Hayagrīva-pūjā-vyākhyāna (Worship Procedure and Mantra-Siddhi of Hayagrīva)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । प्रणवो हृदयं विष्णुर्नेन्तः सुरपतिस्तथा । महाबलाय स्वाहांतो मंत्रो वसुधराक्षरः ॥ १ ॥

សនត្កុមារ បានមានព្រះវាចា៖ ព្រាណវៈ (អោṁ) ជាបេះដូងដ៏ពិតនៃព្រះវិṣṇុ; នៅក្នុងនោះក៏មានព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយផងដែរ។ មន្ត្រាដែលបញ្ចប់ដោយ «ស្វាហា» គឺសម្រាប់ព្រះអង្គដ៏មានពលានុភាពមហា ហើយជាអក្សរ​គាំទ្រពិភពលោក។

Verse 2

मुनिरिंन्दुर्विराट् छन्दो देवता दधिवामनः । तारो बीजं तथा शक्तिर्वह्निजाया प्रकीर्तिता ॥ २ ॥

ឥន្ទុ ជាមុនិ (ឫṣi); វិរាដ់ ជាចន្ទស៍ (chandas); ទេវតាអធិបតីគឺ ដធិវាមនៈ។ តារៈ (អោṁ) ជាព្យញ្ជនៈគ្រាប់ (bīja) ហើយ «វហ្និជាយា»—ភរិយានៃអគ្គិ—ត្រូវបានប្រកាសថាជាសក្តិ (śakti)។

Verse 3

चंद्राक्षिरामबाणेंषु नेत्रसंख्यैर्मनूद्भवैः । वर्णैः षडंगं कृत्वा च मूर्ध्नि भाले च नेत्रयोः ॥ ३ ॥

ដោយយកអក្សរដែលកើតពីមន្ត្រា—មានចំនួនស្មើនឹងភ្នែក—គួរធ្វើ ន្យាសៈប្រាំមួយអង្គ (ṣaḍaṅga-nyāsa) ដាក់លើក្បាល លើថ្ងាស និងលើភ្នែកទាំងពីរ តាមក្រុមមន្ត្រដែលចាប់ផ្តើមដោយ «ចន្ទ្រាក្សិ, រាម, បាន…»។

Verse 4

कर्णयोर्घ्राणयोरोष्टतालुकण्ठभुजेषु च । पृष्टे हृद्युदरे नाभौ गुह्ये चोरुस्थले पुनः ॥ ४ ॥

ដាក់នៅត្រចៀកទាំងពីរ និងរន្ធច្រមុះទាំងពីរ; លើបបូរមាត់ លើមាត់លើ (តាលុ) លើបំពង់ក និងលើដៃទាំងពីរ; លើខ្នង; នៅតំបន់បេះដូង និងពោះ; នៅផ្ចិត; នៅអង្គសម្ងាត់; ហើយម្តងទៀតនៅតំបន់ភ្លៅ—នេះជាទីតាំងដែលបានកំណត់។

Verse 5

जानुद्वयं जङ्घयोश्च पादयोर्विन्यसेत्क्रमात् । अष्टादशैव मंत्रोत्थास्ततो देवं विचिंन्तयेत् ॥ ५ ॥

បន្ទាប់មក គួរដាក់តាមលំដាប់លើជង្គង់ទាំងពីរ លើកំភួនជើង (ជង្គង់ក្រោម) និងលើជើងទាំងពីរ។ ពេលបានអនុស្ថាបនាមន្ត្រាទាំងដប់ប្រាំបីរួចហើយ នោះគួរធ្វើសមាធិលើព្រះអម្ចាស់។

Verse 6

मुक्तागौरं रत्नभूषं चन्द्रस्थं भृङ्गसन्निभैः । अलकैर्विलसद्वक्त्रं कुम्भं शुद्धांबुपूरितम् ॥ ६ ॥

មានកុម្ពទឹកមួយ ពណ៌សដូចមុត្ដា តុបតែងដោយរតនៈ មានសញ្ញាព្រះចន្ទ ហើយមុខរលោងល្អដោយសក់រួញខ្មៅដូចឃ្មុំ; កុម្ពនោះពោរពេញដោយទឹកបរិសុទ្ធ។

Verse 7

दध्यन्नपूर्णचषकं दोर्भ्यां संदधतं भजेत् । लक्षत्रयं जपेन्मन्त्रं तद्दशांशं घृतप्लुतैः ॥ ७ ॥

