Adhyaya 71

Verse 1

ऑपनआक्रात बछ। 2 एकसप्ततितमो<्ध्याय: भगवान्‌ श्रीकृष्ण और उनके साथियोंद्वारा पाण्डवोंका स्वागत, पाण्डवोंका नगरमें आकर सबसे मिलना और व्यासजी तथा श्रीकृष्णका युधिषछिरको यज्ञके लिये आज्ञा देना वैशम्पायन उवाच तान्‌ समीपगतान्‌ श्रुत्वा पाण्डवान्‌ शत्रुकर्शन: । वासुदेव: सहामात्य: प्रययौ ससुह्ृदूगण:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! पाण्डवोंके समीप आनेका समाचार सुनकर शत्रुसूदन भगवान्‌ श्रीकृष्ण अपने मित्रों और मन्त्रियोंके साथ उनसे मिलनेके लिये चले

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ជនមេជ័យ! ពេលបានឮដំណឹងថា ពាណ្ឌវទាំងឡាយបានមកជិតហើយ ព្រះវាសុទេវៈ—ព្រះក្រឹស្ណា អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ—បានចេញដំណើរទៅជួបពួកគេ ដោយមានមន្ត្រី និងមិត្តសហាយជុំវិញ។»

Verse 2

ते समेत्य यथान्यायं प्रत्युद्याता दिदृक्षया । ते समेत्य यथाधर्म पाण्डवा वृष्णिभि: सह

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ពួកគេបានប្រមូលផ្តុំគ្នាតាមរបៀបសមគួរ ហើយចេញទៅទទួលស្វាគមន៍ដោយចង់ឃើញ។ ដូច្នេះ ដោយប្រមូលផ្តុំគ្នាតាមធម៌ ពាណ្ឌវទាំងឡាយ—ជាមួយវ្រឹស្ណីទាំងឡាយ—បានចេញទៅទទួលពួកគេ។»

Verse 3

महतस्तस्य सैन्यस्य खुरनेमिस्वनेन ह

វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ ពិតប្រាកដណាស់ ដោយសំឡេងគគ្រឹកគគ្រាំនៃក្រចកសេះ និងសំឡេងរង្វង់កង់រទេះរបស់កងទ័ពដ៏មហិមានោះ ផែនដីហាក់ដូចជាកំពុងរំញ័រឆ្លើយតប—ជាសញ្ញាបង្ហាញពីទំហំ និងកម្លាំងរុញច្រានដ៏អស្ចារ្យនៃព្រះរាជកិច្ចដែលជិតនឹងចាប់ផ្តើម។

Verse 4

ते कोशानग्रत: कृत्वा विविशु: स्वपुरं तदा

វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ ដោយដាក់ព្រះរាជទ្រព្យសម្បត្តិ និងស្តុកស្បៀងនៅខាងមុខជាមុន ពួកគេបានចូលទៅកាន់ទីក្រុងរបស់ខ្លួននៅពេលនោះ—ជាសញ្ញានៃការត្រឡប់មកវិញដោយមានរបៀបរៀបរយ ដែលការពារទ្រព្យសម្បត្តិ និងធនធានរបស់សហគមន៍ជាមុន សមនឹងការគ្រប់គ្រងដោយប្រាជ្ញា និងទំនួលខុសត្រូវក្រោយយុទ្ធនាការ។

Verse 5

ते समेत्य यथान्यायं धृतराष्ट्र जनाधिपम्‌

វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ ពួកគេបានប្រមូលផ្តុំគ្នា ហើយចូលទៅជួបធ្រិតរាស្ត្រា ព្រះអធិបតីនៃប្រជាជន តាមរបៀបដែលសមនឹងច្បាប់នៃកិត្តិយស—គោរពពិធីការនិងអាកប្បកិរិយាត្រឹមត្រូវចំពោះព្រះមហាក្សត្រចាស់។

