសរបស់ ជយធ្វជៈ គឺ តាលជង្គៈ ជាបុរសមហាបលៈ។
Verse 135
तस्य पुत्राश्शतान्येव तालजंघा इति स्मृताः । तेषां पंचकुलान्यासन्हैहयानां महात्मनाम्
គាត់មានកូនប្រុសរាប់រយនាក់ ដែលត្រូវបានចងចាំថា ‘តាលជង្គៈ’។ ក្នុងចំណោមហៃហយៈមហាត្មាទាំងនោះ មានប្រាំកុល។
Verse 136
वीतिहोत्राश्च संजाता भोजाश्चावंतयस्तथा । तुंडकेराश्च विक्रांतास्तालजंघाः प्रकीर्तिताः
បានកើតមានពួក វីតិហោត្រៈ; ដូចគ្នានេះ ពួក ភោជៈ និង អវន្តយៈ ផងដែរ។ ហើយពួក ទុណ្ឌកេរៈ ដែលក្លាហានក្លែងក្លាយ ក៏ត្រូវបានលើកឡើង ព្រមទាំងពួក តាលជង្គៈ ផង។
Verse 137
वीतिहोत्रसुतश्चापि अनंतो नाम वीर्यवान् । दुर्जयस्तस्य पुत्रस्तु बभूवामित्रकर्षणः
ព្រះរាជបុត្ររបស់ វីតិហោត្រ គឺវីរបុរសមាននាម អនន្ត; ហើយព្រះរាជបុត្ររបស់ទ្រង់គឺ ទុរជយៈ អ្នកបំបាក់សត្រូវ។
Verse 138
सद्भावेन महाराजः प्रजाधर्मेण पालयन् । कार्तवीर्यार्जुनो नाम राजा बाहुसहस्रधृत्
ដោយចិត្តសុចរិត មហារាជបានគ្រប់គ្រងប្រជាជនតាមធម៌នៃប្រជា; ព្រះរាជានោះមាននាម ការតវីរ្យ អរជុន ល្បីថា “ព្រះរាជាពាន់ដៃ”។
Verse 139
येन सागरपर्यंता धनुषा निर्जिता मही । यस्तस्यकीर्तयेन्नाम कल्यमुत्थाय मानवः
ព្រះអង្គដែលដោយធ្នូបានឈ្នះផែនដីដល់ព្រំសមុទ្រ; មនុស្សណាដែលភ្ញាក់ព្រលឹមហើយសរសើរព្រះនាមរបស់ទ្រង់ នឹងទទួលបានសុភមង្គល។
Verse 140
न तस्य वित्तनाशः स्यान्नष्टं च लभते पुनः । कार्तवीर्यस्य यो जन्म कथयेदिह धीमतः । यथा यष्टा यथा दाता स्वर्गलोके महीयते
សម្រាប់គាត់ មិនមានការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិទេ ហើយអ្វីដែលបាត់ទៅ នឹងបានវិញ។ អ្នកប្រាជ្ញដែលនៅទីនេះនិយាយរៀបរាប់អំពីកំណើតរបស់ ការតវីរ្យ នឹងត្រូវគោរពនៅសួគ៌លោក ដូចអ្នកធ្វើយជ្ញ និងអ្នកប្រគេនទាន។