អ្នកគួរបូជាព្រះដេវតា ដោយកាន់ដោយដៃទាំងពីរ នូវចានពេញដោយទឹកដោះជូរ និងអណ្ណ (បាយឆ្អិន)។ បន្ទាប់មក គួរជបមន្ត្រ ចំនួនបីលក្ខ (៣០០,០០០) ហើយធ្វើហោមជាអាហូតិ ចំនួនមួយភាគដប់ នៃការជប ដោយយកគ្រឿងបូជាលាបជ្រលក់ក្នុងឃី (ghee)។

Verse 8

पायसान्नैः प्रजुहुयाद्दध्यन्नेन यथाविधि । चन्द्रांते कल्पिते पीठे पूर्वोक्तें पूजयेच्च तम् ॥ ८ ॥

គួរធ្វើហោមបូជាដោយបាយផ្អែម (បាយាស) ហើយតាមវិធីកំណត់ ក៏ដោយបាយលាយទឹកដោះជូរផងដែរ។ បន្ទាប់មក លើអាសនៈដែលរៀបចំនៅចុងរូបព្រះចន្ទ (ចុងអឌ្ឍចន្ទ) ដូចបានពោលមុន គួរបូជាព្រះដេវតានោះ។

Verse 9

संकल्पमूर्तिमूलेन संपूज्य च विधानतः । केसरेषु षडंगानि संपूज्य दिग्दलेषु च ॥ ९ ॥

បន្ទាប់មក តាមវិធីកំណត់ គួរបូជាឲ្យពេញលេញ នៅមូលដ្ឋាន ដល់ព្រះដែលត្រូវបានសមាធិឃើញដោយសង្កల్ప (ការតាំងចិត្ត)។ គួរបូជាអង្គប្រាំមួយ (ṣaḍ-aṅga) លើកេសរ (សរសៃផ្កា) ហើយក៏បូជាលើស្លឹកទិស (dig-dala) ផងដែរ។

Verse 10

वासुदेवं संकर्षणं प्रद्युम्नमनिरुद्धकम् । कोणपत्रेषु शांतिं च श्रियं सरस्वतीं रतिम् ॥ १० ॥

គួរដាក់ឬអញ្ជើញ វាសុទេវៈ សង្គರ್ಷណៈ ប្រទ្យុម្នៈ និងអនិរុទ្ធៈ; ហើយនៅលើស្លឹកមុំៗ នៃយន្ត្រ គួរដាក់ផងដែរ សាន្តិ (សេចក្តីសុខសាន្ត) ស្រី (ព្រះស្រី/លក្ខ្មី) សរស្វតី និងរតិ។

Verse 11

ध्वजं च वैनतेयं च कौस्तुभं वनमालिकम् । शंखं चक्रं गदां शार्ङ्गं दलेष्वष्टसु पूजयेत् ॥ ११ ॥

លើក្រឡាផ្កាឈូកទាំង៨ គួរបូជាដោយសក្ការៈ៖ ទង់ជ័យ វៃណតេយ្យ (គរុឌ) មណីកៅស្តុភ វនមាលា សង្ខ ចក្រ គដា និងធ្នូសារង្គ។

Verse 12

दलाग्रेषु केशवादीन्दिक्पालांस्तदनंतरम् । तदस्त्राणि च सम्पूज्य गजानष्टौ समर्चयेत् ॥ १२ ॥

លើចុងក្រឡាផ្កា បន្ទាប់មកគួរបូជាកេសវៈ និងទេវតាផ្សេងៗ ព្រមទាំងអធិការការពារទិសទាំងឡាយ។ បូជាអាវុធទេវីរបស់ពួកគេរួចហើយ ក៏គួរសក្ការៈដល់ដំរីទិសទាំង៨។

Verse 13

ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदोंऽजनः । पुष्पदंतः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ॥ १३ ॥

អៃរាវតៈ ពុណ្ឌរីកៈ វាមនៈ កុមុទៈ អញ្ជនៈ ពុស្ស្បទន្តៈ សារវភೌមៈ និងសុប្រតីកៈ—ទាំងនេះហៅថា ដំរីទិសទាំងឡាយ។

Verse 14

करिण्योऽभ्रमुकपिलोपिंगलानुपमाः क्रमात् । ताम्रकर्णी शुभ्रदंती चांगना ह्यंजना वती ॥ १४ ॥