Verse 6

धृतराष्ट्रादनु च ते गान्धारी सुबलात्मजाम्‌

ហើយបន្ទាប់ពីធ្រិតរាស្ត្រា ពួកគេក៏បានទៅតាមគន្ធារី កូនស្រីរបស់សុបលា ផងដែរ—បង្ហាញថាព្រះរាជវង្សចាស់ទាំងពីរបានដំណើររួមគ្នាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដែលកំពុងបន្ត ហើយព្រះមហេសីបានចែករំលែកវាសនា និងភារកិច្ចជាមួយព្រះស្វាមី។

Verse 7

विदुरं पूजयित्वा च वैश्यापुत्र॑ समेत्य च

វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ ដោយបានគោរពបូជាវិទុរ៉ា ដោយសមគួរ ហើយបានជួបជាមួយកូនប្រុសរបស់ស្ត្រីវៃស្យា ផងដែរ ពួកគេបានបន្តទៅតាមរបៀបនៃការគោរព និងធម៌សង្គម—បង្ហាញថាការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវចាប់ផ្តើមពីការគោរពអ្នកប្រាជ្ញ និងការប្រាស្រ័យដោយសុភាពរាបសារ ជាមួយមនុស្សទាំងអស់ មិនគិតពីកំណើតឡើយ។

Verse 8

ततस्तत्‌ परमाश्चर्य विचित्र महदद्भुतम्‌

បន្ទាប់មក ក៏កើតមានហេតុការណ៍មួយដ៏អស្ចារ្យលើសលប់—ចម្លែក ធំទូលាយ និងពិតជាមហាអស្ចារ្យ—ដែលទាក់ទាញចិត្តទាំងអស់ដោយសារភាពលើសធម្មតារបស់វា។

Verse 9

तदुपश्रुत्य तत्‌ कर्म वासुदेवस्य धीमत:

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ពេលបានឮអំពីកិច្ចការនោះ ដែលវាសុទេវៈអ្នកមានប្រាជ្ញាបានប្រព្រឹត្ត ពួកគេក៏ពិចារណាឡើង ដោយយល់ឃើញទម្ងន់ធម៌ និងចេតនាដែលមានគោលបំណងនៅក្នុងសកម្មភាពរបស់ទ្រង់។

Verse 10

पूजा पूजयामासु: कृष्णं देवकिनन्दनम्‌ । परम बुद्धिमान्‌ भगवान्‌ श्रीकृष्ण वह अलौकिक कर्म सुनकर पाण्डवोंने उन पूजनीय देवकीनन्दन श्रीकृष्णका पूजन किया अर्थात्‌ उनकी भूरि-भूरि प्रशंसा की || ९३ || ततः कतिपयाहस्य व्यास: सत्यवतीसुत:,इसके थोड़े दिनों बाद महातेजस्वी सत्यवतीनन्दन व्यासजी हस्तिनापुरमें पधारे। कुरुकुलतिलक समस्त पाण्डवोंने उनका यथोचित पूजन किया

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ បណ្ឌវទាំងឡាយបានគោរពបូជាក្រឹෂ್ಣ ព្រះរាជបុត្រនៃទេវគី—សរសើរ និងបូជាព្រះស្រីក្រឹෂ్ణ អង្គដ៏មានប្រាជ្ញាខ្ពង់ខ្ពស់ និងជាព្រះដ៏ទេវភាព។ បន្ទាប់ពីប៉ុន្មានថ្ងៃ វ្យាសៈ កូនប្រុសសត្យវតី បានមកដល់ហស្តិនាបុរៈ; ហើយបណ្ឌវទាំងឡាយ ជាកិត្តិយសនៃវង្សកុរុ បានទទួល និងបូជាទ្រង់តាមពិធីសមរម្យ។

Verse 11

आजगाम महातेजा नगरं नागसाह्दयम्‌ | तस्य सर्वे यथान्यायं पूजांचक्रुः कुरूद्वहा:,इसके थोड़े दिनों बाद महातेजस्वी सत्यवतीनन्दन व्यासजी हस्तिनापुरमें पधारे। कुरुकुलतिलक समस्त पाण्डवोंने उनका यथोचित पूजन किया

