Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 50

The Recitation of the Thousand Names of Rādhā and Kṛṣṇa (Yugala-Sahasranāma) and Śaraṇāgati-Dharma

Devanagari script

यशोदातर्जितः कंपी मायारुदितशोभनः । दामोदरोऽप्रमेयात्मा दयालुर्भक्तवत्सलः ॥ ५० ॥

Transliteration

yaśodātarjitaḥ kaṃpī māyāruditaśobhanaḥ | dāmodaro'prameyātmā dayālurbhaktavatsalaḥ || 50 ||

Translation

ព្រះដាមោទរ កាយអាត្មាអស្ចារ្យមិនអាចវាស់បាន ញ័រខ្លួនពេលត្រូវយសោដាគំរាម ហើយស្រស់ស្អាតដោយការយំជាមាយា; ព្រះអង្គពោរពេញដោយមេត្តា និងស្រឡាញ់អ្នកភក្តិជាទីបំផុត។

Word by Word

• यशोदा-तर्जितः: scolded by Yaśodā
• यशोदा-तर्जितः: विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: यशोदा (प्रातिपदिक) + तर्जित (कृदन्त; √तर्ज् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (यशोदया तर्जितः = by Yaśodā scolded); कृदन्तः—क्त (past passive participle)

• कंपी: trembling
• कंपी: विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: कम्पिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; -इन् प्रत्ययान्त (agentive)

• माया-रुदित-शोभनः: beautiful with (his) feigned crying
• माया-रुदित-शोभनः: विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: माया (प्रातिपदिक) + रुदित (कृदन्त; √रुद् धातु) + शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (मायया रुदितं यस्य/यत् शोभनम्)

• दामोदरः: Dāmodara
• दामोदरः: कर्ता (कर्तृ/Subject)
• Type: Noun
• Root: दामोदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संज्ञा

• अप्रमेय-आत्मा: whose self is immeasurable
• अप्रमेय-आत्मा: कर्ता (कर्तृ/Subject)
• Type: Noun
• Root: अप्रमेय (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (अप्रमेयः आत्मा यस्य/यः)

• दयालुः: compassionate
• दयालुः: विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दयालु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; गुणवाचक

• भक्त-वत्सलः: affectionate to devotees
• भक्त-वत्सलः: विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: भक्त (प्रातिपदिक) + वत्सल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (भक्तेषु वत्सलः = affectionate toward devotees)

Speaker

Narada (in narration/teaching context to the Sanatkumara tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities

• Yashoda
• Damodara
• Krishna
• Maya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights the paradox of the immeasurable Supreme becoming ‘measurable’ through loving devotion—Dāmodara accepts Yaśodā’s parental authority to reveal bhakta-vātsalya.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as intimacy with God: the Lord responds to sincere love, even allowing Himself to be scolded and bound, proving His compassion and closeness to devotees.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Primarily a bhakti-līlā passage rather than a Vedāṅga rule; the practical takeaway is sādhana through nāma-smaraṇa and līlā-smaraṇa—devotional recollection of Dāmodara’s qualities.