តាមលំដាប់ ដំរីញីមានឈ្មោះ៖ អភ្រមុខា កពិលា ពិង្គលា និងអនុបមា; ហើយក៏មាន តាម្រកರ್ಣី («ត្រចៀកពណ៌ទង់ដែង»), សុភ្រដន្តី («ភ្លុកស»), ចាង្គនា និងអញ្ជនវតី។

Verse 15

एवमाराधितो मंत्री दद्यादिष्टानि मंत्रिणे । श्रीकामः पायसाज्येन सहस्रं जुहुयात्सुधीः ॥ १५ ॥

ដោយរបៀបនេះ ពេលអ្នកប្រតិបត្តិមន្ត្រាបានអារាធនាព្រះមន្ត្រីបានល្អ គួរផ្តល់បរិក្ខារដែលកំណត់ដល់បូជាចារ្យ។ អ្នកប្រាថ្នាសិរីសម្បត្តិ គួរជាអ្នកប្រាជ្ញ ធ្វើហោមមួយពាន់ដង ដោយបាយស (បាយទឹកដោះ) លាយជាមួយឃី។

Verse 16

महतीं श्रियमाप्नोति धान्याप्तिर्धान्य होमतः । शतपुष्पासमुत्थैश्च बीजैर्हुत्वा सहस्रतः ॥ १६ ॥

អ្នកទទួលបានសិរីមង្គលដ៏ធំ; ដោយធ្វើធាន្យ-ហោម (បូជាអគ្គីដោយធញ្ញជាតិ) នឹងបានធញ្ញសម្បត្តិច្រើន។ ដោយបូជាគ្រាប់ពូជដែលកើតពីរុក្ខជាតិ សតបុស្ស្បា ជាអាហុតិ មួយពាន់ដង ក៏ទទួលផលនេះ។

Verse 17

महाभयं नाशयेद्धि नात्र कार्या विचारणा । दद्ध्योदनेन शुद्धेन हुत्वा मुच्यते दुर्गतेः ॥ १७ ॥

វាបំផ្លាញភ័យធំយ៉ាងប្រាកដ—មិនចាំបាច់សង្ស័យឡើយ។ ដោយធ្វើហោមដោយបាយស្អាតដែលចម្អិនជាមួយទឹកដោះគោជូរ (ទាធ្យោទន) នឹងរួចផុតពីអពមង្គល និងវាសនាអាក្រក់។

Verse 18

ध्यात्वा त्रैविक्रमं रूपं जपेन्मंत्रं समाहितः । कारागृहाद्भवन्मुक्तो बद्धो मंत्रप्रभावतः ॥ १८ ॥

ដោយសមាធិគិតគូរលើរូបត្រៃវិក្រាម (ព្រះវិស្ណុជាបីជំហាន) ហើយសូត្រមន្តដោយចិត្តប្រមូលផ្តុំ។ ដោយអานุភាពមន្ត សូម្បីអ្នកដែលត្រូវចងក៏រួចផុតពីការឃុំឃាំង។

Verse 19

भित्तौ संपाद्य देवेशं फलके वा प्रपूजयेत् । नित्यं सुगंधकुसुमैर्महतीं श्रियमाप्नुयात् ॥ १९ ॥

ដោយរៀបចំរូបព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយលើជញ្ជាំង ឬលើផ្ទាំងឈើ ហើយបូជាព្រះអង្គឲ្យត្រឹមត្រូវ។ ដោយថ្វាយផ្កាក្រអូបជារៀងរាល់ថ្ងៃ នឹងទទួលបានសិរីមង្គលដ៏ធំ (Śrī)។

Verse 20

हुत्वा रक्तोत्पलैर्मंत्री वशयेत्सकलं जगत् । अन्नाज्यैर्जुहुयान्नित्यमष्टाविंशतिसंख्यया ॥ २० ॥

មន្ត្រី (អ្នកអនុវត្តមន្ត) ដោយបូជាអាហុតិផ្កាឈូកក្រហម នឹងអាចទាក់ទាញឲ្យពិភពលោកទាំងមូលស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពល។ ហើយគួរធ្វើជូហូ (បូជាអគ្គី) ជារៀងរាល់ថ្ងៃដោយបាយឆ្អិន និងឃី (ghee) ចំនួនកំណត់ ២៨ អាហុតិ។

Verse 21

सिताज्यान्नं च विधिवत्प्राप्नुयादन्नमक्षयम् । अपूपैः षड्रसोपेतैर्हुनेद्वसुसहस्रकम् ॥ २१ ॥