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់ពីប៉ុន្មានថ្ងៃ ព្រះឥសីដ៏មានតេជៈខ្លាំងបានមកដល់ទីក្រុងដែលហៅថា នាគសាហ្វ្វយ (ហស្តិនាបុរៈ)។ នៅទីនោះ អ្នកដ៏ប្រសើរនៃវង្សកុរុទាំងអស់ បានទទួល និងគោរពបូជាទ្រង់តាមរបៀបត្រឹមត្រូវ ស្របតាមទំនៀម និងធម៌។

Verse 12

सह वृष्ण्यन्धकव्याप्रैरुपासांचक्रिरे तदा | तत्र नानाविधाकारा: कथा: समभिकीरत्त्य वै

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ នៅពេលនោះ ពួកគេបានចូលរួមជាមួយមេដឹកនាំដ៏សកម្មនៃវង្សវ្រឹષ್ಣិ និងអន្ធកៈ ដើម្បីបម្រើ និងស្នាក់នៅដោយការគោរព។ នៅទីនោះ ពួកគេបានរៀបរាប់រឿងរ៉ាវនានាប្រភេទតាមសមរម្យ ហើយចូលរួមពិភាក្សាចម្រុះ—បង្កើតបរិយាកាសនៃមិត្តភាព ការចងចាំ និងការប្រាប់យោបល់ សមស្របតាមធម៌ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំធេង។

Verse 13

भवत्प्रसादाद्‌ भगवन्‌ यदिदं रत्नमाहतम्‌

ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ប្រសើរ ដោយព្រះគុណប្រទានរបស់ព្រះអង្គ រតនមណីនេះ—ដែលឥឡូវបានទទួលមក ហើយនាំមកទីនេះ—បានមកដល់ក្នុងកាន់កាប់របស់យើង។

Verse 14

तमनुज्ञातुमिच्छामि भवता मुनिसत्तम | त्वदधीना वयं सर्वे कृष्णस्य च महात्मन:,“'मुनिश्रेष्ठ! मैं चाहता हूँ कि इसके लिये आपकी आज्ञा प्राप्त हो जाय, क्योंकि हम सब लोग आप और महात्मा श्रीकृष्णके अधीन हैं!

វៃសម្បាយនៈ បាននិយាយថា៖ «ឱ មុនីដ៏ប្រសើរបំផុត ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ទទួលបានការអនុញ្ញាតពីលោកសម្រាប់រឿងនេះ។ ព្រោះយើងទាំងអស់គ្នាស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់លោក ហើយក៏ក្រោមអំណាចរបស់ព្រះក្រឹષ્ણដ៏មានព្រះហឫទ័យធំផងដែរ»។

Verse 15

व्यास उवाच अनुजानामि राजंस्त्वां क्रियतां यदनन्तरम्‌ । यजस्व वाजिमेधेन विधिवत्‌ दक्षिणावता,व्यासजीने कहा--राजन्‌! मैं तुम्हें यज्ञके लिये आज्ञा देता हूँ। अब इसके बाद जो भी आवश्यक कार्य हो, उसे आरम्भ करो। विधिपूर्वक दक्षिणा देते हुए अश्वमेध यज्ञका अनुष्ठान करो

វ្យាស បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ខ្ញុំអនុញ្ញាតឲ្យអ្នក; ឥឡូវចូរចាប់ផ្តើមអ្វីៗដែលត្រូវធ្វើបន្ទាប់។ ចូរធ្វើពិធីអស្វមេធ ដោយគោរពតាមវិធីព្រះវេដ និងប្រទានទាន (ទក្ខិណា) ឲ្យសមគួរ»។

Verse 16

अश्वमेधो हि राजेन्द्र पावन: सर्वपाप्मनाम्‌ । तेनेष्टवा त्वं विपाप्मा वै भविता नात्र संशय:,राजेन्द्र! अश्वमेधयज्ञ समस्त पापोंका नाश करके यजमानको पवित्र बनानेवाला है। उसका अनुष्ठान करके तुम पापसे मुक्त हो जाओगे, इसमें संशय नहीं है

វ្យាស បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរ ពិធីអស្វមេធ ជាពិធីបរិសុទ្ធ ដែលបំផ្លាញបាបទាំងអស់។ អ្នកបានធ្វើវារួច នឹងក្លាយជាអ្នកគ្មានបាបពិតប្រាកដ—មិនមានសង្ស័យឡើយ»។