ដោយទទួលបានអង្ករដែលចម្អិនជាមួយស្ករ និងគី (ghee) តាមវិធីពិធីបូជាដែលបានកំណត់ នោះនឹងទទួលបានអាហារមិនចេះអស់។ ហើយគួរបូជាថ្វាយចូលភ្លើងបរិសុទ្ធ ជាមួយនំផ្អែម (អបូប) ដែលមានរសទាំងប្រាំមួយ ចំនួនមួយពាន់ដង។

Verse 22

अलक्ष्मीं च पराभूय महतीं श्रियमाप्नुयात् । जुहुयादयुतं मंत्री दध्यन्नं च सितान्वितम् ॥ २२ ॥

ដោយបណ្តេញអលក្ខ្មី (អភ័ព្វសំណាង) ចេញទៅ នោះអាចទទួលបានស្រី (Śrī) ដ៏មហិមា។ អ្នកដឹងមន្ត្រ គួរបូជាថ្វាយចូលភ្លើង ចំនួនដប់ពាន់ដង ដោយប្រើអង្ករចម្អិនជាមួយទឹកដោះគោជូរ (curd) លាយស្ករ។

Verse 23

यत्र यत्र वसेत्सोऽपि तत्रान्नगिरिमाप्नुयात् । पद्माक्षरैर्युतं बिल्वांतिकस्थो जुहुयान्नरः ॥ २३ ॥

មិនថាគាត់ស្នាក់នៅទីណា ក៏នៅទីនោះឯង គាត់ទទួលបាន “ភ្នំអាហារ” គឺសម្បូរបែបនៃស្បៀង។ បុរសម្នាក់ឈរជិតដើមបិល្វ (bilva) គួរបូជាថ្វាយចូលភ្លើង ដោយប្រើអក្សរដូចផ្កាឈូក គឺព្យាង្គមន្ត្រសក្ការៈ ក្នុងពិធី។

Verse 24

महालक्ष्मीं स लभते तत्र तत्र न संशयः । जुहुयात्पायसैर्लक्षं वाचस्पतिसमो भवेत् ॥ २४ ॥

គាត់ទទួលបានមហាលក្ខ្មី នៅទីនោះ និងនៅពេលនោះ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។ ប្រសិនបើគេបូជាថ្វាយចូលភ្លើង ដោយបាយទឹកដោះគោ (pāyasa) ចំនួនមួយសែនដង នោះនឹងក្លាយស្មើព្រះព្រហស្បតិ (Bṛhaspati) ម្ចាស់នៃវាចាសក្ការៈ។

Verse 25

लक्षं जप्त्वा तद्दशांशं पुत्रजीवफलैर्हुनेत् । तत्काष्टैरेधिते वह्नौ श्रेष्टं पुत्रमवाप्नुयात् ॥ २५ ॥

បន្ទាប់ពីសូត្រជបមន្ត្រ ចំនួនមួយលក្ខ (មួយសែន) រួច គួរបូជាថ្វាយចូលភ្លើង ចំនួនមួយភាគដប់នៃនោះ ដោយប្រើផ្លែដើមពុត្រជីវ (putrajīva)។ ដោយភ្លើងដែលបានបំភ្លឺដោយឈើរបស់វាផ្ទាល់ នោះនឹងទទួលបានកូនប្រុសដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។

Verse 26

ससाध्यतारं विलसत्कर्णिकं च सुवर्णकैः । विलसत्केसरं मंत्राक्षरद्वंद्वाष्टपत्रकम् ॥ २६ ॥

គួរតែសមាធិឃើញផ្កាឈូកភ្លឺរលោង៖ កណ្ដាលផ្កាភ្លឺចែងចាំង មានសញ្ញាតារាសាធ្យតារា (តារាបំពេញបំណង) ខ្សែសរសៃមាសរលោង ហើយស្លឹក៨ បង្កើតដោយគូអក្សរនៃមន្ត្រ។

Verse 27

शेषयुग्मार्णांत्यपत्रं द्वादशाक्षरवेष्टितम् । तद्बहिर्मातृकावर्णैर्यंत्रं सम्पत्प्रदं नृणाम् ॥ २७ ॥

ស្លឹកខាងក្រៅបំផុត ដែលកើតពីអក្សរចុងក្រោយនៃគូអក្សរដែលនៅសល់ គួរឲ្យព័ទ្ធជុំវិញដោយមន្ត្រ ១២ អក្សរ។ ខាងក្រៅទៀត ដោយអក្សរមាតૃកា (អក្សរសំស្ក្រឹតទាំងមូល) គួររៀបចំយន្ត្រ ដែលប្រទានសម្បត្តិ និងសេចក្តីរុងរឿងដល់មនុស្ស។