Verse 17

वैशम्पायन उवाच इत्युक्त: स तु धर्मात्मा कुरुराजो युधिष्ठिर: । अश्वमेधस्य कौरव्य चकाराहरणे मतिम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--कुरुनन्दन! व्यासजीके ऐसा कहनेपर धर्मात्मा कुरुराज युधिष्ठिरने अश्वमेधयज्ञ आरम्भ करनेका विचार किया

វៃសម្បាយនៈ បាននិយាយថា៖ ពេលបានឮព្រះបន្ទូលនោះ យុធិષ્ઠិរ ព្រះមហាក្សត្រកុរុ ដ៏មានព្រះហឫទ័យប្រកបដោយធម៌—ឱ កូនចៅកុរុ—ក៏សម្រេចចិត្តធ្វើពិធីអស្វមេធ ហើយបង្វែរចិត្តទៅរកការរៀបចំចាំបាច់សម្រាប់វា។

Verse 18

समनुज्ञाप्य तत्‌ सर्व कृष्णद्वैपायनं नृप: । वासुदेवमथाभ्येत्य वाग्मी वचनमब्रवीत्‌,श्रीकृष्णद्वैवायन व्याससे सब बातोंके लिये आज्ञा ले प्रवचनकुशल राजा युधिष्छिर भगवान्‌ श्रीकृष्णके पास जाकर इस प्रकार बोले--

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់ពីបានសុំអនុញ្ញាតយ៉ាងត្រឹមត្រូវចំពោះកិច្ចការទាំងអស់ពី ក្រឹષ્ણ-ទ្វៃបាយនៈ (វ្យាស) រួចហើយ ព្រះរាជា—មានវាចាស្រស់ស្អាត និងមានសមាធិ—បានចូលទៅជិត វាសុទេវ (ព្រះក្រឹષ્ણ) ហើយបានទូលពាក្យដូចតទៅ។

Verse 19

देवकी सुप्रजा देवी त्वया पुरुषसत्तम । यद्‌ ब्रूयां त्वां महाबाहो तत्‌ कृथास्त्वमिहाच्युत,“पुरुषोत्तम! महाबाहु अच्युत! आपको ही पाकर देवकीदेवी उत्तम संतानवाली मानी गयी हैं। मैं आपसे जो कुछ कहूँ, उसे आप यहाँ सम्पन्न करें

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ពុរសប្រសើរបំផុត! ដោយបានអ្នកជាព្រះបុត្រា ព្រះនាងទេវគី ត្រូវបានរាប់ថា មានកូនចៅល្អឥតខ្ចោះ។ ឱ អច្យុត អ្នកដៃខ្លាំង! អ្វីដែលខ្ញុំនឹងទូលសុំ សូមព្រះអង្គសម្រេចឲ្យនៅទីនេះ»។

Verse 20

त्वत्प्रभावार्जितान्‌ भोगानश्रीम यदुनन्दन । पराक्रमेण बुद्ध्या च त्वयेयं निर्जिता मही,“यदुनन्दन! हम आपके ही प्रभावसे प्राप्त हुई इस पृथ्वीका उपभोग कर रहे हैं। आपने ही अपने पराक्रम और बुद्धिबलसे इस सम्पूर्ण पृथ्वीको जीता है

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ អ្នកជាទីរីករាយនៃយទុ! យើងបានរីករាយនឹងសុខសម្បត្តិ និងអំណាចរាជ្យទាំងនេះ ដោយសារតែព្រះបារមីរបស់អ្នក។ ដោយវីរភាព និងប្រាជ្ញារបស់អ្នក ព្រះអង្គបានឈ្នះផែនដីទាំងមូលនេះ»។

Verse 21

दीक्षयस्व त्वमात्मानं त्वं हि नः परमो गुरु: । त्वयीष्टवति दाशार्ह विपाप्मा भविता हाहम्‌,“दशाहईनन्दन! आप ही इस यज्ञकी दीक्षा ग्रहण करें; क्योंकि आप हमारे परम गुरु हैं। आपके यज्ञानुष्ठान पूर्ण कर लेनेपर निश्चय ही हमारे सब पाप नष्ट हो जायँगे

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «សូមព្រះអង្គទទួលយកពិធីទទួលសក្ការៈ (ទីក្សា) សម្រាប់យញ្ញនេះដោយព្រះអង្គផ្ទាល់ ព្រោះព្រះអង្គជាគ្រូដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់យើង។ ឱ ដាសារហៈ! ពេលព្រះអង្គបំពេញពិធីយញ្ញឲ្យសម្រេច នោះខ្ញុំផងដែរ នឹងប្រាកដជាបានរួចផុតពីបាប»។

Verse 22

त्वं हि यज्ञो$क्षर: सर्वस्त्वं धर्मस्त्वं प्रजापति: । त्वं गति: सर्वभूतानामिति मे निश्चिता मतिः,“आप ही यज्ञ, अक्षर, सर्वस्वरूप, धर्म, प्रजापति एवं सम्पूर्ण भूतोंकी गति हैं--यह मेरी निश्चित धारणा है”

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ព្រះអង្គជាយញ្ញផ្ទាល់; ព្រះអង្គជាអក្សរ—អមតៈ និងជាសភាពទាំងមូល។ ព្រះអង្គជាធម្ម; ព្រះអង្គជាប្រជាបតិ ជាព្រះអម្ចាស់នៃសត្វលោក។ ព្រះអង្គជាគោលដៅ និងជាទីពឹងចុងក្រោយរបស់សត្វទាំងអស់—នេះជាការជឿជាក់ដាច់ខាតរបស់ខ្ញុំ»។

Verse 23

वायुदेव उवाच त्वमेवैतन्महाबाहो वक्तुमर्हस्थरिंदम । त्वं गति: सर्वभूतानामिति मे निश्चिता मतिः,भगवान्‌ श्रीकृष्णने कहा--महाबाहो! शत्रुदमन नरेश! आप ही ऐसी बात कह सकते हैं। मेरा तो यह दृढ़ विश्वास है कि आप ही सम्पूर्ण भूतोंके अवलम्ब हैं

ព្រះវាយុទេវបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ មហាបាហូ អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ! មានតែអ្នកប៉ុណ្ណោះដែលសមគួរនឹងនិយាយអំពីរឿងនេះ។ ព្រោះក្នុងចិត្តខ្ញុំបានដាក់ចិត្តជាក់ថា អ្នកហើយជាទីពឹង និងជាគ្រឹះគាំទ្ររបស់សត្វលោកទាំងអស់»។

Verse 24

त्वं चाद्य कुरुवीराणां धर्मेण हि विराजसे । गुणीभूता: सम ते राजंस्त्वं नो राजा गुरुर्मत:,राजन्‌! समस्त कौरववीरोंमें एकमात्र आप ही धर्मसे सुशोभित होते हैं। हमलोग आपके अनुयायी हैं और आपको अपना राजा एवं गुरु मानते हैं

ព្រះវាយុបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ហើយក្នុងចំណោមវីរបុរសកូរុទាំងឡាយ សព្វថ្ងៃមានតែអ្នកប៉ុណ្ណោះដែលរុងរឿងដោយធម៌។ យើងទាំងអស់គ្នាស្ថិតនៅជាមួយអ្នក ជាអ្នកដើរតាមអ្នក; យើងរាប់អានអ្នកជាស្តេច និងជាគ្រូ»។

Verse 25

यजस्व मदनुज्ञात: प्राप्य एष क्रतुस्त्वया । युनक्तु नो भवान्‌ कार्ये यत्र वाउछसि भारत,इसलिये भारत! आप हमारी अनुमतिसे स्वयं ही इस यज्ञका अनुष्ठान कीजिये तथा हमलोगोंमेंसे जिसको जिस कामपर लगाना चाहते हों, उसे उस कामपर लगनेकी आज्ञा दीजिये