Verse 28

रक्तं त्रिविक्रमं ध्यात्वा प्रसूनै रक्तवर्णकैः । जुहुयादयुतं मंत्री सर्वत्र विजयी भवेत् ॥ २८ ॥

ដោយសមាធិលើព្រះត្រីវិក្រាម (វិស្ណុ) ក្នុងរូបពណ៌ក្រហម អ្នកអនុវត្តមន្ត្រ គួរធ្វើហោម ១០,០០០ ដង ដោយផ្កាពណ៌ក្រហម; ដោយការនោះ គាត់ក្លាយជាអ្នកឈ្នះគ្រប់ទីកន្លែង។

Verse 29

ध्यायेञ्चंद्रासनगतं पद्मानामयुतं हुनेत् । लभेदकंटकं राज्यं सर्वलक्षणसंयुतम् ॥ २९ ॥

ដោយសមាធិលើទេវតាអង្គុយលើអាសនៈព្រះចន្ទ គួរធ្វើហោមដោយផ្កាឈូក ១០,០០០ ដង; ដោយការនោះ នឹងទទួលបានរាជ្យគ្មានបន្លា (គ្មានទុក្ខលំបាក) ពោរពេញដោយលក្ខណៈមង្គលទាំងអស់។

Verse 30

हुत्वा लवंगैर्मध्वाक्तैरपामार्गदलैस्तु वा । अयुतं साध्यनामाढ्यं स वश्यो जायते ध्रुवम् ॥ ३० ॥

បន្ទាប់ពីធ្វើហោម ១០,០០០ ដង ដោយក្លូវលាបទឹកឃ្មុំ ឬដោយស្លឹកអបាមារគ (apāmārga) — ហើយរាល់ការហោមភ្ជាប់នាមរបស់មនុស្សដែលចង់ឲ្យស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពល — មនុស្សនោះប្រាកដជាត្រូវបានគ្រប់គ្រង។

Verse 31

अष्टोत्तरशतं हुत्वा ह्यपामार्गदलैः शुभैः । तावज्जप्त्वा च सप्ताहान्महारोगात्प्रमुच्यते ॥ ३१ ॥

ដោយបានបូជាអាហុត ១០៨ ដង ដោយស្លឹកអបាមារគៈដ៏មង្គល ហើយសូត្រជបៈតាមចំនួននោះអស់៧យប់ នោះបុគ្គលនឹងរួចផុតពីជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ។

Verse 32

उहिरत्पदमाभाष्य प्रणवोहीय शब्दतः । सर्ववार्गीश्वरेत्यंते प्रवदेदीश्वरेत्यथ ॥ ३२ ॥

ដោយបញ្ចេញពាក្យ «uhirat» ជាមុន សូមសូត្រ «ប្រṇវ» (Oṁ) តាមរបៀបសំឡេងដែលបានកំណត់។ នៅចុងក្រោយ សូមបញ្ចេញ «sarva-vārgīśvara» ហើយបន្ទាប់មកប្រកាសថា «Īśvara»។

Verse 33

सर्ववेदमयाचिंत्यपदान्ते सर्वमीरयेत् । बोधयद्वितवांतोऽयं मन्त्रस्तारादिरीरितः ॥ ३३ ॥

នៅចុងក្រោយនៃពាក្យដែលគួរតែសមាធិ ហើយដែលរួមបញ្ចូលសារនៃវេទទាំងអស់ សូមបញ្ចេញ «ទាំងអស់» គឺរូបមន្តពេញលេញ។ មន្តនេះចាប់ផ្តើមដោយ តារា (Oṁ) ត្រូវបានបង្រៀនថាបញ្ចប់ដោយអក្សរ «dvi/ta» ហើយគេនិយាយថាជាមន្តដែលបណ្តាលឲ្យការយល់ដឹងភ្ញាក់ឡើង។

Verse 34

ऋषिर्ब्रह्मास्य निर्दिष्टश्छंदोऽनुष्टुबुदाहृतम् । देवता स्याद्धयग्रीवो वागैश्वर्यप्रदो विभुः ॥ ३४ ॥