ព្រះវាយុបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចូរអ្នកប្រតិបត្តិយញ្ញៈចុះ—ដោយបានទទួលការយល់ព្រមពីយើង ហើយពិធីនេះក៏ស្ថិតក្នុងអំណាចអ្នកហើយ។ ឱ ភារត! អ្នកចង់ឲ្យយើងម្នាក់ៗធ្វើកិច្ចការណាដែរ ចូរបញ្ជាឲ្យធ្វើតាមដែលអ្នកឃើញសម»។

Verse 26

विविशु: सहिता राजन्‌ पुरं वारणसाह्नयम्‌ । उन सब लोगोंने पाण्डवोंसे मिलनेके लिये आगे बढ़कर उनकी अगवानी की और सब यथायोग्य एक-दूसरेसे मिले। राजन! धर्मानुसार पाण्डव वृष्णियोंस मिलकर सब एक साथ हो हस्तिनापुरमें प्रविष्ट हुए,सत्यं ते प्रतिजानामि सर्व कर्तास्मि तेडनघ । भीमसेनार्जुनौ चैव तथा माद्रवतीसुतौ । इष्टवन्तो भविष्यन्ति त्वयीष्टवति पार्थिवे निष्पाप नरेश! मैं आपके सामने सच्ची प्रतिज्ञा करता हूँ कि आप जो कुछ कहेंगे, वह सब करूँगा। आप राजा हैं, आपके द्वारा यज्ञ होनेपर भीमसेन, अर्जुन, नकुल और सहदेवको भी यज्ञानुष्ठानका फल मिल जायगा

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះរាជា! ពួកគេបានចូលទៅក្នុងទីក្រុងដែលហៅថា វារណសាហ្វ្វយៈ (ហាស្តិនាបុរ) ដោយរួមគ្នា។ ឱ ព្រះអង្គដ៏បរិសុទ្ធ! ខ្ញុំស្បថដោយសេចក្តីពិតថា ខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វីៗទាំងអស់តាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ។ ពេលព្រះអង្គ—ជាមហាក្សត្រ—ប្រតិបត្តិយញ្ញៈ នោះភីមសេន និងអរជុន ហើយកូនប្រុសទាំងពីររបស់ម៉ាទ្រី (នកុល និងសហទេវ) ក៏នឹងបានចំណែកបុណ្យនៃយញ្ញៈដែរ»។

Verse 33

द्यावापृथिव्यो: खं चैव सर्वमासीत्‌ समावृतम्‌ । उस विशाल सेनाके घोड़ोंकी टापों और रथके पहियोंकी घरघराहटके तुमुल घोषसे पृथ्वी और स्वर्गके बीचका सारा आकाश व्याप्त हो गया था

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «មេឃរវាងស្ថានសួគ៌ និងផែនដីទាំងមូល ហាក់ដូចជាត្រូវគ្របដណ្ដប់ដោយសំឡេងរំពងដ៏គគ្រឹកគគ្រេងនៃកងទ័ពមហាសាលនោះ—សូរស្ទុះជើងសេះ និងសូរក្រឡុកកិននៃកង់រទេះ បានបំពេញអាកាសមធ្យមទាំងស្រុង»។

Verse 46

पाण्डवा: प्रीतमनस: सामात्या: ससुहृद्गणा: । वे खजानेको आगे करके अपनी राजधानीमें घुसे। उस समय मन्त्रियों एवं सुहृदोंसहित समस्त पाण्डवोंका मन प्रसन्न था

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ពណ្ឌវទាំងឡាយមានចិត្តរីករាយ ស្ថិតជាមួយមន្ត្រី និងព័ទ្ធជុំវិញដោយមិត្តសុចរិត បានចូលទៅកាន់រាជធានីរបស់ខ្លួន ដោយដាក់ព្រះរាជទ្រព្យសម្បត្តិឲ្យទៅមុខជាមុន។ នៅពេលនោះ ដោយមានមន្ត្រី និងមិត្តភក្តិជិតខាង ចិត្តរបស់ពណ្ឌវទាំងអស់ស្ងប់ស្ងាត់ និងពេញចិត្ត—ជាសញ្ញានៃការត្រឡប់ទៅកាន់របបរាជ្យមានរបៀប និងការគ្រប់គ្រងដោយទំនួលខុសត្រូវ បន្ទាប់ពីភាពចលាចល។