សម្រាប់មន្ត (ឬស្តូត្រ) នេះ ព្រះព្រហ្មា ត្រូវបានប្រកាសថាជាអ្នកឃើញ (ṛṣi) ហើយឆន្ទៈត្រូវបាននិយាយថា អនុṣṭុប។ ទេវតាប្រធានគឺ ហយគ្រីវៈ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ពេញលេញទាំងអស់ ដែលប្រទានអំណាច និងអធិបតេយ្យក្នុងពាក្យសម្តី។

Verse 35

तारेण पादैर्मंत्रस्य पञ्चांगानि प्रकल्पयेत् । तुषाराद्रिसमच्छायं तुलसीदामभूषितम् ॥ ३५ ॥

ដោយប្រើអក្សរជាបាទនៃមន្តតារា សូមរៀបចំការដាក់អង្គ៥ (pañcāṅga-nyāsa) នៃមន្ត។ បន្ទាប់មក សូមសមាធិទេវតាឲ្យសភ្លឺស ដូចកំពូលភ្នំហិមាល័យដែលពោរពេញដោយព្រិល ហើយតុបតែងដោយកម្រងទុលសី។

Verse 36

तुरंगवदनं वंदे तुंगसारस्वतः पदम् । ध्यात्वैवं प्रजपेन्मंत्रमयुतं तद्दशांशतः ॥ ३६ ॥

ខ្ញុំសូមគោរពបូជាព្រះសារស្វតដ៏ឧត្តម អង្គមានមុខដូចសេះ។ ដោយសមាធិដូច្នេះហើយ គួរច្រៀងមន្ត្រា១ម៉ឺនដង ហើយបញ្ចប់ដោយអនុវត្ត/បូជាផ្នែកមួយភាគដប់។

Verse 37

मध्वक्तैः पायसैर्हुत्वा विमलादिसमन्विते । पूजयेद्वेष्णवे पीठे मूर्तिं संकल्प्य मूलतः ॥ ३७ ॥

ដោយបូជាហោមជាមួយល្បាយទឹកឃ្មុំ និងបាយផ្អែម (បាយស) ព្រមទាំងគ្រឿងបូជាសុទ្ធចាប់ពី «វិមលា» ជាដើម រួចគួរបូជារូបទេវតានៅលើអាសនៈវៃષ્ણវ ដោយតាំងសច្ចៈសង្កల్ప និងអញ្ជើញរូបអង្គពីមូលដ្ឋានជាមុន។

Verse 38

कर्णिकायां चतुर्दिक्षु यजेत्पूर्वादितः क्रमात् । सनंदनं च सनकं श्रियं च पृथिवीं तथा ॥ ३८ ॥

នៅជុំវិញកណ្ណិកា (ផ្កាឈូកកណ្ដាល) ទាំងបួនទិស គួរបូជាតាមលំដាប់ចាប់ពីទិសកើត៖ សនន្ទន, សនក, ព្រះស្រី (លក្ស្មី) និងព្រះព្រឹថិវី (មាតាផែនដី)។

Verse 39

तद्वहिर्दिक्षु वेदाश्च षट्कोणेषु ततोऽर्चयेत् । निरुक्तं ज्योतिषं पश्चाद्यजेद्व्याकरणं ततः ॥ ३९ ॥

បន្ទាប់មក ខាងក្រៅតាមទិសទាំងឡាយ គួរបូជាព្រះវេទទាំងឡាយនៅក្នុងផ្នែករាងឆកោណ។ បន្ទាប់ពីនោះ បូជានិរុក្ត និងជ្យោតិស ហើយបន្តទៅបូជាវ្យាករណ។

Verse 40

कल्पं शिक्षां च छंदांसि वेदांगानि त्विमानि वै । ततोऽष्टदलमूले तु मातरोऽष्टौ समर्चयेत् ॥ ४० ॥

ទាំងនេះហើយជាវេដាង្គៈ៖ កល្ប, សិក្សា និងឆន្ទស។ បន្ទាប់មក នៅមូលដ្ឋានផ្កាឈូកមាន៨ក្រពើ គួរបូជាមាតាទាំង៨ ដោយគោរពសមរម្យ។

Verse 41

वक्रतुंडादिकानष्टो दलमध्ये प्रपूजयेत् । दलाग्रेष्यर्चयेत्पश्चात्साधकश्चाष्टभैरवान् ॥ ४१ ॥

បន្ទាប់ពីបូជាទេវតាទាំង៨ ចាប់ពី វក្រ​ទុណ្ឌៈ នៅកណ្ដាលរង្វង់ផ្កាឈូកដោយគោរពរួច សាធកត្រូវបូជាភៃរវៈទាំង៨ នៅចុងកំពូលនៃក្រឡាផ្កា។