Verse 56

कीर्तयन्त: स्वनामानि तस्य पादौ ववन्दिरे । वे यथायोग्य सबसे मिलकर राजा धृतराष्ट्रके पास गये। अपना-अपना नाम बताते हुए उनके चरणोंमें प्रणाम करने लगे

ដោយរំលឹកឈ្មោះរបស់ខ្លួនៗ ពួកគេបានក្រាបបង្គំចុះតាមព្រះបាទរបស់ព្រះองค์។ តាមលំដាប់សមរម្យ ពួកគេទាំងអស់បានទៅជាមួយគ្នាចូលជួបព្រះបាទធ្រឹតរាស្ត្រ ហើយដោយប្រាប់អត្តនាមរបស់ខ្លួនៗ ក៏ថ្វាយការគោរពយ៉ាងសក្ការៈ—ជាកិច្ចការដែលរក្សាទុករបៀបរាជសាលា ភាពទាបខ្លួន និងការគោរពចំពោះមនុស្សចាស់ទុំ ទោះនៅក្រោយសង្គ្រាមក៏ដោយ។

Verse 63

कुन्तीं च राजशार्दूल तदा भरतसत्तम | नृपश्रेष्ठ भरतभूषण! धृतराष्ट्रसे मिलनेके बाद वे सुबलपुत्री गान्धारी और कुन्तीसे मिले

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអង្គជាសីហរាជក្នុងចំណោមស្តេចទាំងឡាយ ឱ អ្នកល្អបំផុតក្នុងវង្សភារតៈ ឱ ព្រះមហាក្សត្រលើសគេ ជាអលង្ការនៃវង្សភារតៈ—បន្ទាប់មក ព្រះអង្គក៏បានជួបគុន្ទីផងដែរ។ ក្រោយពេលជួបធ្រឹតរាស្ត្ររួច ព្រះអង្គបានបន្តទៅជួបគន្ធារី កូនស្រីរបស់សុបល និងគុន្ទី»។ អត្ថបទនេះបង្ហាញនូវធម៌ក្រោយសង្គ្រាម៖ ការគោរពចំពោះមនុស្សចាស់ទុំ និងការរក្សាចំណងគ្រួសារតាមរយៈការផ្សះផ្សាដោយកិត្តិយស។

Verse 70

इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्वमेधिकपरववके अन्तर्गत अनुगीतापर्वमें पाण्डवोका आगमनविषयक सत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីមហាភារត» នៅក្នុងអាស្វមេធិកបរវៈ—ជាពិសេសក្នុងផ្នែករង «អនុគីតាបរវៈ»—ជំពូកទី៧០ ដែលពោលអំពីការមកដល់របស់ពណ្ឌវទាំងឡាយ បានបញ្ចប់។ បន្ទាត់នេះជាកូឡូហ្វុនផ្លូវការ សម្គាល់ការបិទជំពូក និងដាក់ស៊ុមឲ្យចលនានិទានពីការបង្រៀន និងការពិចារណា ត្រឡប់ទៅកាន់ភារកិច្ច និងព្រឹត្តិការណ៍នៃជីវិតក្រោយសង្គ្រាមរបស់ពណ្ឌវទាំងឡាយ។

Verse 71

इति श्रीमहाभारते आश्वमेधिके पर्वणि अनुगीतापर्वणि कृष्णव्यासानुज्ञायामेकसप्ततितमो<ध्याय:

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីមហាភារត» នៅក្នុងអាស្វមេធិកបរវៈ ក្នុងផ្នែកដែលហៅថា «អនុគីតាបរវៈ» ជំពូកទី៧១នេះ បានបញ្ចប់ ដោយមានការអនុញ្ញាតពីក្រឹෂ್ಣ ទ្វៃបាយន វ្យាស។ បន្ទាត់នេះជាកូឡូហ្វុនផ្លូវការ សម្គាល់ការបិទជំពូក និងបញ្ជាក់ការបន្តបន្ទាប់តាមប្រពៃណី និងសិទ្ធិអធិបតេយ្យធម៌នៃព្រះបន្ទូលដែលទើបតែបានបង្ហាញ។

Verse 73

पूज्यमाना: सम ते वीरा व्यरोचन्त विशाम्पते । प्रजानाथ! फिर विदुरका सम्मान करके वैश्यापुत्र युयुत्सुसे मिलकर उन सबके द्वारा सम्मानित होते हुए वीर पाण्डव बड़ी शोभा पा रहे थे

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃប្រជាជន! វីរបុរសទាំងនោះ ពេលត្រូវបានគោរពបូជាដោយសមគួរ ក៏ភ្លឺរលោងដោយសមស្មើគ្នា។ ក្នុងបរិបទនៃរឿងរ៉ាវនេះ ពន្លឺរុងរឿងរបស់បណ្ឌវៈ ត្រូវបានបង្ហាញថាជាផលធម៌នៃការទទួល និងការផ្តល់កិត្តិយសត្រឹមត្រូវ—ជាពិសេសក្នុងការផ្សះផ្សាបន្ទាប់ពីសង្គ្រាម—ដែលការគោរពបូជា (pūjā) ស្តារសន្តិភាពសង្គម និងបញ្ជាក់ធម៌។

Verse 86

शुश्रुवुस्ते तदा वीरा: पितुस्ते जन्म भारत । भरतनन्दन! तत्पश्चात्‌ उन वीरोंने तुम्हारे पिताके जन्मका वह आश्षर्यपूर्ण विचित्र, महान्‌ एवं अदभुत वृत्तान्त सुना

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក វីរបុរសទាំងនោះបានស្តាប់ ឱ ភារតៈ នូវរឿងរ៉ាវអំពីកំណើតរបស់ព្រះបិតារបស់អ្នក។ ឱ កិត្តិយសនៃវង្សភារតៈ! បន្ទាប់ពីនោះ ពួកយុទ្ធជនបាននិទានដល់អ្នក នូវប្រវត្តិអស្ចារ្យ ពិសេស ធំធេង និងអស្ចារ្យយ៉ាងក្រៃលែង អំពីដើមកំណើតរបស់ព្រះបិតារបស់អ្នក។

Verse 126

युधिष्ठिरो धर्मसुतो व्यासं वचनमत्रवीत्‌ | फिर वृष्णि एवं अन्धकवंशी वीरोंके साथ वे उनकी सेवामें बैठ गये। वहाँ नाना प्रकारकी बातें करके धर्मपुत्र युधिष्ठिरने व्यासजीसे इस प्रकार कहा--

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ យុធិષ્ઠិរៈ ព្រះរាជបុត្រនៃធម៌ បានទូលព្រះឥសី វ្យាសៈដោយពាក្យសមគួរ។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានអង្គុយបម្រើនៅជិតព្រះឥសីនោះ រួមជាមួយវីរបុរសវ្រឹෂ್ಣិ និងវង្សអន្ធកៈ។ ក្រោយពេលសន្ទនាអំពីរឿងរ៉ាវជាច្រើន ធម្មបុត្រ យុធិષ્ઠិរៈ បាននិយាយទៅកាន់វ្យាសៈដូច្នេះ—ដើម្បីបើកផ្លូវទៅកាន់ព្រះបន្ទូលណែនាំដែលឈរលើធម៌ និងការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ។

Verse 133

उपयोक्तुं तदिच्छामि वाजिमेथे महाक्रतौ । “भगवन्‌! आपकी कृपासे जो वह रत्न लाया गया है, उसका अश्वमेध नामक महायज्ञमें मैं उपयोग करना चाहता हूँ

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំប្រាថ្នានឹងយកវត្ថុដ៏មានតម្លៃនោះទៅប្រើក្នុងមហាក្រិត្យ—យញ្ញអស្វមេធ—ដោយការអនុញ្ញាតរបស់ព្រះអង្គ ដើម្បីឲ្យអ្វីដែលបានទទួលដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ត្រូវបានឧទ្ទិសទៅកាន់គោលបំណងតាមធម៌»។