Verse 42

असितांगं रुरुं चैव भीषणं रक्तकनेत्रकम् । बटुकं कालदमनं दंतुरं विकटं तथा ॥ ४२ ॥

គួរតែអញ្ជើញ/សូត្រឈ្មោះ៖ អសិតាង្គ, រុរុ, ភីសណៈ (ដ៏គួរភ័យ), រក្តកនេត្រកៈ (ភ្នែកក្រហម), បទុកៈ, កាលដមនៈ (អ្នកបង្ក្រាបកាល/មរណៈ), ដន្តុរៈ (មានចង្កូម), និង វិកតៈ (ដ៏អស្ចារ្យគួរភ័យ)។

Verse 43

तद्बहिः षोडशदलेष्ववतारान्हरेर्दश । शंखं चक्रं गदां पद्मं नंदकं शार्ङ्गमेव च ॥ ४३ ॥

នៅខាងក្រៅនោះ លើក្រឡាផ្កា១៦ គួរតាំងអវតារទាំង១០ របស់ ហរិ និងដាក់និមិត្តសញ្ញារបស់ព្រះអង្គផងដែរ៖ ស័ង្ខ, ចក្រ, គទា, បទ្ម, ដាវ នន្ទក និងធ្នូ សារង្គ។

Verse 44

तद्बहिर्भूगृहे शक्रमुखान्दश दिगीश्वरान् । वज्राद्यांस्तद्बहिश्चेष्ट्वाद्वारेषु च ततः क्रमात् ॥ ४४ ॥

នៅខាងក្រៅវិហារខាងក្នុង ក្នុងរបងព័ទ្ធជុំវិញ គួររៀបចំឥន្ទ្រៈ និងអធិការទិសទាំងដប់ផ្សេងទៀត; ហើយនៅខាងក្រៅពួកគេ ត្រូវដាក់វជ្រៈ និងអាវុធ/និមិត្តសញ្ញាផ្សេងៗ តាមលំដាប់ នៅតាមទ្វារ។

Verse 45

महागणपतिं दुर्गां क्षेत्रेशं बटुकं तथा । समस्तप्रकटाद्याश्च योगिन्यस्तद्बहिर्भवेत् ॥ ४५ ॥

គួរបូជាផងដែរ មហាគណបតិ, ទុರ್ಗា, ខ្សេត្រេឝៈ (ម្ចាស់តំបន់បរិសុទ្ធ), និង បទុកៈ; ហើយយោគិនីទាំងអស់ ចាប់ពី ប្រកដា ជាដើម ត្រូវស្ថិតនៅខាងក្រៅនៃមណ្ឌល/កន្លែងពិធីនោះ។

Verse 46

तद्बहिः सप्त नद्यश्च तद्बाह्ये तु ग्रहान्नव । तद्बाह्ये पर्वतानष्टौ नक्षत्राणि च तद्बहिः ॥ ४६ ॥

នៅខាងក្រៅនោះ មានទន្លេប្រាំពីរ; លើសពីទន្លេទាំងនោះ មានគ្រាហៈ៩ (អាទិទេវនៃភព/ឥទ្ធិពលមេឃ)។ លើសពីនោះ មានភ្នំប្រាំបី ហើយខាងក្រៅទៀត គឺនក្ខត្រា (គេហដ្ឋានចន្ទ/ក្រុមផ្កាយ)។

Verse 47

एवं पंचदशावृत्त्या संपूज्य तुरगाननम् । वागीश्वरसमो वाचि धनैर्धनपतिर्भवेत् ॥ ४७ ॥

ដូច្នេះ ដោយគោរពបូជាទុរគានន (Turagānana) តាមវដ្ត ១៥ ដងដោយពេញលេញ អ្នកនឹងមានវាចាស្មើព្រះអម្ចាស់នៃពាក្យ ហើយក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិ នឹងស្មើព្រះអម្ចាស់នៃទ្រព្យ។

Verse 48

एवं सिद्धे मनौ मंत्री प्रयोगान्कर्तुमर्हति । अष्टोत्तरसहस्रं तु शुद्धं वार्यभिमंत्रितम् ॥ ४८ ॥

ពេលមន្ត្រាបានសម្រេចសិទ្ធិដូច្នេះ អ្នកអនុវត្ត (មន្ត្រី) សមស្របធ្វើពិធីប្រើប្រាស់នានា។ បន្ទាប់មក គួរប្រសិទ្ធិទឹកសុទ្ធ ដោយសូត្រមន្ត្រា ១០០៨ ដង។

Verse 49

बीजेन मासमात्रं यः पिबेद्धीमान् जितेन्द्रियः । जन्ममूकोऽपि स नरो वाक्सिद्धिं लभते ध्रुवम् ॥ ४९ ॥

អ្នកប្រាជ្ញ មានឥន្ទ្រិយៈឈ្នះហើយ ដែលផឹក (ការរៀបចំ) ជាមួយប៊ីជៈ រយៈពេលមួយខែពេញ—even បើជាមនុស្សមូកតាំងពីកំណើត—ក៏ប្រាកដទទួលបានវាក្សិទ្ធិ (សិទ្ធិនៃពាក្យ)។

Verse 50

वियद्भुगुस्थमर्धीराबिंदुमद्बीजमीरितम् । चंद्रसूर्योपरागे तु पात्रे रुक्ममये क्षिपेत् ॥ ५० ॥

ប៊ីជមន្ត្រា ដែលបានពណ៌នាថា ដាក់អក្សរនៅក្នុង «មេឃ» និងក្នុង «ភ្រឹគុ» ហើយមានសញ្ញា «អર્ધីរា» និងបិន្ទុ (bindu) នោះ គួរដាក់ចូលក្នុងភាជនៈមាស នៅពេលចន្ទគ្រាស ឬសូរ្យគ្រាស។

Verse 51

दुग्धं वचां ततो मंत्री कंठमात्रोदके स्थितः । स्पर्शाद्विमोक्षपर्यंतं प्रजपेन्मंत्रमादरात् ॥ ५१ ॥

បន្ទាប់មក អ្នកប្រតិបត្តិមន្ត្រា ឈរនៅក្នុងទឹកដល់កម្រិតក ដោយសេចក្តីគោរព គួរតែសូត្រមន្ត្រពីពេលប៉ះពាល់ពិធី រហូតដល់ពេលបញ្ចប់ការលែងចេញ។

Verse 52

पिबेत्तत्सर्वमचिरात्तस्य सारस्वतं भवेत् । ज्योतिष्मतीलताबीजं दिनेष्वेकैकवर्द्धितम् ॥ ५२ ॥

គួរឲ្យគាត់ផឹកទាំងអស់នោះ; មិនយូរប៉ុន្មាន គាត់នឹងទទួលបានព្រះពរ “សារាស្វត” គឺអំណោយនៃវោហារនិងវិជ្ជា។ (ធ្វើដោយ) គ្រាប់ពូជរុក្ខលតា ជ្យោតិស្មតី ហើយបន្ថែមបរិមាណមួយរៀងរាល់ថ្ងៃ។

Verse 53

अष्टोत्तरशतं यावद्भक्षयेदभिमंत्रितम् । सरस्वत्यवतारोऽसौ सत्यं स्याद्भुवि मानवः ॥ ५३ ॥

បើមនុស្សម្នាក់បរិភោគ (អាហារបូជា) ដែលបានអភិមន្ត្រា ដល់ចំនួនមួយរយប្រាំបី នោះមនុស្សនោះនៅលើផែនដី នឹងក្លាយជាអវតារនៃព្រះនាង សារាស្វតី ដោយពិតប្រាកដ។

Verse 54

किं बहूक्तेन विप्रेंद्र मनोरस्य प्रसादतः । सर्ववेदागमादीनां व्याख्याता ज्ञानवान् भवेत् ॥ ५४ ॥

តើត្រូវនិយាយច្រើនអ្វីទៀត ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ? ដោយព្រះគុណនៃ ម៉ានោរា មនុស្សម្នាក់នឹងក្លាយជាអ្នកប្រាជ្ញ និងជាអ្នកបកស្រាយវេទទាំងអស់ អាគម និងគម្ពីរពាក់ព័ន្ធទាំងឡាយ។

Verse 55

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने सनत्कुमारविभागे तृतीयपादे हयग्रीवोपासनानिरूपणं नाम द्विसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७२ ॥

ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី៧២ មានចំណងជើង «ការពន្យល់អំពីការគោរពបូជាព្រះហយគ្រីវ» ក្នុង «ស្រី បೃಹន្នារ៉ឌីយបុរាណ» ផ្នែកបឋម (ពួរវ-ភាគ) ក្នុងរឿងរ៉ាវធំ (បೃಹទុបាខ្យាន) ក្នុងផ្នែកសនត್ಕុមារ និងក្នុងបាទទី៣។